III SA/Lu 17/19

III SA/Lu 17/19 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2019-04-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Robert Hałabis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 349
art. 27 ust. 1, ust. 2, art. 35 ust. 1
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Protokolant: Referent Marcin Ścibor po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. U. na informację Zarządu Województwa L. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy I. uchyla zaskarżony akt; II. przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa L.; III. zasądza od Zarządu Województwa L. na rzecz A. U. kwotę [...]zł ([...] złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Skarżący A. U. za pośrednictwem Lokalnej Grupy Działania "J. P." złożył do Samorządu Województwa L. wniosek o przyznanie pomocy w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, na realizację operacji pod nazwą "[...]
Pismem z dnia 20 września 2018 r. poinformowano wnioskodawcę, że wniosek o przyznanie pomocy na wskazaną operację zawiera braki, oczywiste omyłki i wymaga wyjaśnień w zakresie szczegółowo opisanym w 7 punktach pisma. W związku z tym – na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 140), art. 50 § 1 k.p.a. w związku z art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 349, z późn. zm.) i art. 4 rozporządzenia nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31 lipca 2014 r., str. 69) – wezwano wnioskodawcę do usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, wskazując, że nieusunięcie ich w zakreślonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku o przyznanie pomocy bez rozpatrzenia.
W zakreślonym terminie wnioskodawca złożył pismo z dnia 5 października 2018 r. wraz z załącznikami, stanowiące odpowiedź na powyższe wezwanie.
Pismem z dnia 8 listopada 2018 r. Zarząd Województwa L. – na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności, poinformował wnioskodawcę o odmowie przyznania przez Samorząd Województwa L. pomocy na realizację zamierzonej operacji.
W uzasadnieniu tego stanowiska organ wyjaśnił, że wnioskodawca nie usunął wszystkich braków wskazanych w wezwaniu do poprawy wniosku, a mianowicie:
1. Nie złożył dokumentu potwierdzającego, że jedynym właścicielem nieruchomości (lokalu), na której ma być realizowana przedmiotowa operacja jest U. U., takiego jak poświadczenie w formie aktu notarialnego dziedziczenia wraz z kopią wniosku o wpis do księgi wieczystej lub postanowienie sądu w przedmiocie nabycia spadku wraz z kopią wniosku o wpis do księgi wieczystej, poprzestając na złożeniu oświadczenia U. U., że to ona jest jedynym właścicielem nieruchomości;
2. Nie dostarczył prawidłowo wypełnionego Formularza informacji przedstawionych przy ubieganiu się o pomoc de minimis podpisanego przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy (zgodnie z instrukcją do wniosku w części A pkt 5, 6 i 8 oraz cześć Al i B formularza pozostawia się niewypełnioną);
3. Nie wypełnił biznesplanu zgodnie z informacją pomocniczą przy wypełnianiu biznesplan, a ponadto biznesplan jest niepoprawny pod względem rachunkowym:
. punkt 7.1: Zestawienie przewidywanych wydatków niezbędnych do realizacji operacji (...): Wnioskodawca w ramach odpowiedzi przedstawił uzasadnienie zakupu danego zadania w odrębnym dokumencie stanowiącym załącznik nr C8 do wniosku, jednakże dokument ten nie został przez niego podpisany. Ponadto wnioskodawca nie podał marki, modelu samochodu jaki planuje zakupić w ramach operacji, co uniemożliwia poprawne zweryfikowanie racjonalności kosztu;
. punkt 8: Wskazanie planowanych do utworzenia miejsc pracy – Wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie wyjaśnił, iż sam będzie w stanie wykonać zaplanowane usługi, co stoi w sprzeczności z informacją zawartą w punkcie 5.2 Analiza ryzyk związanych z działalnością i rozwiązań alternatywnych, gdzie zadeklarował, iż "w przypadku braku czasu do zajmowania się obowiązkami kierowniczymi firma będzie zatrudniać dodatkowe osoby, które pomogą w czasochłonnych zadaniach". W takiej sytuacji wnioskodawca powinien wykazać koszty związane z zatrudnieniem pracowników w tabeli 9.2;
. punkt 9.1: Prognoza poziomu cen i wielkości sprzedaży – nazwa pierwszej usługi jest niezgodna z nazwą usługi podaną w tabeli 3.2;
. punkt 9.2: Rachunek zysków i strat – nie uwzględniono kosztów dotyczących prowadzenia biura i opłat związanych z jego utrzymaniem (woda, opłaty komunalne, materiały biurowe);
Wszystkie wskazane braki wpłynęły na to, że rachunek zysków i strat jest niewiarygodny i niespójny, co z kolei wpływa na dane zamieszczone w tabeli 9.3 "Zaktualizowana wartość netto", gdzie pola wypełniane są automatycznie wartościami z tabeli 9.2. Konsekwencją wszystkich wyżej wymienionych błędów i braków jest to, że biznesplan został oceniony negatywnie. Biznesplan nie został sporządzony poprawnie, nieujęcie wszystkich kosztów podważa jego wiarygodność i realność przyjętych założeń w zakresie wielkości i struktury przychodów i kosztów, co skutkuje jego negatywną oceną;
4. Nie wypełnił wniosku o przyznanie pomocy zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku:
. sekcja B. III: punkt 6.2.1 – należało doprecyzować sposób pomiaru wskaźnika zgodnie z instrukcją do wniosku, podany w ramach odpowiedzi na wezwanie sposób pomiaru wskaźnika nie jest właściwy – brak zapisu o wpisie do CeiDG;
. sekcja B. IV Informacja o załącznikach: dołączone w ramach wezwania załączniki C.7 "Weryfikacja opisanych usług" oraz C.8 "Uzasadnienie zakupu samochodu ciężarowego" – nie zostały podpisane.
Ponadto wnioskodawca nie dołączył sekcji B.V Oświadczenia podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy, co skutkuje tym, że złożona korekta wniosku nie jest kompletna i nie została podpisana przez wnioskodawcę.
Podsumowując organ wskazał, że wszystkie załączniki do wniosku powinny być ze sobą spójne, w tym: sam wniosek, biznesplan i inne dokumenty, które powinny być przedłożone również w odpowiedniej formie. Wszystkie te dokumenty są nierozerwalnym elementem dokumentacji aplikacyjnej. Informacje zawarte w przedłożonej dokumentacji muszą być ze sobą zgodne. To wnioskodawca powinien dołożyć wszelkiej staranności, by dane w nim zawarte były spójne z dokumentami załączonymi do wniosku. Niespójność danych rzutuje na możliwość różnorodnej interpretacji oraz przyjęcie różnych założeń, co tylko potwierdza fakt, że dokumentację aplikacyjną należy przygotować z należytą starannością i wiarygodnością, tak by nie było wątpliwości, które dane są prawdziwe i poprawne. Nieścisłości oraz brak kompletnych i prawidłowych dokumentów, czy niespójne dane, uniemożliwia rzetelną weryfikację wniosku, co skutkuje jego negatywną oceną i odmową przyznania pomocy.
Z uwagi na wyżej wymienione nieprawidłowości skutkujące niemożliwością zweryfikowania spełnienia przez wnioskodawcę warunków, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 4 i 5, a także naruszeniem § 19 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego PROW na lata 2014-2020 (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 772, z późn. zm.), organ odmówił przyznania wnioskowanej pomocy.
Nie godząc się w opisanym rozstrzygnięciem skarżący A. U. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której domagał się jego uchylenia oraz zwrotu kosztów postępowania.
Według skarżącego przedmiotowa informacja została wydana z naruszeniem zarówno przepisów postępowania, jak również prawa materialnego, to jest:
1. art. 24 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności oraz § 20 ust. 3 rozporządzenia z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego PROW na lata 2014-2020, poprzez wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia przez nieuprawnioną jednostkę organizacyjną/organ, bowiem właściwym do wydania rozstrzygnięcia w sprawie nie był ani Urząd Marszałkowski Województwa L., ani Samorząd Województwa L., jak wskazano w rozstrzygnięciu, a w świetle art. 24 powołanej ustawy oraz § 20 ust. 3 wskazanego rozporządzenia – właściwym do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia jest Zarząd Województwa L.;
2. § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego PROW na lata 2014-2020, poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie posiada prawa do dysponowania tą nieruchomości, oraz błędne przyjęcie, że skarżący powinien "dostarczyć dokument potwierdzający, iż jedynym właścicielem nieruchomości (lokalu), na której ma być realizowana przedmiotowa operacja jest U. U.", podczas gdy w ramach operacji skarżący nie będzie realizował na tej nieruchomości inwestycji trwale z nią związanych, a co za tym idzie nie jest on zobowiązany do przedstawienia tytułu prawnego do tej nieruchomości. Pomimo to skarżący na żądanie organu przedłożył umowę użyczenia lokalu w budynku zlokalizowanym na tej nieruchomości, który to dokument stanowi zarówno tytuł prawny do nieruchomości (prawo zależne – umowa użyczenia), jak i potwierdza prawo skarżącego do dysponowania tą nieruchomością na cele prowadzenia działalności gospodarczej, co bez wątpienia stanowi wywiązanie się z obowiązku wynikającego z przepisu § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia; co więcej dla uniknięcia jakichkolwiek wątpliwości skarżący przedstawił opinię prawną w tym zakresie, szczegółowo wyjaśniającą jego stanowisko w tym przedmiocie;
3. art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW na lata 2014-2020, poprzez dokonanie oceny wniosku wbrew zasadzie rzetelnej oceny, to jest przy zastosowaniu niejasnej, sprzecznej i wprowadzającej w błąd instrukcji wypełniania wniosków i w konsekwencji uznanie, że wniosek skarżącego nie dotyczy inwestycji zwolnionych z instrukcyjnego wymogu przedłożenia dokumentów wykazujących prawo własności, czy też prawo do dysponowania nieruchomością w związku z rzekomym planowaniem przez skarżącego w ramach operacji inwestycji trwale związanej z nieruchomością, czego skarżący w rzeczywistości nie planował i co nie wynika ani z treści wniosku, ani ze składanych przez skarżącego w toku postępowania wyjaśnień;
4. art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW na lata 2014-2020 oraz art. 4 rozporządzenia nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r.), poprzez:
1) niedostateczne, niezrozumiałe oraz niewystarczające wskazanie przez organ braków i oczywistych omyłek wniosku, w tym zobowiązanie skarżącego chociażby do przedstawienia dowodów potwierdzających prawo dysponowania nieruchomością, co w efekcie skutkowało (zdaniem organu) nieprawidłowym wypełnieniem wniosku;
2) całkowicie błędne i niezgodne z prawdą przyjęcie, jako podstawę odmowy udzielenia pomocy, rzekomo niezgodne z instrukcją punkt 6.2.1. Sekcji B.III, wypełnienie wniosku poprzez nieprawidłowe doprecyzowanie sposobu pomiaru wskaźnika, tj. niewskazania "zapisu o wpisie do CEDiG"; tymczasem, jak skarżący wyjaśnił szczegółowo w ramach odpowiedzi na wezwanie organu, nie prowadzi on obecnie działalności gospodarczej, w związku z tym z przyczyn obiektywnych nie mógł podać we wniosku numeru wpisu do CEDiG; znamiennym jest i co wymaga podkreślenia, że program w ramach którego udzielana jest pomoc na realizację wnioskowanej przez skarżącego operacji, nie jest skierowany tylko i wyłącznie do przedsiębiorców; już tylko z tej przyczyny brak podania wpisu do CEDiG nie może dyskwalifikować wnioskodawcy;
3) całkowicie niezrozumiałe i sprzeczne z logiką przyjęcie, że skarżący wypełnił niezgodnie z instrukcją sekcję B.IV wniosku Informacja o załącznikach, poprzez niepodpisanie załączników C.7 i C.8, podczas gdy na wezwanie organu do uzupełnienia braków formalnych wniosku i usunięcia oczywistych omyłek złożył owe dokumenty, z tym, że w uwagach sformułowanych w piśmie z dnia 20 września 2018 r. nie został zobowiązany do podpisania jakichkolwiek dokumentów, czy też złączników; co więcej dokumenty oznaczone literami C.7 i C.8 stanowiły integralną część pisma skarżącego z dnia 5 października 2018 r. zawierającego odpowiedź na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień, które to pismo było podpisane przez skarżącego i w treści którego odwoływał się bezpośrednio do tych załączników, chociażby w pkt AD.3. – Biznesplan pkt 3.2. oraz 7.1;
4) całkowicie nieuzasadnione przyjęcie, że skarżący nie dołączył do wniosku sekcji B.V. Skarżący oświadcza, że formularz B.V, czyli Oświadczenie podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy było załączone do wniosku o jej przyznanie; potwierdza to również treść pisma organu z dnia 20 września 2018 r. P-2/391, gdzie na str. 3 w pkt 7 nie wskazano, że wniosek zawiera braki lub oczywiste omyłki w postaci niedołączenia do niego sekcji B.V Oświadczenie podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy, co tylko potwierdza stanowisko skarżącego, że dokument ten z pewnością dołączony był do wniosku i winien znajdować się w aktach sprawy;
5) całkowicie błędne i niezgodne z prawdą przyjęcie, że Biznesplan wypełniony został niezgodnie z informacją pomocniczą przy wypełnianiu biznesplanu oraz jest niepoprawny pod względem rachunkowym, przy czym organ nie wskazuje na czym owe nieprawidłowości polegały oraz jakie błędy rachunkowe zostały przez skarżącego popełnione; przede wszystkim zarzut przedstawienia uzasadnienia zakupu samochodu ciężarowego w odrębnym dokumencie – Załączniku C.8 jest niczym nieuzasadniony; ponadto nieprawdą jest, że nie przedstawiono marki samochodu, który miałby być zakupiony z tych środków; dokumentacja ta wraz z wyceną, z której jednoznacznie wynika marka auta, znajduje się w aktach sprawy;
6) całkowicie błędne i niezrozumiałe przyjęcie, że złożone przez skarżącego wyjaśnienia są sprzeczne z treścią pkt VIII Biznesplanu, podczas gdy w rzeczywistości są one spójne i wynika z nich jednoznacznie, że skarżący będzie wykonywał operację samodzielnie w ramach samozatrudnienia i że nie będzie zatrudniał żadnych pracowników; odnosząc się do faktu wezwania przez organ do złożenia wyjaśnień w kwestii ilości etatów przewidzianych przy realizacji zadania uznać należy, że było ono całkowicie niepotrzebne, bowiem ów zapis był na tyle jednoznaczny i precyzyjny, że nie sposób z niego wywnioskować, że skarżący planuje zatrudniać przy realizacji operacji inne osoby; jeżeli jednak organ wezwał skarżącego do wyjaśnienia tej oczywistej kwestii, to skarżący w swoich wyjaśnieniach wskazał, że "w przypadku braku czasu do zajmowania się obowiązkami kierowniczymi będzie zatrudniać dodatkowe osoby, które pomogą w czasochłonnych zadaniach"; wbrew interpretacji tego oświadczenia dokonanej przez organ, nie sposób uznać, że skarżący oświadczył, iż ma zamiar zatrudnić jakiekolwiek osoby oraz, że obecnie nie dysponuje czasem do wykonywania obowiązków kierowniczych;
7) błędne przyjęcie, że w pkt. 9.1 nazwa pierwszej usługi jest niezgodna z nazwą usługi podanej w tabeli 3.2, podczas gdy w rzeczywistości zarówno w tabeli 3.2. jak i w pkt 9.1. wpisano "Usługa szkoleniowo/doradcza" z tym, że w pkt 9.1 doprecyzowując wpisano poza nazwą usługi także jej wymiar, dodając do tej nazwy słowa "w wymiarze 30h dydaktycznych/1os", przy czym nazwa tejże usługi jest identyczna w obu tych punktach;
8) błędne przyjęcie, że w pkt. 9.2 "Rachunek zysków i strat" nie uwzględniono kosztów dotyczących prowadzenia biura i opłat związanych z jego utrzymaniem, tymczasem z uwagi na posiadany przez skarżącego tytuł prawny do tego lokalu – umowa użyczenia od matki U. U., z którą skarżący pozostaje w bardzo dobrych stosunkach rodzinnych, skarżący nie będzie ponosił znacznych kosztów związanych z utrzymaniem biura; niemniej jednak z całą stanowczością podkreślić należy, że wbrew błędnym ustaleniom organu, skarżący uwzględnił w biznesplanie owe "koszty dotyczące prowadzenia biura i opłat związanych z jego utrzymaniem", a mianowicie w Biznesplanie w tabeli umieszczonej w pkt 9.2 pod literą B pkt 1, 2 i 3 oraz w uzasadnieniu wymienionych pozycji kosztów, jednoznacznie wskazano jakie koszty związane z biurem i jego utrzymaniem będzie ponosił skarżący; przykładowo zużycie materiałów i energii elektrycznej – 3500 zł, podatki i opłaty – 500 zł;
9) całkowicie błędne, niezgodne z prawdą, a także sprzeczne z logiką stwierdzenie w informacji odmawiającej przyznania pomocy, że Biznesplan został przez skarżącego "wypełniony niezgodnie z instrukcją, a rzekome nie ujęcie wszystkich kosztów (co nie jest prawdą), podważa jego wiarygodność i realność przyjętych założeń w zakresie wielkości i struktury przychodów"; tymczasem w Biznesplanie ujęto wszystkie koszty związane z prowadzeniem tego przedsięwzięcia; wbrew stanowisku organu skarżący nie będzie ponosił kosztów zatrudnienia pracownika, bowiem jak wynika z tabeli w pkt 8 operację będzie realizował samodzielnie na zasadach samozatrudnienia, zaś z uwagi na to, że lokal w którym będzie prowadził biuro użyczyła mu nieodpłatnie matka U. U., nie będzie w związku z tym ponosił żadnych kosztów jego eksportacji.
Przywołane wyżej okoliczności zdaniem skarżącego wskazują na to, że organ naruszył powołane przepisy prawa. Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z dołączonych do skargi dokumentów, na okoliczność usunięcia wszystkich braków i niejasności stanowiących podstawę odmowy przyznania wnioskowanej pomocy, a Sąd na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 r. postanowił dopuścić dowody z dokumentów dołączonych do skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu tego stanowiska wyjaśniono, że organem właściwym do rozstrzygania w sprawie przyznania pomocy jest Zarząd Województwa L.. Rozbieżności w dokumentacji wychodzącej z Departamentu Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich w kwestii nagłówka, gdzie widnieje napis Urząd Marszałkowski Województwa L. w L., Departament Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich, a Samorządem Województwa, organem, czy Zarządem Województwa, wynikają z faktu, iż dokumentacja proceduralna, wszystkie załączniki, w tym treść nagłówków są przygotowywane i przekazywane do stosowania przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zgodnie z treścią zawartej między tymi jednostkami umowy. Rozbieżności zostały już dawno temu zauważone i zgłoszone do ARiMR, jednak treść pozostała bez zmian, co ma pomóc podmiotom w szybszym kontakcie z właściwymi osobami wykonującymi czynności w ramach PROW. Departament PROW znajduje się w innym budynku niż organ samorządu województwa. Jednakże wszystkie dokumenty wychodzące, w tym zaskarżona informacja, są podpisywane zgodnie z uchwałą Zarządu Województwa L. przez upoważnione osoby, tj. Dyrektora lub Z-cę Dyrektora Departamentu PROW.
Ponadto organ podtrzymał stanowisko, że wnioskodawca nie usunął wszystkich wskazanych w wezwaniu braków i nie poprawił wszystkich omyłek, co czyni dokonaną ocenę projektu prawidłową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, dlatego zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy). Przywołane kryterium legalności rozstrzygnięć organów administracji publicznej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno aktów jak i czynności z zakresu administracji publicznej, które wskazane kryterium naruszają w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt (...) albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Wymaga przy tym zwrócenia uwagi, że wojewódzkie sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej i nie prowadzą postępowania dowodowego we własnym zakresie, stąd sąd administracyjny powołany jest – co do zasady – jedynie do oceny legalności zaskarżonego aktu czy czynności.
Na wstępie trzeba stwierdzić, że kwestie przyznawania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 mają swoje źródło w stosownych regulacjach wspólnotowych i krajowych. W zakresie przepisów krajowych kwestie te określa ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 627 z późn. zm. – dalej jako "ustawa" lub ustawa o wspieraniu obszarów wiejskich") oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 772, dalej jako "rozporządzenie"). Powyższe przepisy krajowe zostały wydane w drodze realizacji rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 20 grudnia 2013 r., str. 487).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi był akt z zakresu administracji publicznej o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Akt ten dotyczył odmowy przyznania skarżącemu A. U. pomocy w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, o nazwie: "[...]".
Zgodnie z przepisem art. 22 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich, pomoc jest – co do zasady – przyznawana na wniosek o jej przyznanie. Wyrażenie woli przez stronę w postaci złożenia wniosku o przyznanie pomocy jest zatem warunkiem podstawowym wszczęcia i prowadzenia postępowania oraz wydania rozstrzygnięcia kończącego. To, że w przypadku postępowań prowadzonych na wniosek organ jest związany wnioskiem strony nie oznacza jednak, że jest on zwolniony z przestrzegania reguł proceduralnych obowiązujących w sprawach przyznawania pomocy finansowej w ramach PROW na lata 2014-2020. Te zaś, w stosunku do spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej wynikają z art. 4 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich, który to przypadek – z uwagi na formę zakończenia postępowania – w niniejszej sprawie nie miał miejsca, a który to przewiduje – co do zasady – stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast w przypadku pozostałych postępowań omawiane reguły proceduralne określa art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich. Przepis ten, mający zastosowania w niniejszej sprawie, jednoznacznie natomiast określa obowiązki organu w toku postępowania wskazując wprost, które regulacje kodeksu postępowania administracyjnego podlegają wyłączeniu.
Stosowanie do treści powołanego przepisu, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 27 ust. 2 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich).
Przywołane przepisy pomimo tego, że stanowią istotną modyfikację zasad postępowania wynikających z art. 7, 9 i 10 k.p.a., to jest: prawdy materialnej, informowania stron oraz czynnego udziału strony w postępowaniu, a także rozkładu ciężaru dowodu, w dalszym ciągu stanowią o gwarancji ochrony praw strony. W szczególności zasada praworządności ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwala dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie ustalić konsekwencje prawne tych faktów. Należy przy tym mieć na uwadze, że to organ jest "gospodarzem" postępowania i posiada decydujące uprawnienia w zakresie jego ukształtowania. Posiada również wiedzę specjalistyczną, a w szczególności znajomość procedur, których zawiłość i wielowątkowość stanowi często trudną do przebrnięcia dla wnioskodawców barierę. Dobitnym przykładem tego typu sytuacji jest właśnie przedmiotowe postępowanie, którego charakter jest jednak wysoce skomplikowany. Świadczy o tym chociażby sama treść formularza wniosku oraz Instrukcja jego wypełniania, licząca 17 stron zapisanych bardzo drobnym drukiem oraz Informacje pomocnicze przy wypełnianiu biznesplanu (27 stron również zapisanych bardzo drobnym drukiem). Do tego należy dodać specjalistyczny język, zarówno samych aktów prawnych określających zasady przyznawania pomocy, jak i samych dokumentów aplikacyjnych i przygotowanych do nich instrukcji pomocniczych. Wszystko to razem sprawia, że organ winien szczególnie dokładnie udzielać wnioskodawcom niezbędnych informacji i pouczeń celem przedstawienia ich praw i obowiązków, szczególnie tych pociągających za sobą negatywne dla nich konsekwencje. Organ nie może przy tym wyciągać negatywnych dla strony konsekwencji z faktu niezrozumienia pisma lub nieumyślnego przeoczenia w dokonaniu wymaganej czynności. Tego typu sytuacji nie można bowiem równać z typowym zaniedbaniem wnioskodawcy lub brakiem woli współdziałania.
Dlatego odnosząc się kolejno do postawionych skarżącemu jako wnioskodawcy dofinasowania przez organ zarzutów, stanowiących podstawę odmowy przyznania wnioskowanej pomocy wskazać należy, że pierwszy z nich polegający na zarzucie niezłożenia właściwych dokumentów potwierdzających posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości, na której została zaplanowana w ramach operacji inwestycja – nie ma rozstrzygającego znaczenia dla sprawy, co dostrzegł również sam organ. Po pierwsze, bezspornym jest, że planowana operacja nie jest operacją trwale związaną z gruntem, a w takim przypadku podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy nie ma bezwzględnego obowiązku dostarczania dokumentów potwierdzających prawo do dysponowania nieruchomością, a po drugie, gdyby nawet było inaczej ma on czas na ich złożenie do dnia zawarcia ewentualnej umowy, o czym organ powinien go poinformować. Zważyć przy tym należy, że błędne lub omyłkowe wypełnienia określonego formularza wniosku nie powinno stanowić podstawy dalszego prowadzenia postępowania pod tym kątem. Stąd wypełnienie przez wnioskodawcę sekcji B.III. punkt 8 nie powinno mieć żadnych negatywnych konsekwencji. Organ w kontekście wszystkich posiadanych od wnioskodawcy informacji, co do zakresu, formy i charakteru operacji, mógł oraz powinien przyjąć, że jej realizacja nie obejmuje zadań polegających na trwałym związaniu z nieruchomością. Ta sama argumentacja dotyczy również zarzutu zawartego w pkt 2 zaskarżonej informacji. Mianowicie to, że wnioskodawca omyłkowo wypełnił rubryki wniosku, które powinny zostać niewypełnione, a czynność ta w kontekście posiadanej przez organ wiedzy nie miała znaczenia dla sprawy, to działanie takie również nie powinno rodzić dla wnioskodawcy żadnych negatywnych skutków. Dlatego organ winien pominąć te informacje, bez wzywania strony do złożenia kolejnego wniosku albo jego korygowania w tym zakresie.
Nazbyt rygorystycznie, w kontekście działań wnioskodawcy i planowanej operacji, organ dokonał również oceny złożonego przez niego Biznesplanu. Odnośnie uzasadnienia konieczności zakupu samochodu ciężarowego bezspornym jest, iż takowe wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie organu, które brzmiało "proszę o gruntowne uzasadnienie" – złożył. Natomiast to, że uczynił to w formie osobnego załącznika oznaczonego jako C.8, w ogóle nie miało jakiegokolwiek istotnego znaczenia dla dokonanej w tym zakresie oceny. Oczywistym przy tym jest, że załącznik ten jak i wszystkie inne składane oświadczenia, winny zostać przez wnioskodawcę podpisane. Nic w takiej sytuacji nie stało na przeszkodzie, by tego rodzaju brak został w trybie wezwania organu usunięty. Powyższa uwaga dotyczy wszystkich pism strony mających formę niepodpisanych załączników złożonych w formie odrębnych dokumentów.
W ocenie Sądu bezpodstawnie organ za przyczynę odmowy przyznania wnioskowanej pomocy wskazał niejasności w zakresie planowanych do utworzenia miejsc pracy. Opisana przez wnioskodawcę charakterystyka przedsięwzięcia i jej przedmiot, a w szczególności użyte przez wnioskodawcę w biznesplanie (pkt VIII) sformułowania jednoznacznie wskazują, że wszystkie zadania w ramach planowanej operacji będzie wykonywał samodzielnie na zasadach samozatrudnienia i nie będzie zatrudniał pracowników. Dlatego też zbędnym było wzywanie strony w tym zakresie do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Co więcej, w udzielonej odpowiedzi skarżący potwierdził zdolność samodzielnej realizacji całego opisanego zakresu zadań, przez cały okres trwałości projektu. Oczywiście rację ma organ stwierdzając, że biznesplan należy przygotować z należytą starannością, jednakże w razie pojawienia się jakichkolwiek niespójności, za wiążące należy traktować stanowisko strony wyrażone w odpowiedzi na wezwanie organu, a to w przedmiotowej sprawie było jednoznaczne.
Podobnie stwierdzona przez organ nieścisłość w nazwie usługi nie powinna w ogóle stanowić przedmiotu sporu w niniejszej sprawie, co organ również dostrzegł na etapie odpowiedzi na skargę. Nie mogło być bowiem być żadnych wątpliwości odnośnie tego, że wnioskodawcy chodziło o tę samą usługę, z podaniem tylko w jednym miejscu jej pełnej nazwy "w wymiarze 30 h dydaktycznych /1os".
Zupełnie dowolna jest również wykładnia organu odnośnie danych zawartych w rachunku zysków i strat dotyczących kosztów prowadzenia biura. Nie jest bowiem prawdą, że skarżący w tabeli 9.2 wskazał tylko na koszty dotyczące energii oraz podatek od nieruchomości, a z treści umowy użyczenia wynika, że obowiązany jest opłacać czynsz oraz opłaty eksploatacyjne (§ 6 ust. 1 umowy użyczenia). Skarżący w przywołanej tabeli jednoznacznie wskazał jakie koszty związane z biurem i jego utrzymaniem będzie ponosił: zużycie materiałów i energii – 3.500 zł, podatki i opłaty – 500 zł. W tej sytuacji mając na względzie potoczne znaczenie zawartych w tabeli pojęć "zużycie materiałów", czy "opłaty", niedopuszczalnym było przyjęcie, że w ramach podanych wartości skarżący nie ujął kosztów opłat za wodę, usługi komunalne oraz materiały biurowe.
Wreszcie nie można zarzucić skarżącemu złej woli i błędów w zakresie wypełnienia wniosku w części sekcja B.III punkt 6.2.1. – brak zapisu o wpisie do CEIDG. Jak bowiem skarżący wyjaśnił w odpowiedzi, nie prowadzi on obecnie działalności gospodarczej, a w związku z tym z przyczyn obiektywnych nie mógł podać we wniosku numeru wpisu do tej ewidencji. Jak zasadnie podniósł, przedmiotowa pomoc nie była skierowana wyłącznie do przedsiębiorców. Tym samym brak zapisu o wpisie do CEIDG nie mógł stanowić powodu odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy. Znamienne jest przy tym, że Instrukcja do wniosku nie precyzuje, jaką treść winien mieć wpis w tej części formularza wniosku.
Dla porządku należy również wskazać, że w sytuacji gdy dana procedura przewiduje możliwość zwrócenia się do wnioskodawcy o usunięcie stwierdzonych braków, omyłek i sprzeczności, to wezwanie do ich usunięcia powinno być w swej treści precyzyjne i jednoznaczne, a nie bardzo ogólne. Tylko wezwanie spełniające powyższe warunki skutkuje tym, że jest ono prawidłowe, a co więcej, że daje stronie szansę sprostania jego treści. W kontekście przedmiotowej sprawy, to jest mając na uwadze mocno sformalizowaną procedurę postępowania, za niewystarczające należało uznać formułowanie wezwania w sposób "należy wypełnić zgodnie z instrukcją" lub "wypełnić zgodnie z informacją pomocniczą". Wymaga bowiem zwrócenia uwagi, że same te dokumenty mogą tworzyć trudności w ich zrozumieniu, a rzeczą organu stojącego na straży praworządności jest eliminowanie takich sytuacji, czego organ w tej sprawie zaniechał.
W świetle powyższych uwag stwierdzić trzeba, że zaskarżona informacja o odmowie przyznania pomocy nie spełnia ustawowego wymogu przewidzianego w art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i w konsekwencji została wydana z naruszeniem art. 27 ust. 1 tej ustawy. Co więcej, przedstawiona całość postępowania i zachowań organu w jego toku tworzy obraz negatywnego podejścia do wniosku złożonego przez skarżącego oraz jego oceny. Wnioskodawca powinien uzyskać ocenę ze szczegółową, jasną, rzetelną i przejrzystą analizą. Informacja winna zawierać należycie umotywowane powody, które zadecydowały o odmowie przyznania pomocy, a zaskarżona informacja warunków tych nie spełnia. Natomiast zdecydowanie obszerniejsza i bardziej szczegółowa argumentacja przytoczona w odpowiedzi na skargę nie może zastąpić uzasadnienia zaskarżonej informacji o odmowie przyznania pomocy, a do usunięcia defektów informacji w tej sprawie w istocie odpowiedź na skargę zmierzała. Tymczasem odpowiedź na skargę jest pismem procesowym skierowanym do Sądu i ze swej istoty nie stanowi uzupełnienia zaskarżonej informacji, ani też nie służy wyjaśnieniu motywów stanowiska organu, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu informacji.
Wskazania co do ponownej oceny wniosku wynikają wprost z treści niniejszego uzasadnienia i sprowadzają się przede wszystkim do konieczności zweryfikowania przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych, przy uwzględnieniu możliwości wezwania skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień istotnych z punktu widzenia rozwiania wątpliwości, co do wszystkich niezbędnych parametrów operacji, bo należytego wezwania w toku postępowania organ w omawianym zakresie nie sformułował.
Mając powyższe rozważania na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżony akt na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., o czym orzekł w pkt I i II sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w pkt III sentencji wyroku objęło uiszczony przez stronę wpis od skargi (200 zł), koszty udzielonego stronie zastępstwa procesowego (480 zł) oraz koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego (17 zł) i oparte zostało na przepisach art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 265, z późn. zm.).