III SA/Lu 163/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-04-19
NSAinneŚredniawsa
Fundusz Pracyświadczeniabezrobotniumorzenienieściągalnośćkontrolaprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą umorzenia nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności należności.

Skarżący M.G. domagał się umorzenia nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, powołując się na trudną sytuację życiową i błędy urzędowe. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję odmawiającą umorzenia, wskazując, że nie spełniono przesłanek określonych w rozporządzeniu o umarzaniu należności, w szczególności nie stwierdzono całkowitej nieściągalności. Sąd administracyjny zgodził się ze stanowiskiem organu, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi M.G. na decyzję Wojewody odmawiającą umorzenia nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy w kwocie 3.394,50 zł. Skarżący argumentował, że sytuacja powstała w wyniku zmiany interpretacji przepisów dotyczących współposiadania nieruchomości rolnej i możliwości nabycia statusu bezrobotnego, a także wskazywał na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną. Organ administracji pierwszej instancji, a następnie Wojewoda, odmówili umorzenia, ponieważ zgodnie z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 r., umorzenie jest możliwe tylko w przypadku całkowitej nieściągalności należności. Za taką nieściągalność uznano m.in. śmierć dłużnika, brak majątku, oddalenie wniosku o upadłość lub nieskuteczność postępowania egzekucyjnego. W ocenie organów, sytuacja majątkowa skarżącego nie spełniała tych kryteriów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpoznając skargę, uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd podkreślił, że przesłanka całkowitej nieściągalności, związana z uzasadnionym przypuszczeniem braku możliwości uzyskania kwoty wyższej od kosztów egzekucji, nie została wykazana. Analiza sytuacji materialnej i majątkowej skarżącego, w tym dochodów z gospodarstwa rolnego i wartości składników majątkowych, nie dawała podstaw do stwierdzenia, że egzekucja będzie nieskuteczna. W związku z tym, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, umorzenie jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach całkowitej nieściągalności należności, które nie zostały w tej sprawie wykazane.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przesłanki umorzenia określone w rozporządzeniu, w tym całkowita nieściągalność, nie zostały spełnione. Analiza sytuacji majątkowej skarżącego nie wykazała, aby postępowanie egzekucyjne było z góry skazane na niepowodzenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.i.i.r.p. art. 76 § ust. 7

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Starosta może w szczególnie uzasadnionych przypadkach odroczyć, rozłożyć na raty, umorzyć całość lub część nienależnie pobranego świadczenia, na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

rozp. RM art. 3 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa

Należności pieniężne mogą być umarzane w całości lub części w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która następuje, jeżeli wystąpi jedna z określonych przesłanek (np. śmierć dłużnika, brak majątku, oddalenie wniosku o upadłość, nieskuteczność egzekucji).

Pomocnicze

PPSA art. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PUSA art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Dz.U. 1999 nr 90 poz 1001

Ustawa o zmianie ustawy o pomocy społecznej i ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

M.P. 1983 nr 10 poz 54

Uchwała nr 20 Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1983 r. zmieniająca uchwałę w sprawie dodatkowych świadczeń dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy zmieniających pracę

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak spełnienia przesłanek całkowitej nieściągalności należności pieniężnej, co wyklucza możliwość umorzenia świadczenia zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego oparta na trudnej sytuacji życiowej i błędach urzędowych nie stanowiła podstawy do umorzenia, gdyż nie spełniono ustawowych kryteriów całkowitej nieściągalności.

Godne uwagi sformułowania

nie zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności należności pieniężnych

Skład orzekający

Marek Zalewski

przewodniczący

Małgorzata Fita

członek

Maria Wieczorek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umarzania nienależnie pobranych świadczeń z Funduszu Pracy i kryteriów całkowitej nieściągalności."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2005 roku; wymaga analizy indywidualnej sytuacji dłużnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów dotyczących umarzania długów publicznych, co jest istotne dla prawników procesowych i administracyjnych, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Dane finansowe

WPS: 3394,5 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Lu 163/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Małgorzata Fita
Marek Zalewski /przewodniczący/
Maria Wieczorek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 1999 nr 90 poz 1001
Ustawa z dnia 8 października 1999 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej i ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
M.P. 1983 nr 10 poz 54
Uchwała nr 20 Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1983 r. zmieniająca uchwałę w sprawie dodatkowych świadczeń dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy zmieniających pracę.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2005r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] znak [...] wydaną z upoważnienia Wojewody na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001) i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 6, poz. 54), po rozpatrzeniu odwołania M. G. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] grudnia 2004 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia z Funduszu Pracy za okres od 5 lutego 2002 r. do 4 sierpnia 2002 r. w kwocie 3.394,50 zł brutto, utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w odwołaniu M. G. wnosząc o umorzenie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, stwierdził, iż zaistniała sytuacja powstała w wyniku zmiany interpretacji przepisu dotyczącego współposiadania (współudziału) nieruchomości rolnej i możliwości nabycia statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Obecnie strona znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, ma na utrzymaniu dwoje dzieci uczących się w szkole średniej, które mają problemy zdrowotne i są pod opieką lekarską. Żona M. G. jest zatrudniona, ale jej wynagrodzenie jest niskie i zakład pracy wypłaca je nieregularnie. Z posiadanego gospodarstwa rolnego strona nie ma żadnych dochodów.
Organ stwierdził, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. znak [...] zobowiązano stronę do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Decyzję tę utrzymano w mocy w drugiej instancji. W dniu [...] października 2004 r. M. G. wystąpił z wnioskiem do Starosty w sprawie umorzenia owego nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych.
Zgodnie z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta może w szczególnie uzasadnionych przypadkach odroczyć, rozłożyć na raty, umorzyć całość lub część nienależnie pobranego świadczenia na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
Zasady umarzania należności pieniężnych zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 6, poz. 54).
W myśl § 3 ust. 1 tego rozporządzenia należności pieniężne mogą być umarzane w całości lub części w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która następuje, jeżeli wystąpi jedna z następujących przesłanek:
1) dłużnik – osoba fizyczna zmarł (...),
2) dłużnik – osoba prawna został wykreślony z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność (...),
3) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe (...),
4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne.
Organ pierwszej instancji wystąpił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z prośbą o ustalenie sytuacji materialnej i bytowej oraz udzielenie opinii w zakresie zasadności udzielenia ulgi w spłacie należności.
W przypadku M. G. w ocenie organu nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w rozporządzeniu stanowiących podstawę do umorzenia należności pieniężnej.
Na powyższą decyzję M. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc, ze zaistniały w jego sprawie okoliczności dające podstawę wznowienia postępowania, ponieważ w wystawionym zaświadczeniu Urząd Gminy przyznaje się, że popełnił błędy w wystawionych wcześniej zaświadczeniach dotyczących informacji o wielkości gospodarstwa, jakie posiada skarżący.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie decyzja Wojewody z dnia [...] znak [...] jest zgodna z przepisami prawa materialnego oraz nie narusza przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga M. G. jako niezasadna podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001) starosta może w szczególnie uzasadnionych przypadkach odroczyć, rozłożyć na raty, umorzyć całość lub część nienależnie pobranego świadczenia, na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
Przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 76 ust. 7 ustawy są przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 6, poz. 54 ze zm.).
Zgodnie z § 3 ust. 1 owego rozporządzenia należności pieniężne (jaką jest nienależnie pobrany przez skarżącego zasiłek dla bezrobotnych) mogą być umarzane w całości lub części, w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Za wystąpienie całkowitej nieściągalności uważa się zaistnienie jednej z następujących przesłanek:
1) dłużnik – osoba fizyczna zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawiając ruchomości nie podlegające egzekucji (...),
2) dłużnik – osoba prawna został wykreślony z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie,
3) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe (...),
4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne.
W przedmiotowej sprawie rozważana była przez organy administracyjne przesłanka całkowitej nieściągalności związana z zajściem uzasadnionego przypuszczenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności (§ 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia).
Organ administracji publicznej czyniąc zadość zasadzie podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego), obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz pozostałym wymogom dotyczącym postępowania administracyjnego, wystąpił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z prośbą o ustalenie sytuacji materialnej i bytowej skarżącego oraz udzielenie opinii w zakresie zasadności udzielenia ulgi w spłacie należności. Uzasadnienie swej decyzji organ oparł miedzy innymi na analizie Karty informacyjnej sporządzonej przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej zawierającej podpis M. G. potwierdzający prawdziwość informacji zawartych w karcie.
Należy zgodzić się z opinią organu, iż przy uwzględnieniu wysokości niekwestionowanych dochodów gospodarstwa domowego M. G. oraz wartości składników ruchomych i nieruchomych jego majątku(k. 63 akt adm.) nie zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. Zatem w przedmiotowej sprawie nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności należności pieniężnych, o której mowa § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 16 stycznia 2001 r.
W ocenie Sądu zatem zaskarżona decyzja wydana została w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa.
Z tych względów działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI