III SA/Lu 1263/20

III SA/Lu 1263/20 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Ewa Ibrom /przewodniczący/
Jerzy Drwal /sprawozdawca/
Robert Hałabis
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 813/21 - Wyrok NSA z 2024-11-06
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1312
art. 1 pkt 2 lit. a; art. 7; art. 8; art. 21 ust. 1 i 2; art. 36
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 968
art. 3 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie  płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2017 r.
Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 5 ust. 2 lit. a
Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 59
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 24; art. 28
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 74 ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Ibrom Sędziowie: WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) WSA Robert Hałabis po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej także jako organ lub organ odwoławczy), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. (dalej także jako organ I instancji) z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] wydaną po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego i dotyczącego przyznania M. P. (dalej także jako skarżący) płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] maja 2017 r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym w O. L. wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017. We wniosku ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności redystrybucyjnej do łącznej powierzchni działek rolnych [...] ha, położonych na działkach [...] o powierzchni [...] ha (działki ewidencyjne: [...]), [...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna [...]), [...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna [...]), [...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna [...]) i [...] o powierzchni [...] ha (działki ewidencyjne [...]).
Wniosek został poddany kontroli administracyjnej, a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. organ I instancji przyznał skarżącemu płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 obejmującą:
- jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł;
- płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł;
- płatność redystrybucyjną w wysokości [...] zł.
Organ I instancji przyznał też kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.
Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. Rada Sołecka wsi R. poinformowała Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR, że działki ewidencyjne nr [...] położone w miejscowości R., będące przedmiotem dzierżawy zawartej ze skarżącym utrzymywane są w złej kulturze rolnej. W związku z powyższym Rada wypowiedziała umowę dzierżawy.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji ustalił, że w 2019 r. działki ewidencyjne nr [...] położone w obrębie R. zadeklarowała również J. S.. W trakcie czynności kontrolnych podjętych na miejscu w gospodarstwie J. S. stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na płatność do działek rolnych, które w 2017 r. były zgłaszane przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PRW 2014-2020) oraz płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Ponadto kontrola na miejscu została przeprowadzona również w gospodarstwie skarżącego.
W dniu [...] sierpnia 2019 r. skarżący złożył pisemne wyjaśnienia wskazując m.in., że [...] maja 2019 r. podjęto uchwałę o rozwiązaniu umowy dzierżawy. Postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. nr [...] – wydanym w trybie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. L. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że przyczyną wznowienia postępowania administracyjnego było ujawnienie nowych okoliczności istniejących w dniu wydania decyzji, ale nieznanych wówczas organowi.
Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. nr [...] organ II instancji wyznaczył Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. do prowadzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie.
W toku postępowania organ I instancji wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień w sprawie działek ewidencyjnych nr [...] oraz przesłuchał świadków (J. S., A. D., B. W. – [...], M. W., J. K., J. Z., J. S.).
Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. organ I instancji uchylił w całości decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r. w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 oraz orzekając merytorycznie w sprawie przyznał skarżącemu: jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł, płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł, płatność redystrybucyjną w wysokości [...] zł oraz kwotę [...]zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej.
M. P. złożył odwołanie od powyższej decyzji.
Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...] października 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wyjaśnił, że kluczową kwestią podlegającą wyjaśnieniu, w związku ze wznowieniem postępowania w sprawie było ustalenie, czy działki ewidencyjne o numerach [...] położone w obrębie R. były utrzymane w dobrej kulturze rolnej oraz ustalenie powierzchni kwalifikującej się do otrzymania płatności w roku 2017, w oparciu o nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane wówczas organowi.
Organ odwoławczy podkreślił, że nowa okoliczność, jaką jest brak utrzymania działek w dobrej kulturze rolnej istniała w dniu wydania decyzji, ponieważ stwierdzone podczas kontroli zaniedbania powstały minimum dwa lata wcześniej.
W ocenie organu odwoławczego zasadne było wydanie postanowienia z dnia [...] września 2019 r. o wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. L. z dnia [...] stycznia 2018 r. w sprawie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.
Organ II instancji podniósł, że na podstawie przeprowadzonej kontroli oraz w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, przesłuchania świadków stwierdzone zostały nieprawidłowości. Ustalono, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej [...] (działka ewidencyjna nr [...]) wynosi [...] ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli na miejscu wynosi [...] ha. Stwierdzono nieprawidłowość oznaczoną kodem [...] co oznacza, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Stwierdzono również nieprawidłowość znaczoną kodem [...], co oznacza że przedmiotowa działka jest niespójna, błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, niesąsiadujących ze sobą, jako jedną działkę rolną. Działka nr [...] dzieli się na cztery działki rolne: pierwsza o powierzchni [...] ha, druga o powierzchni [...] ha, trzecia o powierzchni [...] ha, czwarta o powierzchni [...] ha. Ponadto organ stwierdził zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania oraz zwiększenie powierzchni zadrzewień, zakrzaczeń, zarośli, zachwaszczeń, trzcin, rozrzucona na powierzchni całej działki nr [...]. Ponadto stwierdzono wysypisko śmieci zlokalizowane w południowym krańcu działki nr [...], przerośnięte trawą opony, gruz oraz zepsute jabłka w kliku lokalizacjach.
Na postawie przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że powierzchnia stwierdzona działek rolnych wynosi [...] ha. Natomiast różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi [...] ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L 347 z 20.12.2013 r., s. 549). Uwzględniono także wyniki przeprowadzonej kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu.
Następnie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną) a powierzchnią stwierdzoną wyniosła [...] ha. Na tej podstawie organ obliczył procentową różnicę między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania, wynoszącą 57,76%. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy zatwierdził do jednolitej płatności obszarowej [...] ha i przedstawił szczegółowe wyliczenie należnej skarżącemu płatności, z uwzględnieniem współczynnika korygującego zgodnie z art. 8 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz art. 19a ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014.
Organ odwoławczy ustalił, że kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi [...] zł.
Odnosząc się do kwestii płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie), mając na uwadze stwierdzone powyżej nieprawidłowości, powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności za zazielenienie wynosi [...] ha, natomiast kwota przyznanej płatności za zazielenienie po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi [...] zł.
Organ odwoławczy przeanalizował także spełnienie przez skarżącego warunków dla przyznania dodatkowych środków, tj. płatność dodatkowa (redystrybucyjna). Organ podniósł, że w przypadku tej płatności, powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] ha, natomiast powierzchnia deklarowana do tej płatności [...] ha.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 18 ust. 3 rozporządzenia deklarowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy łub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48, z późn. zm.), jeżeli obszar zgłoszony w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej przekracza limit wyznaczony przez państwo członkowskie, obszar zgłoszony do płatności dodatkowej zmniejsza się do tego limitu.
W związku z powyższym powierzchnia deklarowana kwalifikowana do płatności dodatkowej wynosi [...] ha. Ze względu na art. 14 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, powierzchnię tę pomniejszono o 3 ha i wynosi ona [...] ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła [...] ha.
Powołując się na art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, organ wyjaśnił, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczonych w oparciu o obszar zgłoszony. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 10,01%. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną), a powierzchnią stwierdzoną wynosi [...] ha. W związku z tym kwota przyznanej płatności dodatkowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi [...] zł.
Następnie organ argumentował, że zgodnie z art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE z 20.12.2013, L. 347 str. 549) w drodze odstępstwa od art. 169 ust. 3 rozporządzenia (UE Euratom) Nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w spawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) Nr 1605/2002 (Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1), państwa członkowskie zwracają środki przeniesione zgodnie z art. 169 ust. 3 akapit czwarty rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady(UE Euratom) nr 966/2012 odbiorcom końcowym, w odniesieniu do których w roku budżetowym, na który przeniesiono środki, zastosowano współczynnik korygujący. Zgodnie z postanowieniami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 oraz rozporządzenia (UE Euratom) nr 966/2012 zwrot powinien spełniać kryteria równego traktowania i być proporcjonalny do korekty dyscypliny finansowej.
Organ podkreślił, że kwoty przyznanych skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego objęte zostały zmniejszeniem z tytułu dyscypliny finansowej zgodnie z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym, do tego rozporządzenia, podlegają zwrotowi dyscypliny finansowej za rok obrotowy 2017 na mocy art. 26 ust. 5 rozporządzenia (UE)nr 1306/2013. Uwzględniając powyższe przyznana została płatność z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ podniósł m.in., że skarżący do dnia [...] sierpnia 2019 r. sprawował funkcję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. L.. Wobec złożenia przez jego zastępcę wniosku o wyłączenie z obsługi spraw dotyczących skarżącego, Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR wyznaczył do prowadzenia niniejszej sprawy inny organ - Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L..
M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] października 2020 r. zarzucając naruszenie:
1) art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez nierespektowanie przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nw. przepisów prawa;
2) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej;
3) art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego;
4) art. 80 k.p.a. oraz art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie;
5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy mimo, że istniały przesłanki do jej uchylenia w całości;
6) art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 149 § 1 w zw. z art. 142 k.p.a. poprzez odmowę uchylenia postanowienia numer [...] Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. L. z dnia [...] września 2019 r. o wznowieniu postępowania administracyjnego oraz przyjęcie przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, iż Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. L. prawidłowo ocenił, że zaszła podstawa do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, mimo że wstępna analiza zebranej dokumentacji (w szczególności pisma Rady Sołeckiej wsi R. z dnia [...] lipca 2019 r. oraz wyników kontroli przeprowadzonej w dniach 22-27 lipca 2019 r.) nakazywała przyjęcie, iż nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania, określona w art. 149 § 1 pkt 5 k.p.a.;
7) art. 142 k.p.a. w zw. z art. 24 § 3, art. 26 § 2 pkt 1 w zw. z art. 26 § 3 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i odmowę uchylenia przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wszystkich postanowień zaskarżonych na etapie odwołania od decyzji, a mianowicie postanowienia numer [...] Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR w L. z dnia [...] października 2019 r. sprawie wyłączenia pracownika B. G.-M. z-cy Kierownika Biura Powiatowego w O. L. od załatwienia sprawy oraz postanowienia numer [...] Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR w L. z dnia [...] października 2019 r. w sprawie wyznaczenia organu do prowadzenia sprawy mimo, że w okolicznościach sprawy brak było podstaw do wyłączenia pracownika a w konsekwencji wyłączenia organu od załatwienia sprawy;
8) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nieodniesienie się przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji, a przez to uniemożliwienie stronie zrozumienia przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy i w konsekwencji przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1341). Ustawa, zgodnie z jej art. 1 pkt 2 lit. a, określa zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośrednich (jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatności dodatkowej, płatności związanych do powierzchni upraw, płatności związanych do zwierząt i płatności dla małych gospodarstw) oraz płatności niezwiązanej do tytoniu, w zakresie nieokreślonym w przepisach unijnych, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej.
Płatności bezpośrednie i płatność niezwiązana do tytoniu przyznawane są na wniosek, który składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin ten nie podlega przywróceniu (art. 21 ust. 1 i 2 ustawy). W wydanym na podstawie art. 21 ust. 3
ustawy rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 968) przewidziano, że w 2017 r. wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie do dnia 31 maja.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy, w postępowaniach dotyczących przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na jej podstawie (art. 6 ustawy).
Płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o te płatności, oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha (art. 7 ust. 1 ustawy). Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli: rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty [...]euro (art. 7 ust. 2 ustawy).
W myśl art. 8 ust. 1 i 2 ustawy:
1. jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:
1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";
2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;
3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;
4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2. elementy krajobrazu, o których mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, uznaje się za część działki rolnej, jeżeli ich szerokość nie przekracza szerokości określonej w przepisach wydanych na podstawie ust. 3 pkt 2.
Z przytoczonych przepisów wynika, że aby uzyskać płatność konieczne jest złożenie w określonym terminie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę wnioskującą działki (działek) oraz powierzchni zadeklarowanych działek użytkowanych rolniczo, co do których ubiega się o przyznanie płatności. Zadeklarowana w ten sposób powierzchnia działek rolnych podlega jednak weryfikacji dokonywanej przez organ. Płatności nie mogą być bowiem przyznane do powierzchni przekraczającej maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48 z późn. zm.).
Z treści art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji nr 640/2014 wynika, że w odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. Wykaz systemów wsparcia zawarty w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347.608) wymienia między innymi system jednolitej płatności obszarowej, płatność redystrybucyjną oraz płatność z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska.
Narzędziem służącym weryfikacji informacji podanych przez producenta rolnego ubiegającego się o przyznanie płatności są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz w przepisach prawa wspólnotowego, w tym w art. 59 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r. nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549) oraz w art. 24 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) z dnia 17 lipca 2014 r. nr 809/2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69).
Według art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile zatem nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013). Zgodnie z art. 59, państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu (art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013). Zgodnie zaś art. 24 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:
a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;
b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;
c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.
Właściwy organ przeprowadza inspekcje fizyczne w terenie w przypadku, gdy fotointerpretacja ortoobrazów (satelitarnych lub lotniczych) nie dostarcza wyników, które pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych wniosków, satysfakcjonujących właściwy organ, w odniesieniu do kwalifikowalności lub właściwej powierzchni obszaru, który jest przedmiotem kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu (art. 24 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014).
Stosownie do art. 28 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014 kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna za pomocą kontroli administracyjnych. Kontrole te gwarantują, że:
a) spełnione są kryteria kwalifikowalności, zobowiązania i inne obowiązki w odniesieniu do systemu pomocy lub środka wsparcia;
b) występuje brak podwójnego finansowania z innych systemów unijnych;
c) wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest kompletny i został złożony w odpowiednim terminie oraz, w stosownych przypadkach, złożone zostały dokumenty uzupełniające i świadczą o kwalifikowalności;
d) w stosownych przypadkach, istnieje zgodność ze zobowiązaniami długoterminowymi.
Kontrole krzyżowe dotyczą między innymi zgodności między działkami rolnymi zgłoszonymi w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność a informacjami zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych w odniesieniu do działki referencyjnej zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014, w celu sprawdzenia kwalifikowalności określonych obszarów do systemu płatności bezpośrednich lub środków rozwoju obszarów wiejskich (art. 29 ust. 1 lit. c rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014).
Obowiązek określenia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru w odniesieniu do każdej działki referencyjnej do celów systemów wsparcia obciąża państwa członkowskie. Zgodnie bowiem z art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000, a od 2016 r. w skali 1:5000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi. Niezależnie od akapitu pierwszego państwa członkowskie mogą nadal korzystać z takich technik, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000 w przypadku gdy zostały one nabyte na podstawie umów długoterminowych zatwierdzonych przed listopadem 2012 r. Stosownie do art. 5 ust. 1 rozporządzenia delegowanego nr 640/2014 system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stosuje się na poziomie działek referencyjnych. Działka referencyjna obejmuje jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. W stosownych przypadkach, działka referencyjna obejmuje również obszary, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, oraz grunty rolne, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013. Państwa członkowskie wytyczają działkę referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co do zasady jest stabilna w czasie. Państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej (art.5 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014).
Zatem państwa członkowskie Unii Europejskiej, w tym Polska, zostały zobowiązane do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK), w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych LPIS ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy wykorzystaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS), tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych. System informacji geograficznych (GIS) pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności. Zintegrowany system kontroli opiera się na bazie danych działek referencyjnych – działek odniesienia, którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych dane z ewidencji gruntów i budynków (EGiB). Rolą tego systemu jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat (PEG). Powyższych ustaleń dokonuje się na ortofotomapie cyfrowej. Wobec powyższego przy weryfikacji deklarowanych powierzchni kwalifikujących się do płatności należy stosować system identyfikacji wykorzystujący system informacji geograficznej (GIS), w tym ortofotomapę. Powstała w ten sposób baza danych stanowi odniesienie dla kontroli prowadzonych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Pomiary powierzchni wykonane są na ortofotomapie będącej przetworzonym zdjęciem lotniczym, poddanym korekcji geometrycznej. Dzięki temu procesowi ortofotomapa jest powiązana z układem współrzędnych, jak również charakteryzuje się brakiem zniekształceń terenu oraz jednolitą skalą dla całego obszaru przedstawionego na obrazie. Ortofotomapa prezentuje w najbardziej rzeczywisty sposób stan pokrycia i zagospodarowania terenu, czego nie oddaje tradycyjna mapa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 799/18). Kontrole administracyjne prowadzone są w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wyznaczone na podstawie ortofotomapy oraz materiał graficzny, na którym producent rolny zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. II GSK 4956/16).
W niniejszej sprawie zadeklarowane przez skarżącego we wniosku powierzchnie zgłoszonych do płatności działek zostały zweryfikowane w toku kontroli administracyjnej. Wyniki ustaleń w tym zakresie dokonanych w postępowaniu przed organem pierwszej instancji zostały szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] – wydanej po przeprowadzeniu postepowania wznowieniowego. Wspomnianą decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. organ I instancji uchylił w całości ostateczną decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r. w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 oraz orzekając merytorycznie w sprawie przyznał stronie: jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł, płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł i płatność redystrybucyjną w wysokości [...] zł oraz kwotę [...]zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej.
Istotę sporu w tej sprawie stanowiła kwestia ustalenia, po pierwsze, czy działki ewidencyjne o numerach [...] położone w obrębie R., gmina J. nad W., powiat [...], były utrzymane w dobrej kulturze rolnej, a po drugie, jaka była powierzchnia gruntów kwalifikująca się do płatności w roku 2017 w oparciu o nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, ale nieznane wówczas organowi, a po trzecie, czy zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania, określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Skarżący twierdził konsekwentnie, że nie wystąpiły uzasadnione podstawy do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018.
Na wstępie wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczna decyzją, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 145 § 1 k.p.a.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może nastąpić tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie wymienione w tym przepisem przesłanki tzn., gdy nowe dowody lub nowe okoliczności faktyczne są istotne dla sprawy; istniały one w dniu wydania decyzji ostatecznej; nie były znane organowi, który wydał tę decyzję i wyszły na jaw po jej wydaniu. Innymi słowy przez nową okoliczność istotną dla sprawy (art.145 § 1 pkt 5 k.p.a.) należy rozumieć taką, która miała wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Organy obu instancji powołując się na art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazały, że taką nową, istotną dla sprawy okolicznością nieznaną organowi w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017, ale istniejącą w dacie jej wydania było ujawnienie w toku postępowania przed Kierownikiem Biura Powiatowego ARMiR w O. L., że działki ewidencyjne o nr [...] położone w obrębie R., gmina J. nad W., [...], nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Okoliczność ta została zgłoszona w treści pisma Sołectwa Wsi R. z dnia [...] lipca 2019 r. oraz znalazła potwierdzenie nie tylko w ustaleniach wynikających z raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym J. S. w dniach [...] lipca 2019 r. ale również w wyjaśnieniach złożonych przez świadków przesłuchanych przed Kierownikiem Biura Powiatowego ARMiR w L..
W ocenie Sądu, prawidłową jest argumentacja organu, że wystąpiły podstawy do wznowienia postępowania.
W ocenie Sądu, analizując argumentację organu i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, należy zgodzić się ze stanowiskiem, że w sprawie, w toku postępowania przed Kierownikiem Biura Powiatowego ARMiR w O. L. a następnie Kierownikiem Biura Powiatowego ARMiR w L., wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję o przyznaniu płatności na rok 2017.
W złożonym przez skarżącego w dniu [...] maja 2017 r. wniosku zadeklarował, że ubiega się o przyznanie między innymi jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o powierzchni [...] ha, położonych na działkach:
- [...] o pow. [...] ha ( działka ewidencyjna [...] - o powierzchni [...] ha, działka ewidencyjna [...] - o powierzchni [...] ha, działka ewidencyjna [...] - o powierzchni [...] - o powierzchni [...] - o powierzchni [...] - o powierzchni [...] - o powierzchni [...] - o powierzchni [...] - o powierzchni [...] ha);
- [...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna [...])
- [...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna [...])
- [...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna [...])
- [...] o powierzchni [...] ha (działka ewidencyjna [...] - o powierzchni [...] ha, działka ewidencyjna [...] - o powierzchni [...] ha).
W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie płatności został poddany kontroli kwalifikowalności, zgodnie z art. 59 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią 1 monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L 347 z 20.12.2013 r., s. 549), który stanowi: "O ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu". Natomiast w myśl art. 74 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. stanowi: "Zgodnie z art. 59, państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu". Celem przeprowadzenia kontroli administracyjnych jest weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy.
Jak wynika z akt sprawy działki ewidencyjne nr [...] położone w obrębie w obrębie R., gmina J. nad W., [...] zadeklarowała także swoim wniosku J. S.. Z protokołu czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie J. S. wynika, że na działkach ewidencyjnych inspektorzy stwierdzili nieprawidłowości. W przypadku działki rolnej [...], o powierzchni deklarowanej [...] ha (działka ewidencyjna [...] stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania. Ponadto błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, nie sąsiadujących ze sobą jako jedną działkę rolną. Działka ewidencyjna nr [...] jest niespójna, dzieli się na dwie działki rolne. We wschodniej części działki nr [...] stwierdzono mniejszą część o powierzchni ok[...] ha przylegającej do skrzyżowania dróg od wschodu oraz północnego -zachodu do zbiornika wodnego i zakrzaczeń brzegowych, na tej części występuje trwały użytek zielony. Na pozostałej większej części działki nr [...] stwierdzono mniejszą część o powierzchni ok. [...] ha od południowego zachodu przylegającą do drogi prowadzącej do W., a od wschodu do zbiornika wodnego stwierdzono trwały użytek zielony. Ponadto w pasie rozdzielającym obie części działki nr [...] stwierdzono nieprawidłowości oznaczone kodem [...], co oznacza, że "stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania." zwiększenie powierzchni zadrzewień, zakrzaczeń oraz kodem [...] "stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania", kodem [...] - "Identyfikację granic działki rolnej stwierdzono na podstawie danych GIS".
Natomiast w przypadku działki rolnej [...] - o powierzchni deklarowanej [...] ha (działka ewidencyjna nr [...]) stwierdzono powierzchnię [...] ha, co oznacza, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, bowiem powierzchnia działki zadeklarowana do płatności to [...] ha. Ponadto podczas kontroli stwierdzono nieprawidłowość oznaczoną kodem [...] "działka rolna jest niespójna, błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, niesąsiadujących ze sobą, jako jedną działkę rolną. Przedmiotowa działka składa się z czterech działek, z których pierwsza o powierzchni [...] ha od północnego-wschodu przylegająca do drogi prowadzącej do W. ciągnąca się w kierunku południowo-zachodnim, z licznymi wyłączeniami. Druga część o powierzchni [...] ha od zachodniej granicy działki rozpoczynająca się na wysokości [...] długości działki ewidencyjnej i ciągnąca się przy zachodniej granicy działki (od strony W.) do [...] długości działki, wąska o nieregularnym kształcie z wyłączeniami. Trzecia część działki o powierzchni [...] ha zlokalizowana jest na [...] długości oraz na [...] szerokości działki o nieregularnym owalnym kształcie z dwoma wyłączeniami. Czwarta część działki o powierzchni [...] ha zlokalizowana na południowym krańcu działki nr [...] (na wysokości sąsiadującej działki nr [...]) przy wschodniej granicy wschodniej działki nr [...] o nieregularnym kształcie. W raporcie z kontroli na miejscu stwierdzono nieprawidłowości oznaczone kodem [...] - "Stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania" oraz kodem [...] - "Stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania." zwiększenie powierzchni zadrzewień, zakrzaczeń, zarośli, zachwaszczeń, trzcin, rozrzucona na powierzchni całej działki nr [...]. Ponadto stwierdzono wysypisko śmieci zlokalizowane w południowym krańcu działki nr [...] przy wschodniej granicy działki, przerośnięte trawą opony, gruz oraz zepsute jabłka w kilku lokalizacjach na powierzchni działki nr [...].
W dniu wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. przyznającej skarżącemu sporną płatność na rok 2017 organ nie wiedział o tym, że skarżący nie utrzymywał działek w dobrej kulturze rolnej. Z ustaleń poczynionych w czasie przeprowadzonej kontroli na miejscu na przedmiotowych działkach wynikało, że "stwierdzone zaniedbania powstały minimum dwa lata wcześniej", O wieloletnich zaniedbaniach sygnalizowało pismo Sołectwa Wsi R. z dnia [...] lipca 2019 r. Należy zwrócić uwagę na fakt, że organ uzyskał informację o braku utrzymywania działek w dobrej kulturze rolnej dopiero w 2019 r., a zatem po wydaniu w dniu [...] stycznia 2018 r. decyzji nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.
Wyżej wskazane nieprawidłowości uzasadniały wydanie postanowienia nr [...] z dnia [...] września 2019 r. o wznowieniu z urzędu postępowania zakończonego wspomnianą decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. L. z dnia [...] stycznia 2018 r. Ujawniły się bowiem nowe okoliczności faktyczne, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. dotyczące działek ewidencyjnych nr [...], na których zaniechano prowadzenia działalności rolniczej. Z materiału dowodowego wynika, że nowa okoliczność, jaką stanowi brak utrzymania działek w dobrej kulturze rolnej, istniała już w dniu wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. Z protokołu kontroli na miejscu wynika, że na przedmiotowych działkach w dniach [...] lipca 2019 r. – [...] lipca 2019 r., stwierdzone zaniedbania powstały minimum dwa lata wcześniej. Podkreślić należy także, że pismo Sołectwa Wsi R. z dnia [...] lipca 2019 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] lipca 2019 r., jak i wyniki zawarte w raporcie z kontroli, który wpłynął w dniu [...] sierpnia 2019 r. do organu potwierdzają, że działka rolna Nr [...] nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej. W związku z tym organ I instancji zapoznał się z przedmiotowymi dowodami dopiero w 2019 r., a zatem po wydaniu w dniu [...] stycznia 2018 r. decyzji nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.
W ocenie Sądu, organ zasadnie wydał postanowienie z dnia [...] września 2019 r. o wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. L. w sprawie przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.
Za prawidłowe należy uznać także ustalenie różnicy w wysokości [...] ha pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej ([...] ha), a powierzchnią stwierdzoną ([...] ha).
Konsekwencją tego ustalenia było zastosowanie art. 19a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, który określa kary administracyjne w przypadku zawyżenia deklaracji obszaru w odniesieniu do systemu płatności podstawowej, systemu jednolitej płatności obszarowej, płatności redystrybucyjnej, systemu dla młodych rolników, płatności z tytułu obszarów z ograniczeniami naturalnymi, systemu dla małych gospodarstw, płatności z tytułu obszarów Natura 2000, płatności związanych z ramową dyrektywą wodną oraz płatności z tytułu obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami. W ust. 1 powołanego artykułu przewidziano, że jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zgłoszony przekracza obszar zatwierdzony, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o 1,5 - krotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % zatwierdzonego obszaru lub dwa hektary.
Ponieważ w okolicznościach sprawy wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi [...]% ([...] ha) to, jak zasadnie ustalono w zaskarżonej decyzji, powierzchnia uprawniona do jednolitej płatności obszarowej wynosi [...] ha ([...]).
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szczegółowo wyjaśnił także podstawy oraz sposób wyliczenia zmniejszenia jednolitej płatności obszarowej, z uwagi na zastosowanie współczynnika korygującego, a to zgodnie z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do tego rozporządzenia, w przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego (jednolita płatność obszarowa, płatności związane z produkcją: do powierzchni upraw oraz płatności do zwierząt, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa), w danym roku jest wyższa od równowartości [...] euro, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą [...] euro zmniejsza się, w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o [...]%. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69, z późn. zm.) oraz art. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników 26 na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 1, z późn.zm.), współczynnik korygujący stosuje się do sumy płatności bezpośrednich przysługujących rolnikowi w danym roku po uwzględnieniu zmniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni, złożenia wniosku lub zmiany do wniosku po terminie oraz zmniejszenia z tytułu niezgłoszenia wszystkich gruntów rolnych będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja roku składania wniosku. Zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku stosowania współczynnika korygującego, każda płatność bezpośrednia (finansowana z budżetu wspólnotowego) jest zmniejszana proporcjonalnie do udziału tej płatności w całkowitej kwocie wszystkich płatności bezpośrednich.
W związku z powyższym kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi [...] zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zawarł także szczegółowe ustalenia w zakresie płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska, to jest płatności za zazielenienie. Organ zasadnie przyjął za uprawnioną do płatności powierzchnię stwierdzoną – [...] ha, a to stosownie do art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji nr [...]. W przypadku tej płatności organ dokonał analogicznych zmniejszeń, jak w przypadku jednolitej płatności obszarowej, dokładnie przedstawiając poszczególne etapy wyliczenia kwoty płatności, która przy uwzględnieniem obowiązującej w 2017 r. stawki za 1 ha wyniosła [...] zł.
Nie budzą także wątpliwości ustalenia i ocena organu w odniesieniu do płatności dodatkowej (redystrybucyjnej). Zgodnie z art. 14 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej jest większa niż 3 ha (ust. 1). Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika: 1) nie większej niż 30 ha oraz 2) pomniejszonej o 3 ha (ust. 2). W konsekwencji zasadnie stwierdzono, że w okolicznościach sprawy płatność redystrybucyjna przysługuje do powierzchni [...] ha. Przy uwzględnieniu obowiązującej w 2017 r. stawki płatności za 1 ha oraz po zastosowaniu współczynnika korygującego, którego wyliczenie przedstawiono w decyzji, kwota z tytułu płatności została właściwie określona na [...] zł.
Zasadnie organ stwierdził, że z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej przyznano skarżącemu płatność w wysokości [...] zł. W tym zakresie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 26 ust. 5 rozporządzenia nr 1306/2013 w drodze odstępstwa od art. 169 ust. 3 akapit czwarty rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012 państwa członkowskie zwracają środki przeniesione zgodnie z art. 169 ust. 3 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012 odbiorcom końcowym, w odniesieniu do których w roku budżetowym, na który przeniesiono środki, zastosowano współczynnik korygujący. Zgodnie z postanowieniami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 oraz rozporządzenia (UE Euratom) nr 966/2012 zwrot powinien spełniać kryteria równego traktowania i być proporcjonalny do korekty dyscypliny finansowej.
Zgromadzony w sprawie obszerny materiał dowodowy został przez organ należycie przeanalizowany i wyczerpująco rozpatrzony, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spełniającej warunki określone w art. 107 § 3 k.p.a. i wskazującej jasno motywy, które legły u podstaw rozstrzygnięcia. Orzekające organy zbadały stan sprawy w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, z którego w sposób jednoznaczny wynika, że działki ewidencyjne nr [...] nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Stan tych działek nie był konsekwencją bieżących niedociągnięć, lecz wieloletnich zaniedbań.
W związku z tym niewadliwe ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji oraz dokonana przez niego właściwa interpretacja przepisów regulujących zasady przyznawania zawnioskowanej płatności zostały słusznie zaakceptowane przez organ odwoławczy, który miał pełne prawo do wydania zaskarżonej decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Chybione są podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i 80 k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego. Należy wskazać w tym miejscu, że z mającego w sprawie zastosowanie art. 3 ustawy płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynika, że w prowadzonym postępowaniu organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 3 ust. 2 pkt 2).
Jak wyżej wykazano organ wykonał należycie ten obowiązek.
Zdaniem Sądu, nieusprawiedliwione są też pozostałe zarzuty i wnioski skargi mające świadczyć o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa.
Ubocznie należy podnieść, że dobrowolne zwrócenie przez skarżącego przyznanej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 w wysokości [...] zł (wsparcia uzyskanego na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r.) nie nakładało na organ obowiązku uwzględnienia podania strony z dnia [...] listopada 2019 r. o umorzenie postępowania w trybie art. 105 § 1 i 2 k.p.a. wobec złożonego oświadczenia o wycofaniu wniosku o przyznanie spornej płatności.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842). Przepis ten zezwala wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu, w okresie obowiązywania stanu epidemii z powodu COVID – 19, na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeśli przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.