III SA/Lu 124/05

III SA/Lu 124/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jacek Czaja /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Zalewski
Maria Wieczorek
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Sygn. powiązane
I OSK 1010/05 - Wyrok NSA z 2006-06-23
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 124 poz 1361
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Asystent sędziego Joanna Hołda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2005 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2005r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem nr [...] z dnia [...], wydanym na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 w związku z przepisem art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (DZ. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z przepisem art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie Starosty z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...], orzekające o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W. gmina U., w części obejmującej działki oznaczone numerami: 641, 779, 414, 640, 152, 259, 974, 509 i 757 o łącznej powierzchni 4,93 ha, do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny sporu co do prawa własności do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania.
W uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że J. P. wnioskiem z dnia [...] lipca 2004 r. zwrócił się do Starosty o dokonanie zwrotu nieruchomości oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków numerami 641, 779, 414, 640, 152, 259, 974, 509 i 757 o łącznej powierzchni 4,93 ha, położonej w obrębie W., gmina U. Swoje żądanie uzasadnił tym, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2004 r. sygn. akt [...] stał się jej właścicielem.
Starosta decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...] odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów w części obejmującej powyższe działki, ponieważ nie były one ujawnione w obowiązującym w tamtym czasie operacie ewidencyjnym.
J. P. wniósł odwołanie od tej decyzji domagając się jej uchylenia, jako wydanej z naruszeniem obowiązującego prawa. Po rozpatrzeniu odwołania, organ II instancji uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując okoliczności wymagające wyjaśnienia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...], zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w tej sprawie.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że w postępowaniu wyjaśniającym zostało ustalone, iż dwie osoby posiadają tytuł własności do tej samej nieruchomości. Skarżący na mocy postanowienia Sądu Rejonowego i W. G. – na mocy aktu własności z dnia [...] grudnia 1973 r., nr [...], wydanego przez Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu Urzędu Powiatowego. Na to postanowienie zażalenie złożył J. P. Po jego rozpatrzeniu organ II instancji uznał, że zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie jest uzasadnione.
Wskazany akt własności ziemi z dnia [...] grudnia 1973 nie był skarżony, zatem stał się prawomocny w dniu 18 stycznia 1974 r. i podlegał wykonaniu z tym dniem, w tym również ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków.
Przekazanie przez Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu Urzędu Powiatowego spornej nieruchomości na własność W. i R. małżonkom G. nastąpiła na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. NR 27, poz. 250 ze zm.).
Ustawa ta została uchylona mocą przepisów art. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 81, ze zm.).
Stosownie do postanowień przepisu art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, poz. 464), do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, nie stosuje się do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. W świetle przedstawionego stanu prawnego należy stwierdzić, że akt własności ziemi z dnia 27 grudnia 1973 r. może być wzruszony tylko w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Przepisy art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. stanowią, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W niniejszej sprawie tytuł własności do tej samej nieruchomości posiadali J. P. i W. G. (jego następcy prawni) dlatego też, dopiero po wydaniu orzeczenia przez sąd powszechny zaistnieją przesłanki do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W., w części dotyczącej spornej nieruchomości.
Na powyższą decyzję J. P. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił obrazę przepisów postępowania, a mianowicie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez zawieszenie z urzędu postępowania pomimo, że zachodziły przesłanki, w pełni uzasadniające dokonanie wpisu w operacie ewidencji gruntów budynków i ujawnienie skarżącego jako właściciela działek 641, 779, 414, 640, 152, 259, 974, 509, 757 o łącznej powierzchni 4,93 ha położonej w obrębie W. gmina U.
Skarżący wniósł o:
- zmianę zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2005 r., oraz poprzedzającego go postanowienia Starostwa Powiatowego z dnia [...] grudnia 2004 r. zawieszającego postępowanie i orzeczenie o dokonaniu wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W. gmina U., ewentualnie
- uchylenie wymienionych postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł między innymi, że sporna nieruchomość stanowi spadek po J. P. i na mocy postanowienia Sądu Rejonowego przyznano ją skarżącemu. Starostwo Powiatowe potwierdza, że w księdze wieczystej nr [...] jako właściciel tych gruntów wpisany jest skarżący.
Mając na względzie stan faktyczny i prawny, w ocenie skarżącego brak jest powodów, które stanowiłyby podstawę odmówienia uznania skarżącego za właściciela i odmowy wpisu go do operatu ewidencji gruntów i budynków, operatu który jest zbiorem informacji o właścicielach gruntów. Skarżący zauważył, że Starostwo Powiatowe zupełnie nie ustosunkowało się do decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2004 r. sygn. [...], który uchylił w całości zaskarżoną decyzję odmawiającą wpisu do operatu ewidencji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyraźnie zaznaczył, że na podstawie stanu faktycznego i prawnego nie ma podstaw do odmówienia skarżącemu wpisu mając na względzie, że prawo to ujawnione jest w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w i organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ma obowiązek wprowadzania zmian w operacie, jeżeli zmiany te są odpowiednio udokumentowane. W decyzji organ administracji ustosunkował się również do kwestii ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków W. W. G., jako właściciela spornej nieruchomości uznając, że obecnie brak jest podstaw do ujawnienia go jako właściciela spornej nieruchomości.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa.
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Podzielić należy pogląd wyrażony przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że skoro tytuł własności do nieruchomości, której dotyczy żądanie skarżącego wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, przysługuje także innym osobom, niż skarżący, to ewentualne wprowadzenie zmian do tej ewidencji uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny zagadnienia wstępnego co do prawa własności.
Wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001r., nr 124, poz. 1361 ze zm.), jedynie domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Jest to domniemanie iuris tantum i jako takie może być obalone przez przeciwstawienie mu dowodu przeciwnego. Jakkolwiek więc skarżący wpisany jest w dziale II księgi wieczystej nr 3479 jako właściciel, to w sytuacji istnienia innego dowodu własności nieruchomości dla której prowadzona jest ta księga wieczysta, organ administracji publicznej nie może rozstrzygnąć sprawy wyłącznie w oparciu o treść wpisu w księdze wieczystej. Zauważyć trzeba, że skoro na nieruchomość objętą księgą wieczysta nr 3479 wydano akt własności ziemi, to z tego aktu, jako ostatecznej decyzji administracyjnej, wynika domniemanie, że jest on zgodny z prawem. Domniemanie to obejmuje przesłanki będące podstawą wydania decyzji, niemniej jednak ta decyzja administracyjna stanowi – co do okoliczności objętych domniemaniem – dowód z dokumentu urzędowego, odnośnie którego nie jest wyłączona możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści takiego dokumentu ale nie w prowadzonym z wniosku skarżącego postępowaniu administracyjnym, lecz w stosownym postępowaniu przed sądem powszechnym.
Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.