III SA/Lu 15/22

III SA/Lu 15/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-04-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /sprawozdawca/
Ewa Ibrom /przewodniczący/
Jerzy Drwal
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 1610/22 - Wyrok NSA z 2023-09-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 450
art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 125 pkt 16
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 64; art. 45; art. 177; art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 8; art. 11; art. 16; art. 35 § 2; art. 75 § 1 i 2; art. 77 § 1 i  2; art. 80; art. 156 § 1; art. 157 § 1; art. 158 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 15 listopada 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: Kolegium, organ), odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Kolegium z dnia 8 marca 2021 r. wydanej w sprawie cofnięcia D. B. (dalej jako: skarżący) uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii AM, B1, B.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Komendant Wojewódzki Policji w L. wnioskiem z dnia 22 października 2020 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta L. (dalej organ I instancji) o cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w związku z popełnieniem przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od uzyskania po raz pierwszy uprawnienia do kierowania pojazdami.
Decyzją z dnia 13 listopada 2020 r., nr [...] organ I instancji cofnął D. M. B. uprawnienia do kierowania pojazdami
mechanicznymi kategorii AM, B1, B, dokument nr [...], druk nr [...], wydane w dniu [...] lutego 2019 r.
Przedmiotowa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Kolegium z dnia 8 marca 2021 r., nr [...] Podstawę prawną decyzji Kolegium stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., obecnie Dz. U. z 2021 r., poz. 735), dalej: k.p.a. oraz art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020, poz. 110), dalej również jako p.r.d. Od decyzji organu skarżący nie wniósł skargi do sądu administracyjnego. Decyzja ta stała się więc prawomocna.
Następnie w dniu 13 września 2021 r. do Kolegium wpłynął wniosek skarżącego, reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Kolegium z dnia 8 marca 2021 r. wydanej w sprawie o sygn. akt [...]
We wniosku podniesiono, że decyzje obu instancji zostały wydane bez podstawy prawnej, gdyż przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym nie był w momencie orzekania przez organy obu instancji i nie jest w chwili obecnej opublikowany w żadnym Dzienniku Ustaw, tym samym nie jest ogłoszony i nie jest prawem. W konsekwencji wnioskodawca wskazał, że w jego opinii zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności wskazane w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W dniu 18 października 2021 r. Kolegium wszczęło postępowanie nadzwyczajne, w niniejszej sprawie. Skarżący wniósł o zgłoszenie się do sprawy prokuratora oraz Rzecznika Praw Obywatelskich.
Zaskarżoną decyzją Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Kolegium z dnia 8 marca 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 13 listopada 2020 r. Kolegium w pierwszej kolejności wyjaśniło, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Właściwy organ orzeka o stwierdzeniu nieważności badanej decyzji tylko wówczas, gdy stwierdzi, iż wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 156 § 1 k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 2 k.p.a. ustawy, a więc nie upłynął termin dopuszczalności stwierdzenia nieważności badanego rozstrzygnięcia, ani też rozstrzygnięcie to nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych. Dalej organ wyjaśnił, że wnioskodawca omyłkowo wskazał jako podstawę stwierdzenia nieważności przepis art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., który odnosi się do naruszenia przepisów o właściwości organów administracji, gdyż z treści pism eksponujących stanowisko procesowe skarżącego wynika wprost, i nie budzi żadnej wątpliwości, że skarżący kwestionuje istnienie podstawy prawnej decyzji obu instancji.
Kolegium wyjaśniło, że przesłankę stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., może stanowić nie jakiekolwiek naruszenie prawa przez organ orzekający w sprawie, lecz wyłącznie naruszenie rażące. W sposób rażący może zostać z kolei naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Wspomniana również w powyższym przepisie przesłanka braku podstawy prawnej jest zaś spełniona, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy do wydania w takiej sytuacji decyzji administracyjnej. Brak ten musi mieć charakter obiektywny i może dotyczyć części decyzji. Przez pojęcie decyzji wydanej bez podstawy prawnej rozumie się decyzję, która została wydana w sytuacji, gdy brak było w przepisach prawa powszechnie obowiązującego właściwej materialnej lub formalnej podstawy do dokonania rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Istotne jest to, że brak podstawy prawnej nie może być utożsamiany z trudnością strony lub jej pełnomocnika w ustaleniu podstawy prawnej.
Kolegium wyjaśniło, że stanowiący materialnoprawną podstawę decyzji Kolegium z dnia 8 marca 2021 r. i decyzji organu I instancji z dnia 13 listopada 2020 r. w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii AM, BI, B, art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym miał zostać uchylony z dniem 4 czerwca 2018 r. mocą art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1221). Jednakże z tym samym dniem, to jest z dniem 4 czerwca 2018 r., weszła w życie ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957), dalej: ustawa zmieniająca. Zgodnie z dyspozycją jej art. 14 ust. 1 do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów m.in. art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 nie stosuje się. Ponadto z przepisu art. 14 ust. 2 ustawy zmieniającej wynika, że minister właściwy do spraw informatyzacji został zobowiązany do ogłoszenia w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie Biuletynu Informacji Publicznej komunikatu określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Do dnia wydania decyzji przez organ I instancji, jak i decyzji organu wyższego stopnia Minister Cyfryzacji nie ogłosił komunikatu na podstawie powołanego art. 14 ustawy zmieniającej. W konsekwencji zatem, w ocenie Kolegium, przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit a ustawy Prawo o ruchu drogowym dalej obowiązuje, a tym samym decyzje obu instancji nie były wydane bez podstawy prawnej. Organ wyjaśnił również, że brzmienie tego przepisu można było ustalić chociażby w oparciu o ostatni tekst jednolity ustawy Prawo o ruchu drogowym ogłoszony w Dz. U. z 2017 r., poz. 1260. Ponadto w przedmiocie obowiązywania przepisu art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. wypowiedziały się również sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach o sygn. akt I OSK 16/20, czy II GSK 326/21.
Dalej Kolegium wyjaśniło, że w świetle art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d., decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Z materiału dowodowego, który w szczególności obejmuje prawomocny wyrok Sądu Rejonowego [...] w L. [...] Wydział Kamy z dnia 2 października 2019 r., sygn. akt [...] wynika, że skarżący został uznany za winnego nieumyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym w dniu 14 czerwca 2019 r. tj. czynu, o którym mowa w art. 177 § 1 k.k., a czyn ten został popełniony w okresie 2 lat od uzyskania po raz pierwszy prawa jazdy tj. od dnia 5 lutego 2019 r. Tym samym wobec wypełnienia hipotezy z przywołanego unormowania orzeczenie o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami nastąpiło zgodnie z obowiązującym przepisami prawa. Organ podkreślił również, że decyzja wydawana na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a p.r.d. nie ma charakteru uznaniowego.
W świetle powyższego, w ocenie Kolegium, nie można stwierdzić, że decyzje organów obu instancji zapadłe w sprawie zostały wydane bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jak i tego, że w sprawie wystąpiły inne przesłanki stwierdzenia ich nieważności. W kontekście wniosków strony, Kolegium wyjaśniło, że obwiązujące przepisy nie przewidują obowiązku informowania wskazanych przez skarżącego organów (prokuratora i Rzecznika Praw Obywatelskich) o prowadzonym postępowaniu administracyjnym przez organ prowadzący to postępowanie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Kolegium skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., w zw. z art. 7a k.p.a. oraz 7b k.p.a. w związku z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji poprzez recypowanie błędu organu I instancji i naruszenie prawa do równego traktowania przez władze publiczne i zignorowanie argumentacji skarżącego i jego pełnomocnika co do braku promulgacji w dzienniku ustaw i ferowanie błędnej i pozaprawnej argumentacji, która pomija hierarchiczność źródeł prawa i kwestię praw człowieka i Konstytucji RP;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 35 § 2 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a. i w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez takie uzasadnienie decyzji organu II instancji, które nie budzi zaufania strony, nie odnosi się do istoty sprawy i do norm praw człowieka i norm konstytucyjnych;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. w zw. z art. 14 i art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 45 Konstytucji RP w zw. z art. 177 Konstytucji RP w zw. z art. 140 p.r.d., poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że taki bałagan normatywny może pozbawiać prawa podmiotowego strony;
4) art. 140 ust. 1 pkt. 3 lit. a p.r.d., w zw. z art. 125 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w zw. z art. 180a k.k. (skutkiem działalności organów administracji są zarzuty karne i nie można tego kontekstu pomijać) w zw. z art. 88 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 16 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1461) w zw. z art. 118-122 Konstytucji RP zwłaszcza w zw. z art. 122 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez uznanie, że tekst jednolity ustawy jest źródłem normatywnym istnienia normy 140 p.r.d. i powołany przez Kolegium Dz.U. z 2017 r., poz. 1260, w sytuacji, gdy tekst jednolity ustawy jest wyłącznie ogłaszany a nie jest uchwalany (nie jest zatem źródłową ustawą) i sporządzenie tekstu jednolitego nie jest aktem stanowienia prawa, gdyż ma charakter wyłącznie redakcyjny. Tekst jednolity nie stanowi zatem samoistnego źródła prawa, a jedynie urzędowe źródło poznania prawa;
5) naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną jego wykładnię pominięcie, że tekst art. 140 p.r.d. został faktycznie usunięty z ustawy o ruchu drogowym Obwieszczeniem Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 października 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o ruchu drogowym, Dz. U. z 2018 r. poz. 1990, mimo braku podstawy do uchylenia w jakichkolwiek wcześniejszej nowelizacji, ale "fakt normatywny" taki nastąpił i jest to wiążące, choć stanowi to "nowość normatywną".
Pełnomocnik skarżącego wniósł również o wstąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniami prawnymi:
1) "czy art. 140 ust. 1 pkt. 3 lit a prd w zw. z art. 125 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, w zw. z art. 180a kk w zakresie w jakim pozbawia się uprawnień do kierowania pojazdami, (a następnie kryminalizuje się jazdę bez uprawnień), gdzie uprawnienia są odbierane na podstawie normy, która nie jest zawarta w Dzienniku Ustaw, a sam zakres uchylenia normy 140 prd. jest uzależniony od publikacji w Dzienniku Urzędowym przez Ministra "Wymogów Technicznych" jest zgodny z art. 42 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 64 ust. 1, 2, 3 Konstytucji RP, gdzie pozbawienie uprawnień do kierowania pojazdami, a w konsekwencji znamię czynu zabronionego zależy w istocie od rozporządzenia, jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 88 ust. 1 Konstytucji RP, gdzie Sąd Administracyjny a następnie Karny stosuje pośrednio normę, jakiej nie ma w Dzienniku Ustaw (uchylona faktycznie z Dziennika Ustaw przez tekst jednolity Dz.U. 2018.1990), co czyni prawo do sądu i rzetelnego procesu fasadą, w zw. art. 31 ust 1, 2, 3 Konstytucji RP i wynikającej z tych przepisów zasady proporcjonalności i zasady ochrony sfery wolności jednostki (jako podstawa związkowa i samodzielna) oraz w zw. z art. 2 Konstytucji RP – zasady demokratycznego państwa prawa i wynikającej stąd zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa (jako podstawa związkowa i samodzielna)."
2) "czy sposób określania obowiązywania przepisu art. 140 prd w zw. z art. 125 pkt. 16 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących (Dz.U. z 2011 r., nr 30 poz.151) w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r, poz. 957), zakładając, że art. 140 prd jest elementem porządku prawnego i nie został uchylony przez tekst jednolity Dz.U. 2018.1990, który jest skrajnie skomplikowany wymagający analizy kilkunastu wersji tej samej ustawy prd oraz ustaw ją zmieniających przy treści tekstu jednolitego wskazującego, że norma ta nie obowiązuje jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP - zasadą demokratycznego państwa prawa i wynikającej stąd zasadą zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa w zw. z art. 42 ust. 1 Konstytucji RP, z art. 64 ust. 1,2,3 Konstytucji RP, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 88 ust. 1 Konstytucji RP".
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta L. i skierowanie sprawy organowi I Instancji do ponownego rozpoznania oraz o zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący wniósł również o załączenie do akt sprawy akt sprawy Sądu Rejonowego [...] w L. [...] Wydział Karny, oskarżonego D. B. w sprawie sygn. akt. [...] [...], na okoliczność skutków prawnych stosowania art. 140 p.r.d.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi argumentując jak dotychczas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Kolegium odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej organu wydanej w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii AM, B1, B.
W ocenie Kolegium decyzja ostateczna z dnia 8 marca 2021 r., jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zostały wydane w warunkach nieważności. Wbrew zarzutom skarżącego nie zostały one wydane bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, tj. nie zaistniały przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak też w sprawie nie wystąpiły inne przesłanki stwierdzenia ich nieważności wskazane w art. 156 § 1 k.p.a.
Sąd to stanowiska podziela i uznaje, że zarzuty skargi w zakresie wskazanych naruszeń zarówno prawa procesowego jak i materialnego, w tym Konstytucji RP i Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności nie mogą zasługiwać na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.). W myśl art. 157 § 1 k.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji (art. 158 § 1 k.p.a.).
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych i stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej stanowi formę nadzoru i podlega takim samym regułom procesowym, ja postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozstrzyga sprawę merytorycznie, natomiast w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji przedmiotem działania organu jest ustalenie, czy decyzja wydana została z kwalifikowanymi wadami, wymienionymi enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a., których wystąpienie uzasadnia stwierdzenie jej nieważności. Tym samym w toku tego postępowania nie dokonuje się, jak w postępowaniu zwykłym oceny przysługujących stronie praw, czy ciążących na niej zobowiązań, a jedynie ocenia się legalność decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest także dopuszczalne, by organ rozstrzygający w tym przedmiocie dokonywał nowych, bądź dodatkowych ustaleń faktycznych, jak również nie jest uprawniony do kwestionowania stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną, poddaną weryfikacji organu nadzoru. Zatem istotą tego postępowania jest ocena, czy weryfikowana decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania i czy nie zawiera wad powodujących jej nieważność. Ocena te jest dokonywana zasadniczo przez pryzmat akt postępowania zwykłego, jednakże ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji. Nadzwyczajny charakter postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej sprawia, że instytucja ta może mieć zastosowanie w ściśle określonych przypadkach, które enumeratywnie zostały wymienione w art. 156 § 1 kpa, przy czym, w wypadku wątpliwości, przesłanki wymienione w tym przepisie należy interpretować ścieśniająco, a nie rozszerzająco (por. też wyroki w sprawach sygn. akt: I OSK 2022/15, II SA/Ol 928/16, I OSK 689/15 - www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA).
Skarżący wskazywał na zaistnienie w sprawie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji Kolegium z dnia 8 marca 2021 r., jak i decyzji organu I instancji z dnia 13 listopada 2020 r. bez podstawy prawnej. W kontekście wskazanej przez skarżącego przesłanki stwierdzenia nieważności trafne jest stanowisko organu, iż brak podstawy prawnej nie może być utożsamiany z trudnością w ustaleniu jej istnienia.
Sąd podziela także stanowisko organu co do interpretacji przesłanki rażącego naruszenia prawa i jej oceny w okolicznościach niniejszej sprawy, do której organ odniósł się w kompleksowym spojrzeniu na treść przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., choć jak wskazano skarżący zarzuca brak podstawy prawnej do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii AM, B1, B,
uzasadniając we wniosku o stwierdzenie nieważności, że art. 140 p.r.d. w chwili podejmowania przez organy rozstrzygnięć nie był zawarty w Dzienniku Ustaw i nie obowiązywał.
W ocenie sądu, analiza przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami oraz kolejnych zmian wprowadzanych do tych ustaw prowadzi do wniosku, że za słuszne należy uznać stanowisko Kolegium, iż art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. był przepisem obowiązującym w dacie orzekania zarówno przez organ I instancji decyzją z dnia 13 listopada 2020 r., jak i przez organ odwoławczy w dniu 8 marca 2021 r. i mógł stanowić materialnoprawną podstawę podejmowanych przez nich rozstrzygnięć. Dla porządku tylko wyjaśnić należy, że skarżący w zarzutach skargi i we wnioskach o skierowanie pytań do Trybunału Konstytucyjnego powołuje się na art. 140 ust. 1 pkt 3 lit. a p.r.d., co w kontekście treści stawianych zarzutów i stanu sprawy uznać należy za oczywistą omyłką, gdyż niewątpliwie chodzi o art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. Za oczywistą omyłkę, tym razem po stronie organu, należy zaś uznać błąd w nr decyzji z dnia 8 marca 2021 r. powołanej w sentencji zaskarżonej decyzji, gdzie wskazano w końcówce nr [...], gdy oczywistym jest, że chodzi o decyzję Kolegium z dnia 8 marca 2021 r., nr [...], która została objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności.
Zwrócić przy tym uwagę należy, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie sygn. akt II OSK 87/21, CBOSA - rdzeń znaczenia pojęcia "decyzja wydana bez podstawy prawnej" jest jednoznaczny i wskazuje, że chodzi o sytuację, w której albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. Odnosi się to do sytuacji, gdy decyzja nie odpowiada żadnemu normatywnemu wzorcowi decyzji i można to stwierdzić przez analizę jej samej oraz obowiązujących przepisów prawa, bez odwoływania się do sfery faktu.
Zatem wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza stan, w którym brak jest przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę do załatwienia sprawy w drodze decyzji, a z taką sytuacją w okolicznościach niniejszej sprawy nie mamy do czynienia.
Stan prawny przedstawia się bowiem następująco. Przepis art. 140 ustawy Prawo o ruchu drogowym miał zostać uchylony, na mocy art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 139 pkt 3 tej ustawy w brzmieniu na dzień wydania decyzji zarówno przez organ I instancji jak i przez Kolegium w dniu 8 marca 2021 r. przepis ten stanowił, że "(...) art. 125 pkt 10 lit. g w zakresie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, pkt 13 oraz pkt 16 w zakresie art. 140 ust. 1 pkt 3, 3a i pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, (...) wchodzą w życie z dniem 4 czerwca 2018 r."
Równocześnie jednak z dniem 4 czerwca 2018 r. weszła w życie nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), którą dokonując zmian w ustawie o kierujących pojazdami oraz ustawie - Prawo o ruchu drogowym, w art. 14 ust. 1 przewidziano, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (a więc Prawo o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, "przepisów (...) art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 (tj. ustawy o kierujących pojazdami) nie stosuje się". W ust. 2 tej regulacji przewidziano z kolei, że minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie.
Z powyższej regulacji wynika zatem, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, nie stosuje się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego przepis art. 140 i art. 140a Prawa o ruchu drogowym. Oznacza to, że do czasu dokonania takiego wdrożenia przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. mógł mieć zastosowanie i mógł stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.
Wyłączenie stosowania art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami nastąpiło z dniem 4 czerwca 2018 r. i z tą datą przepis ten nie mógł wywrzeć przewidzianego w nim skutku pod postacią uchylenia m.in. art. 140 p.r.d.. Utrata mocy obowiązującej tego przepisu została bowiem przesunięta w czasie.
Minister właściwy do spraw informatyzacji na dzień orzekania przez organy nie wydał, na podstawie art. 14 ust. 2 ww. ustawy stosownego komunikatu. Trafnie przy tym zauważa Kolegium, że stanowisko, iż art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym nadal obowiązuje jest ugruntowane w orzecznictwie administracyjnym (por. np. wyroki powołane przez organ o sygn. akt: I OSK 16/20, III SA/Kr 1053/20, II SA/Łd 666/19, czy wyroki w sprawach sygn. akt: II SA/Op 164/19, II SA/Po 951/18 - CBOSA).
W kontekście zarzutów skargi, wskazać należy, iż organ w zaskarżonej decyzji nie wyraził stanowiska, że tekst jednolity jest źródłem normatywnym istnienia normy art. 140 p.r.d. Organ wskazał po pierwsze, co w ocenie sądu, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, że brak podstawy prawnej nie może być utożsamiany z trudnością strony lub jej pełnomocnika w ustalaniu podstawy prawnej, oraz że źródłem wiedzy na temat derogacji przepisów w systemie prawnym nie może być baza informacji prawniczej Lex lub Legalis, a po drugie, że "brzmienie tego przepisu można było ustalić chociażby w oparciu o ostatni tekst jednolity p.r.d. ogłoszony w Dz.U. z 2017 r., poz. 1260." Z tego ostatniego stwierdzenia organu nie można jednak wyprowadzić wniosków stawianych w skardze.
Nie można też podzielić argumentacji skargi, iż tekst art. 140 p.r.d. został faktycznie usunięty z ustawy Prawo o ruchu drogowym Obwieszczeniem Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 października 2018 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990), zatem doszło do faktycznego uchylenia art. 140 p.r.d.
Otóż zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, do którego to przepisu odwołuje się także pełnomocnik skarżącego, Marszałek Sejmu ogłasza tekst jednolity ustawy nie rzadziej niż raz na 12 miesięcy, jeżeli była ona nowelizowana. Ustawa może określić termin ogłoszenia tekstu jednolitego (ust. 1 ustawy). Rządowe Centrum Legislacji oraz organy administracji rządowej współdziałają z Marszałkiem Sejmu przy opracowywaniu tekstów jednolitych ustaw (ust. 2 ustawy). Tekst jednolity ogłasza się w formie obwieszczenia w dzienniku urzędowym, w którym dany akt normatywny ogłoszono (ust. 4 ustawy). Zgodnie z art. 14a i art. 14b ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz.U. z 2021 r., poz. 178 ze zm.) przy Prezesie Rady Ministrów działa Rządowe Centrum Legislacji jako państwowa jednostka organizacyjna podległa Prezesowi Rady Ministrów. Rządowe Centrum Legislacji: 1) zapewnia koordynację działalności legislacyjnej Rady Ministrów, Prezesa Rady Ministrów i innych organów administracji rządowej; 2) zapewnia obsługę Rady Legislacyjnej; 3) prowadzi aplikację legislacyjną oraz działalność edukacyjną i szkoleniową polegającą na upowszechnianiu i popularyzowaniu wiedzy o legislacji, a także ujednolicaniu praktyki legislacyjnej.
Zgodnie z art. 14c pkt 6 ustawy o Radzie Ministrów, Rządowe Centrum Legislacji zapewnia obsługę prawną Rady Ministrów m.in. poprzez: wydawanie, z upoważnienia Prezesa Rady Ministrów, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz Dziennika Urzędowego Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".
Sięgając zatem na stronę Rządowego Centrum Legislacji (https://bip.rcl.gov.pl/), którego misją, jak czytamy na stronie, jest dbanie o spójność systemu polskiego prawa i prawidłowy przebieg procesu legislacyjnego, do powołanego przez pełnomocnika skarżącego Dziennika Ustaw z 17 października 2018 r., poz. 1990 i ogłoszonego tekstu ustawy Prawo o ruchu drogowym, stanowiącym załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 października 2018 r. (poz. 1990), nie sposób pominąć, że przy art. 140 (uchylony) widnieje odnośnik (przypis) nr 166. Zgodnie z jego treścią "Na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy, o której mowa w odnośniku 7, art. 140 w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 czerwca 2018 r. nie stosuje się do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq, w brzmieniu nadanym przez ustawę, o której mowa w odnośniku 7. Na podstawie art. 14 ust. 2 minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w zdaniu pierwszym"
W odnośniku 7 mowa jest oczywiście o ustawie z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 957).
W tym stanie prawnym nie można zatem podzielić argumentacji skargi o uchyleniu art. 140 p.r.d., a zatem o braku podstawy normatywnej od wydania przez organy decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii AM, B1, B.
Dodać również należy, że odnośnik o niemal tożsamej treści (nr 216) przy art. 140 p.r.d. znajduje się również w Obwieszeniu Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 marca 2021 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z dnia 12 marca 2021 r., poz. 450), jak i w Obwieszeniu Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 kwietnia 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z dnia 11 maja 2022 r., poz. 988). Przy art. 140 znajduje się odnośnik nr 167, zgodnie z którym - na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 957 oraz z 2021 r. poz. 2328) art. 140 w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 czerwca 2018 r. nie stosuje się do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa–100aq, w brzmieniu nadanym przez ustawę, o której mowa w odnośniku 69 (ustawę z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw). Na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 61 (ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw), minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w zdaniu pierwszym.
Zatem, w świetle powyższego art. 140 p.r.d. nadal istnieje w porządku prawnym, co do czego, jak już powiedziano, stanowisko judykatury nie ma wątpliwości.
Wbrew zarzutom skargi organy działy na podstawie prawa (art. 6 k.p.a.) i nie istniały wątpliwości co do treści normy prawnej (art. 7a k.p.a.), co oznacza, że zarzuty skargi w tym zakresie są chybione.
Nie można także podzielić zarzutów skargi co do naruszenia przez organ przepisów ustawy zasadniczej, jak i Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (dalej: Konwencja), w kontekście pozbawienie strony prawa własności (art. 64 Konstytucji RP), rzetelnego procesu i prawa do sądu (art. 6 Konwencji, art. 45 i art. 177 Konstytucji RP), naruszenie zakazu dyskryminacji (art. 14 Konwencji), czy zasady równości (art. 32 Konstytucji RP). Pełnomocnik skarżącego bliżej tych zarzutów nie rozwija i nie wykazuje na czym w istocie naruszenie tych praw w sytuacji skarżącego się przejawia. Jak jednak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, w powołanym przez organ wyroku w sprawie sygn. akt I OSK 16/20 – "Przepis art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej, wyłączający stosowanie art. 125 pkt 16 u.k.p., nie nakłada na adresatów żadnych nowych obowiązków, nie pozbawia żadnych uprawnień. Przepis art. 125 pkt 16 u.k.p., którego stosowanie wyłączono do czasu wdrożenia stosownych rozwiązań technicznych, spowodował przesunięcie w czasie uchylenia mocy obowiązującej art. 140 i 140a p.r.d. Skutki, jakie ponosi skarżąca, nie są następstwem tego przesunięcia, lecz następstwem okoliczności, które zaistniały w czasie obowiązywania art. 140 p.r.d. (...). Przepis art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej wyłącza stosowanie art. 125 pkt 16 u.k.p., co zostało wyrażone przez ustawodawcę przez wskazanie, że przepisu art. 125 pkt 16 u.k.p. "nie stosuje się" do czasu wdrożenia określonych rozwiązań. Takie brzmienie przepisu może budzić wątpliwości, na czym ma polegać wyłączenie stosowania przepisu, który wszak nie jest podstawą do wydawania rozstrzygnięć indywidualnych i nie podlega "stosowaniu" rozumianemu jako określanie na podstawie stosowanego przepisu skutków w indywidualnych sprawach. Aby ustalić, jaki jest skutek wyłączenia należy wziąć pod uwagę charakter art. 125 pkt 16 u.k.p. Ten ostatni przepis jest przepisem II stopnia, zawierającym regulację dotyczącą obowiązywania innego przepisu, przewidziany w nim skutek polegać miał na uchyleniu art. 140 i 140a p.r.d. Przepisy II stopnia nie regulują zachowań swoich adresatów, nie określają ich skutków, lecz dotyczą obowiązywania i stosowania innych przepisów. Wyłączenie ich stosowania może zatem oddziaływać wyłącznie na sferę obowiązywania i stosowania tych przepisów, do których się odnoszą."
Poza tym, zgodnie z zasadą równości wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Pełnomocnik skarżącego nie wykazał, że prawodawca różnicuje i w jaki sposób podmioty prawa, które charakteryzują się wspólną cechą istotną (cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w sytuacji stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji). Z tych przyczyn za chybiony również uznać należy zarzut skargi co do naruszenia art. 5 Kodeksu dobrej praktyki administracyjnej.
Za co najmniej niezrozumiałe należy uznać z kolei zarzuty skargi, co do naruszenia art. 35 § 2 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 i 2, art. 77 § 1 i 2 i art. 80 oraz w zw. z art. 8 i art. 11 k.p.a. w sytuacji, gdy art. 35 k.p.a. dotyczy terminów załatwienia sprawy a przedmiotem skargi nie jest bezczynność, czy przewlekle prowadzenie postępowania przez organ. Pamiętać również należy, o czym była mowa na początku, że mamy do czynienia z postępowaniem nadzwyczajnym, a organ orzekający w tym trybie nie może prowadzić postępowania dowodowego w takim zakresie, w jakim ma to miejsce w postępowaniu zwykłym. W toku postępowania nieważnościowego nie prowadzi się postępowania dowodowego na okoliczności ustalenia stanu faktycznego będącego podstawą kwestionowanej w trybie nadzwyczajnym decyzji. Celem tego postępowania jest bowiem ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Zresztą pełnomocnik skarżącego nie wyjaśnił jakie dowody, w jego ocenie, nie zostały przeprowadzone i na jakie istotne dla wyniku sprawy okoliczności.
Mając również na względzie granice sprawy, które wyznaczył wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, a także treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a. zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i przytoczone powyżej rozważania, za chybiony należy uznać zarzut skargi, co do naruszenia art. 140 ust. 1 pkt. 3a lit a p.r.d., w zw. z art. 125 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 180a kk w zw. z art. 88 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 16 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej w jednym z trybów nadzwyczajnych sąd ocenia w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, czy prawidłowa jest ocena organu co zaistnienia w sprawie, bądź nie, przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.
Zgodnie zaś z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zawarty w art. 106 § 3 p.p.s.a. zwrot "dowody uzupełniające" wskazuje, że chodzi w nim o dowody z dokumentów, które nie były przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym. Istota uzupełniającego postępowania dowodowego polega więc na jego przeprowadzeniu w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki. Po pierwsze, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Po drugie, gdy nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Również posłużenie się w analizowanym przepisie stwierdzeniem "sąd może" wyraźnie wskazuje na uprawnienie sądu, a nie jego obowiązek (por. wyrok NSA w sprawie sygn. akt III OSK 1054/21, CBOSA).
Z tych też przyczyn oczywistym jest, że wniosek pełnomocnika skarżącego, o załączenie do akt spawy niniejszej akt sprawy karnej, sygn. akt [...] [...] na okoliczność skutków prawnych stosowania art. 140 p.r.d. nie mógł zostać uwzględniony.
W kwestii wniosków pełnomocnika co do skierowania pytań do Trybunału Konstytucyjnego również, w ocenie sądu, nie zasługiwały one na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 193 Konstytucji RP każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.
Możliwość wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego jest uprawnieniem sądu i wątpliwości sądu, a nie skarżącego mogą uzasadniać przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Tym samym, żądania strony w tym zakresie nie obligują składu orzekającego do wystąpienia z takim pytaniem (por. wykrok NSA w sprawie I OSK 405/18 i powołane tam orzecznictwo, CBOSA).
W ocenie sądu, obowiązywanie normy prawnej art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. i jej treść nie nasuwają wątpliwości zarówno interpretacyjnych, jak i co do zgodności z ustawą zasadniczą. Ponadto pyt. nr 2) wskazane przez pełnomocnika skarżącego nie dotyczy zgodności danej normy prawnej z Konstytucją RP ale zgodności z Konstytucją sposobu określenia obowiązywania danej normy prawnej, co wykracza poza ramy art. 193 Konstytucji RP.
Podsumowując, w okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowa jest ocena organu, iż objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja Kolegium z dnia 8 marca 2021 r. oraz decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia 13 listopada 2020 r., nie zostały wydane w warunkach nieważności, a zwłaszcza bez podstawy prawnej. Przy czym, w świetle treści art. 156 § 1 i art. 16 k.p.a. oraz reguł zainicjowania postępowania nadzwyczajnego, zasadnym było wskazanie w sentencji jedynie decyzji Kolegium z dnia 8 marca 2021 r. Wskazanie w sentencji również decyzji organu I instancji pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy.
Sama ocena skarżącego odmienna od oceny organu nadzoru w zakresie zaistnienia przesłanek nieważnościach nie stanowi o nienależytym rozpatrzeniu sprawy przez organ i o wadliwości zaskarżonej decyzji. Jak wskazał NSA w sprawie, sygn. akt II OSK 23/18 (CBOSA), niezadowolenie stron postępowania z wydanego przez organ administracji rozstrzygnięcia nie może być utożsamiane z naruszeniem wynikającego z art. 8 k.p.a. obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
W dniu orzekania przez organ I instancji, jak i organ odwoławczy stanowiący materialnoprawna podstawę podejmowanych przez organy rozstrzygnięć art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d. obowiązywał. Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.
Z materiału dowodowego, którym dysponowały organy w szczególności z wyroku Sądu Rejonowego [...] w L. [...] Wydział Kamy z dnia 2 października 2019 r. sygn. akt [...] K [...], wynika, że D. M. B. został uznany za winnego nieumyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym w dniu 14 czerwca 2019 r. tj. czynu, o którym mowa w art. 177 § 1 k.k., a czyn ten został popełniony w okresie 2 lat od uzyskania po raz pierwszy prawa jazdy tj. od dnia 5 lutego 2019 r. Te okoliczności stanu faktycznego nie były przez pełnomocnika skarżącego kwestionowane. Tym samym wobec wypełnienia hipotezy art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d., orzeczenie o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami nastąpiło zgodnie z obowiązującym przepisami prawa. Prawidłowo również zauważyło Kolegium, że decyzja wydawana na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a p.r.d. nie ma charakteru uznaniowego, co oznacza, że organ nie mógł odstąpić od rozstrzygnięcia nakazanego tym przepisem w razie zaistnienia przewidzianych w nim okoliczności.
Wbrew zarzutom skargi zebrany przez organ materiał dowodowy był zupełny do podjęcia rozstrzygnięcia. Organ rozpatrzył go w całości i wyprowadził z jego oceny trafne wnioski, które przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Z tych wszystkich względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.