III SA/Lu 131/23

III SA/Lu 131/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Ewa Ibrom /przewodniczący/
Iwona Tchórzewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Inne
Sygn. powiązane
I GZ 139/24 - Postanowienie NSA z 2024-05-10
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 129 § 2; art. 134;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2019 poz 1505
art. 10 ust. 1 i 2;
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. C. na postanowienie Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2023 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził uchybienie przez skarżącego W. C. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łukowie nr [...] z dnia [...] 2022 r., odmawiającej przyznania pomocy finansowej.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Łukowie w dniu [...] 2022 r. wydał decyzję, którą odmówił przyznania W. C. pomocy finansowej w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w 2022 r. szkód spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi.
Decyzja została przesłana na adres zamieszkania skarżącego za pośrednictwem Poczty Polskiej przesyłką nr [...].
Na zwróconym organowi przez pocztę potwierdzeniu odbioru widniał podpis skarżącego, jako adresata, który odebrał przesyłkę oraz odcisk datownika z datą doręczenia w dniu [...] grudnia 2022 r.
W dniu [...] stycznia 2023 r. W. C. osobiście złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Łukowie odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji.
Po otrzymaniu odwołania strony, organ pierwszej instancji sporządził w dniu [...] stycznia 2023 r. wydruk śledzenia przesyłek Poczty Polskiej dotyczący przesyłki nr [...]. Zgodnie z treścią wydruku przedmiotowa przesyłka została doręczona adresatowi w dniu [...] grudnia 2022 r. W związku z rozbieżnościami co do daty doręczenia przesyłki skarżącemu, organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] stycznia 2023 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Pocztowego w W. o wskazanie prawidłowej daty odbioru przesyłki nr [...] przez adresata W. C.. W treści pisma organ wyjaśnił, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, iż została ona doręczona w dniu [...] grudnia 2022 r. Natomiast z emonitoringu śledzenia przesyłek ze strony internetowej Poczty Polskiej wynika, że przesyłka została doręczona adresatowi w dniu [...] grudnia 2022 r. W związku z tym organ zwrócił się do Naczelnika Urzędu Pocztowego w W. o wydanie duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru z prawidłową datą doręczenia adresatowi przesyłki nr [...]. Do pisma organ pierwszej instancji dołączył zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki potwierdzone za zgodność z oryginałem oraz wydruk z emonitoringu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej z dnia [...] stycznia 2023 r.
W odpowiedzi na powyższe pismo Naczelnik Urzędu Pocztowego w W. przesłał do organu pierwszej instancji duplikat potwierdzenia odbioru przesyłki nr [...] z datą odbioru przez adresata W. C. – [...] 2022 r.
Organ drugiej instancji, do którego zostało przekazane odwołanie, zaskarżonym postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wyjaśnił, że zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, powoływanej dalej jako "k.p.a.") odwołanie od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja z dnia [...] 2022 r. została doręczona skarżącemu w dniu [...] 2022 r. Zatem termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu [...] 2022 r. Natomiast W. C. złożył odwołanie w Biurze Powiatowym ARiMR w Ł. w dniu [...] 2023 r., a zatem po upływie terminu. Stwierdzenie, że odwołanie zostało złożone po upływie terminu, zobowiązuje zaś organ do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ zauważył, że merytoryczne rozpoznanie odwołania wniesionego po terminie stanowi rażące naruszenie prawa.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na postanowienie Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] W. C. podniósł, że data odebrania decyzji nie zgadza się ze stanem faktycznym. Jednocześnie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że od dnia [...] 2022 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim. W treści skargi skarżący podniósł również zarzuty odnoszące się do treści decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiło postanowienie Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2023 r., wydane przez ten organ na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2157 z późn. zm.), z uwagi na stwierdzone przez organ uchybienie skarżącego przewidzianemu w art. 129 § 2 k.p.a. terminowi do wniesienia odwołania.
W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że zaskarżonym postanowieniem stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Zatem rozpoznanie sprawy przez Sąd ogranicza się do kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, które nie rozstrzyga co do istoty sprawy, ale jest rozstrzygnięciem o charakterze formalnym. W konsekwencji sformułowane w skardze zarzuty odnoszące się do kwestii prawidłowości decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łukowie z dnia [...] 2022 r. odmawiającej przyznania pomocy finansowej nie mieszczą się w zakresie rozstrzygnięcia Sądu w niniejszej sprawie. Przedmiotem oceny Sądu jest wyłącznie zagadnienie czy organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że w sprawie doszło do uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.
Wyjaśnić należy, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ma miejsce wówczas, gdy odwołanie zostanie złożone po upływie terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. to jest po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Organ odwoławczy jest zobligowany do zbadania w fazie wstępnej postępowania odwoławczego czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Uchybienie terminu jest przy tym okolicznością o charakterze obiektywnym i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia przewidzianego w art. 134 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Powołany przepis stanowił podstawę prawną zaskarżonego postanowienia.
W świetle art. 134 k.p.a. stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy w żaden sposób od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 K.p.a. i nawet nieznaczne przekroczenie terminu do złożenia tego środka prawnego zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do jego złożenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 2400/20).
W niniejszej sprawie organ odwoławczy ustalił, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu w dniu [...] 2022 r., w związku z czym przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a. termin czternastu dni do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...] 2022 r. Natomiast skarżący wniósł odwołanie w dniu [...] 2023 r., a zatem już po upływie ustawowego terminu.
Skarżący nie kwestionuje samego faktu doręczenia mu decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie, wbrew zawartemu w skardze stwierdzeniu, iż data odebrania decyzji nie zgadza się ze stanem faktycznym, uznać należy, że zaskarżone postanowienie zostało oparte na prawidłowo ustalonych okolicznościach faktycznych, które znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w sprawie.
W szczególności uprawnione było ustalenie, że przesyłka nr [...], zawierająca decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Łukowie z dnia [...] 2022 r., została doręczona skarżącemu i odebrana przez adresata w dniu [...] 2022 r. Taka data wynika z przesłanego organowi pierwszej instancji duplikatu potwierdzenia odbioru, a dodatkowo znajduje potwierdzenie w informacji dostępnej na stronie internetowej Poczty Polskiej dotyczącej śledzenia przesyłek.
Wprawdzie na pierwotnie zwróconym organowi potwierdzeniu odbioru przesyłki nr [...] znajdował się odcisk datownika wskazujący jako datę odbioru przesyłki dzień [...] 2022 r. (potwierdzenie odbioru k. 33 akt administracyjnych), jednakże istniała rozbieżność pomiędzy tą datą, a datą podaną na stronie internetowej Poczty Polskiej dotyczącej śledzenia przesyłek (k. 34-36 akt). Zgodnie z informacją na wskazanej stronie internetowej Poczty Polskiej przesyłka nr [...], nadana w dniu [...] 2022 r., została przygotowana do doręczenia w dniu [...] 2022 r. o godzinie 7:55, przekazana do doręczenia w dniu [...] 2022 r. o godzinie 8:44 oraz doręczona w dniu [...] 2022 r. o godzinie 15:03.
Z akt sprawy wynika, że po stwierdzeniu powyższej rozbieżności, organ pierwszej instancji podjął czynności w celu ustalenia prawidłowej daty doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję. W tym celu organ pierwszej instancji wystosował w dniu 4 stycznia 2023 r. pismo do Naczelnika Urzędu Pocztowego w W., zwracając się o wskazanie prawidłowej daty odbioru przesyłki nr [...]. W treści pisma Kierownik Biura Powiatowego ARiMR szczegółowo przedstawił podstawy wątpliwości co do daty odbioru przesyłki, opisując widniejące na zwróconym potwierdzeniu odbioru oraz na stronie internetowej Poczty Polskiej zapisy odnośnie daty odbioru przesyłki, a także dodatkowo przesyłając sporządzony wydruk ze śledzenia przesyłek Poczty Polskiej. W konsekwencji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zwrócił się do Naczelnika Urzędu Pocztowego w W. o wydanie duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki nr [...] z prawidłową datą doręczenia adresatowi.
W odpowiedzi na powyższe pismo, Naczelnik Urzędu Pocztowego przesłał do organu duplikat potwierdzenia odbioru przesyłki nr [...] z uwidocznioną datą odbioru – [...] 2022 r. Dokument ten potwierdza również, że przesyłkę we wskazanym na duplikacie dniu odebrał adresat W. C. osobiście (k. 50 akt).
W świetle powyższego uznać należy, że doręczenie stronie decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] 2022 r. było prawidłowe, jako zgodne z art. 42 k.p.a., i nastąpiło w dniu [...] 2022 r. Data ta wynika bowiem z nadesłanego przez Pocztę [...] duplikatu potwierdzenia odbioru, zgodnie z którym przesyłka o nr [...], zawierająca wskazaną decyzję, została doręczona W. C. w dniu [...] 2022 r.
Wymaga podkreślenia, że w sytuacji sporządzenia duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki dokument ten wystawiany jest na podstawie posiadanych przez urząd pocztowy dokumentów potwierdzających dokonanie doręczenia przesyłki, w tym karty doręczeń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2022 r., sygn. akt I FSK 2040/19 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2021 r. sygn. akt II GZ 98/21). Jednocześnie należy zauważyć, że w postępowaniu reklamacyjnym duplikat zwrotnego potwierdzenia przesyłki ma charakter dokumentu urzędowego, bowiem stanowi wynik rozpatrzenia reklamacji pocztowej w sposób przewidziany prawem i w zakresie działania podmiotu, który wyjaśnień udzielił, poświadczając tym samym zaistnienie określonych faktów. W związku z tym dokument ten stanowi dowód stwierdzający w sposób wystarczający i jednoznaczny doręczenie przesyłki adresatowi w konkretnym dniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że zwrotne potwierdzenie odbioru (duplikat) jest dokumentem urzędowym, zatem zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dowód ten może być obalony przez dowód przeciwny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1223/10, a także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2019 r., sygn. akt I OZ 1079/19 oraz z dnia 10 lutego 2023 r., sygn. akt I GZ 11/23 i powołane tam postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2021 r., sygn. akt II OZ 1209/20).
Zauważyć należy, że w skardze do sądu administracyjnego nie zostały podniesione jakiekolwiek zarzuty i okoliczności zmierzające do podważenia prawidłowości ustalenia w zaskarżonym postanowieniu faktu uchybienia przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania, a ustalenie to znajduje w pełni potwierdzenie w treści omówionych wyżej dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Skarżący nie przedstawił też jakichkolwiek dowodów na okoliczność doręczenia mu decyzji organu pierwszej instancji w innym dniu, niż ustalił to organ odwoławczy. Skarżący poprzestał jedynie na lakonicznym stwierdzeniu, że data odebrania decyzji nie zgadza się ze stanem faktycznym. Jednocześnie skarżący sformułował wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz powołał się na okoliczności złego stanu zdrowia oraz przebywania na zwolnieniu lekarskim, mające uzasadniać ten wniosek. Zatem stanowisko skarżącego jest w istocie wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony skarżący kwestionuje bowiem ustalenie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu, a zarazem powołuje okoliczności mające uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu, co może mieć znaczenie tylko w sytuacji, gdy strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał za prawidłowe ustalenie, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] 2022 r. została skutecznie doręczona stronie w dniu [...] 2022 r. Przy tym decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania. Wobec doręczenia skarżącemu decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] 2022 r., przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a. czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, o którym skarżący został pouczony, upłynął z dniem [...] 2022 r.
Skarżący wniósł odwołanie osobiście do organu pierwszej instancji dopiero w dniu [...] 2023 r., o czym świadczy data widniejąca na prezentacie, a także potwierdzenie przyjęcia dokumentu z dnia [...] 2023 r., podpisane przez skarżącego. Oba dokumenty znajdują się w aktach sprawy (k. 42-43 akt administracyjnych). Zatem przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania nie został zachowany.
Skoro zaś odwołanie skarżącego W. C. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Łukowie z dnia [...] 2022 r. zostało wniesione z przekroczeniem ustawowego terminu, zachodziła podstawa do wydania postanowienia przewidzianego w art. 134 k.p.a.
Wskazać także należy, że bez wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia pozostaje sformułowany w skierowanej do Sądu skardze wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek o przywrócenie terminu nie został bowiem zgłoszony do organu przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. W świetle art. 59 § 2 k.p.a. właściwym do postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania jest organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. Zatem wniosek taki powinien zostać złożony do organu odwoławczego, natomiast Sąd rozpoznając skargę nie mógł równocześnie takiego wniosku rozpoznać.
Z tych wszystkich względów, uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.