III SA/Lu 171/22

III SA/Lu 171/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Ewa Ibrom /sprawozdawca/
Jadwiga Pastusiak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1906/22 - Wyrok NSA z 2024-01-17
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
§ 13zh
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 58 ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 24 ust. 1
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Strzelec, Protokolant: Starszy asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2022 r. sprawy ze skargi G. H. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 23 lutego 2022 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania G. H. (dalej: "strona" lub "skarżący"), Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Lublinie nr [...] z 3 grudnia 2021 r. o udzieleniu pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym nastąpiło obniżenie powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w związku z wystąpieniem w 2020 r. szkód w uprawach rolnych spowodowanych gradem, deszczem nawalnym, ujemnymi skutkami przezimowania, przymrozkami wiosennymi, powodzią, huraganem, piorunem, obsunięciem się ziemi, lawiną lub suszą, które spowodowały na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 20% plonu.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu 14 czerwca 2021 r. (data wpływu do organu) skarżący złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Lublinie (dalej: "organ I instancji") wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym nastąpiło obniżenie powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w związku z wystąpieniem w 2020 r. szkód w uprawach rolnych spowodowanych gradem, deszczem nawalnym, ujemnymi skutkami przezimowania, przymrozkami wiosennymi, powodzią, huraganem, piorunem, obsunięciem się ziemi, lawiną lub suszą, które spowodowały na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 20% plonu. Skarżący wniósł o udzielenie pomocy finansowej do powierzchni 106,67 ha. Do wniosku dołączył protokół nr [...] oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego oraz umowę ubezpieczenia od ryzyka gradu, obejmującą uprawę dyni o łącznej powierzchni 65,91 ha, zawartą z Towarzystwem Ubezpieczeniowym C. na okres ubezpieczenia od 8 maja 2020 r. do 15 listopada 2020 r.
Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji decyzją z 3 grudnia 2021 r., nr [...], przyznał skarżącemu pomoc finansową w wysokości 64 570 zł.
Na skutek odwołania skarżącego, Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej: "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") decyzją z 23 lutego 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że w wyniku kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono różnice w deklaracji dotyczące całkowitej powierzchni upraw rolnych w danym sezonie wegetacyjnym, z których w danym roku przewidziany jest zbiór plonu w gospodarstwie rolnym, wskazanej w protokole oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego oraz powierzchni zadeklarowanej we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020.
W dniu 8 września 2021 r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Lublinie korektę do wniosku o udzielenie pomocy finansowej. Wraz z korektą wniosku skarżący złożył korektę protokołu oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniami niekorzystnego zjawiska atmosferycznego oraz wyjaśnienie braku odszkodowania z polisy ubezpieczeniowej.
W złożonej korekcie protokołu oszacowania szkód powierzchnia całkowita upraw została dostosowana do powierzchni zadeklarowanej we wniosku o płatności bezpośrednie na rok 2020 i wyniosła 110,20 ha, natomiast zgodnie z załącznikiem 1c korekty protokołu oszacowania szkód, straty plonu w wyniku wystąpienia szkody wystąpiły na powierzchni 106,66 ha. Powierzchnia upraw, do której skarżący wnioskował o udzielenie pomocy finansowej wskazana w korekcie wniosku określona została na 106,67 ha. Powierzchnia ta powinna być zgodna z deklaracją powierzchni wynikającą z załącznika nr 1c do protokołu z oszacowania strat. Z wyliczeń wynikających z powyższego załącznika wynika powierzchnia 106,66 ha. Rozbieżność w deklaracjach we wniosku (korekta) oraz protokole (korekta) organ I instancji uznał za błąd oczywisty i do wyliczeń przyjął powierzchnię wynikającą z protokołu, tj. 106,66 ha, jako wyjściową do dokonanych wyliczeń.
Organ II instancji wyjaśnił, że postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pomocy finansowej prowadzone jest na podstawie § 13zh rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 z późn. zm.).
Postanowieniem z 24 września 2021 r. organ I instancji dopuścił dowód z dokumentu (znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy z wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich) w postaci raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach od [...] października 2020 r. do [...] listopada 2020 r. przez upoważnionych inspektorów terenowych z Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, potwierdzony dokumentacją fotograficzną.
Z raportu wynika, że kontrola na miejscu mająca na celu skuteczne zweryfikowanie zgodności złożonego wniosku z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc wykazała liczne nieprawidłowości. Z ustaleń zawartych w raporcie wynika, że powierzchnia zadeklarowana przez producenta we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, złożonym 12 czerwca 2020 r., znacznie różni się od powierzchni ustalonej w trakcie kontroli. Całkowita powierzchnia upraw w gospodarstwie określona w protokole oszacowania strat jest zgodna z powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich i wyniosła 110,20 ha, wniosek o pomoc dotyczył powierzchni 106,66 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu, kwalifikująca się do otrzymania płatności z tytułu szkód w uprawach rolnych spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami w 2020 r., wyniosła 64,57 ha.
W dniu 22 stycznia 2021 r. skarżący złożył pisemne zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych. Do zastrzeżeń dołączył oświadczenia świadków, z których wynika, że w gospodarstwie skarżącego w roku 2020 i w latach poprzednich były wykonywane uprawy i zasiewy zgodnie ze złożonym wnioskiem o dopłaty. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego uznał, że zastrzeżenia są niezasadne i podtrzymał pierwotne wyniki kontroli. Ponadto wyjaśnił, że na działce referencyjnej 223/5 uprawa dyni została stwierdzona, natomiast w protokole kontroli znajdowała się błędna uwaga o braku uprawy. Na pozostałych działkach nie potwierdzono występowania deklarowanej uprawy dyni zwyczajnej, ani pozostałości po zbiorze. Wyjaśnił ponadto, że poziom rozwoju roślinności niepożądanej oraz stan gruntu wskazuje na brak przeprowadzenia zbioru plonów we wskazanym przez skarżącego okresie. Z tego powodu uprawę stwierdzoną na powierzchni zadeklarowanej na podstawie przeprowadzonych pomiarów określono jako ugór. Na działkach położonych w obrębie K. stwierdzono duże obszary zalane wodą, występowanie dużych skupisk roślinności bagiennej (trzciny, turzyce), których stan wskazywał na brak przeprowadzenia zabiegów agrotechnicznych, co najmniej jeden pełny sezon wegetacyjny.
Powołując się na informacje uzyskane od komisji powołanej przez Wojewodę Lubelskiego organ wyjaśnił, że komisja nie dokonywała pomiaru działek, a określenia powierzchni w protokole oszacowania strat komisja dokonała na podstawie wniosku rolnika. Natomiast inspektorzy terenowi Agencji, podczas przeprowadzonej kontroli na miejscu dokonali oceny poszczególnych działek rolnych.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że w gospodarstwie wnioskodawcy wystąpiły szkody w uprawach spowodowane wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, tj. gradu i powodzi, co potwierdza protokół oszacowania strat sporządzony przez komisję powołaną przez Wojewodę Lubelskiego. Wątpliwości natomiast dotyczą powierzchni upraw, na których wystąpiły szkody, ponieważ komisja powołana do określenia poziomu strat, nie dokonywała pomiarów działek ani upraw. W ocenie organu, przy ustalaniu powierzchni, na której wystąpiły szkody należało wziąć pod uwagę wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego. Podkreślono, że podczas przeprowadzonej przez upoważnionych inspektorów kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni wykonana została dokumentacja fotograficzna, która potwierdza stan faktyczny opisany w sporządzonym raporcie. Celem kontroli na miejscu jest jednoznaczne zweryfikowanie i ustalenie, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie upraw odpowiadają stanowi faktycznemu. Protokół kontroli stanowi dokument urzędowy, co powoduje, że organ jest zobligowany przyjąć za udowodnione to, co stwierdzono w treści dokumentu. W przedmiotowym przypadku są to wyniki dokonanych pomiarów oraz stwierdzone nieprawidłowości.
Z analizy wyników kontroli na miejscu, dotyczącej roku 2020 wynika, że na części działek deklarowanych przez skarżącego znajdują się zakrzaczenia, obszary porośnięte wysoką trzciną oraz z przerośniętą, kilkuletnią roślinnością, a także obszary nieużytkowane co najmniej w bieżącym sezonie wegetacyjnym.
Powołując się na treść rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa organ wskazał, że pomoc przyznawana jest producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2020 r. gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Do płatności uwzględniane są powierzchnie działek rolnych, na których powstały szkody, które spowodowały na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 20% plonu oraz zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5 powołanego rozporządzenia, i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji. Powyższe oznacza, że płatność może być przyznana do powierzchni szkód powstałych w uprawach rolnych, nie ma natomiast możliwości przyznania pomocy do gruntów nieużytkowanych rolniczo, czy też gruntów zakrzaczonych.
Ponadto organ I instancji przeprowadził dowód z akt sprawy nr [...] z wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020, akt sprawy nr [...] z wniosku dotyczącego przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2020 oraz akt sprawy nr [...] z wniosku dotyczącego działania rolnictwo ekologicznego (PROW 2014-2020) na rok 2020. Przeprowadzono również dowód z przesłuchania świadków.
Powierzchnię gruntów faktycznie użytkowanych przez skarżącego organ ustalił uwzględniając nieprawidłowości stwierdzone w raporcie z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącego metodą inspekcji terenowej. Powierzchnia deklarowana we wniosku o udzielenie pomocy finansowej, tj. 106,66 ha została pomniejszona o powierzchnię wynikającą z raportu. Dotyczy to działek rolnych, na których stwierdzono nieprawidłowości oznaczone kodem DR13+ "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej" oraz kodem DR18 "Na działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej". Natomiast kod nieprawidłowości DR7 "Nie stwierdzono deklarowanej uprawy/upraw" nie został uwzględniony przy obliczaniu powierzchni uprawnionej do płatności we wniosku o udzielenie pomocy finansowej w związku z wystąpieniem w 2020 r. szkód w uprawach, ponieważ kontrola na miejscu przeprowadzona została od [...] października 2020 r. do [...] listopada 2020 r., czyli w terminie, kiedy część planów mogła być już zebrana. Powierzchnia deklarowana we wniosku i wynikająca z załącznika nr 1 do protokołu nr [...] oszacowania strat wynosiła 106,66 ha. Powierzchnia gruntów, na których stwierdzono nieprawidłowości wyniosła 42,09 ha (32,76 ha dla kodu nieprawidłowości DR13+ i 9,33 ha dla kodu nieprawidłowości DR18). Powierzchnia kwalifikująca się do płatności to 64,57 ha (106,66 ha – 42,09 ha). Natomiast zgodnie z § 13zh ust. 9 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., wysokość stawki pomocy, o której mowa w ust. 8, wynosi 1000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych innych niż wymienione w pkt 1, w których wystąpiły szkody w wyniku gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny w wysokości co najmniej 70% plonu. W konsekwencji organ przyznał skarżącemu pomoc finansową w wysokości 64 570 zł (64,57 ha x 1000 zł).
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odniósł się do treści licznych pism skarżącego składanych do komórek organizacyjnych ARiMR, dotyczących niekompetencji pracowników Biura Powiatowego ARiMR w Lublinie i nieprawidłowości w postępowaniu podczas obsługi wniosków. Organ II instancji wyjaśnił, że ze względu na skomplikowany charakter sprawy organ I instancji miał obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznej powierzchni, jaką można było zakwalifikować do płatności w ramach poszczególnych środków pomocowych. Działanie organu I instancji było zgodne z przepisami prawa.
G. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję organu odwoławczego z 23 lutego 2022 r., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 8 w zw. z art. 80 k.p.a., błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, co skutkowało wydaniem wadliwej decyzji.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji oraz o uchylenie decyzji organu I instancji w części odmawiającej przyznania skarżącemu pomocy w pełnej wysokości, zgodnie ze złożonym wnioskiem oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, załączonych do skargi. Są to: 1) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 stycznia 2022 r. w sprawie sygn. akt III SA/Lu 682/21; 2) pismo skarżącego z 28 marca 2022 r. do Najwyższej Izby Kontroli; 3) pismo z Najwyższej Izby Kontroli z 3 lutego 2022 r., znak: KST-KSN. 0511.010.2022. DW; 4) wyrok Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim II Wydział Karny z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt: II K 679/21.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wszystkie jego działki były zalane, na wszystkich jednak były plony, jedynie mniejsze niż zakładane. Zarzucił, że organ błędnie uznał część gruntów za nieużytki. Skarżący powołał się na protokół kontroli wykonanej przez spółkę E. (kontrola przeprowadzona 5 sierpnia 2020 r. przez Inspektora Rolnictwa Ekologicznego K. K.) oraz protokół oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego (powódź i grad), z dnia 20 sierpnia 2020 r., nr [...], sporządzony przez komisję z Urzędu Gminy w D. K. przy udziale przedstawiciela Lubelskiej Izby Rolniczej. W ocenie skarżącego dokumenty te potwierdzają uprawę dyni na całej zgłoszonej we wniosku powierzchni. Ponadto skarżący odwołał się do zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, którzy potwierdzili uprawę dyni na wszystkich działkach oraz do wykonanych przez siebie zdjęć, mających obrazować stan upraw i fakt zalania działek oraz zbiór dyni. W treści skargi zawarte zostało stwierdzenie (k. 10), że skarżący dołącza do skargi jako dowód zdjęcia w formie plików jpg zapisane na nośniku CD, jednak jak wynika jednak z akt sprawy, zdjęcia zapisane na płycie CD nie zostały do skargi dołączone.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi oraz wniosku o dopuszczenie dowodów z dołączonych do skargi dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego.
Przedmiotem skargi jest decyzja o przyznaniu pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2020 r. gradu i powodzi.
Zasady i warunki przyznawania pomocy finansowej producentom rolnym określone zostały w rozporządzeniu rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 z późn. zm.), powoływanym dalej jako "rozporządzenie" lub "rozporządzenie w sprawie zadań Agencji". Szczegółowe warunki tryb przyznawania pomocy z powodu szkód w gospodarstwie, które wystąpiły w 2020 r. i spowodowane były m. in. gradem i powodzią, reguluje § 13zh rozporządzenia, dodany z dniem 28 maja 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 926).
Zgodnie z powołanym przepisem, w 2021 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, producentowi rolnemu:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014;
3) w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2020 r. gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które: a) spowodowały na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 20% plonu, b) zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji lub, które spowodowały na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 20% plonu.
Pomoc jest przyznawana w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej (§ 13zh ust. 5).
Zgodnie z ust. 7 pkt 1 powołanego § 13zh, do wniosku dołącza się kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia. Jest to protokół oszacowania szkód zawierający określenie zakresu i wysokości szkód oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód. Protokół oszacowania szkód sporządza się na formularzu udostępnionym na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Protokół, poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2020 r. gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny. Ponadto do wniosku dołącza się kopię polisy ubezpieczeniowej potwierdzającej zawarcie umowy ubezpieczenia upraw rolnych (§ 13zh ust. 7 pkt 3 rozporządzenia).
Wysokość pomocy ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku powierzchni upraw rolnych, na których szkody spowodowane wystąpieniem w 2020 r. m. in. gradu i powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, spowodowały straty w wysokości co najmniej 20% plonu i stawki pomocy (§ 13zh ust. 8).
Stawki pomocy określone zostały w § 13zh ust. 9 rozporządzenia. Dla powierzchni upraw rolnych innych niż powierzchnie owocujących upraw drzew owocowych, stawka pomocy wynosi 1000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, w których wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 70% plonu (§ 13zh ust. 9 pkt 2).
W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że skarżący wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej złożył wymagany protokół oszacowania szkód (protokół nr [...] sporządzony 20 sierpnia 2020 r. przez Komisję do spraw szacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powołanej przez Wojewodę Lubelskiego) oraz polisę ubezpieczeniową (ubezpieczenie w Towarzystwie Ubezpieczeniowym [...] uprawy dyni o łącznej powierzchni 65,91 ha od ryzyka gradu, w okresie od 8 maja 2020 r. do 15 listopada 2020 r.). Nie jest także kwestionowane, że skarżący spełnił pozostałe warunki przyznania pomocy, określone w rozporządzeniu w sprawie zadań Agencji.
Spór w sprawie dotyczy powierzchni upraw, na których wystąpiły szkody, a w konsekwencji wysokości przyznanej pomocy.
Sąd podziela stanowisko organu, że pomoc może być skarżącemu przyznana do powierzchni upraw wynoszącej 64,57 ha, a nie do powierzchni 106,66 ha, jak wskazano w protokole szkody (jako oczywistą omyłkę uznać należy wskazanie we wniosku o pomoc powierzchni 106,67 ha).
Ustalenia powierzchni uprawnionej do pomocy finansowej organ dokonał na podstawie raportu z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego przez upoważnionych inspektorów terenowych z Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w dniach od [...] października 2020 r. do [...] listopada 2020 r. Do raportu dołączona została dokumentacja fotograficzna potwierdzająca ustalenia zawarte w raporcie.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 20 grudnia 2013 r., s. 549), dalej jako "rozporządzenie nr 1306", państwa członkowskie zobowiązane są do ustanowienia skutecznych systemów zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzających do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. Zgodnie z art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu. Właściwy organ sporządza sprawozdanie z każdej przeprowadzonej kontroli na miejscu (art. 59 ust. 3). Państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu (art. 74 ust. 1).
Stosownie do art. 24 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31 lipca 2014 r., str. 69), dalej jako "rozporządzenie nr 809/2014", kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:
a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;
b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;
c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.
Zgodnie z art. 37 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014, kontrole na miejscu obejmują pomiar obszaru i weryfikację kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań i innych obowiązków dotyczących obszaru zgłoszonego przez beneficjenta w ramach systemów pomocy lub środków wsparcia, o których mowa w ust. 1.
Podkreślić należy, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy deklarowane we wniosku o pomoc powierzchnie działek rolnych i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie. Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności lub pomocy finansowej ze stanem faktycznym. Kontrole na miejscu mają na celu ustalenie granic i powierzchni działek rolnych, zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw na danej działce rolnej oraz sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań (norm) utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej.
Warunki i tryb przeprowadzania czynności kontrolnych w ramach kontroli na miejscu, o których mowa w art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie warunków i trybu przeprowadzania czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 1344 z późn. zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia, czynności kontrolne są wykonywane co najmniej przez dwie osoby posiadające imienne upoważnienie, o którym mowa w art. 47 ust. 1 ustawy. Kontrolujący wykonujący czynności kontrolne, których mowa w § 1, sporządzają z tych czynności sprawozdanie, o którym mowa w art. 53 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 809/2014, zwane dalej "raportem z czynności kontrolnych". Raport z czynności kontrolnych wykonanych ramach wizyty zawiera dane, o których mowa w art. 53 ust. 1 lit. a-d rozporządzenia nr 809/2014; przepis art. 53 ust. 3 rozporządzenia nr 809/2014 stosuje się odpowiednio (§ 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 21 sierpnia 2015 r.).
Stosownie do art. 53 ust. 1 lit. a-e rozporządzenia nr 809/2014 z każdej kontroli na miejscu przeprowadzonej zgodnie z przepisami niniejszej sekcji sporządza się sprawozdanie, które umożliwia szczegółowy przegląd przeprowadzonych kontroli. W sprawozdaniu należy w szczególności zamieścić następujące dane: poddane kontroli środki oraz wnioski lub wnioski o płatność, obecne osoby, informację, czy zawiadomienie o wizycie zostało przekazane beneficjentowi, a jeśli tak – z jakim wyprzedzeniem, wyniki kontroli oraz – w odpowiednich przypadkach – wszelkie uwagi szczegółowe, a także wszelkie dalsze środki kontrolne, które należy podjąć.
Zaznaczyć należy, że przeprowadzenie kontroli na miejscu metodą inspekcji terenowej, polegającej na wizytacji zadeklarowanych działek przez upoważnione do kontroli osoby, dysponujące odpowiednimi kwalifikacjami i wizualnej ocenie ich rzeczywistego stanu, pozwala na skorygowanie powierzchni uprawnionych do płatności w związku z okolicznościami, których stwierdzenie jest możliwe przede wszystkim w ramach bezpośrednich oględzin, takich jak ustalenie obszarów wykluczających płatność, czy ustalenie, że faktyczna powierzchnia upraw, czy faktyczny sposób wykorzystania nieruchomości nie odpowiadają złożonej deklaracji. W toku kontroli przeprowadzane są pomiary za pomocą urządzenia GPS, a wyniki kontroli są dokumentowane za pomocą szkiców graficznych oraz fotografii obrazujących stan poszczególnych zadeklarowanych działek w czasie kontroli. Jednocześnie protokół kontroli stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a., a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
Podkreślić należy, że pomoc finansowa udzielana producentom rolnym na podstawie § 13zh rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. może być przyznana tylko do gruntów, na których znajdowały się uprawy. Pomoc ta ma na celu wyrównanie strat w uprawach, spowodowanych gradem lub powodzią. Nie przysługuje zatem do gruntów, które nie były uprawiane.
Jak wynika z raportu z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym skarżącego w dniach od [...] października do [...] listopada 2020 r. (dowód dopuszczony postanowieniem organu I instancji z 24 września 2021 r.), kontrola wykazała, że część gruntów zgłoszonych we wniosku o przyznanie pomocy z powodu szkód w uprawach spowodowanych gradem i powodzią (oraz we wnioskach o płatności bezpośrednie, płatność ONW oraz płatności ekologiczne) nie była uprawiana co najmniej w roku kontroli, a w niektórych przypadkach – także w sezonie poprzednim.
Raport jest bardzo obszerny, zawiera opis stwierdzonych upraw lub ich brak, występowanie nieużytków i terenów porośniętych wysokimi trzcinami, terenów bagiennych i całkowicie zalanych, do których nie było w dacie kontroli dostępu. Stan każdej z działek uwidoczniony został na fotografiach, których numery wskazane zostały przy opisie poszczególnych działek. Zbędne jest szczegółowe przytaczanie ustaleń raportu co do wszystkich działek, bowiem – jak wskazano wyżej – tylko część działek uznana została przez organ za niekwalifikujące się do przyznania pomocy.
Wobec tego, że skarżący wskazał we wniosku straty w uprawie dyni, bliższego omówienia wymagają ustalenia raportu, stwierdzające brak deklarowanej uprawy.
Przed przystąpieniem do szczegółowego omówienia ustaleń raportu wyjaśnić należy, że zawarte w raporcie adnotacje: "Ugór" oraz uwagi: "Nie stwierdzono deklarowanej uprawy dyni" nie stanowiły samodzielnej podstawy wykluczenia działek z pomocy. Podstawę wykluczenia stanowiły nieprawidłowości oznaczone kodami DR13+ oraz DR18. Kod DR13+ oznacza: "Zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej", natomiast kod DR18 oznacza: "Na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej".
Nieprawidłowości o wskazanych wyżej kodach wystąpiły na działkach B1, E1, J3, J4, J5, J6, L1, L2, N1 i P1.
Działka B1 znajduje się na działce ewidencyjnej nr 95, położnej w K. K.. Zadeklarowana powierzchnia to 0,80 ha. Na działce tej powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,30 ha, nieprawidłowość ta oznaczona została kodem DR13+, a w uwagach zawarto adnotację: "Stwierdzono częściowo wykoszony obszar. Pozostała część to teren niekoszony, podmokły i zakrzaczenia". Na zdjęciach oznaczonych numerami 97,98,99,100,101,102,102,104,105,106 widoczne są wyraźnie wysokie, gęste trawy, trzciny i inne rośliny oraz częściowo zakrzaczenia i miejsca podmokłe, w których stoi woda. Nie ma śladu uprawy dyni, w szczególności pozostałości po zbiorach. Zdjęcia wykonane zostały 29 października 2020 r., a więc cztery miesiące po powodzi. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że pomoc nie może być przyznana do powierzchni 0,50 ha.
Działka E1 znajduje się na działce ewidencyjnej nr 795/4 położonej w K. Zadeklarowana powierzchnia to 9,48 ha. Na działce tej powierzchnia stwierdzona wynosiła 6,74 ha. Nieprawidłowość ta oznaczona została kodem DR13+, a w uwagach zawarto adnotację: "Pozostała część działki porośnięta trzciną, teren podmokły, bagienny. Nie stwierdzono użytkowania rolniczego w bieżącym sezonie gospodarczym. Nie stwierdzono uprawy dyni." Na zdjęciach oznaczonych numerami 167-169, 218-220, wykonanych 20 listopada 2020 r. oraz numerami 333-361, 382-383, 401-433 wykonanych 23 listopada 2020 r., brak śladów jakichkolwiek upraw. Widać wyraźnie gęste trawy, wysokie trzciny i inne rośliny oraz miejsca podmokłe, w których stoi woda. Nie ma żadnych śladów wskazujących na istnienie uprawy w tych miejscach. Trudno zresztą przypuścić, by w takim terenie możliwa była jakakolwiek uprawa. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że pomoc nie może być przyznana do powierzchni 2,74 ha.
Działka J3 znajduje się na działce ewidencyjnej nr 784 położonej w K. Zadeklarowana powierzchnia to 2,58 ha. Na działce tej powierzchnia stwierdzona wynosiła 1,85 ha. Nieprawidłowość ta oznaczona została kodem DR13+, a w uwagach zawarto adnotację: "Pozostałą część stanowi teren nieużytkowany rolniczo, przerośnięta trzcina, teren podmokły, bagienny". Na zdjęciach oznaczonych numerami 269-273, 277, 280, 292-297, 301-302, wykonanych 20 listopada 2020 r. wyraźnie widać miejsca nieużytkowane, porośnięte wysoką, gęstą trzciną, co wskazuje na miejsca podmokłe. Nie widać żadnych śladów uprawy dyni. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że pomoc nie może być przyznana do powierzchni 0,73 ha.
Działka J4 znajduje się na działce ewidencyjnej nr 783/18 położonej w K. Zadeklarowana powierzchnia to 27,20 ha. Na działce tej powierzchnia stwierdzona wynosiła 2,04 ha. Nieprawidłowość ta oznaczona została kodem DR13+, a w uwagach zawarto adnotację: "Pozostałą część stanowi obszar nieużytkowany co najmniej w bieżącym sezonie gospodarczym. Obszar porośnięty wysoką trzciną, podmokły, miejscami całkowicie zalany, bagienny, poprzedzielany zakrzaczonymi rowami z przerośniętą kilkuletnią roślinnością." Na zdjęciach oznaczonych numerami 183-202, wykonanych 13 listopada 2020 r., 203-213, 228-233, 235-268, 303-305, 316-326, wykonanych 20 listopada 2020 r. oraz 434-436, 438-451, wykonanych 23 listopada 2020 r. widoczne są wyraźnie stwierdzone przez kontrolujących wysokie trzciny, liczne rowy, zakrzaczenia oraz miejsca, w których stoi woda i widać tylko rzadkie trzciny albo brak w ogóle roślinności. Nie ma żadnych śladów upraw, w szczególności pozostałości po uprawie dyni. Stwierdzona przez kontrolujących roślinność jest wybujała, co jak zaznaczono w raporcie, wskazuje na brak rolniczego użytkowania co najmniej w bieżącym sezonie gospodarczym. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że pomoc nie może być przyznana do powierzchni 25,16 ha.
Działka J5 znajduje się na działce ewidencyjnej nr 784 położonej w K. Zadeklarowana powierzchnia to 8,42 ha. Na działce tej nie stwierdzono powierzchni użytkowanej. Nieprawidłowość ta oznaczona została kodem DR18, a w uwagach zawarto adnotację: "Działka nieużytkowana co najmniej w bieżącym i poprzednim sezonie gospodarczym. Obszar porośnięty wysoką trzciną, podmokły, bagienny, bez śladów użytkowania rolniczego." Na zdjęciach oznaczonych numerami 214-217, 221-227, wykonanych 20 listopada 2020 r. oraz 362-381, 384-400, wykonanych 23 listopada 2020 r. wyraźnie widoczne są bardzo wysokie trzciny i inna gęsto rosnąca i wybujała roślinność, a ponadto wiele miejsc, w których stoi woda. Nie widać jakichkolwiek śladów użytkowania. Stan roślinności wskazuje brak użytkowania nie tylko w bieżącym, ale i poprzednim sezonie gospodarczym. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że pomoc nie może być przyznana do powierzchni 8,42 ha, czyli całej zadeklarowanej powierzchni. O wykluczeniu zadecydował kod DR18.
Działka J6 znajduje się na działce ewidencyjnej nr 783/9 położonej w K. Zadeklarowana powierzchnia to 3,35 ha. Powierzchnia stwierdzona to 0,34 ha. Nieprawidłowość ta oznaczona została kodem DR13+, a w uwagach zawarto adnotację: "Pozostałą część działki stanowi obszar nieużytkowany co najmniej w bieżącym sezonie gospodarczym. Obszar porośnięty wysoką trzciną, podmokły, miejscami całkowicie zalany, bagienny, poprzedzielany zakrzaczonymi rowami z przerośniętą kilkuletnią roślinnością." Na zdjęciach oznaczonych numerami 306-315 oraz 327-332, wykonanych 20 listopada 2020 r. wyraźnie widoczne są duże obszary bardzo podmokłe, widać stojącą wodę i wysokie trzciny. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że pomoc nie może być przyznana do powierzchni 3,01 ha.
Działka L1 znajduje się na działce ewidencyjnej nr 783/13 położonej w K. Zadeklarowana powierzchnia to 6,47 ha. Powierzchnia stwierdzona to 6,19 ha. Nieprawidłowość ta oznaczona została kodem DR13+, a w uwagach zawarto adnotację: "Nie stwierdzono deklarowanej uprawy dyni." Stan działki obrazują zdjęcia oznaczone numerami 125-127, 147-163 oraz 166, wykonane 12 listopada 2020 r. Brak na nich widocznych upraw, na części zdjęć widać roślinność wskazującą na brak użytkowania. O wykluczeniu powierzchni 0,28 ha zadecydował kod DR13+, ponieważ powierzchnia stwierdzona, na której mogła być uprawa dyni była mniejsza od deklarowanej. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że pomoc nie może być przyznana do powierzchni 0,28 ha.
Działka L2 znajduje się na działce ewidencyjnej nr 783/11 położonej w K. Zadeklarowana powierzchnia to 0,91 ha. Na działce tej nie stwierdzono powierzchni użytkowanej. Nieprawidłowość ta oznaczona została kodem DR18, a w uwagach zawarto adnotację: "Działka nieużytkowana co najmniej w bieżącym i poprzednim sezonie gospodarczym. Obszar porośnięty wysoką trzciną, podmokły, bagienny, bez śladów użytkowania rolniczego." Na zdjęciach oznaczonych numerami 128, 130, 131, 134-136, 140,164 i 165, wykonanych 12 listopada 2020 r. widoczne są stwierdzone przez kontrolujących obszary podmokłe, porośnięte wysoką trzciną, na których brak śladów użytkowania. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że pomoc nie może być przyznana do powierzchni 0,91 ha, czyli całej zadeklarowanej powierzchni. O wykluczeniu zadecydował kod DR18.
Działka N1 znajduje się na działce ewidencyjnej nr 29 położonej w K. K.. Zadeklarowana powierzchnia to 0,23 ha. Powierzchnia stwierdzona to 0,20 ha. Nieprawidłowość ta oznaczona została kodem DR13+, a w uwagach zawarto adnotację: "Nie stwierdzono deklarowanej uprawy dyni." Stan deklarowanej działki obrazują zdjęcia oznaczone numerami 45, 46 i 47, wykonane 29 października 2020 r., na których nie widać już upraw. Wobec tego, że pomiary uprawy dyni wykazały mniejszą powierzchnię niż deklarowana, prawidłowe jest stanowisko organu, że pomoc nie może być przyznana do powierzchni 0,03 ha. O wykluczeniu zadecydował kod DR13+, czyli zadeklarowanie powierzchni większej niż faktycznie stwierdzona.
Działka P1 znajduje się na działce ewidencyjnej nr 783/17 położonej w K. . Zadeklarowana powierzchnia to 1,43 ha. Powierzchnia stwierdzona to 1,12 ha. Nieprawidłowość ta oznaczona została kodem DR13+, a w uwagach zawarto adnotację: "Nie stwierdzono deklarowanej uprawy dyni." Na zdjęciach oznaczonych numerami 170-182, widocznie są na części działki wysokie trawy i trzciny oraz stojąca woda. Wobec stwierdzenia powierzchni upraw mniejszej niż deklarowana, prawidłowe jest stanowisko organu, że pomoc nie może być przyznana do powierzchni 0,31 ha. O wykluczeniu zadecydował kod DR13+.
Ustalenia kontroli wskazują zatem w sposób niebudzący wątpliwości na istotne rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym, stwierdzonym przez kontrolujących a deklarowanym we wniosku skarżącego. Należy przy tym podkreślić, że brak jakichkolwiek podstaw do kwestionowania kwalifikacji inspektorów terenowych, którzy przeprowadzili kontrolę stosownie do posiadanych upoważnień. Kontrolerzy wykonywali zdjęcia obrazujące stan działek i widoczną na nich roślinność, wskazującą na brak użytkowania w bieżącym i poprzednim sezonie.
Podkreślenia wymaga, że poza działką C1, położoną na działce ewidencyjnej nr 223/5 w L. , na żadnej z pozostałych działek kontrolujący nie stwierdzili owoców dyni. Z twierdzeń skarżącego wynika, że zbiór dyni zakończony został do 15 października 2020 r. Okoliczność ta nie stała jednak na przeszkodzie do dokonania oceny stanu działek, w szczególności ustalenia faktycznej powierzchni deklarowanych przez skarżącego upraw. Kontrolujący posiadają odpowiednie przygotowanie i byli w stanie ocenić, czy stan działki w dacie kontroli i widoczna na niej roślinność wskazują na uprawę czy jej brak w danym lub nawet poprzednim sezonie gospodarczym. O rzetelności kontroli świadczy wykonana przez kontrolujących dokumentacja, zawierająca dokładne pomiary poszczególnych działek i powierzchni, co do których kontrolujący nie kwestionowali faktu istnienia uprawy dyni oraz wykonana obszerna dokumentacja fotograficzna, potwierdzająca ustalenia kontrolujących.
Skarżący złożył zastrzeżenia do raportu z kontroli. Kwestionując ustalenia kontroli skarżący powołał się na następujące dowody:
1) protokół kontroli obligatoryjnej "Produkcja roślinna i zwierzęca", z 5 sierpnia 2020 r., nr [...], przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego przez spółkę "E. ",
2) materiał fotograficzny z kwietnia, maja, czerwca 2020 r. z wykonywanych prac uprawowo-siewnych,
3) oświadczenie świadków,
4) protokół nr [...] oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego - powódź/grad,
5) fotografie wykonane podczas prac polowych na kontrolowanych działkach bezpośrednio po kontroli, mające ukazywać nierzetelne wykonywanie pomiarów,
6) faktury z września i października 2020 r. ze sprzedaży pestek dyni po zbiorach,
7) pismo do Wód Polskich z 28 lutego 2020 r. w sprawie rozebrania tam bobrowych na rzece K.
Organ bardzo szczegółowo odniósł się do wszystkich zgłoszonych przez skarżącego dowodów. Sąd podziela stanowisko organu, że przedstawione przez skarżącego dowody nie dają podstaw do podważenia ustaleń dokonanych w czasie kontroli, przeprowadzonej przez upoważnionych pracowników Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji.
Odnosząc się do wyników kontroli przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą "E. " Sp. z o.o. w dniu 5 sierpnia 2020 r., organ wyczerpująco wyjaśnił, z jakich przyczyn przypisał w sprawie niniejszej większą moc dowodową protokołowi kontroli na miejscu nr [...] niż wynikom kontroli gospodarstwa przez jednostkę certyfikującą.
Dokonana przez organ ocena dokumentów dotyczących certyfikacji jest prawidłowa. Jak słusznie podkreślił organ, kontrole wykonywane przez jednostki certyfikujące mają przede wszystkim na celu stwierdzenie, czy produkty z gospodarstwa producenta rolnego mogą być wprowadzone do obrotu jako produkty rolnictwa ekologicznego. Kontrole te dotyczą wymagań zawartych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2018/848 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 (Dz. Urz. UE L 150 z dnia 14 sierpnia 2018 r., str. 1). Natomiast ich celem nie jest, jak to ma miejsce podczas kontroli przeprowadzanych przez Agencję w ramach postępowań o przyznanie płatności, określenie rośliny uprawianej oraz sumy powierzchni działek rolnych w gospodarstwie w ramach poszczególnych grup płatności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 203/12).
Z uwagi na odmienny przedmiot kontroli wykonywanych przez jednostki certyfikujące, protokół kontroli gospodarstwa skarżącego przeprowadzonej przez taką jednostkę oraz wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2020 nie mogą podważyć ustaleń organu i stanowić skutecznego dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu, jakim jest protokół kontroli na miejscu przeprowadzonej przez podmioty upoważnione przez ARiMR.
Należy ponadto zauważyć, że z pisma jednostki certyfikującej 15 marca 2021 r. wynika wprost, że kontrolerzy jednostki certyfikującej opierają się wyłącznie na oświadczeniu producenta rolnego co do powierzchni upraw. Sami nie dokonują żadnych pomiarów. Podkreślono również, że jednostka certyfikująca nie kwestionuje ustaleń Agencji co do powierzchni upraw.
Skoro nie budzi wątpliwości, że kontrolerzy jednostki certyfikującej nie dokonali pomiaru działek, zawarte w protokole z 5 sierpnia 2020 r. uwagi: "Uprawa dyni w słabej kondycji ze względu na wymoknięcie z powodu długotrwałego zalegania wody na polach (...) Widoczne rośliny w rządkach, ale w słabej kondycji, pomimo to uprawa zachowana" nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia istnienia uprawy na całej deklarowanej przez skarżącego powierzchni.
Kontrola przeprowadzona 5 sierpnia 2020 r. mogła zatem potwierdzić fakt prowadzenia uprawy ekologicznej, ale nie jej powierzchnię. Wpisanie w protokole kontroli powierzchni upraw w żadnym zatem wypadku nie daje podstawy do uznania, że taka właśnie powierzchnia upraw została w dniu 5 sierpnia 2020 r. stwierdzona, a w konsekwencji do uznania, że na całej powierzchni wskazanej we wniosku o pomoc finansową z powodu szkód wyrządzonych przez powódź w 2020 r. znajdowały się deklarowane uprawy. Nie sposób przy tym nie zauważyć, że wielkość gospodarstwa skarżącego (ponad 100 ha), położonego na 24 działkach ewidencyjnych w czterech miejscowościach niewątpliwie utrudnia ocenę wielkości powierzchni bez dokonania pomiarów.
Również członkowie komisji szacującej szkody, które wystąpiły w 2020 r. z powodu gradu i powodzi nie dokonywali pomiarów poszczególnych działek. Wynika to wprost z pisma Wojewody Lubelskiego z 15 października 2021 r., będącego odpowiedzią na pytania skierowane do wojewody przez organ w związku z rozbieżnościami co do powierzchni upraw stwierdzonych przez organ w toku kontroli oraz wskazanych w protokole nr [...], powoływanym przez skarżącego. Z pisma wojewody wynika ponadto, że określenia powierzchni upraw w protokole nr [...] komisja dokonała na podstawie wniosku rolnika, który to wniosek powinien być zgodny z wnioskiem o płatności bezpośrednie, a nie na podstawie własnych pomiarów. Ponadto wyjaśniono, że z uwagi na brak dostępu do zalanych terenów, komisja odstąpiła od szacowania strat w terenie, a straty na niedostępnych działkach określiła w oparciu o dane przedstawione przez skarżącego.
Zarzut skarżącego, że organ błędnie ustalił powierzchnię uprawnioną do pomocy, sprzecznie z ustaleniami jednostki certyfikującej "E. " oraz ustaleniami komisji szacującej szkody w uprawach spowodowane gradem i powodzią, nie jest zatem uzasadniony. Jak wykazano wyżej, protokoły jednostki certyfikującej oraz komisji szacującej szkody nie mogły stanowić podstawy ustalenia powierzchni upraw rolnych uprawnionych do przyznania pomocy finansowej.
Ustaleń organu nie podważają także pozostałe dowody powołane przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego.
Lakoniczne i ogólnikowe oświadczenie z 17 stycznia 2021 r. o uprawie działek skarżącego i dokonywaniu zasiewów na wszystkich działkach, podpisane przez A. D., T. R., B. I., M. W. i M. I. w żadnym wypadku nie może stanowić podstawy ustalenia powierzchni działek uprawnionych do pomocy finansowej, ani podważyć ustaleń organu, opartych na kontroli w terenie i dokładnych pomiarach.
Także złożone przed organem zeznania świadków, którzy podpisali oświadczenie oraz zeznania świadków J. I. i J. S., nie podważają ustaleń organu, mimo że świadkowie twierdzili, że działki skarżącego są uprawiane oraz że była na nich zasiana dynia.
Słusznie zwraca uwagę organ, że świadkowie nie mają wiedzy o dokładnej powierzchni działek skarżącego oraz o powierzchni deklarowanej przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności na 2020 r. Żaden ze świadków nie dokonywał też pomiarów działek. Z ich zeznań wynika, że opisują działki skarżącego, które widzieli lub widują, ale nie są w stanie określić ich powierzchni. Ponadto zeznania większości świadków dotyczą tylko niektórych działek rolnych.
Świadek A. D. zeznał, że jego wiedza dotyczy działek skarżącego położonych w pobliżu domu świadka: "jest to kilkanaście hektarów, może do 15 ha".
Świadek T. R. zaznaczył, że jego zeznanie odnosi się tylko do działek położonych w K. K., a o innych działkach skarżącego nie ma żadnej wiedzy. Świadek ten widział uprawę dyni tylko z drogi, bo – jak stwierdził – po polach nie jeździ. Wielkość uprawy ocenił na 2 do 5 ha, a więc w dużym przybliżeniu.
Świadek M. W. stwierdził wprawdzie, że dynia była posiana na całej powierzchni około 100 ha, ale jednocześnie przyznał, że nie jeździł po całej powierzchni uprawy, a dynię widział tylko "na brzegu". Wielkość uprawy ocenił na 10 do 15 ha.
Zeznania świadka J. I. dotyczą tylko działki nr 199/1 położonej w K. , lokalizacji pozostałych działek skarżącego świadek nie zna.
Świadek B. I. zeznał wprawdzie, że zna wszystkie działki skarżącego, oraz że wykonywał na nich siew, jednak nie określił powierzchni zasiewu nawet w przybliżeniu. Ponadto świadek ten stwierdził najpierw, że wszystkie działki osobiście obsiewał, następnie jednak zeznał, że działki obsiewał z nim na zmianę świadek W., który nie potwierdził, by dokonywał zasiewu jakiejkolwiek działki skarżącego.
Świadek J. S. zeznawał tylko co do działek ewidencyjnych nr 785/7 i 785/8, płożonych w kolonii K..
Świadek M. I. zeznała, że wie, gdzie skarżący posiada działki, ale uprawę widziała tylko na działkach w K. i K. K.. Świadek nie określiła powierzchni upraw nawet w przybliżeniu.
Zeznanie świadka M. H. dotyczy działek ewidencyjnych o numerach 58, 57, 59, 69, 70, 72, 73 i 75, które nie zostały wyłączone z pomocy.
Zeznania świadka E. M. dotyczą skupowanych od skarżącego pestek dyni, a nie powierzchni upraw.
Jak zatem widać żaden ze świadków nie potrafił określić dostatecznie dokładnie powierzchni upraw, a ponadto większość świadków wypowiadała się tylko o niektórych działkach, które były im znane, a o pozostałych działkach świadkowie nie mieli żadnej wiedzy. Ich zeznania nie mogą zatem stanowić dowodu na fakt uprawy całej zgłoszonej we wniosku o pomoc powierzchni. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że organ wykluczył z pomocy 42,09 ha na konkretnie określonych działkach, natomiast świadkowie zgłoszeni przez skarżącego nie potrafili wskazać, które z działek wykluczonych były uprawiane. Nie jest wystarczające ogólnikowe odwoływanie się do uprawy dyni na bliżej nieokreślonych działkach. Organ nie kwestionuje przecież istnienia upraw na 64,57 ha.
Zauważyć również należy, że świadkowie J. S., J. I. i M. H. wypowiadali się co do działek, które nie zostały przez organ wykluczone.
Jeśli chodzi o przedłożone organowi zdjęcia, wykonane podczas prac polowych bezpośrednio po kontroli, mające ukazywać nierzetelne wykonywanie pomiarów, stwierdzić należy, że nie dają one żadnych podstaw do kwestionowania wyników pomiarów. Zdjęcia samochodu kontrolerów czy śladów kół na bliżej nieokreślonych działkach nie są dowodem na nierzetelność pomiarów. Należy ponadto zauważyć, że z raportu wynika, że kontrolerzy dokonywali pomiarów działek, na których stwierdzali uprawy i te powierzchnie wskazane są w raporcie. Ustalona w ten sposób powierzchnia była podstawa przyznania skarżącemu pomocy w kwocie 64 570 zł.
Z pisma Kierownika Biura Kontroli na miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z 19 lutego 2021 r. wynika przy tym, że tereny zalane, na których występowały duże skupiska roślinności bagiennej nie były objęte pomiarem, ponieważ nie stwierdzono na nich zabiegów agrotechnicznych przez co najmniej jeden pełny sezon wegetacyjny.
Nie podważają ustaleń raportu faktury z września i października 2020 r. ze sprzedaży pestek dyni po zbiorach. W żaden bowiem sposób nie świadczą one o istnieniu uprawy dyni na terenach, które organ wykluczył z płatności ze względów szczegółowo opisanych w raporcie z kontroli na miejscu.
Także pismo do Wód Polskich z 28 lutego 2020 r. w sprawie rozebrania tam bobrowych na rzece K. nie podważa ustaleń organu. Przeciwnie, treść pisma wskazuje na problem polegający na stałym zalewaniu części działek skarżącego położonych nad rzeką K. Należy zatem przypomnieć, że wniosek w sprawie niniejszej dotyczy pomocy jednorazowej, udzielanej rolnikom, którzy ponieśli straty w uprawach z powodu powodzi, która miała miejsce 29 czerwca 2020 r. W przypadku innych wydarzeń i przeszkód w utrzymaniu upraw, które mogłyby mieć wpływ na przyznawane płatności, rolnicy mają obowiązek zgłaszania ich agencji we właściwym czasie i trybie. Nie jest to jednak przedmiotem sprawy niniejszej.
Skarżącemu znane były wyniki kontroli ARiMR (raport został doręczony skarżącemu w styczniu 2021 r.), a więc przed złożeniem wniosku w sprawie niniejszej, mimo to skarżący nie wskazał konkretnych dowodów, mogących podważyć ustalenia organu.
Przedkładane przez skarżącego zdjęcia wykonywane na różnych działkach i w różnym czasie słusznie nie zostały przez organ uznane. Trafne jest spostrzeżenie, że brak jednoznacznych dowodów, kiedy i na których konkretnie działkach zdjęcia były wykonywane. Zdjęcia składane w toku postępowania były opisywane przez skarżącego, co nie jest dostatecznym dowodem na potwierdzenie stanu faktycznego. Ponadto ze zdjęć tych nie da się wywieść rozmiarów upraw, które skarżący chciałby wykazać. Zdjęcia wykonywane były na bliżej nieokreślonych działkach i nie towarzyszyły im żadne wiarygodne pomiary. Nie sposób ponadto nie zauważyć, że brak zdjęć owocującej dyni. Skarżący zadawał sobie wiele trudu by wykonywać zdjęcia, na których nie widać jeszcze jakichkolwiek upraw, wykonał także zdjęcia po kontroli Agencji, a w czasie gdy dynie owocowały i były zbierane zaniechał skarżący dokumentowania tego procesu.
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że są one nieuzasadnione. Skarżący ogólnikowo tylko odwołuje się do ustaleń organu, w szczególności zaś ustaleń raportu z kontroli, nie wskazuje jednak w większości konkretnych numerów działek rolnych, które z pomocy zostały wykluczone. Podkreślenia wymaga, że powierzchnia zgłoszona do pomocy to 106,66 ha, na których do płatności bezpośrednich zgłoszono 24 działki rolne. Organ bardzo szczegółowo opisał każdą z działek rolnych i stwierdzone na niej nieprawidłowości. Tymczasem skarżący operuje ogólnikami, z reguły nie wskazuje numeru działki rolnej, co do której zgłasza zastrzeżenia, poprzestaje na zakwestionowaniu całości ustaleń, pomijając oczywisty fakt, że organ uwzględnił do pomocy 64,57 ha, a wykluczył 42,09 ha. Nie jest zatem zrozumiałe kwestionowanie przez skarżącego tych ustaleń, które nie spowodowały wykluczenia danej działki z pomocy.
Przykładowo zarzuca skarżący, że na działce A stwierdzono ugór i zastosowano kod nieprawidłowości DR52 z powodu zwiększenia obszaru działki, podczas gdy ani działka A zgłoszona do jednolitej płatności obszarowej, ani działka A1 z zadeklarowaną uprawą dyni ekologicznej nie zostały z pomocy wykluczone. Gdy chodzi o działkę oznaczoną literą D o powierzchni 1,80 ha, z materiału dowodowego sprawy wynika, że na działce tej nie zostały zgłoszone szkody (por. protokół szacowania szkód), niemniej jednak wyjaśnić należy, że raport nie kwestionował istnienia uprawy dyni na tej działce. Ponadto nie budzi wątpliwości, że kody nieprawidłowości dla działki D1 z zadeklarowaną uprawą dyni: DR7, DR29, DR 52, DR 53, DR 13- oraz DR 50 nie miały znaczenia w sprawie przyznania pomocy z powodu strat w uprawach.
Bezpodstawny jest zarzut błędnych ustaleń co do działki oznaczonej literą B. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że z pomocy wykluczona została część działki B1, na której zadeklarowana została uprawa dyni. Powołane przez skarżącego fotografie z 21 maja 2020 r. nie stanowią niezbitego dowodu na fakt uprawy części wykluczonej (0,50 ha). Jak już była o tym mowa, organ słusznie nie uwzględnił przedstawianych przez skarżącego fotografii, ponieważ nie tylko nie ma pewności co do daty ich wykonania, ale też nie obejmują one całej powierzchni poszczególnych działek i nie potwierdzają uprawy na całej deklarowanej powierzchni.
Bezpodstawny jest zarzut błędnych pomiarów dotyczących działek ewidencyjnych nr 795/4, 784, 783/18, 783/9 i bliżej nieokreślonych "innych", jak wskazał skarżący w skardze. Pomijając już to, że skarżący nie podaje oznaczeń literowych działek rolnych, których miałyby dotyczyć błędne ustalenia kontroli, zauważyć należy, że również i w tym przypadku powołuje się skarżący na wykonane przez siebie w różnych datach fotografie, które nie mogą być uznane za dowód na uprawę konkretnie określonej powierzchni. Ponadto skarżący błędnie wskazuje, że część fotografii (3 fotografie) dotyczy działki D położonej na działce ewidencyjnej nr 784 w K. , podczas gdy działka D położona jest na działce ewidencyjnej nr 199/1 w K. . Nie wiadomo zatem, której w rzeczywistości działki te trzy fotografie dotyczą. Również fotografie mające obrazować powódź w dniach 2 i 11 czerwca 2020 r. nie mogą podważać ustaleń organu, skoro jak wynika z protokołu szacowania szkód powódź miała miejsce 29 czerwca 2020 r. Ponadto dwie fotografie powołane przez skarżącego dotyczą działki nr 785/8, która nie została wykluczona z pomocy.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że możliwe jest odczytanie daty wykonania zdjęć, na dowód czego załącza zdjęcia w formie plików jpg zapisane na nośniku CD, stwierdzić należy w pierwszej kolejności, że do skargi nie została dołączona płyta CD. Ponadto zauważyć należy, że data wykonania danego zdjęcia nie stanowi potwierdzenia prowadzenia upraw na określonej powierzchni. Nie jest przy tym zrozumiała zawarta w skardze sugestia, że skarżący gotów jest "złożyć biegłemu telefon komórkowy, którym zdjęcia zostały wykonane, celem weryfikacji momentu ich wykonania". Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wskazał, w jakim trybie i na jakiej podstawie miałoby nastąpić badanie telefonu komórkowego.
Bezpodstawny jest zarzut, że kontrolerzy błędnie zinterpretowali fakt pojawienia się trzciny na działkach w okresie kontroli. Jak już była o tym mowa, brak podstaw do kwestionowania kompetencji kontrolerów. Biuro Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR jest wyspecjalizowaną jednostką Agencji. Kontrole dokonywane są przez osoby działające na podstawie imiennych upoważnień, posiadające wymaganą wiedzę i przygotowanie do wykonywania czynności kontrolnych. Kontrolerzy dysponują wiedzą i doświadczeniem, pozwalającym na ocenę stanu roślinności, która występuje na kontrolowanych działkach rolnych. Kwestionując merytoryczne przygotowanie kontrolujących, skarżący odwołał się do informacji z Wikipedii dotyczących charakterystyki trzciny, w szczególności zaś szybkości rozrastania się trzciny. Należy zatem wyjaśnić, że informacje te w żaden sposób nie podważają ustaleń organu. Kontrolujący szczegółowo opisali te działki lub ich części, na których stan roślin, w szczególności ich wielkość wskazują na brak użytkowania rolniczego. Stan ten udokumentowali zdjęciami. W świetle powyższych dowodów twierdzenie skarżącego, że trzciny i inne rośliny bagienne wyrosły po zbiorach dyni, czyli po 15 października 2020 r. nie może się ostać.
Odnosząc się do zarzutu, że organ nie uwzględnił faktu zalewania działek skarżącego przez rzekę K. na skutek zaniedbań Wód Polskich, w szczególności na skutek nierozebrania kilkunastu tam bobrowych, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie pomoc udzielana jest w związku z wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych (gradu i powodzi) w roku 2020, w określonych dniach, a nie z powodu stałego zalewania gruntów przez rzekę, która nie jest poddawana właściwej melioracji. Zauważyć również należy, że skarżący już na kilka miesięcy przed powodzią wskazywał w piśmie do Wód Polskich na zalewanie jego gruntów, które uniemożliwia prowadzenie upraw. Nie sposób również nie zauważyć, że sam skarżący powołuje się na zdjęcia, które miałyby obrazować zalanie części działek przed powodzią, co potwierdza ustalenia kontrolujących o istnieniu obszarów zalanych, nieuprawianych co najmniej w danym sezonie, a w niektórych przypadkach także w sezonie poprzednim.
W ocenie sądu, dowody zgromadzone w postępowaniu przez organy obu instancji były wystarczające do wydania rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, że organy dodatkowo zweryfikowały wyniki kontroli na miejscu, zwracając się w tym celu o dodatkowe wyjaśnienia do Biura Kontroli na Miejscu. Raport został skorygowany co do działki C1, na której stwierdzono uprawę dyni, natomiast pozostałe ustalenia zostały podtrzymane. Biuro wyjaśniło jednocześnie, na jakiej podstawie kwalifikowano działki jako "ugór" oraz z jakich powodów odstąpiono od pomiarów terenów całkowicie zalanych. Bezpodstawne są zatem zarzuty skarżącego, że brak pomiarów części działek wskazuje na wadliwość ustaleń.
Organ ustalił stan faktyczny sprawy prawidłowo, uwzględniając wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody. Zarzuty naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 8, w zw. art. 80 k.p.a. są więc nieuzasadnione. Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., dowody, na których się oparł i ocenił je, przyjmując za podstawę ustaleń faktycznych. Uzasadnienie prawne decyzji zawiera szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ II instancji odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącego, podniesionych w odwołaniu, a ponadto szczegółowo omówił wszystkie pisma, skargi i wnioski, zgłaszane przez skarżącego w toku postępowania, w tym także wnioski o wyłączenie kierownika biura powiatowego Agencji.
Sąd podziela stanowisko organu, że protokół szacowania szkód, który wnioskodawca ubiegający się o pomoc finansową na podstawie § 13zh obowiązany jest dołączyć do wniosku, nie stanowi jedynego dowodu w sprawie i nie zwalnia organu z obowiązku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Oznacza to uprawnienie organów Agencji do weryfikacji w toku postępowania ustaleń zawartych w protokole sporządzonym przez komisję do spraw szacowania szkód, powołaną przez wojewodę. Słusznie zwraca także uwagę organ, że przepisy rozporządzenia w sprawie zadań Agencji nie zawierają zakazu prowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczności objęte protokołem szacowania szkód.
Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodu z dokumentów dołączonych do skargi. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), dalej w skrócie: "p.p.s.a.", sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Zgodnie z art. 133 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a postępowanie dowodowe w postępowaniu sądowym ma jedynie uzupełniający, wyjątkowy charakter, o ile spełnione są łącznie przesłanki z art. 106 § 3 p.p.s.a. Co do zasady nie jest zatem możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły stan faktyczny prawidłowo, zgodnie z przepisami postępowania i stanem rzeczywistym, a w konsekwencji, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.
W rozpoznawanej sprawie nie występowały istotne wątpliwości, które wymagałaby wyjaśnienia. Stan faktyczny ustalony został prawidłowo, organ przeprowadził wszystkie dowody mające w sprawie znaczenie, w tym wskazane przez skarżącego i dokonał ich oceny.
Dodatkowo wyjaśnić należy, że powołane w skardze dowody nie mają w sprawie niniejszej znaczenia i nie byłyby przydatne do oceny legalności zaskarżonej decyzji. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 stycznia 2022 r. w sprawie sygn. akt III SA/Lu 682/21 dotyczy decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ekologicznych (PROW 2014-2020), przyznanych za rok 2017 i 2018, pozostaje zatem bez wpływu na postępowanie, które dotyczy pomocy finansowej za rok 2020.
Pismo skarżącego z 28 marca 2022 r. do Najwyższej Izby Kontroli, w którym skarżący wnosi o przeprowadzenie audytu w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa: w Biurze powiatowym w Lublinie, Lubelskim Oddziale Regionalnym, Biurze Prezesa, ARiMR w Warszawie oraz w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie, nie zawiera bowiem żadnych elementów, które wskazywałyby na wadliwość ustaleń w sprawie niniejszej i wymagałyby wyjaśnienia.
Pismo z Najwyższej Izby Kontroli z 3 lutego 2022 r., znak: [...] skierowane do skarżącego informuje, że w zakresie wskazywanych potencjalnych nieprawidłowości i nadużyć finansowych, trwa analiza możliwości realizacji wniosku w ramach posiadanych kompetencji, zgodnie z ustawą z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli. Pismo to nie ma zatem znaczenia dla sprawy niniejszej.
Wyrok Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim II Wydział Karny z 25 listopada 2021 r., sygn. akt: [...], dotyczy M. H., uznanego za winnego zniszczenia mienia, nie ma zatem wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie przyznania pomocy finansowej na rok 2020 w związku z wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że zeznania świadka M. H. nie stanowiły podstawy ustaleń organu. Podstawę ustaleń stanowiły wyniki kontroli na miejscu, co organ wielokrotnie podkreślał. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ omówił wprawdzie zeznania świadka M. H. (tak jak i zeznania pozostałych świadków), opisał przebieg przesłuchania i zastrzeżenia zgłaszane w toku przesłuchania przez skarżącego, jednak do zeznań tych nie odwoływał się na potwierdzenie swoich ustaleń. Ponadto słusznie zwrócił uwagę organ, że zeznania tego świadka dotyczą częściowo okoliczności niemających znaczenia w sprawie.
Całkowicie bezpodstawny jest zatem zarzut skarżącego, że organ naruszył zasadę zaufania do władzy publicznej i bezstronności "poprzez aprobatę dla prokurowania przez M. H. wątpliwej jakości środków dowodowych i powoływanie się na nie".
Podsumowując stwierdzić należy, że kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia prawa przez organy. Zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.