III SA/LU 19/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2025-04-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
żołnierze zawodowizawieszenie w czynnościach służbowychpostępowanie karneustawa o obronie Ojczyznydecyzja administracyjnasąd administracyjnykontrola legalności

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę żołnierza zawodowego na decyzję o zawieszeniu go w czynnościach służbowych, uznając, że organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy o obronie Ojczyzny, uwzględniając zmianę jego stanowiska służbowego.

Skarga dotyczyła decyzji o zawieszeniu żołnierza w czynnościach służbowych w związku z wszczęciem postępowania karnego. Żołnierz zarzucał m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i wydanie decyzji z mocą wsteczną. Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych na krótszy okres, uwzględniając zmianę jego stanowiska służbowego. Sąd oddalił skargę, uznając, że przepisy ustawy o obronie Ojczyzny zostały prawidłowo zastosowane, a zarzuty dotyczące nieważności decyzji lub naruszenia procedury nie znalazły uzasadnienia.

Sprawa dotyczyła skargi żołnierza zawodowego S. Z. na decyzję Dowódcy [...] uchylającą decyzję organu I instancji i zawieszającą go w czynnościach służbowych na okres od 14 marca 2024 r. do 19 marca 2024 r. Wcześniejsza decyzja organu I instancji zawieszała go na okres od 14 marca do 13 czerwca 2024 r. Powodem zawieszenia było wszczęcie przeciwko żołnierzowi postępowania karnego o umyślne przestępstwa. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym wydanie decyzji z mocą wsteczną oraz wadliwe uzasadnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Sąd uznał, że przepis art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny nakłada obowiązek zawieszenia żołnierza w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia postępowania karnego, a decyzja organu odwoławczego uwzględniała zmianę stanu faktycznego (wyznaczenie na nowe stanowisko służbowe), co uzasadniało zawieszenie tylko do dnia faktycznego ubycia z dotychczasowego miejsca służby. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów k.p.a. ani przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przepis ten przewiduje obligatoryjne zawieszenie w czynnościach służbowych wobec żołnierza zawodowego w sytuacji spełnienia określonych w nim przesłanek, tj. gdy zostało przeciwko niemu wszczęte postępowanie karne w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.

Uzasadnienie

Sąd powołuje się na treść art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, wskazując, że w przypadku zaistnienia opisanej w nim przesłanki, organ ma obowiązek wydać decyzję o zawieszeniu żołnierza w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku. Decyzja taka ma charakter związany, a celem jest natychmiastowe odsunięcie go od zajęć służbowych z uwagi na dobro postępowania lub służby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

u.o.o. art. 225 § ust. 1-8

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Żołnierza zawodowego zawiesza się w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Zawieszenie i przedłużenie zawieszenia następuje w drodze decyzji, która podlega natychmiastowemu wykonaniu.

Pomocnicze

u.o.o. art. 122 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia i skargę do właściwego sądu administracyjnego.

u.o.o. art. 456 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Żołnierzowi zawodowemu, który został zawieszony w czynnościach służbowych, zawiesza się od najbliższego terminu płatności połowę ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym.

u.o.o. art. 458

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 459 § pkt 1 i 3

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 226 § ust. 6

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Od decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych przysługuje odwołanie do dowódcy jednostki wojskowej nadrzędnej lub Ministra Obrony Narodowej.

u.o.o. art. 225 § ust. 5

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Zawieszenie w czynnościach służbowych następuje w drodze decyzji, która podlega natychmiastowemu wykonaniu.

u.o.o. art. 225 § ust. 7

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

W okresie zawieszenia żołnierz zawodowy może być zwolniony ze stanowiska służbowego i przeniesiony do dyspozycji.

u.o.o. art. 225 § ust. 3

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego.

u.o.o. art. 225 § ust. 8

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

Przepisy ust. 1-7 stosuje się gdy środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych nie został zastosowany w toku prowadzonego postępowania karnego przez prokuratora lub sąd.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz okoliczności związanych z daną sprawą.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne uzasadniają wydanie decyzji.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do należytego i wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięć.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je lub stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

k.k. art. 231 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy nadużycia władzy przez funkcjonariusza publicznego.

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy popełnienia czynu zabronionego w krótkich odstępach czasu.

k.p.a. art. 16 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 225 ust. 1 w zw. z art. 225 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez niewłaściwe zastosowanie i niedopuszczalne wsteczne zawieszenie. Naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie przekonywania i niewyjaśnienie zasadności przesłanek. Naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. Naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Naruszenie art. 6, 7 i 8 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez wydanie kolejnego rozstrzygnięcia w sprawie, gdy w obrocie prawnym pozostawała decyzja ostateczna. Naruszenie art. 8 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja taka ma charakter związany. Celem zawieszenia żołnierza zawodowego w czynnościach służbowych jest konieczność natychmiastowego odsunięcia go od codziennych zajęć służbowych z uwagi na dobro postępowania prowadzonego przeciwko funkcjonariuszowi lub dobro służby wojskowej. Dopuszczalność zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych uzależniona została przez ustawodawcę od samego faktu postawienia zarzutów w postępowaniu karnym, nie zaś od stwierdzenia winy co do popełnionych czynów. W okresie zawieszenia w czynnościach służbowych żołnierz zawodowy może być zwolniony ze stanowiska służbowego i przeniesiony do dyspozycji, w tym poza jednostkę wojskową, w której dotychczas pełnił zawodową służbę wojskową. Zaskarżona decyzja [...] ma charakter "porządkujący" sprawę personalną związaną z zawieszeniem żołnierza w czynnościach służbowych.

Skład orzekający

Jerzy Drwal

przewodniczący-sprawozdawca

Robert Hałabis

członek

Iwona Tchórzewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obligatoryjnego zawieszenia żołnierzy zawodowych w czynnościach służbowych w związku z postępowaniem karnym, uwzględnianie zmiany stanu faktycznego w postępowaniu odwoławczym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i przepisów ustawy o obronie Ojczyzny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu służby wojskowej – zawieszenia w czynnościach służbowych w związku z postępowaniem karnym. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i procedury sądowej w kontekście wojskowym.

Żołnierz zawieszony w czynnościach służbowych – kiedy jest to zgodne z prawem?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 19/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Iwona Tchórzewska
Jerzy Drwal /przewodniczący sprawozdawca/
Robert Hałabis
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 248
art. 122 ust. 1; art. 225 ust. 1-8
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant Asystent sędziego Arleta Bednarczyk-Chagowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Dowódcy [...] z dnia 16 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 16 października 2024 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, Dowódca [...] w D. uchylił decyzję nr [...] Komendanta [...] z dnia 12 marca 2024 r. i zawiesił w czynnościach służbowych st. chor. szt. S. Z. w wykonywaniu czynności służbowych na okres od 14 marca 2024 r. do 19 marca 2024 r.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynikało, że st. chor. szt. S. Z. (dalej jako skarżący, żołnierz) zajmował stanowisko służbowe Podoficer Specjalista [...] [...]. Decyzją z dnia 5 lutego 2024 r. Komendanta [...] (dalej organ I instancji) zawieszono skarżącego w czynnościach służbowych z dniem 6 lutego 2024 r. (do dnia 30 kwietnia 2024 r.). W dniu 14 lutego 2024 r. żołnierz wniósł odwołanie od decyzji z dnia 6 lutego 2024 r. Rozkazem personalnym Dowódcy Generalnego SZ RP z dnia 29 lutego 2024 r. skarżący został wyznaczony z dniem 18 marca 2024 r. na stanowisko służbowe w innej jednostce wojskowej. Żołnierz faktycznie ubył z [...] w dniu 19 marca 2024 r. Organ I instancji otrzymał w dniu 7 marca 2024 r. zawiadomienie z Prokuratury Rejonowej [...], 13. dział do spraw Wojskowych z dnia 7 marca 2024 r. o wszczęciu postępowania przeciwko skarżącemu, któremu w dniu 26 lutego 2024 r. ogłoszono postanowienie o przedstawieniu zarzutu popełnienia umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego - dwóch czynów z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. (sygn. akt [...]).
W tych okolicznościach decyzją organu I instancji z dnia 12 marca 2024 r. – wydaną na podstawie art. 225 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny - zawieszono żołnierza w wykonywaniu czynności służbowych na okres od 14 marca 2024 r. do 13 czerwca 2024 r. W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśniono, że zgodnie z art. 456 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, żołnierzowi zawodowemu, który został zawieszony w czynnościach służbowych, zawiesza się od najbliższego terminu płatności połowę ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym, a także wypłatę należności pieniężnych, o których mowa w art. 458 i art. 459 pkt 1 i 3 ustawy. Organ I instancji zauważył ponadto, że w świetle art. 225 ust. 5 ww. ustawy, zawieszenie w czynnościach służbowych podlega natychmiastowemu wykonaniu.
Żołnierz odwołał się od decyzji z dnia 12 marca 2024 r. zarzucając naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego (art. 225 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny), jak i szeregu przepisów proceduralnych k.p.a. Skarżący podniósł, że organ rażąco naruszył art. 225 ust. 1 ww. ustawy, poprzez ponowne zawieszenie go w czynnościach w sytuacji, kiedy w obrocie prawnym nadal pozostaje zaskarżona decyzja nr [...] Komendanta [...] z dnia 5 lutego 2024 r. Żołnierz podniósł, że decyzja z dnia 12 marca 2024 r. obarczona jest wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Odwołujący się wniósł o uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania I instancji. Skarżący wniósł także o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko Komendantowi [...] i jego Zastępcy.
Dowódca [...] rozpatrzył odwołanie i decyzją z dnia 16 października 2024 r. uchylił skontrolowaną decyzję z dnia 12 marca 2024 r. o zawieszeniu żołnierza w czynnościach służbowych w okresie od dnia 14 marca 2024 r. do 13 czerwca 2024 r. Jednocześnie zawiesił skarżącego w wykonywaniu czynności służbowych w okresie od 14 marca 2024 r. do 19 marca 2024 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dowódca [...] stwierdził, że odwołanie jest niezasadne i co do zasady na uwzględnienie nie zasługuje. Wyjaśnił, że zawieszenie żołnierza zawodowego w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym jest obligatoryjne w przypadku wszczęcia przeciwko żołnierzowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Wynika to z treści art. 225 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny.
Organ odwoławczy dalej argumentował, że organ I instancji nie miał innej możliwości jak tylko zawiesić żołnierza w wykonywaniu czynności służbowych w sytuacji powzięcia wiadomości o wszczęciu przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. W konsekwencji nawet ewentualne naruszenie zasad ogólnych wynikających z k.p.a. nie miało wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia.
Dowódca [...] podniósł, że organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną rozstrzygniętą decyzją organu I instancji w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Stwierdził ponadto, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Komendanta [...] z dnia 12 marca 2024 r. Organ odwoławczy przyznał, że faktem jest, że w dniu wydania decyzji przez organ I instancji nie została żołnierzowi skutecznie doręczona decyzja rozstrzygająca w przedmiocie odwołania od decyzji nr [...] Komendanta [...] z dnia 5 lutego 2024 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie S. Z. zarzucił naruszenie:
- art. 225 ust. 1 w zw. z art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, a mianowicie niedopuszczalne wsteczne zawieszenie strony w czynnościach służbowych, dokonane wstecznie przez organ I instancji bez jakiejkolwiek analizy przesłanek mających znaczenie dla prowadzonego postępowania w sprawie zawieszenia strony w czynnościach służbowych, a dotyczących wpływu zarzucanego stronie czynu zabronionego na pełnienie przez niego zawodowej służby wojskowej i tym samym błędnym rozstrzygnięciu co do okresu zawieszenia strony w czynnościach służbowych co czyni zaskarżoną decyzję formalnie i faktycznie bezprzedmiotową;
- art. 11 k.p.a., poprzez uchybienie zasadzie przekonywania, a mianowicie niewyjaśnienie przez organ odwoławczy zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, w tym pominięcie decydującego elementu decyzji administracyjnej, jakim jest należyte uzasadnienie przyczyn wydania decyzji o zawieszeniu żołnierza w czynnościach służbowych;
- art. 10 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronie prawa czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, co miało istotny wpływ na przebieg postępowania, w szczególności iż strona nie miała możliwości wypowiedzenia się w sprawie, jak również poinformowania organu, że w przedmiocie zawieszenia go w czynnościach służbowych toczy się już postępowanie;
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu żadnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności pominięcie faktu, że toczy się już postępowanie dotyczącego tej samej sprawy;
- art. 6, art. 7 i art. 8 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., poprzez wydanie kolejnego rozstrzygnięcia w sprawie zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, w sytuacji gdy w obrocie prawnym w dniu wydania zaskarżonej obecnie decyzji pozostawała - i nadal pozostaje - decyzja nr [...] Komendanta [...] z 27 lutego 2024 r., od której wniesiono odwołanie 7 czerwca 2024 r., które nie zostało jeszcze rozpatrzone, co w rezultacie stanowić może wystarczającą przesłankę do stwierdzenia nieważności obecnie zaskarżonej decyzji, jako obarczonej wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.;
- art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, a właściwie jego brak, w tym również nie wyjaśnienie faktycznych powodów oraz nie przytoczenie żadnych dowodów potwierdzających konieczność zawieszenia ww. żołnierza na tak długi okres czasu, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a także uniemożliwia dokonanie pełnej i rzetelnej kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zasadności.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, z uwagi na to, że w sprawie toczy się już postępowanie.
W odpowiedzi na skargę Dowódca [...] w D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Poza tym sądową kontrolę decyzji podejmowanych wobec żołnierzy przewiduje ustawa o obronie Ojczyzny. W art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248, ze zm.) przewidziano, że od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, i skargę do właściwego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
W świetle przeprowadzonej kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte bez naruszenia przepisów prawa.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny. Zgodnie z tym przepisem żołnierza zawodowego zawiesza się w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące.
Żołnierza zawodowego można zawiesić w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o nieumyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub nieumyślne przestępstwo skarbowe lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy (art. 225 ust. 2). W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego (art. 225 ust. 3). Do zawieszenia i przedłużenia okresu zawieszenia żołnierza zawodowego w czynnościach służbowych właściwy jest dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, a żołnierzy pełniących służbę w dyspozycji - kierownik komórki organizacyjnej właściwej do spraw kadr (art. 225 ust.4). Zawieszenie i przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych następuje w drodze decyzji, która podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 225 ust. 5). Od decyzji, o której mowa w ust. 5, przysługuje odwołanie do dowódcy jednostki wojskowej nadrzędnej nad jednostką, w której żołnierz pełni służbę, a w przypadku braku takiego dowódcy - do Ministra Obrony Narodowej (art. 226 ust. 6). W okresie zawieszenia w czynnościach służbowych żołnierz zawodowy może być zwolniony ze stanowiska służbowego i przeniesiony do dyspozycji, w tym poza jednostkę wojskową, w której dotychczas pełnił zawodową służbę wojskową (art. 225 ust. 7). Przepisy ust. 1-7 stosuje się gdy środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych nie został zastosowany w toku prowadzonego postępowania karnego przez prokuratora lub sąd (art. 225 ust. 8).
Z treści powyższego przepisu (art. 225 ust. 1) wynika, że w przypadku zaistnienia opisanej w nim przesłanki, organ ma obowiązek wydać decyzję o zawieszeniu żołnierza w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku. Decyzja taka ma charakter związany. Celem zawieszenia żołnierza zawodowego w czynnościach służbowych jest konieczność natychmiastowego odsunięcia go od codziennych zajęć służbowych z uwagi na dobro postępowania prowadzonego przeciwko funkcjonariuszowi lub dobro służby wojskowej. Przy czym dopuszczalność zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych uzależniona została przez ustawodawcę od samego faktu postawienia zarzutów w postępowaniu karnym, nie zaś od stwierdzenia winy co do popełnionych czynów (por. J. Bulira (w:) Obrona Ojczyzny. Komentarz, red. H. Królikowski, Warszawa 2023, art. 225).
Przepis art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny przewiduje obligatoryjne zawieszenie w czynnościach służbowych wobec żołnierza zawodowego w sytuacji spełnienia określonych w nim przesłanek, tj. gdy zostało przeciwko niemu wszczęte postępowanie karne w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. W tym zakresie organ nie został wyposażony w "uznaniowość". Nałożono na niego obowiązek orzeczenia o zawieszeniu żołnierza w czynnościach służbowych. Do uznania organu wojskowego należy ustalenie okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. Ustawodawca określił jedynie okres maksymalny - 3 miesiące (art. 225 ust. 1). W szczególnych sytuacjach dopuszczalny okres zawieszenia może trwać do czasu zakończenia postępowania karnego (art. 225 ust 3). Ustawa o obronie Ojczyzny nie określa przesłanek mających decydować o czasie zawieszenia żołnierza w czynnościach służbowych.
Wobec skarżącego wszczęte zostało postępowanie karne, co jest okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja dotyczy zawieszenia skarżącego w wykonywaniu czynności służbowych w okresie tylko kilku dni (14 - 19 marca 2024 r.). Oznacza to, że organ nie naruszył przepisu art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny określającego maksymalny trzymiesięczny okres zawieszenia żołnierza w czynnościach służbowych. Nie budzi wątpliwości to, że w postępowaniu karnym prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową [...] przedstawiono żołnierzowi zarzut popełnienia czynów z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. (umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego). W dniu 26 lutego 2024 r. ogłoszono postanowienie o przedstawieniu skarżącemu zarzutu popełnienia umyślnych przestępstw. Decyzja organu I instancji wydana została w dniu 12 marca 2024 r. Decyzja ta ustalała okres zawieszenia w czynnościach służbowych skarżącego (od dnia 14 marca 2024 r. do 13 czerwca 2024 r.). Według ustaleń organu, rozkazem personalnym Dowódcy Generalnego SZ RP z dnia 29 lutego 2024 r. skarżącego wyznaczono na stanowisko służbowe w innej jednostce wojskowej (od dnia 18 marca 2024 r.). Organ odwoławczy przyjął w tych okolicznościach, że żołnierz w dniu 19 marca 2024 r. "ubył" z [...]. Zaskarżone rozstrzygnięcie z dnia 16 października 2024 r. uwzględnia zatem nową okoliczność faktyczną wynikającą z rozkazu personalnego Dowódcy Generalnego SZ RP. Jak wcześniej wykazano, w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych żołnierz zawodowy może być zwolniony ze stanowiska służbowego i przeniesiony do dyspozycji, w tym poza jednostkę wojskową, w której dotychczas pełnił zawodową służbę wojskową. Zatem nie można zgodzić się ze skarżącym, że zawieszenie nastąpiło z mocą wsteczną. Organ odwoławczy przyjął, bez naruszenia przepisów proceduralnych k.p.a., że w zaistniałym stanie faktycznym koniecznym było uchylenie decyzji organu I instancji z dnia 12 marca 2024 r. i zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych w okresie od 14 marca 2024 r. do 19 marca 2024 r., tj. do dnia pełnienia służby w Ośrodku Szkolenia Wysokościowo-Ratowniczego.
Niezasadny jest najdalej idący zarzut dotyczący nieważności decyzji obarczonej kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Stosownie do art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne
W świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2025 r. sygn. II OSK 1708/22, tożsamość spraw administracyjnych zachodzi wtedy, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym w stosunku do postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Jak wyjaśnia WSA w Krakowie w wyroku z dnia 10 stycznia 2025r. sygn. II SA/Kr 972/24 res iudicata występuje w przypadku tożsamości sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta istnieje, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy.
W postępowaniu odwoławczym, prowadzonym na skutek wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, organ nie ma możliwości stwierdzenia nieważności decyzji, natomiast w razie stwierdzenia wystąpienia wady określonej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (czyli gdy decyzja organu I instancji dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną) powinien uchylić taką decyzję i umorzyć postępowanie w sprawie (tak NSA w wyroku z dnia 10 października 2024 r. sygn. II GSK 1271/24).
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba wyjaśnić, że decyzja nr [...] Komendanta [...] z dnia 27 lutego 2024 r. w przedmiocie uchylenia decyzji z dnia 5 lutego 2024 r. w sprawie zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, nie była decyzją ostateczną. Wniesiono od niej odwołanie, które załatwiono postanowieniem Dowódcy [...] z dnia 16 października 2024 r. Wspominanym postanowieniem organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Strona wniosła skargę na powyższe postanowienie (sprawa ta objęta jest postępowaniem przed WSA w Lublinie o sygn. III SA/Lu 20/25).
Zgodzić się należy ze skarżącym, że w trakcie prowadzonego postępowania organ nie powinien rozstrzygać sprawy dwiema różnymi decyzjami. Niemniej zauważyć trzeba, że w postępowaniu odwoławczym organ ma obowiązek uwzględnić zmianę stanu faktycznego sprawy. Taka sytuacja zaistniała w badanej sprawie w związku rozkazem personalnym Dowódcy Generalnego SZ RP z dnia 29 lutego 2024 r. wyznaczającym skarżącego na stanowisko służbowe w innej jednostce wojskowej. Była to nowa okoliczność w sytuacji, kiedy w dniu 27 lutego 2024 r. organ orzekał w przedmiocie legalności pierwotnej decyzji z dnia 5 lutego 2024 r. Powyższe oznacza, że skontrolowana decyzja z dnia 16 października 2024 r. jest orzeczeniem prawidłowym mającym charakter "porządkujący" sprawę personalną związaną z zawieszeniem żołnierza w czynnościach służbowych wykonywanych w Ośrodku Szkolenia Wysokościowo-Ratowniczego i Spadochronowego.
Zdaniem Sądu, materiał dowodowy niezbędny do wydania zaskarżonej decyzji został prawidłowo zebrany i oceniony przez organ odwoławczy. Zatem niezasadny jest zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podobnie należało ocenić zarzut o naruszeniu art. 10 k.p.a. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.
Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 11 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie przekonywania, tj. nie wyjaśnienie przyczyn wydania decyzji o zawieszeniu skarżącego żołnierza w czynnościach służbowych. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie wskazujące na okoliczności i fakty, które w sposób jasny i logiczny przemawiały za koniecznością zastosowania w stosunku do skarżącego instytucji zawieszenia w czynnościach służbowych.
Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI