III SA/Lu 106/23

III SA/Lu 106/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-06-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Ewa Ibrom /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Tchórzewska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 2289/23 - Wyrok NSA z 2024-06-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 859
art. 5 ust. 1, ust. 4 pkt 1, art. 24 ust. 1, art. 26 ust. 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, , po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2023 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z [...] sierpnia 2022 r., nr [...] o nałożeniu na G. P. kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:
W dniu 1 października 2020 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili przy drodze DK74 w Werbkowicach kontrolę pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], przewożącego 32 000 litrów oleju napędowego, klasyfikowanego do kodu CN 2710. Wyżej wymieniony towar przewożono na podstawie zgłoszeń [...] (19000 litrów) i [...] (13000 litrów). Podmiotem wysyłającym i przewoźnikiem był G. P., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej jako "skarżący"), podmiotem odbierającym był D. . Jako miejsce załadunku towaru wskazano O. . W zgłoszeniu [...] jako miejsce dostarczenia towaru podano ul. [...] w W. , a w zgłoszeniu [...] – ul. [...] w T. L..
Kontrolujący stwierdzili rozbieżności danych zawartych w wyżej wymienionych zgłoszeniach SENT ze stanem faktycznym w zakresie numeru rejestracyjnego ciągnika samochodowego oraz numeru lokalizatora. W zgłoszeniach jako numer rejestracyjny ciągnika podano numer rejestracyjny W. , natomiast faktycznie był to numer L. W kontrolowanych zgłoszeniach wskazano lokalizator GPS o numerze [...], gdy faktycznie w trakcie kontroli uruchomione było urządzenie o numerze [...]
W trakcie wykonywanej kontroli przewoźnik dokonał zmian nieprawidłowych danych w obu zgłoszeniach, odpowiednio o godzinie 15:32:45 w zgłoszeniu [...] i o 15:33:34 w zgłoszeniu [...], wskazując dane zgodne ze stanem faktycznym, tj. numer rejestracyjny L. oraz lokalizator numer [...]
Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z [...] października 2020 r. Kierowca podpisał protokół bez uwag.
Postanowieniem z [...] grudnia 2020 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej (dalej jako "organ I instancji") wszczął z urzędu wobec skarżącego postępowanie sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z niedopełnieniem obowiązków wynikających z ustawy z dnia [...] marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, dalej: ustawa o SENT, w zgłoszeniach [...] i [...] z 1 października 2020 r.
Decyzją z [...] maja 2021 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 20 000 zł za podanie w wyżej wymienionych zgłoszeniach przewozowych danych niezgodnych ze stanem faktycznym, a zatem niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c) i lit. i ustawy o SENT.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie decyzją [...] października 2021 r. uchylił decyzję z [...] maja 2021 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją z [...] lutego 2022 r. Naczelnik Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 20 000 zł za podanie w wyżej wymienionych dwóch zgłoszeniach przewozowych danych niezgodnych ze stanem faktycznym.
Powyższa decyzja została uchylona w całości decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z [...] maja 2022 r. Organ odwoławczy zobowiązał organ I instancji do ponownej analizy przesłanek odstąpienia o nałożenia kary, określonych w art. 21 ust. 3 ustawy o SENT
Decyzją z [...] sierpnia 2022 r. organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za podanie w zgłoszeniu przewozowym [...] danych niezgodnych ze stanem faktycznym i odstąpił od nałożenia kary za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu [...]
Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącego odwołania, decyzją z [...] stycznia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 5 ustawy o SENT oraz wskazał na obowiązek podmiotu wysyłającego podania w zgłoszeniu numerów rejestracyjnych środka transportu oraz numeru lokalizatora lub numeru urządzenia. Sankcją za niewykonanie omawianego obowiązku jest kara pieniężna w wysokości 10 000 zł, w odniesieniu do każdego zgłoszenia przewozu towaru.
Organ ustalił, że przedmiotem przewozu według zgłoszeń był olej napędowy. W momencie kontroli w tych zgłoszeniach jako numer rejestracyjny pojazdu samochodowego wpisany był numer W. , natomiast faktycznie pojazd posiadał numer rejestracyjny L. , ponadto w zgłoszeniach wpisano numer lokalizatora GPS [...], a w kontrolowanym pojeździć o nr rej. L. uruchomiony był lokalizator o nr [...] W trakcie kontroli drogowej przewoźnik dokonał modyfikacji w zgłoszeniach zmieniając niezgodne ze stanem faktycznym: numer rejestracyjny pojazdu samochodowego oraz numer urządzenia lokalizującego. Potwierdzeniem zmian w zgłoszeniach, które zostały dokonane w wyniku kontroli funkcjonariuszy, są zapisy czasu modyfikacji tych zgłoszeń.
Organ odwoławczy stwierdził, że niezgodne ze stanem faktycznym dane zawierały oba kontrolowane zgłoszenia i niezgodności te dotyczyły tych samych elementów, w obu zgłoszeniach podano nieprawidłowy numer rejestracyjny pojazdu samochodowego W. oraz nieprawidłowy numer urządzenia lokalizacyjnego GPS [...]
W tych okolicznościach sprawy organ uznał za uzasadnione nałożenie na skarżącego kary pieniężnej. Organ odwoławczy jednocześnie podkreślił, że karę pieniężną nałożono za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu [...], natomiast odstąpiono od nałożenia kary za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu [...]
Odnosząc się do argumentu skarżącego, że nieprawidłowość wynikała z błędu stażystki, która wprowadziła nieprawidłowe dane do systemu, które następnie sam autoryzował, organ II instancji stwierdził, że skarżący jako profesjonalista zajmujący się transportem paliw powinien zabezpieczyć swoje interesy poprzez zapewnienie wykonywania działalności przewozowej zgodnie z przepisami prawa. Zatrudniając pracowników w swojej firmie, strona nie powinna dopuścić do takich nieprawidłowości. W świetle przepisów o SENT to skarżący jest przewoźnikiem i wszelkie skutki związane z naruszeniem przepisów dotyczących przewoźnika dotyczą właśnie tego podmiotu.
Organ odwoławczy podniósł, że przypadkach uzasadnionych ważnym interesem
podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.
Organ odwoławczy stwierdził, że nie można było przyjąć, że ustalone w rozpoznawanej sprawie nieprawidłowości stanowią drobne, nieistotne błędy. Podkreślił, że stwierdzenie w zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym powoduje nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł i organ nie działa w ramach uznania administracyjnego, nie może wymierzyć kary w niższej wysokości, ponieważ ustawodawca nie wyposażył organu w prawo do jej miarkowania.
Organ przeanalizował przesłankę ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego i stwierdził, że nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w oparciu o przesłankę ważnego interesu przewoźnika. Z ustaleń organu wynika, że skarżący nie posiada zaległości podatkowych i zaległości wobec ZUS. Na podstawie Centralnego Rejestru Czynności Majątkowych organ ustalił, że skarżący posiada majątek o znacznej wartości w postaci taboru pojazdów ciężarowych, gruntów zabudowanych oraz rolnych. Na podstawie danych aplikacji SUDOP - Wyszukiwanie pomocy otrzymanej przez beneficjenta ustalono, że skarżący w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 27 kwietnia 2021 r. otrzymał jako pomoc de minimis, pomoc o wartości 128 921,41 zł brutto, kwotę 110 222,22 zł w formie gwarancji, natomiast kwotę 18699,19 zł w formie refundacji. Strona uzyskała również pomoc publiczną w dniu 23 grudnia 2021 r., o wartości brutto 100 800 zł w formie gwarancji.
Mając powyższe na względzie organ odwoławczy stwierdził, że dochody skarżącego nie wskazują na to, by firma mogła być postawiona w stan likwidacji, a wysokość kary nałożonej zaskarżoną decyzją nie grozi utratą płynności finansowej. Strona jest w stanie uregulować karę pieniężną bez zagrożenia obniżenia rentowności prowadzonej firmy, czy jej egzystencji. Nie wystąpiły zatem w ocenie organu okoliczności wyjątkowe uzasadniające zastosowanie ulgi ze względu na ważny interes przewoźnika. Analiza zarejestrowanych przewozów w systemie SENT wykonywanych przez skarżącego wykazała, że w okresie od września 2019 r. do stycznia 2023 r. podmiot wystąpił w 103 783 zgłoszeniach SENT (w tym w 98 283 w roli przewoźnika, w 31 512 w roli odbiorcy i w 82888 w roli wysyłającego). Organ zauważył, że liczba zgłoszeń SENT dokonanych przez przewoźnika w okresie pandemii wirusa SARSCoV-2 utrzymywała się na bardzo wysokim poziomie.
Dokonując analizy interesu publicznego organ odwoławczy stwierdził, że nie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności. Uwzględniono okoliczność, że stwierdzone błędy polegające na zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym zostały powielone w drugim zgłoszeniu SENT podczas jednego przewozu i nie nałożono na skarżącego kary w wysokości 20 000 zł za naruszenia stwierdzone w dwóch zgłoszeniach SENT. Odstępując od wymierzenia kary pieniężnej w zakresie nieprawidłowości powielonych w drugim zgłoszeniu organ uznał, że zostały zastosowane środki niezbędne dla osiągnięcia celu, którym jest zapobieganie przestępczości w zakresie obrotu towarami wrażliwymi. W tym wypadku przesłanka interesu publicznego została spełniona, gdyż cele ustawy zostały osiągnięte poprzez nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w pierwszym zgłoszeniu SENT.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie G. P. zaskarżył w całości decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie.
Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 24 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 1, 2 i 5 w związku z art. 8 ust. 1 oraz art. 5 ust. 4 ustawy o SENT, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącego kary;
2) art. 24 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT, poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy ziściły się wszystkie przesłanki do jego zastosowania, a organ kompletnie pominął podnoszone fakty i okoliczności, które w jednoznaczny sposób potwierdzały, że zaistniała sytuacja nie miała wpływu na prawidłowość zgłoszenia, jaki nie pozwalała stwierdzić, że skarżący nie dopełnił obowiązków wynikających z ustawy;
3) art. 187 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, o czym szczegółowo poniżej w uzasadnieniu niniejszego odwołania;
4) art. 120 i art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez całkowity brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, o czym świadczy fakt, że skarżący po stwierdzeniu przedmiotowej sytuacji niezwłocznie usunął dodatkowe dane;
5) art. 121 Ordynacji podatkowej, poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów państwa;
6) art. 2a Ordynacji podatkowej, poprzez rozstrzyganie wszelkich wątpliwości nie na korzyść podatnika, ale na korzyść organu;
7) art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, poprzez dokonanie wykładni przepisów i rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść skarżącego jako przedsiębiorcy, tak by nałożyć na niego możliwie wysoką karę;
8) art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej - zasady proporcjonalności - przejawiającym się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu, jaki ma osiągnąć ustawa o SENT i nieuwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla strony rozwiązań przewidzianych przez ustawę;
9) pominięcie ratio legis przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, którym było przeciwdziałanie nadużyciom w handlu paliwem oraz likwidacja tzw. "szarej strefy.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji i umorzenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiot kontroli sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie obowiązków w zakresie systemu monitorowania drogowego przewozu towarów.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 104), dalej jako "ustawa SENT".
Jak wynika z treści art. 5 ust. 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu.
Zgodnie z art. 5 ust. 4 pkt 1 ustawy SENT, w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o:
a) dane przewoźnika obejmujące:
– imię i nazwisko albo nazwę,
– adres zamieszkania albo siedziby,
b) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej,
c) numery rejestracyjne środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a,
d) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru,
e) planowaną datę zakończenia przewozu towaru,
f) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane,
g) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju, albo numer identyfikacyjny miejsca, o którym mowa w art. 16b ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym,
h) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi,
i) numer lokalizatora albo numer urządzenia.
Stosownie do przepisu art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru - odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.
Z art. 26 ust. 3 ustawy SENT wynika, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:
1) nie stanowi pomocy publicznej albo
2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
W rozpoznawanej sprawie przepis art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT został prawidłowo zastosowany jako materialnoprawna podstawa nałożenia kary pieniężnej.
Kontrola pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], przewożącego olej napędowy na podstawie zgłoszeń SENT[...] i SENT[...], wykazała rozbieżności ze stanem faktycznym danych zawartych w wyżej wymienionych zgłoszeniach SENT w zakresie numeru rejestracyjnego ciągnika samochodowego oraz numeru lokalizatora. W zgłoszeniach jako numer rejestracyjny ciągnika podano numer [...], gdy w rzeczywistości był to numer [...] W odniesieniu do lokalizatora GPS w kontrolowanych zgłoszeniach wskazano lokalizator o numerze [...], podczas gdy w trakcie kontroli uruchomione było urządzenie o nr [...] Przewoźnik dokonał aktualizacji zgłoszeń SENT poprzez wpisanie prawidłowego numeru środka transportu i numeru lokalizatora dopiero po ujawnieniu nieprawidłowości. W obu zgłoszeniach w trakcie wykonywanej kontroli, odpowiednio o godzinie 15:32:45 w zgłoszeniu SENT[...] i o 15:33:34 w zgłoszeniu SENT[...], dokonano zmian, wskazując dane zgodne ze stanem faktycznym, tj. nr rej. LB56118 oraz lokalizator nr [...]
Brak aktualizacji wyżej wymienionych danych w zgłoszeniu przewozu przed rozpoczęciem przewozu oraz do chwili zatrzymania pojazdu do kontroli nie budzi zatem wątpliwości.
W tych okolicznościach sprawy organ nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za podanie w zgłoszeniu przewozowym SENT[...] danych niezgodnych ze stanem faktycznym i odstąpił od nałożenia kary za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym w zgłoszeniu SENT[...].
Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do oceny, czy organ prawidłowo przeanalizował ustawowe przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Skarżący uważa bowiem, że organ powinien był odstąpić całkowicie od wymierzenia kary pieniężnej za stwierdzone w toku kontroli naruszenia.
W ocenie sądu w rozpatrywanej sprawie organy wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się odmawiając zastosowania art. 24 ust. 3 ustawy SENT, w myśl którego w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-1b, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.
Pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego nie zostały zdefiniowane w ustawie. Użycie słowa "ważny" akcentuje wyjątkowy charakter interesu przewoźnika i wiąże się z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, które mogą go uzasadniać. Pojęcie interesu publicznego to natomiast dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, itp. Pojęcia te mają cechy charakterystyczne dla klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga wyraźnego odniesienia do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzję. Jak podkreśla się w orzecznictwie, niemożność jednoznacznego zdefiniowania tych pojęć powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku ich znaczenie może uwzględniać różne aspekty i okoliczności konkretnej sprawy.
Konieczne jest w tym miejscu zwrócenie uwagi, że w ustawie SENT ustawodawca nie wyposażył organu w możliwość miarkowania kar, ani ich zmiany w zależności od uznania administracyjnego (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20 oraz z 13 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 3478/18). Tym niemniej uznanie administracyjne znajduje ograniczone zastosowanie przy ocenie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. W przepisie art. 24 ust. 3 ustawy SENT przewidziano bowiem możliwość organu odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony lub interesem publicznym.
Przechodząc do przesłanek pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej wskazać należy, że o istnieniu ważnego interesu przewoźnika, uprawiającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje subiektywne przekonanie przewoźnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na tenże interes. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin powodujące brak możliwości uregulowania nałożonej kary przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika. Pojęcia tego nie należy jednak ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania (vide wyrok NSA z 1 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 362/20).
W sprawie niniejszej wniosek o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej skarżący uzasadniał tym, że błędy w treści zgłoszeń zostały niezwłocznie zaktualizowane. Stwierdzone uchybienia formalne nie uzasadniają zdaniem skarżącego nałożenia kary pieniężnej, ponieważ nie doszło do uszczuplenia budżetu państwa. Stosunek kary do stwierdzonych nieprawidłowości jest niewspółmiernie wysoki. Skarżący podkreślił, że przewóz nie był wykonywany w celu oszustwa, czy też innych przestępstw. Towar został dostarczony, co potwierdziły podmioty odbierające, w związku z czym nie można zarzucić skarżącemu niedbałości czy nienależytej staranności w prowadzeniu swoich spraw.
Odnosząc się do argumentów skarżącego stwierdzić należy, że skarżący nie wskazał i nie udokumentował ważnego interesu, nie wskazał nadzwyczajnych zdarzeń losowych wpływających na jego sytuację materialną, które uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Skarżący na żadnym etapie postępowania nie przedłożył dokumentów, z których można by wysnuć odmienne wnioski.
Organ dokonał analizy sytuacji majątkowej skarżącego oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji nałożonej na stronę kary. Z ustaleń organu wynika, że skarżący w okresie od września 2019 r. do stycznia 2023 r. wystąpił w 103 783 zgłoszeniach SENT, w 98 283 jako przewoźnik, w 31 512 jako odbiorca, w 82 888 jako nadawca (wydruk z rejestru SENT – k. 203 akt adm.). Z informacji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. P. z [...] stycznia 2022 r. (k. 128 akt adm.) oraz informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. P. z [...] stycznia 2022 r. (k. 129 akt adm.) wynika, że skarżący nie ma zaległości objętych tytułami wykonawczymi, ani zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Skarżący nie miał również żadnych zaległości podatkowych i celnych (informacja z Systemu Zefir2 – k. 57 akt adm.) oraz nie posiadał należności skierowanych do windykacji i nie jest prowadzone przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne (informacja Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. – k. 58 akt adm.). Organ I instancji ustalił również, że skarżący w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 27 kwietnia 2021 r. otrzymał pomoc de minimis o wartości 128 921,41 zł, w tym kwotę 110 222,22 zł w formie gwarancji i kwotę 18 699,19 zł w formie refundacji (wydruk SUDOP – k. 91 akt adm.).
Organy obu instancji szczegółowo przeanalizowały i oceniły sytuację finansowo-ekonomiczną oraz majątkową skarżącego w oparciu o przesłane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. P. – informacje o podmiocie (karta E-ORUS), wyciąg z Centralnego Rejestru Czynności Majątkowych, deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, deklaracje o wewnątrzwspólnotowym nabyciu pojazdów (k. 119-127 akt adm.). Z dokumentów tych wynika, że w roku 2019 skarżący odnotował dochód w kwocie 777 526,89 zł, w roku 2020 – 1 026 253,57 zł, a w roku 2021 r. – 2 343 580,12 zł. Przeprowadzona przez organy analiza wykazała, że kondycja finansowa skarżącego jest dobra oraz że zapłata nałożonej kary pieniężnej nie doprowadzi do upadłości i nie spowoduje innych niepożądanych społecznie skutków. Skarżący nie ma zaległości podatkowych ani innych nieuregulowanych zobowiązań publicznoprawnych, a wysokość kary w zestawieniu z osiąganymi przez skarżącego zyskami pozwala na ocenę, że zapłata kary w kwocie 10 000 zł nie będzie nadmierną dolegliwością. Nie zachodzą zatem żadne okoliczności wskazujące na ważny interes strony, dający podstawę do odstąpienia od nałożenia kary.
W rozpoznawanej sprawie organ dokonał również pogłębionej analizy przesłanki interesu publicznego. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wytłumaczył w dostateczny sposób, że w sprawie nie zaistniały takie okoliczności, które mieściłyby się w pojęciu interesu publicznego.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że właściwe odczytanie klauzuli interesu publicznego jako przewidzianej w art. 24 ust. 3 ustawy SENT przesłanki odstąpienia od nałożenia kary, powinno nastąpić z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a zatem organ winien rozważyć, czy przewidziana sankcja stanowi w konkretnym stanie faktycznym dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia, czy też jest niewspółmiernie dolegliwa, przez co zasada proporcjonalności zostaje naruszona. Jeżeli sankcja, która miałaby być zastosowana jest nadmierna (dolegliwa w stopniu większym niż jest to niezbędne dla osiągnięcia założonego celu) to klauzula interesu publicznego nakazuje odstąpienie od nałożenia kary. Z uzasadnienia projektu ustawy SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Ma stanowić narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu paliwami płynnymi, alkoholem całkowicie skażonym oraz suszem tytoniowym, bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków. Jak wynika zatem z uzasadnienia ustawy SENT, kary w niej przewidziane nie mają charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny. Nie leży w interesie publicznym, aby nakładać na przewoźnika działającego legalnie dolegliwą karę pieniężną tylko z tej przyczyny, że dopuścił się on pewnych uchybień formalnych, o nieistotnym znaczeniu, jeżeli uchybienia te nie tylko nie stanowiły realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa, w postaci możliwości uszczuplenia dochodów podatkowych, ale nawet nie stwarzały ryzyka takiego uszczuplenia (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20; z 27 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 790/20; z 19 lutego 2021 r., sygn. akt II GSK 1353/20; z 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 291/21).
Organ dokonując analizy "interesu publicznego" nie stwierdził, że doszło do naruszenia zasady proporcjonalności. Organ uwzględnił okoliczność, że stwierdzone błędy polegające na zgłoszeniu danych niezgodnie ze stanem faktycznym zostały powielone w drugim zgłoszeniu SENT podczas jednego przewozu i nie nałożył na skarżącego kary za wszystkie stwierdzone naruszenia, czyli dwukrotnie wyższej. Organ odstąpił od wymierzenia kary pieniężnej w części dotyczącej zgłoszenia SENT[...] podnosząc, że przesłanka interesu publicznego została spełniona, ponieważ cele ustawy dotyczące zapobiegania przestępczości w zakresie obrotu paliwami zostały osiągnięte poprzez nałożenie tylko za jedno naruszenie kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za podanie danych niezgodnie ze stanem faktycznym. Stwierdzone nieprawidłowości są oczywiste i nie budzą wątpliwości.
Podkreślenia wymaga, że niezgodność obu zgłoszeń ze stanem faktycznym nie była tak niewielka i nieistotna, jak twierdzi skarżący. Podanie innego numeru rejestracyjnego środka przewozowego oraz innego numeru lokalizatora uniemożliwia prawidłowe monitorowanie danego przewozu. Wymierzona skarżącemu kara nie może być w tych okolicznościach uznana za nieproporcjonalną do stwierdzonego naruszenia. Nie sposób również nie zauważyć, że skarżący nie zweryfikował sam zgłoszenia i nie wprowadził poprawnych danych, lecz uczynił to dopiero na skutek kontroli.
W rozpatrywanej sprawie organy wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się wymierzając skarżącemu karę pieniężną za stwierdzone naruszenie i odstępując od nałożenia kary w pozostałym zakresie. To, że skarżący nie zgadza się z wywodami organów, nie świadczy o naruszeniu zasady zaufania do organów administracji. Organy uwzględniły okoliczność, że stwierdzone naruszenia wynikały z faktu dokonania dwóch zgłoszeń do tego samego przewozu i prawidłowo uznały, że interes publiczny nie wymaga nakładania kary w stosunku do każdego zgłoszenia z osobna. Natomiast w stosunku do jednego zgłoszenia zastosowane zostały środki niezbędne dla osiągnięcia celu, którym jest zapobieganie przestępczości w zakresie obrotu paliwami.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego i brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przepisy te stanowią, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej), organy mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Zgodnie zaś z art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wbrew zarzutom skargi okoliczności faktyczne sprawy nie budzą wątpliwości, ustalenia poczynione w sprawie znajdują swoje uzasadnienie i podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym oraz zostały dokonane w granicach wyznaczonych zasadami prowadzonego postępowania, o których mowa w powołanych wyżej przepisach Ordynacji podatkowej.
Bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, ponieważ organ działał na podstawie i w granicach prawa, a okoliczność naruszenia przez skarżącego obowiązku wynikającego z przepisu art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c i lit. i ustawy SENT nie budzi wątpliwości.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.).
Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy wniosek taki został złożony przez organ, a skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.