III SA/Lu 14/24

III SA/Lu 14/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec /sprawozdawca/
Iwona Tchórzewska
Jerzy Drwal /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7; art. 10; art. 77; art. 79a § 1; art. 107 § 3; art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1752
Art. 23; art. 24 ust. 2b, 2c; art. 28 ust. 1 i 2; art. 29
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej w B. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 9 listopada 2023 r. nr IGK-II.7221.1.98.2023.AS w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 9 listopada 2023 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej w B., utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dnia 28 lipca 2023 r. o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków obręb Miasto B. , w jednostce rejestrowej nr [...], w pozycji 31 wykazu osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie Gruntowej Miasta B..
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie fatycznym.
Pismem z dnia 22 maja 2023 r. skierowanym do Starosty B. Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Miasta B. (dalej Spółka, strona skarżąca), działając na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 140), wniosła o dokonanie zmian w wykazie osób uprawnionych do udziału w pozycji 31 wykazu, poprzez wykreślenie J. K.1 i wpisanie K. K., A. K., J. K.1 oraz M. K., a także dokonanie, na podstawie art. 29 powołanej ustawy podziału udziału przysługującego wymienionym osobom stosownie do umowy o dział spadku i zniesienie współwłasności z dnia 27 lipca 1995 r., akt notarialny nr [...].
Do przedmiotowego wniosku Spółka załączyła kopie:
- postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 28 czerwca 1995 r., sygn. akt I Ns [...] w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po J. K.;
- aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 27 lipca 1995 r. umowy o dział spadku i zniesienie współwłasności;
- dwóch wykazów zmian gruntowych sporządzonych przez geodetę E. Z., zawartych w operacie technicznym z dnia 28 marca 2023 r., [...]
Starosta B. w piśmie z 21 czerwca 2023 r. poinformował Spółkę, że w wyniku analizy posiadanych dokumentów ustalił, iż uprawnionymi do udziału we wspólnocie po J. K.1 są E. i E. K. oraz M. S. z domu K.. Z tego też względu wezwał Spółkę do uzupełnienia wniosku poprzez sprecyzowanie grona osób uprawnionych do udziału we wspólnocie, bądź przedstawienia dokumentów niebędących w posiadaniu organu, z których wynikałoby jednoznacznie, że wykazane przez Spółkę osoby są uprawnione do udziału we Wspólnocie Gruntowej po J. K.. Pismem z dnia 29 czerwca 2023 r. strona skarżąca oświadczyła że podtrzymuje w całości swój wniosek, jak również, że nie dysponuje żadnymi dodatkowymi dokumentami, które mogłaby złożyć w tej sprawie.
W wyniku rozpatrzenia wniosku, Starosta B. (dalej Starosta, organ I instancji) decyzją z dnia 28 lipca 2023 r., orzekł o odmowie wprowadzenia zmian w sposób przedstawiony we wniosku Spółki.
Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że Starosta w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalił i wyjaśnił, że z decyzji Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa PPRN w B. z dnia 26 stycznia 1970 r., znak: [...] wynika, że w poz. 31 wpisano J. K. s. S. posiadającego udział w wysokości 0,0050 wyliczony z gospodarstwa o pow. 1,24 ha.
W skład przedmiotowego gospodarstwa wchodziły działki nr: [...], [...], [...], [...] i [...]. Działka nr [...] w latach 80-tych XX wieku została podzielona na działki nr [...], [...] i [...]. Działka nr [...] została następnie wywłaszczona pod przedszkole nr [...] w B. (operat nr [...]), z kolei działka nr [...] podzielona została na działki nr [...], [...] i [...]. Działka nr [...] została wcielona w pas drogowy (obecnie droga wojewódzka).
Następnie w wyniku modernizacji ewidencji i gruntów i budynków miasta B. wykonanego w latach 1978 - 1986 numeracja arkuszy map, numeracja i powierzchnia działek uległa zmianie w taki sposób, że:
- działce nr [...] nadano nr [...] ark. 39;
- działce nr [...] nadano nr [...] ark. 39;
- działce nr [...] nadano nr [...] ark. 41;
- działce nr [...] nadano nr [...] ark. 11;
- działce nr [...] nadano nr [...] ark. 4;
- działce nr [...] nadano nr [...] ark. 11;
- działce nr [...] nadano nr [...] ark. 44.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 14 lipca 1988 r., sygn. akt C [...] o przeniesienie własności nieruchomości, działka nr [...] ark. 39 przeszła na rzecz J. L. i Z. L. (w udziale 1/2).
W dalszej kolejności aktem notarialnym umową przeniesienia własności nieruchomości Rep. A Nr [...] J. K. s. S. i M. sprzedał E. M. działkę nr [...] ark. 41.
Z operatu nr [...] wynika, że działka nr [...] ark. 41 została oznaczona jako działki nr [...] ark. 41 oraz [...] ark. 41.
Aktem notarialnym umową darowizny Rep. A Nr [...] z dnia 24 listopada 1994 r. J. K. s. S. darował synowi J. K.1 działki nr [...] ark. 44 oraz nr [...] ark. 39.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 28 czerwca 1995 r., sygn. akt I Ns [...] spadek po J. K. s. S. i M. na podstawie ustawy nabyli: żona K. K. oraz dzieci: A. K., J. K.1 i M. K. po Ľ części każde z nich. Zgodnie art. 28 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych udział we wspólnocie przeszedł na ww. osoby. Zgodnie z aktem notarialnym z dnia 27 lipca 1995 r. Rep A Nr [...] (umowa o dział spadku i zniesienie współwłasności) doszło do rozdysponowania nieruchomościami należącymi niegdyś do J. K. w następujący sposób:
- J. K.1 nabył działki: nr [...] ark. mapy 41 o pow. 0,1060 ha oraz nr [...] ark. mapy 39 o pow. 0,0042 ha;
- M. K. nabyła działki: nr [...] ark. mapy 39 o pow. 0,0534 ha, nr [...] ark. mapy 11 o pow. 0,0064 ha oraz nr [...] ark. mapy 11 o pow. 0,1025 ha;
- A. K. nabył działkę nr [...] ark. mapy 41 o pow. 0,0887 ha.
K. K. nie nabyła żadnej działki.
W tym stanie faktycznym i prawnym organ I instancji, w świetle regulacji art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych uznał, że skoro J. K.1 oraz M. K. (obecnie S. ) nabyli działki o powierzchni większej niż 0,1 ha, to udział we wspólnocie gruntowej przeszedł na J. K.1 oraz M. S..
W dalszej kolejności organ I instancji ustalił, że na podstawie aktu notarialnego (umowy sprzedaży) Rep. A Nr [...] z dnia 26 marca 1999 r. J. K.1 sprzedał działkę nr [...] ark 41 o pow. 0,1060 ha E. i E. małż. K. .
Tym samym, w ocenie organu I instancji udział J. K.1 nabyty na podstawie umowy zniesienia współwłasności z dnia 24 listopada 1994 r., przeszedł na rzecz E. i E. K. (zgodnie z dyspozycją art. 28 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych).
W konsekwencji udział we Wspólnocie Gruntowej, zgodnie z ustawą o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych przysługuje, zdaniem Starosty, E. i E. K. oraz M. S. z domu K..
Organ I instancji wyjaśnił również, że zgodnie z postanowieniem o nabyciu spadku, sygn. akt I Ns [...] z dnia 28 czerwca 1995 r. oraz aktem notarialnym Rep A Nr [...] z dnia 27 lipca 1995 r., po J. K. s. S. i M. z gospodarstwa, z którego został wyliczony udział we wspólnocie gruntowej pozostały działki nr:
- [...] ark. 41 o pow. 0,1060 ha;
- [...] ark. 41 o pow. 0,0887 ha;
- [...] ark. 11 o pow. 0,0064 ha;
- [...] ark 11 o pow. 0,1025 ha; ,
Starosta ocenił również, że przedstawione przez Spółkę wykazy zmian gruntowych nie przedstawiają pełnej, zgodnej z posiadaną przez tutejszy organ dokumentacją historii gruntów (działek) wchodzących w skład gospodarstwa rolnego.
W odwołaniu Spółka zarzuciła w szczególności naruszenie art.28 i art.29 ustawy
o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, podnosząc, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, do umowy z 1995 r. mocą której dokonano działu spadku i zniesienia współwłasności nie może mieć zastosowania art. 28, a jedynie art.29 powołanej ustawy. Spółka zarzucała, że Starosta błędnie założył, iż umowa zniesienia współwłasności i działu spadku jest tożsama z umową zbycia nieruchomości i wywołuje skutki przewidziane w art.28 ustawy, co doprowadziło w konsekwencji do błędnych wniosków sprowadzających się do pozbawienia udziału A. K.. Ponadto Spółka zarzuciła, że przepisy ustawy nie zawierają żadnego przepisu, który wiązałby prawo udziału z konkretnie wskazanymi działkami ewidencyjnymi.
W piśmie z dnia 30 października 2023 r. Spółka podniosła też, że w jej ocenie przerzucanie na Spółkę matematycznych wyliczeń wielkości udziałów jest bezpodstawne.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej organ odwoławczy, organ II instancji) zaskarżoną decyzją z dnia 9 listopada 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności przytoczył regulacje ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm., obecnie Dz.U. z 2023 r., poz. 1752 ze zm.), dalej też jako p.g.i.k., w tym, treść art. 24 ust. 2a, ust. 2b oraz ust. 2c. Następnie organ II instancji podniósł, że przedmiot postępowania z wniosku strony zakreśla właśnie ten wniosek, w którym strona formułuje swoje żądania i oczekiwania względem organu administracji. Organ zobowiązany jest więc prowadzić postępowanie zgodnie z treścią wniosku.
Jak podkreślił organ odwoławczy w niniejszym przypadku zakres żądania nie budzi wątpliwości i został jasno sprecyzowany.
Odnosząc się do treści żądania Spółki i dołączonych w tym zakresie dokumentów organ odwoławczy wyjaśnił, że na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany danych objętych tą ewidencją wynikające z nowych zdarzeń, a nie korygować wpisy na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. W ocenie organu II instancji wskazywanych przez wnioskodawcę różnic w zapisach dotyczących ujawnienia osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej w niniejszym przypadku nie można też utożsamiać z istnieniem w tym zakresie oczywistego błędu możliwego do sprostowania.
Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalił, że w dniu 1 czerwca 2006 r., na wniosek z 23 maja 2006 r. złożony przez Spółkę dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej w B., Starosta dokonał zmiany w ewidencji gruntów wpisując w miejsce ujawnionego w poz. nr 31 wykazu osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie Gruntowej, J. K. – J. K.1. Uprawnienie J. K.1 do ww. udziału ustalono wówczas na podstawie aktu notarialnego Rep. A.Nr [...] z 24 listopada 1994 r. (umowa darowizny). Organ II instancji podkreślił, że przedłożone obecnie przez Spółkę dokumenty, dołączone do wniosku, nie dotyczą J. K.1 ujawnionego aktualnie do przedmiotowego udziału (wypis z rejestru gruntów z 20 października 2023 r), a dotyczą osoby J. K., nie figurującego już w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie. Nie budzi więc wątpliwości, w ocenie organu odwoławczego, że wnioskodawca składając wniosek z dnia 22 maja 2023 r. nie przedstawił nie tylko powstałych po ostatnio dokonanym wpisie dokumentów, które odnosiłyby się do nowych zdarzeń prawnych i uzasadniałyby wprowadzenie zmian we wpisach figurujących już w ewidencji gruntów, ale nie przedłożył żadnych dokumentów mogących skutkować aktualizacją ewidencji gruntów i budynków w zakresie udziału we wspólnocie gruntowej.
Ponadto organ odwoławczy zauważył, że strona skarżąca nie wskazała też jakie udziały miałyby zostać wpisane do poszczególnych osób i na podstawie jakich dokumentów. Z tego względu, będąc związanym zakresem żądania Spółki, organ I instancji zasadnie uznał, że nie jest możliwe dokonanie żądanych zmian w obszarze wspólnoty gruntowej.
Organ odwoławczy wyjaśnił też, że nie podziela stanowiska Starosty, iż w przypadku umowy o dział spadku i zniesienia współwłasności mają zastosowanie przepisy art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, gdyż z ustawy tej wynika wprost, że kwestie te reguluje art. 29 ustawy. Zgodnie z tym przepisem jeżeli gospodarstwo rolne, z którego posiadaniem był związany udział we wspólnocie gruntowej, zostało podzielone na części w drodze działu spadku lub ze współwłasności, udział we wspólnocie ulega podziałowi proporcjonalnie do obszaru tych części. Niemniej jednak kwestia ta, jak podniósł organ odwoławczy, z uwagi na przedstawione wyżej okoliczności pozostaje bez znaczenia.
W skardze na ostateczną decyzję organu odwoławczego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.
Spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej k.p.a., poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy organ ten nie wziął pod uwagę złożonego wykazu zmian gruntowych mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku Spółki, naruszając tym samym art. 7 i art. 77 k.p.a., jak również nie dokonał oceny wykazu zmian gruntowych jako dowodu w szczególności dlaczego odmówił mu wiarygodności, naruszając art. 107 § 3 k.p.a.;
2) art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy decyzja organu I instancji naruszała przepisy postępowania tj. art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a.;
3) art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez pominięcie okoliczności, iż Spółka wraz z wnioskiem złożyła wykaz zmian gruntowych potwierdzających zasadność zgłaszanych zmian w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie;
4) art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez zaniechanie ustalenia czy złożony wykaz zmian gruntowych uzasadnia dokonanie aktualizacji danych w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie;
5) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji dlaczego organ nie dokonał oceny dowodu z dokumentu złożonego przez Spółkę w postaci wykazu zmian gruntowych w szczególności poprzez brak jakiejkolwiek wzmianki czy odmówił mu wiarygodności i mocy dowodowej.
W uzasadnieniu skargi Spółka przedstawiła argumentację na poparcie swoich zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalanie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Podstawę materialnoprawną kontrolowanego przez sąd rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 2 pkt 8 p.g.i.k., ewidencja gruntów i budynków gromadzi, aktualizuje oraz udostępnia informacje o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.
Jak stanowi art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 powoływanej ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty oraz podaje się w niej właściciela nieruchomości.
Istotą ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z jej nazwą, jest ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, nie nadając ani nie ujmując praw. Deklaratoryjny charakter wpisów w niej zawartych oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów.
Ustawa nakłada na starostę, jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.
Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje, zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c p.g.k.).
W niniejszej sprawie Zarząd Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej Miasta B. zwrócił się do Starosty B. o dokonanie zmian w wykazie osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie Gruntowej Miasta B. w pozycji 31 wykazu, poprzez wykreślenie J. K.1 i wpisanie K. K., A. K., J. K.1 oraz M. K., a także dokonanie podziału udziału przysługującego wymienionym osobom stosownie do umowy o dział spadku i zniesienie współwłasności z dnia 27 lipca 1995 r. (akt notarialny nr [...]).
Kwestie zmian w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej regulują przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.
Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, nazwa spółki i skład zarządu spółki oraz obszar wspólnoty gruntowej i wykazy uprawnionych do korzystania z tej wspólnoty podlegają z urzędu wpisowi do ewidencji gruntów. Wszelkie późniejsze zmiany w obszarze wspólnoty gruntowej i w wykazie osób uprawnionych, jak również zmiana statutu i zmiany w składzie osobowym zarządu, zgłasza do ewidencji zarząd spółki.
Zatem z treści art. 18 ust. 2 powołanej ustawy wprost wynika, że tylko zarząd wspólnoty gruntowej może zgłaszać do ewidencji wszelkie zmiany w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie. Przepis ten ma charakter przepisu szczególnego w stosunku do przepisów ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne w zakresie zmiany danych dotyczących wspólnoty gruntowej wcześniej wpisanych do ewidencji gruntów.
Organy ewidencyjne nie mogą zatem z urzędu aktualizować danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej.
Powyższe oznacza, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, związany jest żądaniem zawartym we wniosku zarządu spółki powołanej do sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład tej wspólnoty. Żądanie wniosku, określa tym samym przedmiot sprawy, a organ administracji nie jest uprawniony do jego jakiejkolwiek modyfikacji, a w razie wątpliwości co do jego treści zobowiązany jest wezwać stronę do jego sprecyzowania.
Oczywistym też jest, że na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany danych, objętych tą ewidencją, wynikające z nowych zdarzeń, a nie korygować wpisy na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Postępowanie, które ma na celu zmianę danych w operacie ewidencyjnym ma charakter rejestrowy, a więc wtórny w stosunku do zdarzeń prawnych, z których wyniknęły wnioskowane zmiany. Zmiany te, podmiot składający wniosek musi udokumentować, załączając takie dokumenty, które mogą, zgodnie z ustawą - Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowić podstawę wpisu.
Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że w niniejszym sprawie zakres żądania nie budził wątpliwości i został jasno sprecyzowany. Spółka wniosła o dokonanie zmiany w pozycji 31 wykazu osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie Gruntowej Miasta B., polegającej na wykreśleniu aktualnie figurującego w ewidencji gruntów J. K.1 jako uprawnionego do udziału we wspólnocie gruntowej i wpisanie w jego miejsce K. K., A. K., J. K.1 oraz M. K., a także dokonania podziału udziału przysługującego wymienionym osobom zgodnie z umową o dział spadku i zniesienie współwłasności z dnia 27 lipca 1995 r.
Do wniosku dołączono kserokopie tej umowy (aktu notarialnego Rep.A. Nr [...]), jak również kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w B. z 28 czerwca 1995 r., sygn. akt I Ns [...] w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po J. K. oraz dwa wykazy zmian gruntowych z dnia 11 marca 2023 r.
W ocenie sądu w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodnego i poczynionych przez organy ustaleń prawidłowa jest ich ocena wyrażona w zaskarżonej decyzji, że żądanie Spółki nie mogło zostać uwzględnione. I choć, błędne są wnioski organu I instancji co do zastosowania w sprawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, wbrew treści art. 29 tej ustawy, to jak trafnie wskazał organ odwoławczy okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do dokonania wnioskowanych przez stronę skarżąca zmian zasadniczo z dwóch powodów.
Po pierwsze jak ustalił organ odwoławczy, co nie było sporne, w dniu 1 czerwca 2006 r., na wniosek Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej w B., Starosta B. (k. 33 akt adm. z postępowania odwoławczego) dokonał zmiany w ewidencji gruntów wpisując w miejsce ujawnionego w poz. nr 31 wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, J. K. – J. K.1. Uprawnienie J. K.1 do ww. udziału ustalono wówczas na podstawie aktu notarialnego Rep.A.Nr [...] z 24 listopada 1994 r. (umowa darowizny).
Na dzień orzekania przez organy ujawnionym w ewidencji gruntów z udziałem we wspólnocie gruntowej 50/1000 był J. K.1 (wypis z rejestru gruntów z 20 października 2023 r., k.37- 38 akt. adm. z postępowania odwoławczego). Przedłożone natomiast przez Zarząd Spółki dokumenty, dołączone do wniosku, nie dotyczyły J. K.1 ujawnionego aktualnie do przedmiotowego udziału, a osoby J. K., nie figurującego już w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie.
Z tych już względów organ nie mógł uwzględnić wniosku strony o dokonanie żądanych zmian. Mając na względnie istotę aktualizacji wpisów ewidencyjnych trafnie ocenił organ odwoławczy, że wnioskodawca nie przedstawił powstałych po ostatnio dokonanym wpisie dokumentów, które odnosiłyby się do nowych zdarzeń prawnych, jak i żadnych dokumentów mogących skutkować aktualizacją ewidencji gruntów i budynków w zakresie udziału we wspólnocie gruntowej. Powtórna zaś ocena dokumentów archiwalnych w postepowaniu aktualizacyjnym wszczętym na wniosek strony jest niedopuszczalna. Aktualizacja ewidencji gruntów i budynków, jak sama nazwa wskazuje ma odzwierciedlać aktualny stan, i nie może wywoływać skutków prawnych z mocą wsteczną.
Pochodny charakter informacji znajdujących się w ewidencji w stosunku do źródeł tych informacji wymienionych w art. 24 ust. 2b p.g.k. oznacza, że wszelkie zmiany danych ewidencyjnych powinny mieć charakter bezsporny. Obowiązek zamieszczenia w ewidencji wyłącznie danych bezspornych wyklucza zaś samodzielne rozstrzyganie przez organ rejestrujący wszelkich kwestii związanych z prawem do nieruchomości.
Oceny tej nie może zmieniać dołączony do wniosku wykaz zmian gruntowych I i II z dnia 11 marca 2023 r., zawarty w przyjętym do zasobu operacie technicznym nr [...], które to dokumenty wbrew zarzutom skargi podlegały ocenie organu II instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyraźnie bowiem wskazał, że przedłożone do wniosku przez Zarząd Spółki dokumenty, a więc oczywistym jest że w tym i dołączone wykazy z 2023 r. nie dotyczyły ujawnionego aktualnie w ewidencji J. K.1.
Tym samym nie jest zasadne stanowisko skargi co do tego, że organ pominął okoliczność złożenia wraz z wnioskiem przedmiotowego dokumentu i jego oceny, a tym samym i co do naruszenia art. 7 oraz art. 77 k.p.a.
Trafnie również zauważył organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że wprowadzane zmiany do operatu ewidencyjnego na podstawie dokumentacji geodezyjnej mogą obejmować jedynie zmiany danych o charakterze przedmiotowym (w zakresie numeracji działek, oznaczenia budynku czy powierzchni działki poszczególnych użytków gruntowych). Natomiast zmiany danych o charakterze podmiotowym mogą następować jedynie na podstawie dokumentów, o których mowa w art. 23 p.g.i.k.
Podzielić również należy stanowisko organu oddawczego, że przepisy powołanej ustawy nie przewidują aktualizacji gruntów i budynków w zakresie podmiotu ujawnionego w operacie ewidencyjnym w oparciu o wykaz zmian danych ewidencyjnych, z którego wynika komu powinno przysługiwać prawo do danej działki, a komu nie. Za pomocą ewidencji gruntów, jak już wskazano, nie można ustalać, czy też zmieniać stanu prawnego nieruchomości.
Ewidencja gruntów i budynków jest jedynie zbiorem informacji, nie może być natomiast źródłem praw, co oznacza, że nie można poprzez zmianę zapisu w ewidencji gruntów ustanowić prawa, czy rozszerzyć jego zakres. Rejestr ewidencji gruntów potwierdza jedynie stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej.
Samo zaś odczucie strony, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło szerszego wyjaśnienia dlaczego przedstawionym dokumentom z dnia 11 marca 2023 r. odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej nie może uzasadniać naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zauważyć wszak należy, że w świetle regulacji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję, jedynie gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Możliwość istotnego wpływu na wynik sprawy oznacza natomiast, że strona skarżąca powinna wykazać, że gdyby nie doszło do naruszenia danych przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne.
W okolicznościach niniejszej sprawy Spółka takich okoliczności nie wykazała.
Po drugie podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, że w sytuacji, gdy Spółka domagała się dokonania zmian danych ewidencyjnych ujawnionych aktualnie w ewidencji gruntów i budynków w zakresie udziału we wspólnocie gruntowej, w oparciu o zasady określone w art. 29 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, to zobowiązana była do wskazania jakie udziały miałyby zostać wpisane do poszczególnych osób i na podstawie jakich dokumentów, czego nie uczyniła.
Przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w zawiadomieniu z dnia 18 października 2023 r. (k. 20 akt. adm. z postępowania odwoławczego) informując o treści art. 10 k.p.a. i skutkach wynikających z art. 79a § 1 k.p.a. wyraźnie poinformował stronę skarżącą, że w sytuacji, gdy domaga się dokonania zmian danych ewidencyjnych ujawnionych aktualnie w ewidencji gruntów i budynków w zakresie udziału we wspólnocie gruntowej w oparciu o zasady określone w art. 29 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, to powinna jednoznacznie
wskazać kto ma być wpisany w miejsce udziału J. K.1 i w jakim dokładnie udziale (wyliczonym zgodnie z zasadami wskazanymi w art. 29 powołanej ustawy, tj. proporcjonalnie do obszaru części podzielonego w przedstawionej umowie działu spadku i zniesienia współwłasności gospodarstwa rolnego z posiadaniem którego związany był udział J. K.1 we wspólnocie gruntowej.
Nie można przy tym zgodzić się ze stanowiskiem skargi, że takie zawiadomienie wprowadziło Spółkę w błąd, zwłaszcza w sytuacji, gdy Spółka żadnych wyliczeń w tym zakresie nie przedstawiła. Spółka w odpowiedzi na przedmiotowe zawiadomienie w piśmie z dnia 30 października 2023 r. wprost wskazała, że nałożenie na Spółkę obowiązku wyliczenia udziału przysługującego następcom prawnym jest bezpodstawne.
Tymczasem z art. 18 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wprost wynika, że wszelkie późniejsze zmiany w obszarze wspólnoty gruntowej i w wykazie osób uprawnionych, zgłasza do ewidencji zarząd spółki. Muszą więc to być zmiany skonkretyzowane i udokumentowane.
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest uprawniony, a tym bardziej zobowiązany, do samodzielnej oceny, w oderwaniu od treści żądania Zarządu Spółki powołanej do sprawowania zarządu na wspólnotą gruntową, kto i w jakiej części powinien zostać ujawniony w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. Organ taki powinien ocenić, czy przedstawione do wniosku o ujawnienie zmiany w wykazie osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej dokumenty potwierdzają zasadność żądania wniosku. Wyniki tej oceny przekładają się na wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i budynków w drodze czynności materialno-technicznej, bądź odmowy wprowadzenia zmiany w drodze decyzji administracyjnej - jak miało to miejsce w niniejszej sprawie.
Tym samym i z tego powodu rozstrzygnięcie organu odwoławczego należy uznać za prawidłowe.
Wobec takiej oceny prawnej dokonanej przez sąd w niniejszej sprawie jako oczywiście nieuzasadniony okazał się także zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., skoro rozstrzygnięcie decyzji organu I instancji było prawidłowe, a jedynie jej uzasadnienie zostało zmodyfikowane w ramach kontroli instancyjnej przez organ II instancji i poczynionych przez ten organ, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania ustaleń.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a., zgodnie z wnioskiem strony skarżącej, co do którego organ nie oponował.