III SA/Lu 117/05

III SA/Lu 117/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jadwiga Pastusiak /sprawozdawca/
Jerzy Marcinowski /przewodniczący/
Maria Wieczorek
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 787/05 - Wyrok NSA z 2006-04-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca),, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Referent Marcin Małek, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi "K." Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości podatku od towarów i usług należnego z tytułu importu towaru oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2a, art. 53 § 1 i 3, art. 54 § 1 pkt 5, art. 55 § 1, art. 56 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r., nr 137, poz. 926 z późn. zm.), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 29 ust. 13 i 15, art. 33 ust. 1 i 2, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku o towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535), art. 37h, art. 37j ust. 1 pkt 2, art. 37m ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. nr 110 z 2001 r., poz. 1192 z późn. zm.), § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, dokonywania zaokrągleń oraz zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. nr 240 z 2002 r., poz. 2063 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania "[...] sp. z o.o. z siedzibą w W. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] października 2004 r. w sprawie określenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług należnej z tytułu importu towaru wg dokumentu SAD nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. oraz wezwania do zapłaty odsetek od zaległości podatkowych obliczonych zgodnie z art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej, uchylił decyzję w części dotyczącej sentencji i orzekł o zmianie w części sentencji zamieszczonej w punkcie 2 z: ... od dnia powstania obowiązku podatkowego do dnia zapłaty włącznie, na: ... od dnia upływu terminu płatności podatku, tj. od dnia 24 maja 2004 r. do dnia zapłaty podatku włącznie, w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji podał, iż w dniu [...] maja 2004 r. w Oddziale Celnym wg dokumentu SAD nr [...] objęty został procedurą dopuszczenia do obrotu, sprowadzony z Białorusi towar w postaci oleju napędowego do silników. Towar zataryfikowany został do kodu 2710194100. Obliczono podatek akcyzowy w kwocie 1.462.382,40 zł. Kwotę podatku dla w/w towaru w wysokości 695.834,90 zł obliczono w oparciu o wartość celną powiększoną o kwotę podatku akcyzowego i krajowe koszty transportu przy zastosowaniu 22% stawki podatku VAT.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2004 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia kwoty podatku od towarów i usług, należnego z tytułu importu towaru objętego dokumentem SAD Nr [...] w związku z nie wliczeniem przez zgłaszającego opłaty paliwowej do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Po przeprowadzeniu postępowania Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...] z dnia [...] października 2004 r. określił kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 723.572,50 zł. oraz wezwał stronę do uiszczenia różnicy kwoty od podatku od towarów i usług w wysokości 27.737,60 zł wzywając jednocześnie do zapłaty odsetek od zaległości podatkowych obliczonych zgodnie z art. 53 § 3 Ordynacji podatkowej samodzielnie przez podatnika.
Od powyższej decyzji strona odwołała się do organu II instancji, wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej zapłaty przez podatnika odsetek od zaległości podatkowych i umorzenie postępowania w tym zakresie oraz o orzeczenie zwrotu stronie poniesionych kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego decyzja wydana przez Naczelnika Urzędu Celnego narusza przepisy prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 53 § 1 i 3, art. 54 § 1 pkt 5, art. 55 § 1 oraz art. 56 § 3 Ordynacji podatkowej, a także zasady współżycia społecznego. Skarżący podkreślił, że powstanie zaległości podatkowej nie było wynikiem niewłaściwego lub niezgodnego z prawem postępowania strony, wynikło ono bowiem z faktu, że Naczelnik Urzędu Celnego nie zgadzał się ze stanowiskiem skarżącego a mianowicie z tym, że opłatę paliwową powinno się doliczać do podstawy opodatkowania. W konsekwencji zgłoszenia celne zawierające opłatę paliwową wliczoną do podstawy opodatkowania podatkiem VAT nie były przyjmowane w Urzędzie Celnym. W związku z tym, zdaniem skarżącego brak jest podstaw prawnych do obciążenia "[...]" sp. z o.o. odsetkami od zaległości podatkowej w podatku VAT, skoro zdaniem Naczelnika Urzędu Celnego na dzień złożenia dokumentu SAD brak było podstaw prawnych do doliczenia do podstawy opodatkowania podatkiem VAT opłaty paliwowej. Co za tym idzie zaległość podatkowa nie mogła powstać, przy zastosowaniu się przez stronę do zaleceń organu podatkowego. Ponadto skarżący powołując się na art. 486 § 1 Kodeksu cywilnego, stwierdził, że organ I instancji odmawiając dokonania czynności, bez której świadczenie nie może być spełnione (przyjęcie prawidłowo wypełnionej deklaracji SAD) dopuścił się zwłoki. Skarżący podkreślił, że kwota należnego podatku VAT określona przez Naczelnika Urzędu Celnego w decyzji z dnia [...] października 2004 r. została zapłacona w terminie, w związku z tym nie ma podstaw do naliczenia odsetek za zwłokę. Zatem postępowanie organu podatkowego należy potraktować jako jaskrawe naruszenie zasad współżycia społecznego.
Rozpatrując przedmiotowe odwołanie organ Dyrektor Izby Celnej nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji, w części dotyczącej zapłaty przez podatnika odsetek od zaległości podatkowych i umorzenia postępowania w tym zakresie. Organ odwoławczy uzasadnił swoją decyzję faktem, iż zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. W imporcie jest to chwila, z którą powstaje dług celny. Zgłoszenie celne do procedury celnej jest formą deklaracji podatkowej, w której strona deklaruje kwotę podatku we właściwej wysokości.
Zgodnie z Rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającym Wspólnotowy Kodeks Celny ze zmianami, zgłoszenia w formie pisemnej dokonuje się na formularzu zgodnym z oficjalnym, przewidzianym w tym celu wzorem. Są one podpisane i zawierają wszystkie elementy niezbędne do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary. Do zgłoszenia dołącza się wszystkie dokumenty, których przedłożenie jest wymagane dla zastosowania przepisów regulujących procedurę celną do której zgłaszane są towary (art. 62 WKC). Natomiast zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, obowiązkiem importera jest obliczenie i wykazanie w zgłoszeniu celnym kwoty podatku, z uwzględnieniem obowiązującej stawki.
Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług import towarów podlega opodatkowaniu, a obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powstania długu celnego (art. 19 ust. 7).
Zgodnie z art. 29 ust. 13 cyt. ustawy podstawą opodatkowania podatkiem od towarów i usług w imporcie stanowi wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Ponadto do podstawy opodatkowania dolicza się określone w odrębnych przepisach opłaty oraz inne należności, jeżeli organy celne mają obowiązek pobrania tych należności (art. 29 ust. 16).
Na podstawie art. 37h ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym wprowadzenie na rynek krajowy paliw silnikowych podlega opłacie paliwowej. Obowiązek zapłaty tej opłaty ciąży na importerze paliw silnikowych, a stawka opłaty paliwowej wynosi 105 zł za tonę (art. 37j ust. 1 pkt 2 i art. 37m ust. 1).
Mając na uwadze powyższe, do podstawy opodatkowania podatkiem VAT w przedmiotowym zgłoszeniu celnym należało doliczyć kwotę opłaty paliwowej w wyliczonej przez Naczelnika Urzędu Celnego wysokości, tj. w kwocie 126.080,70 zł.
Zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli organ celny stwierdzi, iż w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości, a zgodnie z art. 33 ust. 6 w/w ustawy naczelnik urzędu celnego jest obowiązany do poboru podatku należnego z tytułu importu towarów.
Ustosunkowując się do zarzutu strony dotyczącego naruszenia przez organ I instancji art. 53 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że deklaracje podatkowe są prawną konsekwencją zastosowania w danym podatku metody jego samoobliczenia przez podatnika i mają na celu ułatwienie kontroli prawidłowości płacenia podatku przez podatnika. Jednakże jeżeli organ po wszczęciu postępowania podatkowego stwierdzi, iż podatnik pomimo ciążącego na nim obowiązku podatkowego nie zapłacił w całości lub w części podatku, albo, że wysokość należnego zobowiązania jest inna niż wykazana w deklaracji – organ podatkowy jest zobowiązany do wydania decyzji deklaratoryjnej, w której określa wysokość zaległości podatkowej albo stwierdza nadpłatę (art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej). Odsetki za zwłokę obliczane są w każdym przypadku z mocy prawa (art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej).
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu a dotyczących faktu rzekomego nie przyjmowania przez Naczelnika Urzędu Celnego zgłoszeń celnych zawierających wliczoną do podstawy opodatkowania podatkiem VAT opłaty paliwowej, Dyrektor Izby Celnej zauważył, że w sytuacji gdyby firma złożyła zgłoszenie celne z doliczoną opłatą paliwową, a organ celny po przeprowadzeniu weryfikacji zgłoszenia stwierdziłby, że jest ono nieprawidłowe, to wydałby stosowną decyzję. Decyzji takiej jednak nie wydano. Ponadto z treści pisma Agencji Celnej [...] z dnia [...] października 2004r., na które powołuje się skarżący, wynika, że zgłoszenia celne z doliczoną opłatą paliwową nie były składane. Ponadto art. 23 ust. 1 ustawy Prawo celne wprowadza zasadę wypełniania formularzy zgłoszeń celnych zgodnie z techniką samoobliczenia. Zgodnie z art. 199 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 zawierającego przepisy wykonawcze do Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. Nr L253 z dnia 11.10.1993 r. ze zmianami) za dane podane w zgłoszeniu celnym odpowiedzialność ponosi zgłaszający.
Niezależnie od powyższego, stwierdzić należy, iż Naczelnik Urzędu Celnego błędnie określił datę powstania zaległości podatkowych.
Zgodnie z art. 19 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego. Dług celny i obowiązek podatkowy w niniejszej sprawie powstał w dniu powiadomienia strony, tj.13 maja 2004 r. W świetle art. 33 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, podatnik jest obowiązany w terminie 10 dni, licząc od dnia powiadomienia przez organ celny o wysokości należności podatkowych do wpłacenia kwoty obliczonego podatku. W związku z powyższym podatnik powinien naliczyć odsetki od zaległości podatkowej od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku, tj. w niniejszej sprawie od dnia 24 maja 2004 r.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w niniejszej sprawie organy celne zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz przeprowadziły dowody na wszystkie okoliczności mogące się przyczynić do wyjaśnienia sprawy. Nie zachodzą też przesłanki do stwierdzenia naruszenia przez organy celne przyznanych przez prawo granic swobodnej oceny dowodów, które mogłyby stanowić przesłankę zmiany zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy.
Na wyżej wymienioną decyzję Dyrektora Izby Celnej "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej obowiązku zapłaty odsetek od zaległości podatkowych i zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto skarżący, powołując się na orzeczenie NSA Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 29 kwietnia 1998r. sygn. akt I SA/Gd 1510/96, w którym stwierdzono że odsetki w prawie podatkowym podobnie jak w prawie cywilnym, są wynikiem zwłoki dłużnika, podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, a wręcz przeciwnie, doszło w niej do zwłoki Naczelnika Urzędu Celnego i w związku z tym obciążenie skarżącego odsetkami jest niewłaściwe i stanowi rażące naruszenie prawa.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W przedmiotowej sprawie skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca prawa nie naruszają.
Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy celne prawidłowo zastosowały przepisy art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 29 ust. 13, 15 i 16, art. 33 ust. 1 i 2, art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku o towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535), art. 37 h, art. 37 j ust. 1 pkt 2, art. 37m ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (tj. Dz. U. nr 110 z 2001 r., poz. 1192 z późn. zm.), art. 53 § 1 i 3, art. 54 § 1 pkt 5, art. 55 § 1, art. 56 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r., nr 137, poz. 926 z późn. zm.), § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, dokonywania zaokrągleń oraz zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. nr 240 z 2002 r., poz. 2063 z późn. zm.).
Zgodnie z powyższymi przepisami import towarów, czyli przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Podatnikami podatku VAT przy imporcie towarów są podmioty, na których ciąży obowiązek uiszczenia cła, również w przypadku gdy na podstawie przepisów celnych importowany towar jest zwolniony od cła albo cło na towar zostało zawieszone albo zastosowano stawkę celną preferencyjną, obniżoną lub zerową. Obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje z chwilą powstania długu celnego.
Podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Podstawa opodatkowania obejmuje ponadto: prowizję, opakowania, transport i koszty ubezpieczenia, dolicza się do niej również określone w odrębnych przepisach opłaty oraz inne należności, jeżeli organy celne mają obowiązek pobierać te należności z tytułu importu towarów.
W sprawie niniejszej, opłatą taką jest opłata paliwowa określona w art. 37h ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (tj. Dz. U. 2001 r. nr 110, poz. 1192 ze zm.).
Zgodnie z art. 37j ust. 1 pkt 2, 37k ust. 1, 37l, 37m ust. 1, 37n oraz 37 ust. 1 pkt. 2, na importerze paliw silnikowych (tutaj oleju napędowego) ciąży obowiązek zapłaty opłaty paliwowej, a obowiązek zapłaty powstaje z dniem, w którym importer jest obowiązany do zapłaty podatku akcyzowego od sprowadzonego paliwa. Stawka opłaty paliwowej wynosi 105 zł za tonę paliwa silnikowego. Organami właściwymi w sprawie opłaty paliwowej są naczelnicy urzędów celnych oraz dyrektorzy izb celnych. Importerzy paliw silnikowych obowiązani są składać informację o opłacie paliwowej właściwemu naczelnikowi urzędu celnego oraz obliczać i wpłacać opłatę paliwową w terminie określonym dla należności celnych.
Wracając do podatku VAT, zgodnie z art. 33 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług podatnicy obowiązani są do obliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty podatku, z uwzględnieniem obowiązujących stawek. Natomiast jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaję decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości.
Tak też się stało w sprawie niniejszej – naczelnik urzędu celnego określił podatek w prawidłowej wysokości przy uwzględnieniu opłaty paliwowej – i w tej części skarżący decyzji nie kwestionuje.
Na mocy art. 33 ust. 4 cyt. ustawy, podatnik jest obowiązany w terminie 10 dni od dnia jego powiadomienia przez organ celny o wysokości należności podatkowych, do wpłacenia należności podatkowych.
W przypadku nie uregulowania w terminie należnego podatku, powstaje zaległość podatkowa, od której naliczane są odsetki za zwłokę. Odsetki za zwłokę nalicza podatnik (płatnik, inkasent, następca prawny, osoba trzecia odpowiadająca za zaległości podatkowe), i naliczane są one od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku. Regulacje dotyczące obowiązku zapłaty odsetek zamieszczone są w art. 53 § 1, § 3 i § 4 Ordynacji podatkowej.
Mając na uwadze, iż w rozpoznawanej sprawie do powstania zaległości podatkowej doszło, należało w związku z tym uiścić w sposób określony wcześniej, odsetki od tej zaległości.
Skarżący zarzuca ponadto organom celnym pośrednie doprowadzenie do powstania zaległości podatkowej. Zważyć jednak w tym miejscu należy, że zarzut powyższy nie jest w żaden sposób udokumentowany. Strona nie wykazała, iż posiadając odpowiednią wiedzę w kwestii prawidłowego obliczania podatku od towarów i usług przy wliczeniu do podstawy opodatkowania opłaty paliwowej, z winy organu nie mogła tego podatku w sposób zgodny z przepisami obliczyć, ponieważ, jak podnosi, tak wypełniony formularz nie zostałby przez ten organ przyjęty. Brak jest wykazania podjęcia takiej próby przez stronę.
Niezależnie od powyższego, sąd w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż powstanie obowiązku zapłaty odsetek związane jest tylko i wyłącznie z faktem niezapłacenia podatku w terminie, bez względu na przyczynę, w wyniku której podatnik nie zapłacił terminowo podatku, co w okolicznościach sprawy niniejszej oznacza, iż organ prawidłowo wezwał stronę do zapłaty odsetek od zaległości podatkowych.
Z tych też względów i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.