III SA/Lu 1288/20

III SA/Lu 1288/20 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Iwona Tchórzewska
Jerzy Drwal
Robert Hałabis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne
Straż pożarna
Sygn. powiązane
III OSK 6728/21 - Wyrok NSA z 2023-02-09
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1123
art. 74 ust. 1;  art. 75; art. 76 ust. 2; art. 78 ust. 1; art. 79 ust. 6; art. 82 ust. 5
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 8 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. P. na decyzję L. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w L. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. (nr [...]) L. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w L. – na skutek odwołania skarżącego P. P. – utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w P. z dnia [...] września 2020 r. (nr [...]) w przedmiocie stwierdzenia utraty przez skarżącego uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby oraz wstrzymania mu wypłaty tego równoważnika od dnia 11 maja 2020 r.
Powyższe decyzje organów zostały wydane w następującym stanie sprawy:
Skarżący P. P. jest młodszym aspirantem Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w P.. W dniu 28 kwietnia 2020 r. złożył oświadczenie mieszkaniowe stanowiące podstawę ustalenia uprawnień strażaka do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, w którym poinformował o zmianie jego sytuacji mieszkaniowej. W piśmie tym wskazał, że od dnia 26 lutego 2020 r. posiada prawo do lokalu mieszkalnego położonego w P., przy ul. [...], na podstawie aktu notarialnego Nr [...], natomiast od dnia 22 lutego 1987 r. nie posiadał lokalu mieszkalnego i zamieszkiwał wraz z żoną i dwojgiem dzieci pod adresem: [...], [...] w lokalu, do którego tytuł prawny posiada jego ojciec. W toku postępowania skarżący przedstawił umowę deweloperską w formie aktu notarialnego Nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. oraz akt notarialny Nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. o ustanowieniu odrębnej własności lokalu mieszkalnego i jego sprzedaży wraz z udziałem we współwłasności nieruchomości wspólnej. Z dokumentów tych wynikało, że nabycie dotyczyło lokalu mieszkalnego składającego się z jednego pokoju, pokoju z aneksem kuchennym, łazienki z WC i przedpokoju, o łącznej powierzchni użytkowej 50,42 m2. Druga z umów obejmowała w opisie lokalu garderobę. Załącznikiem obu tych umów był również rysunek techniczny lokalu mieszkalnego, obejmujący rozmieszczenie poszczególnych pomieszczeń, ich wymiary i powierzchnie. W związku z tym, że z przedłożonych aktów notarialnych wynikała rozbieżność, organ nie był w stanie określić faktycznej powierzchni mieszkalnej lokalu mieszkalnego strony.
W piśmie z dnia 14 maja 2020 r. skarżący wyjaśnił, że lokal mieszkalny składa się z pomieszczeń o następującej powierzchni: pokój – 8,83 m2, pokój z aneksem kuchennym – 19,09 m2, garderoba – 8,45 m2, łazienka z WC – 4,05 m2 oraz przedpokój – 10,00 m2. Łączną powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego została określona przez stronę na 50,42 m2. Skarżący załączył również zaświadczenie od dewelopera informujące o powierzchni pomieszczeń już po dokonanej inwentaryzacji i pomiarach lokalu.
W ocenie organu przedstawione informacje odnoszące się do wielkości powierzchni poszczególnych pomieszczeń w dalszym ciągu nie pozwalały na jednoznaczne określenie powierzchni mieszkalnej lokalu.
W dniach 20 i 25 maja 2020 r. skarżący złożył kolejne oświadczenia mieszkaniowe, w których poinformował, że od dnia 11 maja 2020 r. zajmuje już przedmiotowy lokal mieszkalny, w którym zamieszkuje wraz z żoną i dwojgiem dzieci. Jako powierzchnię całkowitą lokalu podał 50,42 m2, a powierzchnię mieszkalną określił na 27,92 m2. W dniu 29 maja 2020 r. przedstawił protokół na okoliczność przekazania mieszkania, pokwitowanie odbioru mieszkania oraz "kopię rys. nr A-5, mieszkanie nr [...], piętro 3".
Analizując złożone przez skarżącego dokumenty organ ustalił, że lokal mieszkalny składa się z pomieszczeń (o nazwie i powierzchni): przedpokój – 10,09 m2, łazienka – 4,04 m2, garderoba – 7,89 m2, pokój – 8,86 m2 oraz pokój z aneksem kuchennym – 18,97 m2. Powierzchnia całkowita lokalu wyniosła 49,85 m2. Łączną powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego została określona przez stronę na 50,42 m2. Zgodnie z pierwotnym projektem, stanowiącym załącznik do aktu notarialnego Nr [...], lokal mieszkalny miał powierzchnię 50,42 m2 i składał się z pomieszczeń: pokój – 19,09 m2, aneks kuchenny – 8,45 m2, przedpokój 10 m2, pokój 8,83 m2 i łazienka 4,05 m2. Łączna powierzchnia mieszkalna wynosiła 36,37 m2 i lokal ten spełniał normy mieszkalne określone w art. 76 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Natomiast na etapie wykończenia lokalu został on dostosowany do wymagań osoby, na rzecz której została ustanowiona odrębna własność lokalu.
Mając to na uwadze, w celu określenia łącznej powierzchni pokoi w lokalu posiadanym przez stronę, a w szczególności ustalenia, czy pomieszczenie o nazwie garderoba jest pokojem, w dniu 15 września 2020 r. przeprowadzona została wizja lokalna. Organ ustalił, że pomieszczenie o nazwie garderoba ma powierzchnię 7,88 m2, wyposażone jest w okno, drzwi i jest wydzielone ścianami oraz nie jest wyposażone w żadną zabudowę przeznaczoną do przechowywana odzieży i obuwia.
W tych warunkach decyzją z dnia [...] września 2020 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w P. – stwierdził utratę uprawnień skarżącego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby oraz wstrzymał mu wypłatę tego równoważnika od dnia 11 maja 2020 r.
Odwołując się do obowiązujących regulacji prawa w tym zakresie organ wyjaśnił, że skarżącemu i członkom jego rodziny przysługują łącznie cztery normy zaludnienia, a zatem lokal o powierzchni mieszkalnej od 28 m2 do 40 m2. Powołując się na treść art. 76 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, organ pierwszej instancji wskazał, że pomieszczenie o nazwie pokój z aneksem kuchennym o powierzchni mieszkalnej 18,97 m2, pokój o powierzchni mieszkalnej 8,86 m2 oraz pomieszczenie garderoby o powierzchni mieszkalnej 7,88 m2 – są pokojami. Organ uznał, że powierzchnia mieszkalna lokalu skarżącego wynosi 35,71 m2, a nie jak wskazywał skarżący w złożonych oświadczeniach mieszkaniowych – 27,92 m2. Natomiast na jedną normę zaludnienia skarżącemu i jego rodzinie przypada powierzchnia mieszkalna w wysokości 8,92 m2, co w ocenie organu, przy normie określonej w zakresie od 7 do 10 m2 jednoznacznie wskazuje, że powierzchnia mieszkalna przypadająca na jedną normę zaludnienia została spełniona.
W dalszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że skarżący nabył lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę, a jego wielkość odpowiada co najmniej powierzchni wynikającej z liczby norm zaludnienia przysługującym strażakowi i jego rodzinie. W związku z tym z chwilą nabycia lokalu mieszkalnego skarżący utracił prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej. W takiej zaś sytuacji brak jest podstaw prawnych do przyznania stronie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Z tej przyczyny – zdaniem organu – równoważnik za brak lokalu mieszkalnego skarżącemu nie przysługuje.
Na skutek odwołania skarżącego funkcjonariusza wnioskującego o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. L. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w L. utrzymał w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy zgodził się w całości z ustaleniami organu pierwszej instancji oraz z wnioskiem, że skarżący wraz z żoną i dziećmi posiadają obecnie lokal mieszkalny, odpowiadający co najmniej przysługującej skarżącemu powierzchni mieszkalnej. Organ II instancji wyjaśnił także, że przeznaczenie jednego z pomieszczeń mieszkalnych na pomieszczenie pomocnicze jest wyłącznym wyborem skarżącego, jednak nie zmienia tego, że pomieszczenie takie nadal spełnia wszelkie warunki, by być użytkowane jako pomieszczenie mieszkalne, przeznaczone na stały pobyt ludzi.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący P. P. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w całości, poprzez przyznanie mu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego zgodnie z jego wnioskiem, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
I. przepisów prawa procesowego:
1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy, to jest w przypadku podjęcia przez organ wątpliwości odnośnie do przyszłego przeznaczenia nieruchomości nieprzesłuchanie w toku postępowania pozostałych pełnoletnich mieszkańców lokalu;
3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez nieustalenie wszelkich okoliczności mających znaczenie dla rozpoznania sprawy, a w szczególności niewydanie przez organ decyzji według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydawania;
4) art. 77 § 1 k.p.a., poprzez ocenę materiału dowodowego w sposób sprzeczny z zasadami prawidłowego rozumowania i wyinterpretowanie błędnych wniosków, w tym w szczególności do następujących dowodów:
. wyjaśnień składanych przez skarżącego w zakresie planu mieszkania, pomieszczeń w nim wyodrębnionych oraz ich przeznaczenia i w konsekwencji błędne ustalenie, iż garderoba stanowi powierzchnię mieszkalną;
. protokołu oględzin mieszkania – wizji lokalnej, szkicu sytuacyjnego oraz dokumentacji fotograficznej poprzez nieuzasadnione wyinterpretowanie ze wskazanych dowodów okoliczności, iż garderoba ma charakter pomieszczenia zaliczanego do powierzchni mieszkalnej oraz że jej przeznaczenie ma tymczasowy charakter;
5) art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania strony, a w szczególności kreowanie przez organ stanu faktycznego wedle własnego uznania, nieposiadającego odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym;
II. przepisów prawa materialnego, to jest:
1) art. 76 ust 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, poprzez błędną wykładnię pojęcia powierzchni mieszkalnej, stanowiącej powierzchnię pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym, co skutkowało niezastosowaniem art. 78 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i w konsekwencji wydaniem decyzji wstrzymującej skarżącemu wypłatę równoważnika za brak lokalu mieszkalnego od dnia 11 maja 2020 r.;
2) art. 79 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, poprzez jego niezastosowanie i ustalenie powierzchni mieszkalnej lokalu w sposób niezgodny z oświadczeniem mieszkaniowym złożonym przez skarżącego;
3) art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, § 3 pkt 9, § pkt 10, § 3 pkt 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie per analogiam przy ustalaniu stanu faktycznego w niniejszej sprawie poprzez uznanie, iż lokal zaaranżowany jako garderoba może spełniać funkcje mieszkalne w przyszłości.
W odpowiedzi na skargę L. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w L. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Na marginesie swojej argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji zwrócił uwagę, że skarżący w złożonym oświadczeniu mieszkaniowym do ustalenia uprawnień dla równoważnika za remont, bądź za brak mieszkania z dnia 20 maja 2020 r. uzupełnił część I oświadczenia – to jest dotyczącą równoważnika pieniężnego za remont mieszkania, a nie część II – dotyczącą równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniesiona przez skarżącego skarga nie zawiera żadnych usprawiedliwionych podstaw, dlatego nie mogła zostać uwzględniona.
Skarga w niniejszej sprawie została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem [...], innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.) oraz w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 marca 2021 r. (k. 26 akt sądowych).
Na wstępie wymaga zwrócenia uwagi, że tryb rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym nie miał żadnego wpływu na zasadę, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zatem kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd uchyla bowiem zaskarżony decyzję tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Żadna z powyższych podstaw wzruszenia zaskarżonej decyzji w sprawie niniejszej nie wystąpiła. Nie było też jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja L. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w L. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w P. o odmowie przyznania skarżącemu jako funkcjonariuszowi Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz wstrzymaniu mu wypłaty tego równoważnika od dnia 11 maja 2020 r. Zdaniem skarżącego, organ nie ustalił należycie okoliczności faktycznych sprawy, a przez to błędnie przyjął, że nie spełnia on przewidzianych prawem warunków przyznania wnioskowanego świadczenia. Tym samym nie zachodzi żadna negatywna przesłanka skutkująca odmową przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Natomiast według organu taka przesłanka negatywna wystąpiła, co uzasadniało negatywne rozstrzygnięcie złożonego przez skarżącego wniosku.
Przede wszystkim wymaga stwierdzenia to, że organy należycie ustaliły stan faktyczny sprawy, w przeważającej części na podstawie dokumentów, to jest oświadczeń i dokumentów składanych przez skarżącego oraz na podstawie dowodowych czynności własnych organu. Ustalenia te były w istocie – wbrew stanowisku skarżącego – niesporne i całkowicie prawidłowe. Sporna była jedynie ich ocena co do tego, czy skarżący spełnia przewidziane prawem przesłanki do przyznania mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanej decyzji L. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w L. z dnia [...] listopada 2020 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1123, z późn. zm.) i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie trybu przyznawania strażakowi Państwowej Straży Pożarnej równoważników pieniężnych za remont albo brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 241, poz. 2033).
Według art. 74 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Członkami rodziny strażaka, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający ze strażakiem we wspólnym gospodarstwie domowym: małżonek, dzieci, o których mowa w art. 67 ust. 2, rodzice strażaka i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek, inwalidztwo albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia, za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające (art. 75 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej). Zgodnie zaś z art. 76 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, strażakowi mianowanemu na stałe przydziela się lokal mieszkalny o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej przysługującym strażakowi normom zaludnienia. Przysługująca strażakowi norma zaludnienia lokalu mieszkalnego wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. Stosownie natomiast do treści § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia, w sprawie przydziału i zwalniania lokali mieszkalnych oraz kwater tymczasowych przysługujących strażakom Państwowej Straży Pożarnej, a także warunków zmiany lokali mieszkalnych strażakowi przydziela się lokal mieszkalny z uwzględnieniem liczby przysługujących norm zaludnienia.
Normatywną podstawą do przyznania równoważnika pieniężnego jest art. 78 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Przepis ten stanowi, że strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje równoważnik pieniężny, zwany dalej "równoważnikiem za brak lokalu mieszkalnego", jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 75, nie posiadają w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie przysługującego im tytułu prawnego oraz nie zachodzi przypadek określony w art. 82 ust. 5. W przepisie art. 79 ust. 6 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, zawarto delegację dla właściwego ministra do wydania przepisów wykonawczych w zakresie trybu przyznawania równoważników za brak lokalu mieszkalnego i sposobów ustalania ich wysokości oraz wzorów oświadczenia mieszkaniowego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w oparciu o wskazaną delegację ustawową wydał powołane już wyżej rozporządzenie z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie trybu przyznawani strażakowi Państwowej Straży Pożarnej równoważników pieniężnych za remont albo brak lokalu mieszkalnego. Według zaś przepisu art. 79 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz § 2 ust. 1 powyższego rozporządzenia, równoważnik pieniężny za remont albo za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się na podstawie złożonego przez strażaka oświadczenia mieszkaniowego.
Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia oraz dotychczasowe rozważania stwierdzić należy, że obowiązkiem organów Państwowej Straży Pożarnej jest zapewnienie strażakowi lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni on służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. A zatem, jeżeli ustawowe uprawnienie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych strażaka nie zostało zrealizowane przez przydział odpowiedniego lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej o przydziale, strażak nabywa – co do zasady – prawo do świadczeń pieniężnych stanowiących zastępcze formy realizacji ustawowego prawa do lokalu mieszkalnego. Do tej kategorii świadczeń kompensacyjnych należy przede wszystkim prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej (art. 78 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej).
Decyzja w przedmiocie prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający prawo do równoważnika w okresie, w którym funkcjonariusz spełniał przesłanki do przyznania świadczenia. Jednak o uprawnieniu do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego można mówić dopiero wtedy, kiedy funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej udokumentuje, że spełnienia wszystkie wymagane prawem przesłanki.
Konsekwencją więc pochodnego charakteru uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej – są negatywne przesłanki przyznania tego prawa. Jak stanowi art. 78 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, równoważnik za brak lokalu mieszkalnego nie przysługuje, jeżeli strażak:
1) utracił ze swojej winy lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o których mowa w ust. 1, z wyjątkiem przypadków zniesienia współwłasności na mocy orzeczenia właściwego sądu, podziału wspólnego mieszkania albo przyznania mieszkania jednemu z małżonków w wyroku orzekającym rozwód, a także umownego działu spadku;
2) odmówił bezzasadnie przyjęcia lokalu mieszkalnego, odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia oraz znajdującego się w należytym stanie technicznym i sanitarnym albo złożenia wniosku o przydział takiego lokalu, o którym mowa w art. 76 ust. 7;
3) lub jego małżonek otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu, chyba że strażak został przeniesiony do służby w miejscowości innej niż pobliska.
Zadaniem organu było w takiej sytuacji ustalenie, czy funkcjonariuszowi został przydzielony lokal mieszkalny lub skorzystał z zastępczej jego formy – pomocy finansowej, a w przypadku, gdy nie skorzystał ze wskazanych świadczeń ustalenie, czy strażak wraz z rodziną ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, to jest czy w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej posiada lokal mieszkalny zgodny z przysługującymi mu normami zaludnienia.
Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, z treści art. 81 pkt 2 i 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej wynika, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się strażakowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający, co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy. Lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się również strażakowi, którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom w miejscowości pobliskiej. Jeżeli lokal taki odpowiada normie powierzchniowej przysługującej strażakowi i położony jest w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej, to potrzeby mieszkaniowe strażaka są zaspokojone, a w konsekwencji nie spełnia on niezbędnej przesłanki do uzyskania prawa do lokalu (art. 76 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej), a w następstwie tego – również do zastępczych form pomocy, w tym i prawa do przedmiotowego równoważnika (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 955/17 oraz powołane w nim orzecznictwo). Zatem, w okolicznościach tej sprawy, z chwilą nabycia przez skarżącego lokalu mieszkalnego w P., ul. [...], utracił on prawo do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej, bowiem pełni on służbę na stanowisku młodszego aspiranta Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w P..
W dalszej kolejności, dla ustalenia, czy skarżącemu przysługuje równoważnik za brak lokalu mieszkalnego koniecznym było ustalenie, czy posiada on lokal mieszkalny spełniający normy mieszkalne, określone w art. 76 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, dla którego niezbędnym było ustalenie łącznej powierzchni pokoi w lokalu należącym do skarżącego. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że strażakowi przydziela się lokal mieszkalny z uwzględnieniem liczby przysługujących norm zaludnienia. Norma ta wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. Skarżącemu i członkom jego rodziny przysługują cztery normy zaludnienia, a zatem lokal mieszkalny o powierzchni mieszkalnej od 28 m2 do 40 m2. Kluczowe zatem w niniejszej sprawie było ustalenie powierzchni mieszkalnej, stanowiącej pokoje.
W celu ustalenia czy lokal mieszkalny skarżącego spełnia normy mieszkalne organ przeprowadził czynności dowodowe, na podstawie których niewadliwie ustalił, że powierzchnia mieszkalna przedmiotowego lokalu wynosi 35,71 m2, a nie jak podał skarżący w swoich oświadczeniach mieszkaniowych 27,92 m2, zaś w skardze 27,83 m2. Spór odnosił się w tej sprawie w istocie tylko do garderoby. Otóż, pomieszczenie o nazwie "garderoba" wyposażone jest, czego nikt nie kwestionował, w okno zapewniające dostęp do światła dziennego, drzwi oraz wydzielone zostało ścianami. Ponadto pomieszczenie to nie zostało wyposażone w żadną wykonaną na wymiar zabudowę przeznaczoną do przechowywania wyłącznie odzieży i obuwia, a jego powierzchnia wynosi 7,88 m2. W takich warunkach bezspornie pomieszczenie to spełnia wymogi techniczne stawiane pokojowi w rozumieniu art. 76 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, a zatem należało je zaliczyć do powierzchni mieszkalnej, jak postąpiły rozstrzygające sprawę organy. W ocenie Sądu, nazwanie przez skarżącego pomieszczenia "garderobą", a nie "pokojem", nie może automatycznie skutkować tym, że pomieszczenie taki przestaje być pokojem i staje się garderobą. Nawet dokumentacja projektowa lokalu mieszkalnego nie ma wpływu na kryteria oceny normy mieszkaniowej w zakresie omawianego równoważnika.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania stwierdzić należało, że skarżącemu strażakowi nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, bowiem nabył on w toku pełnionej służby prawo do lokalu mieszkalnego odpowiadającego powierzchni wynikającej z norm zaludnienia w miejscowości, w której pełni służbę.
W konsekwencji, w świetle niewadliwie ustalonych w tej sprawie okoliczności faktycznych organy prawidłowo przyjęły, że skarżący stał się właścicielem lokalu mieszkalnego w miejscowości, gdzie pełni służbę, który to lokal mieszkalny spełnia kryterium przysługujących – na postawie przepisów szczególnych – norm zaludnienia. Z tego względu organy obu instancji zobowiązane był w takiej sytuacji wydać decyzję dla skarżącego negatywną, o odmowie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Wynikała ona właśnie z faktu, że nie spełnił on niezbędnej przesłanki do uzyskania prawa do lokalu z art. 76 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Oznaczało to w opisanych okolicznościach, na skutek zaistniałych zmian, że skarżącemu nie przysługuje także uprawnienie do zastępczych form pomocy, w tym prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.
W opisanej sytuacji, za nieuzasadnione uznać należało podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego oraz reguł proceduralnych określonych w art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a., gdyż organy należycie rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a organ odwoławczy odniósł się również do podniesionych w odwołaniu zarzutów, a zaskarżona decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie zarówno faktyczne, jak i prawne, co odpowiada normie art. 107 § 3 k.p.a. Organy obu instancji dokonały w tej sprawie prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, uznając go za spójny i logiczny, gdyż takim jest, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. Zapewniono również skarżącemu czynny udział w przeprowadzonym postępowaniu. Dlatego Sąd zobowiązany był uznać, że organy prawidłowo rozpatrzyły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, na podstawie którego zastosowały w sposób właściwy obowiązujące przepisy prawa materialnego, których w tej sprawie nie naruszyły w sposób, który uzasadniałby wzruszenie zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe rozważania na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – obowiązany był skargę oddalić, o czym orzekł w sentencji wyroku.