I SA/KE 286/24

I SA/Ke 286/24 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2024-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Andrzej Mącznik /sprawozdawca/
Artur Adamiec /przewodniczący/
Magdalena Chraniuk-Stępniak
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 134 par 1, art. 135, art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i art. 205 par 1;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 8 par 1, art. 11, art. 15, art. 80 i art. 107 par 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 1206
par. 27 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania  pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach.
Dz.U. 2023 poz 622
art. 68 ust. 1 i art. 72 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.) Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 15 kwietnia 2024 r. nr SKO.RD/52/9660/866/2023 w przedmiocie unieważnienia części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz T. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 15 kwietnia 2024 r. nr SKO.RD/52/9660/866/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (kolegium, organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania T. D. (skarżący, egzaminator), utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa Ś. (marszałek, organ I instancji) z 5 grudnia 2023 r. nr [...] o unieważnieniu części praktycznej egzaminu państwowego na kategorię B prawa jazdy, który odbył się z udziałem W. S. (uczestniczka) 26 października 2023 r.
Jak wynika z załączonych akt administracyjnych i uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przyczyną uzyskania oceny negatywnej z części praktycznej egzaminu na prawo jazdy przez uczestniczkę było dwukrotnie nieprawidłowo wykonane zadanie określone w tabeli nr 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 roku w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz.U. z 2019 r., poz. 1206; ze zm.), dalej: "rozporządzenie" - poz. 11 pkt 3 - parkowanie równoległe pomiędzy dwoma pojazdami (wjazd tyłem - wyjazd przodem). Podczas pierwszej próby wykonania zadania egzaminacyjnego, uczestniczka wykonała parkowanie równoległe stosując dwie korekty toru jazdy, co stanowiło naruszenie kryterium oceny wykonania zadania zdefiniowanego w Tabeli nr 7 poz. 11 pkt 3 Załącznika nr 2 do rozporządzenia. Podczas drugiej próby wykonania parkowania równoległego, wjechała tyłem między pojazdy stojące przy lewej krawędzi jezdni, ale lewy bok pojazdu egzaminacyjnego znajdował się w odległości ok. 0,6 m -0,7 m od lewej krawędzi jezdni, co nie odpowiadało kryteriom określonym w ogólnych zasadach ruchu drogowego, gdyż pojazd powinien być zaparkowany jak najbliżej krawędzi jezdni i równolegle do niej.
Pomimo wyniku negatywnego, egzaminator nie przerwał na tym etapie egzaminu, jazda w ruchu drogowym odbywała się nadal, zgodnie z wolą uczestniczki. Przyczyną przerwania egzaminu, określoną na karcie egzaminacyjnej było natomiast późniejsze nieprawidłowe zachowanie uczestniczki - nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu na skrzyżowaniu, mające miejsce na skrzyżowaniu ul. [...] z ul. [...].
Organ I instancji wskazał, że biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, przyznać należało skarżącemu rację, iż manewr w obu próbach wykonany został przez uczestniczkę niezgodnie z obowiązującymi wytycznymi, natomiast kwestią sporną, która stała się przyczyną złożenia odwołania od wyniku egzaminu przez uczestniczkę jest inna wytyczna, dotycząca miejsca wskazanego do wykonania manewru parkowania. Uczestniczka uważała bowiem, że miejsce wyznaczone przez skarżącego nie spełniało wymagań określonych rozporządzeniem: "długość miejsca do parkowania pomiędzy pojazdami powinna wynosić około 2-krotność długości pojazdu egzaminacyjnego". Marszałek wyjaśnił, że słowo "około" daje co prawda pewną dowolność, jednak około 2-krotność długości pojazdu egzaminacyjnego tj. T. Y., która ma długość 3,950 m wskazuje, że powinna to być przestrzeń o długości ok. 7,9 m (2 x 3,950), której po analizie załączonego nagrania, w ocenie tego organu, nie było we wskazanym miejscu. Nagranie uwidacznia, że wcześniej w tym miejscu zaparkowany był inny (jeden) pojazd (suchy obszar na tle mokrej powierzchni po wcześniejszym opadzie deszczu), co obrazuje mniej więcej wielkość wyznaczonego przez skarżącego miejsca. Błędy popełnione przez uczestniczkę, w ocenie organu I instancji, były następstwem polecenia wykonania manewru w takim miejscu.
Marszałek uznał, iż egzamin został przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 622; ze zm.), dalej: "ustawa", a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik, co zgodnie z przytoczonym przepisem art. 72 ust. 1 pkt 2 jest przesłanką do unieważnienia egzaminu państwowego.
Rozpatrując odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji, kolegium przytoczyło przepisy ustawy i rozporządzenia, w tym art. 67 ust. 1 pkt 4, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 ustawy, § 27 pkt 3, § 28 ust. 1 pkt 2, poz. 11 pkt 3 Tabeli nr 7 Załącznika nr 2 rozporządzenia. Kolegium wskazało, że przedmiotem oceny w aspekcie unieważnienia bądź nie, części praktycznej egzaminu państwowego, przeprowadzonego 26 października 2023 r. o godz. 12.40 przez egzaminatora T. D., była prawidłowość wykonania zadania polegającego na parkowaniu równoległym przez W. S.. Dalsze kontynuowanie jazdy i dalsza ocena wykonywanych zadań, w tym przerwanie egzaminu z powodu, jak wskazał egzaminator, nieprawidłowego zachowania osoby zdającej, o którym mowa w art. 52 ust. 2 ustawy: "zagrażające bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego", określone w tabeli nr 1 poz. 10.1 Załącznika nr 2 rozporządzenia, tj. "nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu na skrzyżowaniu" mające miejsce na skrzyżowaniu ul. [...] z ul. [...], nie miało znaczenia dla sprawy, gdyż wystąpiło już po wystawieniu oceny negatywnej przez egzaminatora.
Co do oceny przeprowadzonego egzaminu, kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji. Wskazało, że ustalenie, iż polecenie egzaminatora wydane było sprzecznie z obowiązującymi przepisami, dawałoby podstawę do unieważnienia części praktycznej egzaminu państwowego.
Organ II instancji wyjaśnił, że z nagrania wynika, że manewr w obu próbach wykonany został niezgodnie z ww. wytycznymi, natomiast kwestią sporną jest, czy egzaminator wydał polecenie wykonania tego manewru zgodnie z § 27 pkt 3 rozporządzenia (polecenia dotyczące kierunku jazdy lub wykonania określonego zadania egzaminacyjnego; polecenia te nie mogą być sprzeczne z obowiązującymi na drodze zasadami ruchu drogowego lub stwarzać możliwości zagrożenia jego bezpieczeństwa dotycząca miejsca wskazanego do wykonania manewru parkowania). Uczestniczka uważała bowiem, że miejsce wyznaczone przez egzaminatora nie spełniało wymagań określonych rozporządzeniem: "długość miejsca do parkowania pomiędzy pojazdami powinna wynosić około 2-krotność długości pojazdu egzaminacyjnego". Zdaniem kolegium słowo "około", daje pewną dowolność, jednak około 2-krotność długości pojazdu egzaminacyjnego tj. T. Y., która ma długość 3,950 m wskazuje, że powinna to być przestrzeń o długości ok. 7,9 m (2 x 3,950), której po analizie załączonego nagrania, w ocenie zarówno organu I instancji, jak i kolegium nie było we wskazanym miejscu. Nagranie uwidacznia, iż wcześniej w tym miejscu zaparkowany był inny (jeden) pojazd (suchy obszar na tle mokrej powierzchni, po wcześniejszym opadzie deszczu), co obrazuje mniej więcej wielkość wyznaczonego przez egzaminatora miejsca. Błędy popełnione przez uczestniczkę, w ocenie organu były następstwem polecenia wykonania manewru w takim miejscu.
W ocenie kolegium, egzaminator T. D. w trakcie przeprowadzania 26 października 2023 r. o godz. 12.40 egzaminu praktycznego, w związku z ubieganiem się o uzyskanie przez W. S. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kat. B naruszył przepisy ustawy i rozporządzenia. Wyjaśniło, że zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy daje podstawę do uznania, że obie z wymienionych wyżej przesłanek wydania decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy, zostały w kontrolowanym postępowaniu spełnione.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach T. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak również rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez orzeczenie o ważności przedmiotowego egzaminu, zasądzenie od kolegium na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1/ § 28 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z § 23 ust. 1 pkt 2 lit. a), § 27 pkt 3, pkt 6 i pkt 9 lit. a) i e) rozporządzenia oraz w związku z pkt 3 poz. 11 Tabeli nr 7, Załącznika nr 2 do rozporządzenia poprzez ich niewłaściwą interpretację i błędną ocenę sytuacji, w wyniku której został ogłoszony negatywny wynik egzaminu praktycznego na prawo jazdy kat. B.,
2/ art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przekroczenie przez marszałka i kolegium granic swobodnej oceny dowodów i wyciągnięcie z materiału dowodowego (zarejestrowany przebieg egzaminu praktycznego na nośniku magnetycznym - płyta DVD) niewłaściwych i błędnych wniosków opartych na posiadanym materiale dowodowym,
3/ art. 35 § 3 oraz art. 36 w związku z art. 140 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązujących terminów załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym przez kolegium, bez zawiadomienia skarżącego, jak również bez podania przyczyny zwłoki, a także bez wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz bez pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia,
4/ art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie skutkujące unieważnieniem przedmiotowego egzaminu zaskarżoną decyzją.
W uzasadnieniu skargi przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy. Ponadto, uzasadniając zarzuty skargi, wskazał że z dokładnej analizy zarejestrowanego przebiegu egzaminu wynika, że "oprócz "suchego obszaru na tle mokrej powierzchni, po wcześniejszym opadzie deszczu" znajdują się jeszcze dwa obszary ciemne - utworzone z mokrej nawierzchni asfaltu po wcześniejszym opadzie deszczu. Pierwszy obszar mokry (ciemny) za [...] o długości ok. 2,5 metra i drugi obszar mokry (ciemny) za obszarem suchym i przed czarnym [...], o długości ok. 1 metra. Ocenę długości ww. trzech obszarów między pojazdami skarżący prowadził wzrokowo, bezpośrednio przejeżdżając obok zaparkowanych pojazdów. Bilans (suma) długości trzech obszarów: dwóch mokrych (ciemnych) i jednego suchego (jasnego) "po wcześniejszym opadzie deszczu" pozwala stwierdzić, że długość całkowita - uwzględniająca obszar suchy oraz dwa obszary mokre po opadzie atmosferycznym - wyznaczonego miejsca do zaparkowania spełniała kryterium "około 2-krotność drugości pojazdu egzaminacyjnego", tj. T. Y.. D. T. A. wersja Il zaparkowanej wcześniej na suchym obszarze wynosi 4,65 metra. Zatem miejsce wyznaczone przez skarżącego było o długości określonej przez sumę trzech składników, tj. około 2,5 m + 4,65 m + około 1 m. Stąd też wskazana suma długości trzech powierzchni między dwoma pojazdami spełniała wymagania przepisu określonego w pkt 3 poz. 11 Tabeli nr 7 Załącznika nr 2 do rozporządzenia".
Wskazał, że z treści decyzji organu I instancji, jak również treści decyzji organu Il instancji wynika, że długość miejsca do parkowania została oszacowana przez marszałka i kolegium tylko na podstawie istnienia "suchego obszaru na tle mokrej powierzchni po wcześniejszym opadzie deszczu", bez uwzględnienia jakiej długości był pojazd, który pozostawił "suchy obszar" oraz z pominięciem istnienia dwóch mokrych (ciemnych) obszarów "po wcześniejszym opadzie deszczu", które są widoczne na zarejestrowanym materiale filmowym. Marszałek oraz kolegium oparły oszacowanie długości miejsca do parkowania tylko w oparciu o "suchy obszar" zarejestrowany na płycie DVD, dokonując określenia długości miejsca do parkowania poprzez ekran komputerowy, na podstawie zarejestrowanego obrazu zniekształconego przez parametry optyczne szerokokątnego obiektywu kamery urządzenia rejestrującego. W przeprowadzonym postępowaniu pominięto istnienie "obszarów ciemnych", które mają istotny wpływ na oszacowanie całkowitego wymiaru miejsca do parkowania równoległego. Skarżący wyjaśnił, że do zapisu obrazu w samochodzie egzaminacyjnym T. Y. stosuje się urządzenie rejestrujące wyposażone w szerokokątną kamerę o kącie stożka 90ş, a takie urządzenie optyczne umożliwiające rejestrację szerokiej panoramy krajobrazowej, dużych obrazów z bliskich odległości, lecz nie daje to możliwości określenia, chociażby w przybliżeniu, rzeczywistych parametrów odległościowych w głąb rejestrowanego obrazu. Dodatkowo nadmienił, że kamery w egzaminacyjnych Toyotach Yaris nie są wyposażone w jakiekolwiek przyrządy do pomiaru dystansu odległościowego. Skarżący stwierdził, że w przedmiotowej sprawie marszałek i kolegium przekroczyli granice swobodnej oceny dowodów, wyciągając wnioski de facto z nich niewynikające, a niektóre hipotezy uzasadnienia podane zostały z naruszeniem przepisów prawa oraz zarejestrowanego stanu faktycznego. Wyjaśnił, że uczestniczka nie zgłaszała uwag co do miejsca parkowania w trakcie egzaminu. Podkreślił, że zawód egzaminatora wykonuje od 9 lutego 1989 roku. Dodał, że wydana decyzja narusza dobra osobiste egzaminatora - jego wizerunek, dobre imię i opinię, nadto może naruszać również prawo egzaminatora do wykonywania zawodu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), stanowiąc w art. 1, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 -150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Istotny w sprawie jest również zapis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stosownie zaś do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z przywołanych przepisów wynika że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd nie jest związany zarzutami skargi i bierze pod uwagę z urzędu stwierdzone naruszenia prawa.
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, którą to unieważniono część praktyczną egzaminu państwowego na prawo jazdy kat. B przeprowadzoną przez egzaminatora T. D.. Organ II instancji stanął bowiem na stanowisku, że miejsce wyznaczone przez skarżącego do wykonania przez uczestniczkę zadania egzaminacyjnego, polegającego na parkowaniu równoległym pomiędzy dwoma pojazdami (wjazd tyłem – wyjazd przodem), nie spełniało wymagań określonych rozporządzeniem. Przyjął, że długość miejsca do parkowania pomiędzy pojazdami nie wynosiła około 2-krotności długości pojazdu egzaminacyjnego. Uznał, że błędy popełnione przez uczestniczkę - dwukrotnie nieprawidłowo wykonane zadanie - były następstwem polecenia wykonania manewru w takim miejscu.
Z tym stanowiskiem nie zgodził się skarżący (egzaminator) wskazując, że długość miejsca do parkowania została oszacowana przez marszałka i kolegium tylko na podstawie istnienia "suchego obszaru na tle mokrej powierzchni, po wcześniejszym opadzie deszczu", bez uwzględnienia jakiej długości był pojazd, który pozostawił "suchy obszar" oraz z pominięciem istnienia dwóch mokrych (ciemnych) obszarów "po wcześniejszym opadzie deszczu", które są widoczne na zarejestrowanym materiale filmowym. Wyjaśnił, że "oprócz "suchego obszaru na tle mokrej powierzchni, po wcześniejszym opadzie deszczu" znajdują się jeszcze dwa obszary ciemne - utworzone z mokrej nawierzchni asfaltu po wcześniejszym opadzie deszczu. Pierwszy obszar mokry (ciemny) za [...] o długości ok. 2,5 metra i drugi obszar mokry (ciemny) za obszarem suchym i przed czarnym [...], o długości ok. 1 metra. D. T. A. wersja Il zaparkowanej wcześniej na suchym obszarze wynosi 4,65 metra. Zatem miejsce wyznaczone przez skarżącego było o długości określonej przez sumę trzech składników, tj. około 2,5 m + 4,65 m + około 1 m. Stąd też wskazana suma długości trzech powierzchni między dwoma pojazdami spełniała wymagania przepisu określonego w pkt 3 poz. 11 Tabeli nr 7 Załącznika nr 2 do rozporządzenia. Zarzucił, że marszałek oraz kolegium oparły oszacowanie długości miejsca do parkowania, dokonując określenia długości miejsca do parkowania poprzez ekran komputerowy na podstawie zarejestrowanego obrazu, zniekształconego przez parametry optyczne szerokokątnego obiektywu kamery urządzenia rejestrującego.
Poddane kontroli sądowej postępowanie administracyjne prowadzone było na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zgodnie z treścią ww. przepisu marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Zgodnie zaś z art. 68 ust. 1 ustawy skargę dotyczącą egzaminu państwowego wraz z jej uzasadnieniem składa się w terminie 14 dni od dnia, w którym był przeprowadzany egzamin, do marszałka województwa, za pośrednictwem dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego.
Spór w niniejszej sprawie sprowadził się do tego, czy zasadnie organy obu instancji stwierdziły, że część praktyczna egzaminu na prawo jazdy kat. B, przeprowadzona przez skarżącego w dniu 26 października 2023 r., dokonana została w sposób nieprawidłowy, co było postulowaną przez uczestniczkę podstawą unieważnienia tego egzaminu. Uczestniczka na poparcie swojego stanowiska stwierdziła bowiem, że miejsce wyznaczone przez egzaminatora do wykonania zadania parkowania równoległego (wjazd tyłem – wyjazd przodem) nie spełniało wymagań określonych rozporządzeniem - "długość miejsca do parkowania pomiędzy pojazdami powinna wynosić około 2-krotność długości pojazdu egzaminacyjnego", tj. T. Y., która ma długość 3,950 m.
Odnosząc się do powyżej zarysowanej osi sporu sądowego, należy wskazać, że zgodnie z poz. 11 pkt 3 tabeli Nr 7 Załącznika nr 2 do rozporządzenia parkowanie równoległe pomiędzy dwoma pojazdami (manewr jest wykonywany, jeżeli jest możliwe wyznaczenie miejsca do parkowania – możliwa jedna korekta toru jazdy) – wjazd tyłem – wyjazd przodem, przy czym miejsce do parkowania wyznacza egzaminator, wskazując je osobie egzaminowanej; długość miejsca do parkowania pomiędzy pojazdami powinna stanowić około 2-krotność długości pojazdu egzaminacyjnego; w trakcie wykonywania manewru możliwa jedna korekta toru jazdy; po zaparkowaniu pojazd nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego; w przypadku gdy pojazd parkuje równolegle do krawężnika, w trakcie wykonywania manewru nie może najechać na krawężnik; parkowanie odbywa się z zachowaniem zasad ruchu drogowego.
Stosownie natomiast do treści § 27 pkt 3 rozporządzenia egzaminator przekazuje osobie egzaminowanej polecenia dotyczące kierunku jazdy lub wykonania określonego zadania egzaminacyjnego; polecenia te nie mogą być sprzeczne z obowiązującymi na drodze zasadami ruchu drogowego lub stwarzać możliwości zagrożenia jego bezpieczeństwa.
Rozpoznając niniejszą sprawę sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom opisanym w k.p.a. Z treści art. 107 § 3 k.p.a. wynika, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek zawarcia w decyzji organu odwoławczego uzasadnienia faktycznego i prawnego wynika również z art. 11 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Konsekwencją tej zasady jest ciążący na organie obowiązek wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie oraz zawierać odniesienie się do zarzutów przedstawionych przez strony w toku postępowania odwoławczego. Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno bowiem umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Zasada przekonywania nie zostanie zaś zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy. Takie działanie organu pozostanie nadto w sprzeczności z zasadą wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.a., tj. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zgodnie z którą organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej. Zasadzie tej nie będzie odpowiadać takie postępowanie, w którym występują sprzeczne interesy stron, a organy prowadzące postępowanie bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, uwzględniają tylko jeden z wchodzących w grę interesów, nie ustosunkowując się do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i wniosków stron reprezentujących inne interesy. Nie budzi ponadto wątpliwości, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, a nie tylko na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania stron i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji, rozpoznając sprawę w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Granice postępowania odwoławczego wyznaczają zasady postępowania administracyjnego, w tym, zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta rozwinięcie swoje znajduje w art. 77 § 1 k.p.a., jak też w art. 80 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że analiza treści zaskarżonej decyzji, a przede wszystkim jej uzasadnienia, wskazuje, że organ II instancji w zasadzie w ogóle nie rozpoznał sprawy ponownie w sposób merytoryczny. W ocenie sądu organ ten ograniczył się raczej do formalnej czynności utrzymania decyzji organu I instancji w mocy, apriorycznie stwierdzając, że po analizie załączonego nagrania nie było we wskazanym miejscu przestrzeni o długości ok. 7,90 m (2 x 3,950 m). Kolegium wyjaśniło, że "nagranie uwidacznia, że wcześniej w tym miejscu zaparkowany był inny (jeden) pojazd (suchy obszar na tle mokrej powierzchni, po wcześniejszym opadzie deszczu), co obrazuje mniej więcej wielkość wyznaczonego przez Egzaminatora miejsca" (s. 12 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). W konsekwencji przyjęło, że egzaminator naruszył przepisy ustawy i rozporządzenia, a zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy daje podstawę do uznania, że zostały spełnione przesłanki z art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zdaniem sądu nie da się zaakceptować tak szczątkowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W istocie kolegium powtórzyło ocenę długości miejsca parkowania równoległego dokonaną przez organ I instancji bez jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów i argumentów skarżącego podniesionych w odwołaniu od decyzji marszałka. Tymczasem w odwołaniu skarżący wskazał, że "w dniu egzaminu tj. 26 października 2023 roku, wcześniej kilka razy prowadził egzaminy wykorzystując przejazd ul. [...] i wcześniej w miejscu między ciemnografitowym [...] i czarnym [...] zaparkowany byt samochód marki T. A. wersja Il - stąd "suchy obszar na tle mokrej powierzchni, po wcześniejszym opadzie deszczu". Argumentował, że dokładna analiza zarejestrowanego przebiegu egzaminu dotyczącego miejsca do parkowania równoległego wyznaczonego przez egzaminatora między [...] w kolorze ciemnego grafitu i czarnym [...] wskazuje również na to, że oprócz "suchego obszaru na tle mokrej powierzchni, po wcześniejszym opadzie deszczu" znajdują się jeszcze dwa obszary ciemne - mokrej powierzchni po wcześniejszym opadzie deszczu. Pierwszy obszar mokry (ciemny) za [...] o długości ok. 2,5 metra i drugi obszar mokry (ciemny) za obszarem suchym i przed czarnym [...], o długości ok. 1 metra. Dodał, że ocenę długości ww. trzech obszarów prowadził wzrokowo, bezpośrednio przejeżdżając obok zaparkowanych pojazdów oraz obok mokrego obszaru za [...], "suchego obszaru na tle mokrej powierzchni, po wcześniejszym opadzie deszczu" oraz obok mokrego obszaru przed czarnym [...]. Wskazywał, że "bilans (suma) długości trzech obszarów: dwóch mokrych (ciemnych) i jednego suchego "po wcześniejszym opadzie deszczu" pozwala stwierdzić, że długość całkowita wyznaczonego miejsca do zaparkowania spełniała kryterium "około 2-krotność długości pojazdu egzaminacyjnego" tj. T. Y., gdyż długość T. A. wersja Il wynosi 4,65 metra. Zatem miejsce wyznaczone przez skarżącego było o długości określonej przez sumę trzech składników, tj. około 2,5 m + 4,65 m + około 1 m".
Powyższe w ogóle nie zostało skomentowane przez kolegium. Podobnie organ II instancji nie odniósł się, nawet zdawkowo, do pozostałych twierdzeń odwołania. Natomiast skarżący wyjaśnił, że do zapisu obrazu w samochodzie egzaminacyjnym T. Y. stosuje się urządzenie rejestrujące wyposażone w szerokokątną kamerę o kącie stożka 90ş, a takie urządzenie optyczne umożliwia rejestrację szerokiej panoramy krajobrazowej, dużych obrazów z bliskich odległości, lecz nie daje możliwości określenia chociażby w przybliżeniu rzeczywistych parametrów odległościowych w głąb rejestrowanego obrazu. Dodatkowo nadmienił, że kamery w egzaminacyjnych Toyotach Yaris nie są wyposażone w jakiekolwiek przyrządy do pomiaru dystansu odległościowego. Na okoliczności te skarżący zwracał uwagę konsekwentnie zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Poza tym uszło uwadze kolegium, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się nie tylko nagranie z przebiegu egzaminu praktycznego na płycie DVD, ale także pisemne wyjaśnienia egzaminatora. Organ II instancji nie wyjaśnił, dlaczego je pominął w swych rozważaniach.
Zdaniem sądu zarówno organ II, jak i I instancji nie wykazały w sprawie naruszenia przepisu art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy, jak i § 27 pkt 3 rozporządzenia, a tym samym podstaw do unieważnienia egzaminu praktycznego na prawo jazdy. Orzekające w sprawie organy oparły swe ustalenia na analizie przebiegu egzaminu zarejestrowanego płycie DVD bez uwzględnienia treści wyjaśnień skarżącego sporządzonych 4 listopada 2023 r. w formie notatki służbowej, która wedle art. 68 ust. 1 ustawy jest elementem materiału dowodowego. Ponadto dokonały analizy długości miejsca do parkowania, przyjmując istnienie jedynie suchego obszaru na tle mokrej powierzchni, czyniąc te założenia, jak trafnie ocenił skarżący, w sposób nieuzasadniony, bezpodstawny i nieuprawniony. Nie ustalono przy tym jakiej długości był pojazd zaparkowany na "suchym miejscu". Tymczasem analiza nagrania z przebiegu egzaminu praktycznego wskazuje na istnienie oprócz suchego miejsca jeszcze dwóch mokrych (15' 28'').
W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, który sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje, zgodnie z którym organ administracji publicznej rozstrzygając sprawę, nie może dokonywać jedynie pobieżnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego, gdyż taka ocena, jeżeli miałaby podlegać kontroli sądu administracyjnego, powinna zostać zdyskwalifikowana jako element nie mogący stanowić podstawy faktycznej zastosowania normy prawa materialnego (tak NSA w wyroku z 22 czerwca 2020 r., II OSK 75/20; dostępny w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W skardze strona postawiła też zarzut naruszenia art. 35 § 3 k.p.a., art. 36 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. wskazując na naruszenie obowiązujących terminów załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym, bez zawiadamiania skarżącego, bez podania przyczyny zwłoki, a także bez wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz bez pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia. Zdaniem sądu zarzut ten nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy w sytuacji uwzględnienia tych zarzutów skargi, które doprowadziły do uchylenia obu decyzji. Ubocznie należy wskazać, że nie mógł mieć wpływu na wynik przeprowadzonej kontroli zaskarżonej decyzji.
Podsumowując, w ocenie sądu doszło w niniejszej sprawie do naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim zasady dwuinstancyjności postępowania z art. 15 k.p.a., zasady postępowania dowodowego określonego w art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a., jak również - niejako w efekcie - normy zawartej w art. 107 § 3 k.p.a. Konsekwencją powyższego było wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Również dokonana przez organ I instancji ocena zebranego materiału dowodowego została przeprowadzona z naruszeniem art. 80 k.p.a. Kontrola zaskarżonej decyzji dała podstawy, by uznać, że w sprawie organy naruszyły przepisy prawa procesowego i materialnego, przyjmując że zebrany materiał dowodowy uzasadniał zastosowanie art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zasadnym było więc uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania w postaci uiszczonego wpisu od skargi (200 zł), sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.
Rozpatrując sprawę ponownie, należy przeprowadzić analizę materiału dowodowego, uwzględniając wyrażoną powyżej ocenę i eliminując stwierdzone uchybienia natury procesowej, a następnie rozstrzygnąć sprawę pod kątem spełnienia przesłanek z art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy.