III SA/Lu 105/25

III SA/Lu 105/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Iwona Tchórzewska
Jerzy Drwal /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna dla Studentów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1571
art. 307 ust. 1; art. 308; art. 313 ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec,, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant: Referent Paulina Rolińska-Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi G. C. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów [...] w Lublinie z dnia 13 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia studenta z uczelni oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] 2024 r. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna dla Studentów Uniwersytetu M. w L. utrzymała w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów U. z dnia [...] 2024 r. w przedmiocie wydalenia G. C. z uczelni.
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
Wobec G. C., studentce na kierunku Romanistyka na Wydziale Filologicznym U. , wszczęto postępowanie wyjaśniające, a następnie złożono wniosek o ukaranie obwinionej o naruszenie obowiązku postępowania zgodnie z treścią ślubowania w zakresie dbania o godność studenta i o dobre imię Uniwersytetu oraz przestrzegania zasad honoru i zwyczajów akademickich oraz naruszenie obowiązku przestrzegania przepisów prawa autorskiego, w szczególności art. 1, art. 3, art. 4, art. 8 ust. 1 i 2, art. 16 oraz art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 24, ze zm.), co stanowi zachowanie uchybiające godności studenta, to jest o zachowanie niegodne, o którym mowa w art. 307 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, ze zm.).
W toku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego skarżącą obwiniono o to, że w dniu 7 lipca 2023 r. wprowadziła do systemu USOS U. – podając się za jej autorkę - pracę licencjacką, w której wykorzystała znaczną część pracy magisterskiej autorstwa V. F. pt. [...] ([...], bez wskazania tego źródła. Zachowanie skarżącej wyczerpywało znamiona czynu zabronionego określonego w art. 115 ust. 1 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych - jako "przywłaszczenie autorstwa" oraz świadczyło o naruszeniu § 13 ust. 3 i 8 Regulaminu studiów na Uniwersytecie M. w L..
Orzeczeniem z dnia [...] 2024 r. Komisja Dyscyplinarna dla Studentów U. uznała skarżącą za winną popełnienia zarzucanego jej czynu i wymierzyła karę dyscyplinarną wydalenia z Uczelni.
W uzasadnieniu orzeczenia Komisja Dyscyplinarna wyjaśniła m.in., że zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy pozwalał jednoznacznie potwierdzić sprawstwo i winę skarżącej odnośnie zachowań objętych wnioskiem o ukaranie skierowanym przez Rzecznika Dyscyplinarnego. W postępowaniu wywołano dowód z opinii biegłego językoznawcy, prof. R. S., który potwierdził, że praca dyplomowa G. C. stanowi powielenie pracy autorstwa V.. F.. Ponad wszelką wątpliwość istnieją fragmenty pracy G. C., które wykazują podobieństwo do pracy dyplomowej V.. F. pod względem treści, struktury formułowanych zdań, czy sposobu cytowania. Z ustaleniami biegłego korelują zeznania świadka, promotor obwinionej - dr A. K., która niezwykle drobiazgowo i wnikliwie zeznawała na okoliczności przygotowania przez obwinioną kwestionowanej pracy dyplomowej, zastrzeżeń powstałych w trakcie weryfikacji i dalszych części pracy oraz ujawnienia podejrzenia plagiatu przez uczestniczkę seminarium dyplomowego. Według świadka, brak pełnej zgodności między pracami wynika z drobnych różnic w zakresie wyboru tematu pracy badawczej, zmiany szyku formułowanego zdania, eliminacji części informacji z pracy V.. F..
Komisja Dyscyplinarna podała, że przypisany obwinionej czyn jest sam ze swej istoty niezwykle poważny. Funkcjonując w ramach społeczności akademickiej ciężko się dopuścić zachowania o wyższym stopniu społecznej szkodliwości, jak przypisanie sobie autorstwa cudzej pracy dyplomowej i wykorzystania cudzych analiz celem ich przedłożenia w charakterze autorskiej pracy, stanowiącej podstawę uzyskania stopnia zawodowego. Okoliczności popełnienia czynu wskazują zarówno na szczególne silne, jak i negatywne nastawienie woli obwinionej. Wina skarżącej i stopień karygodności przypisanego jej czynu są wysokie. W toku postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego obwiniona, mimo że miała możliwość uczestniczyć w czynnościach procesowych, zaniechała tego i nie wykazała skruchy. Adekwatną sankcją dla obwinionej jest kara wydalenia z Uczelni. Sankcja ta, choć najsurowsza z możliwych, będzie odpowiadała stopniowi społecznej szkodliwości przypisanego obwinionej zachowania. Jednocześnie będzie stanowiła adekwatną represję do stopnia winy.
W odwołaniu od ww. orzeczenia skarżąca reprezentowana przez obrońcę zarzuciła m. in., że:
- poczyniono błędy w ustaleniach faktycznych;
-uwzględniono pobieżną opinię biegłego językoznawcy prof. R. S., który nie rozważył możliwości, że podobieństwo prac wynika z korzystania z tożsamych źródeł i cytowania podobnych fragmentów, apriorycznie zakładając, że praca na pewno jest plagiatem i nie mogła powstać wskutek korzystania z tożsamych prac bazowych;
- nie uwzględniono wniosku o przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej ustnej opinii biegłego.
- nie przesłuchano obwinionej przez cały okres gromadzenia materiału dowodowego.
Zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] 2024 r. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna dla Studentów U. w [...] utrzymała w mocy skontrolowane orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej z dnia [...] 2024 r.
Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna wskazała m.in., że można zgodzić się z tezą, iż korzystanie z tych samych źródeł może skutkować przypadkowym podobieństwem prac. Jednak już wybór do pracy tych samych fragmentów źródeł, które zostały ujęte w pracy stanowiącej punkt odniesienia, rodzi niemal pewność plagiatu, a jednakowa kolejność tych fragmentów (z czym mamy do czynienia w zakwestionowanej pracy) usuwa jakiekolwiek wątpliwości w tej kwestii, ponieważ prawdopodobieństwo przypadkowości takiej zbieżności jest bliskie zeru. Słuszność tej konkluzji potęguje obecność w obu pracach (w transkrypcjach dialogów) tych samych błędów interpunkcyjnych.
Zarzut nieprzesłuchania strony także nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ przesłuchanie obwinionego nie jest w postępowaniu dyscyplinarnym warunkiem wydania orzeczenia merytorycznego. Zarówno Rzecznik dyscyplinarny, jak i Komisja Dyscyplinarna dążyli do przesłuchania obwinionej, a nie doszło do tego tylko dlatego, że obwiniona nie stawiała się na wezwania. Jednocześnie w postępowaniu dyscyplinarnym wobec studentów nie znajduje zastosowania art. 137 k.p.k. ponieważ kwestię dopuszczalności dokonywania wezwań drogą telefoniczną reguluje odmiennie § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia (Dz. U. z 2018 r. poz. 1882). Przepis ten zezwala na dokonywania wezwań drogą telefoniczną w każdym przypadku.
W odniesieniu do zarzutu niezasadnego oddalenia wniosków dowodowych o przesłuchanie V. F. oraz przesłuchanie biegłego, Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna podniosła, że przesłuchanie autorki oryginalnej pracy mogłoby podważyć ustalony stan faktyczny jedynie wtedy, gdyby V. F. mogła, choćby tylko hipotetycznie, wskazać okoliczności wykluczające możliwość zapoznania się z jej pracą przez obwinioną. Tymczasem z akt sprawy wynika, że V.. F. stwierdziła, iż udostępniła obwinionej swoją gotową pracę magisterską (e-mail J.. K. do G.. C., k. [...]; e-mail A.. K. do G.. C., k. [...]; zeznania A.. K., k. [...]). Także obwiniona przyznała, że miała dostęp do oryginalnej pracy, tyle że nie do jej ostatecznej wersji. Fakt posiadania przez obwinioną dostępu do pracy V.. F. jest zresztą oczywisty, biorąc pod uwagę treść obu prac. Inne informacje dotyczące przedmiotowej sprawy, które można byłoby uzyskać od V. F. - jak np. jej ewentualna zgoda na wykorzystanie jej pracy przez obwinioną w sposób niezgodny z prawem - nie mają znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Również przesłuchanie biegłego jest w niniejszej sprawie zbędne. Sporządzona przez niego opinia w samej tylko jej części opisowej (porównawczej) pozwala komisji ocenić, czy mamy do czynienia z plagiatem; dokonanie tego rodzaju oceny nie wymaga posiadania wiedzy specjalistycznej z innej dziedziny niż prawo.
Utrzymując w mocy orzeczenie I instancji, Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna podzieliła stanowisko, że zastosowana kara jest adekwatna, biorąc pod uwagę nie tylko to, jak duża część pracy magisterskiej V. F. została przez obwinioną wykorzystana w jej pracy licencjackiej na zasadzie przywłaszczenia autorstwa, ale także to, że owa - przejęta wprost lub z niewielkimi zmianami redakcyjnymi - cześć pracy V.. F. stanowi niemal całą pracę obwinionej.
Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna zwróciła uwagę na zachowanie obwinionej po popełnieniu zarzucanego jej czynu. Obwiniona nie tylko nie przyznała się do zarzuconego jej czynu, ale także nie okazała żadnej skruchy, a co więcej, próbowała obarczyć winą za swój postępek promotorkę dr A.. K., zarzucając jej zbyt małe zaangażowanie w udzielaniu jej pomocy przy pisaniu pracy. Bardzo niestosowne były także uwagi obwinionej pod adresem dr A.. K. oraz formułowane przez obwinioną w korespondencji z władzami wydziału zapowiedzi, że w razie nieudzielenia jej pomocy "skieruje swoją sprawę" do rektora i "do wiadomości Ministra Szkolnictwa Wyższego". Zgodnie z procedurami i obowiązującymi przepisami promotor, jak też władze uczelni, w przypadku stwierdzenia opisanych powyżej nieprawidłowości, mają obowiązek podjęcia konkretnych działań, co w niniejszej sprawie nastąpiło w terminie i w sposób prawidłowy, niezależnie od zapowiedzi obwinionej.
Wymierzona kara spełni, zdaniem Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej, przede wszystkim funkcję wychowawczą, której nie gwarantowałyby kary łagodniejsze, niewspółmierne do wagi przewinienia będącego jednym z najpoważniejszych deliktów dyscyplinarnych, jakich może dopuścić się student.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie G. C. zarzuciła naruszenie:
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy zmierzającego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, co stanowiło istotne naruszenie pierwszeństwa słusznego interesu strony - a to poprzez przyjęcie przez Komisję Dyscyplinarną, że skarżąca splagiatowała pracę, a następnie, przeprowadzenie całego postępowania w sposób bezpośrednio zmierzający do udowodnienia tej tezy, Komisja w żadnym miejscu nie rozważała dowodów przeciwnych, nie przyjmowała alternatywnych sposobów rozumowania, ani nie przyjęła wniosków dowodowych zmierzających do ewentualnego podważenia linii po jakiej zmierzało postępowanie, Komisja w sposób zdecydowany i nieotwarty na alternatywy parła od samego początku do wymierzenia obwinionej kary wydalenia z uczelni nie starając się ustalić faktów i prawdziwego toku wydarzeń, a jedynie dążąc do ugruntowania i utwierdzenia się w założonej pierwotnie tezie;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie dowodu z przesłuchania ukaranej skarżącej;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosku obrońcy o przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej ustnej opinii biegłego, uniemożliwiający przeprowadzenie skutecznej obrony i zakwestionowania lub doprecyzowania ustaleń zawartych w opinii prof. R. Sosnowskiego.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia.
Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 307 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, student podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie przepisów obowiązujących w uczelni oraz za czyn uchybiający godności studenta.
Katalog kar dyscyplinarnych określony jest w art. 308 ustawy, i są to:
1) upomnienie;
2) nagana;
3) nagana z ostrzeżeniem;
4) zawieszenie w określonych prawach studenta na okres do 1 roku;
5) wydalenie z uczelni.
Rzecznika dyscyplinarnego do spraw studentów powołuje rektor spośród nauczycieli akademickich uczelni (art. 309 ust. 1).
W sprawach dyscyplinarnych studentów orzekają komisja dyscyplinarna oraz odwoławcza komisja dyscyplinarna, powołane spośród nauczycieli akademickich i studentów uczelni, w trybie określonym w statucie (art. 310 ust. 1 ustawy).
Skład orzekający komisji dyscyplinarnej określa art. 311 ustawy.
Rzecznik dyscyplinarny do spraw studentów wszczyna postępowanie wyjaśniające na polecenie rektora, którego informuje o dokonanych ustaleniach (art. 313 ust. 1 ustawy).
Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny do spraw studentów umarza postępowanie lub kieruje do komisji dyscyplinarnej wniosek o ukaranie. Rzecznik dyscyplinarny może również złożyć wniosek do rektora o wymierzenie kary upomnienia (art. 311 ust. 2 ustawy).
Postępowanie dyscyplinarne wszczyna komisja dyscyplinarna na wniosek rzecznika dyscyplinarnego do spraw studentów (art. 314 ust.1).
Instytucję odwołania od orzeczenia komisji dyscyplinarnej unormowano w art. 317 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
Zatarcie kary dyscyplinarnej uregulowano w art. 319 ustawy. Przepis ten w ust. 1 stanowi, że zatarcie kary dyscyplinarnej następuje po upływie 3 lat od uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu.
Organ, który orzekł karę dyscyplinarną, może orzec o jej zatarciu na wniosek ukaranego, złożony nie wcześniej niż po upływie roku od uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu (art. 319 ust. 2 ustawy).
Do postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego wobec studentów w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, z wyłączeniem art. 82 (art. 320 ustawy).
W wykonaniu zawartej w art. 321 Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce delegacji, wydano rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia (Dz.U.2018.1882). Ww. rozporządzenie w § 3 stanowi, że w postępowaniu wyjaśniającym i w postępowaniu dyscyplinarnym wezwania, zawiadomienia, postanowienia, orzeczenia i inne pisma są doręczane za potwierdzeniem odbioru (ust.1).
Wezwania, zawiadomienia, postanowienia, orzeczenia i inne pisma, od których daty doręczenia biegną terminy, są doręczane przez uprawnionego pracownika uczelni albo operatora pocztowego w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (ust. 2).
Wezwań i zawiadomień można dokonywać również telefonicznie, pozostawiając w aktach sprawy adnotację zawierającą datę i treść przekazanego wezwania albo zawiadomienia, wraz z podpisem osoby, która dokonała tej czynności (ust.3).
Przepisy ust. 3 i 4 stosuje się, jeżeli przemawia za tym potrzeba usprawnienia prowadzonego postępowania wyjaśniającego lub postępowania dyscyplinarnego oraz nie prowadzi to do naruszenia praw ich uczestników (ust. 5).
W myśl § 3 ust. 6, przepisów ust. 3 i 4 nie stosuje się do doręczania wezwań, zawiadomień, postanowień, orzeczeń i innych pism:
1) od których daty doręczenia biegną terminy;
2) kierowanych do studenta, którego czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające;
3) kierowanych do obwinionego.
Według § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia, jeżeli zebrane w toku postępowania wyjaśniającego dowody dają do tego podstawę, rzecznik dyscyplinarny wzywa studenta, którego czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, w celu przedstawienia zarzutów oraz do złożenia wyjaśnień, w tym do zajęcia stanowiska wobec przedstawionych zarzutów i zebranych dowodów.
Odmowa złożenia wyjaśnień przez studenta, którego czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, lub jego nieusprawiedliwione niestawiennictwo nie stanowią przeszkody do zakończenia tego postępowania w sposób określony w § 11 ust. 1, jeżeli pozostałe zebrane dowody dają do tego podstawę (§ 7 ust. 2).
Wzywając studenta, którego czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, w celu przedstawienia zarzutów oraz do złożenia wyjaśnień, rzecznik dyscyplinarny informuje go o skutkach niestawiennictwa oraz o treści ust. 2 (§ 7 ust. 3 cyt. rozporządzenia).
W myśl § 8 ww. rozporządzenia, rzecznik dyscyplinarny, przed odebraniem wyjaśnień od studenta, którego czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, poucza go o jego prawach i obowiązkach. Student, którego czynu dotyczy postępowanie wyjaśniające, podpisuje oświadczenie, że został pouczony o swoich prawach i obowiązkach i że zrozumiał to pouczenie.
Stosownie do § 11 ust. 1, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny, w oparciu o zgromadzone dowody:
1) wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego i przedstawia je rektorowi do zatwierdzenia albo
2) kieruje do komisji dyscyplinarnej wniosek o ukaranie, albo
3) składa do rektora wniosek o wymierzenie kary upomnienia.
Według § 12 ust. 1 wniosek o ukaranie zawiera:
1) imiona i nazwisko, imię ojca i adres zamieszkania studenta, którego czynu dotyczyło postępowanie wyjaśniające, oraz informację o kierunku i roku studiów;
2) dokładne określenie zarzucanego czynu, ze wskazaniem czasu, miejsca, sposobu i okoliczności jego popełnienia;
3) określenie proponowanej kary dyscyplinarnej;
4) uzasadnienie.
Do wniosku o ukaranie dołącza się akta postępowania wyjaśniającego (§ 12 ust. 2).
Przebieg postępowania dyscyplinarnego unormowano w § 13 - 31 ww. rozporządzenia.
Stanowi ono w § 13 ust. 4 pkt 1, że na posiedzeniu niejawnym skład orzekający wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego i skierowaniu sprawy do rozpoznania na rozprawie, albo
2) odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, albo
3) zwrocie wniosku o ukaranie rzecznikowi dyscyplinarnemu w celu uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, wskazując, w jakim zakresie ma nastąpić uzupełnienie postępowania, oraz wyznaczając termin uzupełnienia, nie dłuższy niż 30 dni od dnia doręczenia postanowienia.
Postanowienie, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, wydaje się w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w odpowiednio stosowanym art. 17 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (§ 13 ust. 5 rozporządzenia).
Według § 22 ust. 1 cyt. rozporządzenia komisja dyscyplinarna orzeka o:
1) ukaraniu, w którym uznaje obwinionego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i wymierza karę, albo
2) uniewinnieniu obwinionego, albo
3) umorzeniu postępowania.
Stosownie do § 23 ust. 1 rozporządzenia, orzeczenie zawiera:
1) nazwę komisji dyscyplinarnej, datę i miejsce rozpoznania sprawy i wydania orzeczenia;
2) imiona i nazwiska członków składu orzekającego, rzecznika dyscyplinarnego, protokolanta i obrońcy obwinionego, jeżeli został ustanowiony;
3) imiona i nazwisko, imię ojca obwinionego oraz informację o kierunku i roku studiów;
4) opis zarzucanego czynu, z określeniem miejsca i daty jego popełnienia;
5) rozstrzygnięcie komisji dyscyplinarnej;
6) uzasadnienie zawierające wyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej orzeczenia;
7) pouczenie stron o prawie do odwołania oraz o trybie i o terminie jego wniesienia.
Orzeczenie wraz z uzasadnieniem podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego (§ 23 ust. 2).
Stronom przysługuje prawo wniesienia odwołania od orzeczenia komisji dyscyplinarnej do odwoławczej komisji dyscyplinarnej (§ 25 ust. 1). Według § 28 ust. 1 cyt. rozporządzenia, rozprawę odwoławczą rozpoczyna sprawozdanie, w którym sprawozdawca przedstawia przebieg dotychczasowego postępowania dyscyplinarnego, treść zaskarżonego orzeczenia, przytoczone w odwołaniu zarzuty i okoliczności faktyczne sprawy (ust.1). Przed zakończeniem rozprawy odwoławczej przewodniczący składu orzekającego udziela głosu rzecznikowi dyscyplinarnemu, obrońcy obwinionego, jeżeli został ustanowiony, i obwinionemu, przy czym pierwszy głos przysługuje stronie, która wniosła odwołanie (§ 28 ust. 2).
W myśl § 29 ust. 1 odwoławcza komisja dyscyplinarna:
1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie komisji dyscyplinarnej albo
2) uchyla zaskarżone orzeczenie komisji dyscyplinarnej w całości albo w części i wydaje w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, albo
3) uchyla zaskarżone orzeczenie komisji dyscyplinarnej w całości i przekazuje sprawę komisji dyscyplinarnej do ponownego rozpoznania.
Jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego, odwoławcza komisja dyscyplinarna uchyla orzeczenie komisji dyscyplinarnej w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania przez inny skład orzekający komisji dyscyplinarnej, od której orzeczenia złożono odwołanie (§ 29 ust. 2 rozporządzenia).
Skarżąca przedstawiła pracę licencjacką "[...]" napisaną w trakcie studiów na Uniwersytecie M. w L. Wydział Filologiczny, Kierunek Romanistyka, specjalność język włoski. W trakcie poprawy tej pracy dr A. K. oceniła ją jako bardzo dobrą. Oceniająca powzięła wątpliwości co do samodzielności tejże pracy. Uzyskała od prof. M. W. pracę magisterską swojej dyplomantki V. F. pt. [...] di [...]". Dr A. K. porównała obie te prace. Stwierdziła, że oceniana praca jest niemal w całości kompilacją pracy mgr V. F. nieznacznie przeredagowanych lub sparafrazowanych. W tej sytuacji dr A. K. uznała, że nie widzi możliwości akceptacji pracy w Archiwum Prac Dyplomowych i przekazania jej do dalszych etapów przygotowania do obrony (k. [...] akt adm.). W dniu 14 lipca 2023 r. Prorektora ds. studentów i jakości kształcenia U. poinformowano o możliwości popełnienia plagiatu przez skarżącą będącą wówczas studentką III roku romanistyki I stopnia (k. [...] akt adm.). Pismem z dnia [...] 2023 r. Prorektor U. polecił rzecznikowi dyscyplinarnemu wszcząć postępowanie wyjaśniające wobec G. C.. Wszczęto je – na podstawie art. 313 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w sprawach studentów, a także sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia - postanowieniem rzecznika dyscyplinarnego z dnia 7 sierpnia 2023 r. Rzecznik dyscyplinarny miał obowiązek doręczyć skarżącej postanowienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego. Obowiązek ten wynikał z treści § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia.
W dniu 31 sierpnia 2023 r. skarżąca udzieliła profesjonalnemu pełnomocnikowi upoważnienia do obrony w postępowaniu przed organem dyscyplinarnym U. (k. [...] akt adm.). Pismem z dnia 1 września 2023 r. obrońca skarżącej zawiadomił Rzecznika dyscyplinarnego o zgłoszeniu udziału do sprawy (k. [...] akt adm.). Powyższe oznacza, że skarżąca wiedziała o toczącym się postępowaniu wyjaśniającym.
Rzecznik dyscyplinarny w toku postępowania wyjaśniającego może przesłuchiwać świadków, zasięgać opinii biegłych oraz przeprowadzać, zabezpieczać i utrwalać inne dowody (§ 6 ust.1 rozporządzenia).
Dr A. K. była wzywana przez rzecznika dyscyplinarnego do złożenia wyjaśnień w charakterze świadka w terminach wyznaczonych na dzień – 12 i 29 września 2023 r. Dr A. K. złożyła w dniu 29 września 2023 r. obszerne wyjaśnienia (k.[...] akt adm.) wskazujące m.in., że oceniana przez nią praca licencjacka jest prawie w całości kompilacją fragmentów pracy V. F..
W toku postępowania wyjaśniającego Rzecznik dyscyplinarny uzyskał pracę dyplomową V. F. oraz pracę licencjacką G. C..
Skarżącą wezwano do obowiązkowego osobistego stawiennictwa w dniu 19 października 2023 r. w celu przedstawienia jej zarzutów oraz złożenia wyjaśnień odnośnie zarzutów i zebranych dowodów. Wezwanie doręczono w dniu 12 października 2023 r. (k. [...] akt adm.). W wyznaczonym przez Rzecznika dyscyplinarnego na dzień 19 października 2023 r. terminie skarżąca nie stawiła się. Stawił się jej pełnomocnik. Wyjaśnił on, że w aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia, że nieobecność skarżącej nie jest nieusprawiedliwiona, że chce ona stawić się na wezwanie i odnieść się do zarzutów i wnosi o wyznaczenie nowego terminu spotkania. Protokół przesłuchania (k. [...] akt adm.).
Rzecznik dyscyplinarny stwierdził w postanowieniu z dnia 19 października 2023 r. o przedstawieniu zarzutów, że w dniu 7 lipca 2023 r. skarżąca przywłaszczyła sobie autorstwo cudzego utworu poprzez nieautoryzowane wykorzystanie w pracy licencjackiej, z jednoczesnym podaniem się za jej wyłączną autorkę oraz przesłaniem jej do systemu USOS U., znacznej części tekstu pracy magisterskiej autorstwa V. F. pt. [...] di [...]" napisanej w roku akademickim 2021- 2022 w ramach studiów na Uniwersytecie R. "L. S.", pod kierunkiem prof. M. W.. Rzecznik dyscyplinarny uznał, że skarżąca uchybiła godności studenta, naruszyła obowiązujące w Uniwersytecie M. C. - S. przepisy § 13 ust. 3 i ust. 8 Regulaminu studiów na U.. Rzecznik dyscyplinarny przyjął, że skarżąca naruszyła nie tylko obowiązek postępowania zgodnie z treścią ślubowania w zakresie dbania o godność studenta i o dobre imię Uniwersytetu oraz przestrzegania zasad honoru i zwyczajów akademickich, ale również obowiązek przestrzegania przepisów prawa autorskiego.
Zdaniem Sądu, zebrane w toku postępowania wyjaśniającego dowody stanowiły wystarczającą podstawę do wezwania skarżącej – w trybie § 7 ust. 1 rozporządzenia – do podjęcia przez rzecznika dyscyplinarny czynności w postaci wezwania studentki, której czynu dotyczyło to postępowanie, w celu przedstawienia jej zarzutów oraz do złożenia wyjaśnień, w tym do zajęcia stanowiska wobec przedstawionych zarzutów i zgromadzonych dowodów.
W dniu 20 października 2023 r. skarżącą i jej pełnomocnika zawiadomiono o zakończeniu postępowania wyjaśniającego z dniem 29 października 2023 r. W tym zakresie rzecznik dyscyplinarny działał na podstawie i zgodnie § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia.
Strona zgłosiła wniosek dowodowy o przesłuchanie dr A. K., promotora G. C. oraz V. F.. Powyższy wniosek z dnia 23 października 2023 r. został oddalony postanowieniem rzecznika dyscyplinarnego działającego na podstawie art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. oraz art. 320 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Postanowienie w tej sprawie z dnia 27 października 2023 r. zawierało obszerne uzasadnienie wskazujące, że wniosek dowodowy w sposób oczywisty zmierza do przedłużenia postępowania.
Postępowanie wyjaśniające zakończyło się skierowaniem do Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów wniosku z dnia 10 listopada 2023 r. o ukaranie skarżącej. W przedmiotowym wniosku (k.[...]-[...] akt adm.) rzecznik dyscyplinarny przedstawił dokładny opis stanu faktycznego sprawy. Argumentował w nawiązaniu do poglądów wyrażonych w orzecznictwie i judykaturze, że czyn dokonany przez skarżącą spełnia wszystkie przesłanki plagiatu określone w art. 115 ust. 1 prawa autorskiego. Stwierdził, że swoim zachowaniem skarżąca złamała § 13 ust. 8 Regulaminu studiów. W uzasadnieniu dotyczącym proponowanej kary rzecznik dyscyplinarny podniósł m.in., że czyn przypisany skarżącej ma charakter poważny oraz że stopień plagiatu pracy autorstwa V. F. jest znaczny. Nawiązując do kwestii poszanowanie prawa autorskiego, własności intelektualnej i prawa twórcy do jego utworu, rzecznik dyscyplinarny ocenił, że kara wydalenia z Uniwersytetu jest surowa, ale możliwa w świetle ustalonego stanu faktycznego.
W oparciu o zgromadzone w sprawie dowody rzecznik dyscyplinarny był uprawniony do skierowania przedmiotowego wniosku o ukaranie skarżącej. Poprawność wniosku zawierającego elementy wskazane w § 12 ust. 1 pkt 1-4 ww. rozporządzenia, nie budziła zastrzeżeń.
Komisja dyscyplinarna dla Studentów U. wszczęła postępowanie dyscyplinarne przeciwko skarżącej. Postanowienie w tej sprawie wydano w dniu 21 listopada 2023 r. na mocy § 13 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego i na dzień 5 marca 2024 r. wyznaczono termin rozprawy głównej.
Postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte przed upływem terminu, o którym mowa w art. 314 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Przepis ten stanowi, że nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego po upływie 6 miesięcy od dnia uzyskania przez rektora informacji o popełnieniu czynu uzasadniającego nałożenie kary.
Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2024 r. – wydanym na podstawie art. 193 § 1 k.p.k. – Komisja Dyscyplinarna zasięgnęła opinii prof. dr hab. R. S., biegłego językoznawcy z zakresu filologii włoskiej z Zakładu Filologii Włoskiej UJ.
W swojej opinii z dnia 18 lutego 2024 r. prof. dr hab. R. S. wyjaśnił m.in, że otrzymał tekst pracy licencjackiej skarżącej oraz tekst pracy dyplomowej (pracy magisterskiej) autorstwa V. F.). Wskazał, że szacunkowo ponad 90% treści i ponad 70% słów (tekstu) w pracy licencjackiej zostały przejęte z pracy magisterskiej. Biegły językoznawca podkreślił, że kopiowanie nie ograniczyło się tylko do treści i języka. Również sposób cytowania (i bibliografia) został przejęty z pracy magisterskiej w pełni, bez zmiany nawet formatu zapisu bibliografii w tekście. Cytowane źródła pojawiają się w pracy licencjackiej dokładnie w tych samych miejscach, gdzie pojawiły się w pracy magisterskiej, ich sposób zapisu jest identyczny. W odpowiedzi na pytanie, czy istnieją fragmenty pracy licencjackiej skarżącej wykazujące podobieństwa do pracy magisterskiej V. F., biegły jednoznacznie stwierdził, że "zdecydowanie tak". Wyjaśnił dodatkowo, że szacunkowo ponad 90% pracy licencjackiej G. C. składa się z takich fragmentów (k. [...] akt adm.).
Skarżącą wezwano na rozprawę ustaloną na dzień 5 marca 2024 r. z dużym wyprzedzeniem (doręczenie wezwania nastąpiło w dniu 24 stycznia 2024 r. - k. [...] akt adm.). Termin rozprawy powinien być tak wyznaczony, aby między doręczeniem obwinionemu wezwania a dniem rozprawy upłynęło co najmniej 7 dni (§ 15 ust. 3 rozporządzenia).
Przebieg rozprawy przed Komisją Dyscyplinarną w dniu 5 marca 2024 r. udokumentowano protokołem (k. [...] akt adm.). Skarżąca nie stawiła się na rozprawę. Występujący w imieniu skarżącej obrońca domagał się odroczenia rozprawy celem zapoznania się z materiałem dowodowym i realizacją prawa do obrony. Rozprawę przerwano do dnia 19 marca 2024 r. Komisja Dyscyplinarna postanowiła, że w tym terminie będzie przesłuchana dr A. K. w charakterze świadka.
Według notatki z dnia 12 marca 2024 r. sporządzonej – w trybie art. 137 -k.p.k. przez Sekretarza Komisji Dyscyplinarnej. wezwano telefonicznie skarżącą na rozprawę wyznaczoną na dzień 19 marca 2024 r. i pouczono skarżącą o treści przepisów art. art. 100 § 3, 377 i 378a k.p.k. (k. [...] akt adm.).
W trakcie posiedzenia w dniu 19 marca 2024 r. dr A. K. złożyła szczegółowe wyjaśnienia. Nieobecną skarżącą reprezentował pełnomocnik. Wystąpił on z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego R. S.. Komisja oddaliła powyższy wniosek w trybie art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k.. Przerwano rozprawę do dnia 9 kwietnia 2024 r. Przebieg rozprawy dokumentuje protokół (k. [...] akt adm.).
W trakcie rozprawy w dniu 9 kwietnia 2024 r. pełnomocnik skarżącej stwierdził, że nie była ona prawidłowo zawiadamiana o terminach poszczególnych posiedzeń Komisji Dyscyplinarnej i dlatego wnosił o odroczenie rozprawy. Przedmiotowy wniosek – zdaniem Komisji Dyscyplinarnej - należało oddalić na podstawie art. 117 § 2 i art. 137 k.p.k. Rzecznik dyscyplinarny wnosił o relegowanie skarżącej z Uczelni. Obrońca wniósł o uniewinnienie skarżącej ewentualnie o zastosowanie łagodniejszej sankcji (protokół posiedzenia – k. [...] akt adm.).
Orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej z dnia 9 kwietnia 2024 r. - uznające skarżącą za winną popełnienia zarzucanego jej czynu i wymierzające karę wydalenia z Uczelni – ogłoszono tego samego dnia, doręczono skarżącej w dniu 6 czerwca 2024 r. i jej obrońcy w dniu 10 maja 2024 r. (k. [...] akt adm.).
Skarżąca skorzystała z prawa do złożenia odwołania.
Zostało ono przyjęte - w trybie art. 320 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz art. 448 § 1 k.p.k. – zarządzeniem Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej z dnia 20 czerwca 2024 r. i przekazane do rozpoznania Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla studentów U..
Zaskarżonym orzeczeniem z dnia 13 grudnia 2024 r. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna dla Studentów Uniwersytetu M. w L. utrzymała w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów U. z dnia [...]
Zdaniem składu orzekającego WSA w Lublinie, skontrolowane orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów Uniwersytetu M. w L. z dnia [...] 2024 r. o wydaleniu skarżącej z tejże Uczelni jest rozstrzygnięciem zgodnym z przepisami prawa.
Przepis prawa materialnego (art. 308 pkt 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) upoważnia do wydalenia studenta z uczelni. Zastosowana wobec skarżącej kara (najsurowsza z katalogu kar dyscyplinarnych przewidzianych w art. 308 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) jest współmierna zarówno do stopnia winy skarżącej, jak i stopnia szkodliwości społecznej udowodnionego czynu skarżącej. W rozpoznawanej sprawie skarżąca była od samego początku informowana o wszystkich nieprawidłowościach dotyczących sporządzenia pracy licencjackiej. Powinna ona być pracą samodzielną, a taką oczywiście nie była, co należycie wykazano w trakcie postępowania wyjaśniającego, a następnie w toku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego. Decydujące znaczenie miały nie tylko obszerne wyjaśnienia dr A. K. złożone w tej sprawie w dniach: 29 września 2023 r. oraz 19 marca 2024 r. W toku postępowania Komisja Dyscyplinarna zasięgnęła opinii biegłego. Opinia językoznawcy z Uniwersytetu J. z dnia 18 lutego 2024 r. jednoznacznie wskazywała na to, że skarżąca wykorzystała w swojej pracy licencjackiej znaczną cześć tekstu innej pracy dyplomowej autorstwa V. F..
Uderzające podobieństwo zakwestionowanej pracy do pracy magisterskiej V. F. zostało przez Komisję Dyscyplinarną należycie udowodnione bez naruszenia przepisów prawa.
Skarżąca mogła korzystać z pracy V. F.. Jednak powinna w takim przypadku oficjalnie powołać się na pracę magisterską V. F. jako źródło do opracowania własnej i samodzielnej pracy licencjackiej. Tak się jednak nie stało.
Zasadą jest, że prawo autorskie przysługuje twórcy. Powyższa zasada wynika z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U.2025.24 t.j.). W myśl jej art. 115 ust. 1, przywłaszczenie sobie autorstwa podlega karze.
Sprawa niniejsza nie dotyczy odpowiedzialności karnej, ale odpowiedzialności dyscyplinarnej studenta. Dlatego wyjaśnić należy, że czyn kwalifikowany jako przywłaszczenie autorstwa jest określany mianem plagiatu. Brak jest definicji plagiatu. Nie występuje ona w aktach normatywnych. Dla potrzeb badanej sprawy przyjąć więc należy, że chodzi tu o bezprawne przywłaszczenie autorstwa lub współautorstwa całości bądź części cudzego, prawnie chronionego dobra intelektualnego.
Przywłaszczenie autorstwa zarzucono skarżącej i to słusznie. Skarżąca swoim zachowaniem naruszyła przepisy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Prawidłową jest ich interpretacja dokonana przez Komisję Dyscyplinarną i stwierdzenie, że obowiązkiem skarżącej było przestrzeganie zasad prawa autorskiego. Rzeczą skarżącej było również przestrzeganie "wewnętrznych" przepisów zawartych w Regulaminie studiów Uniwersytetu M. C.-S.. Zgodnie bowiem z art. 107 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i przepisami obowiązującymi w uczelni.
Obowiązkiem studenta jest postępować zgodnie z treścią ślubowania (§ 13 pkt 3 Regulaminu studiów Uniwersytetu M. C.-S.). Obowiązkiem studenta Uniwersytetu jest przestrzeganie przepisów prawa autorskiego (§ 13 pkt 8 Regulaminu studiów).
Okoliczność, że nie doszło do przesłuchania skarżącej trakcie postępowania wyjaśniającego oraz postępowania dyscyplinarnego nie jest istotnym uchybieniem w sprawie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budzi większych wątpliwości to, że skarżąca nie była zainteresowania składaniem wyjaśnień i udziałem w czynnościach podejmowanych przez rzecznika dyscyplinarnego oraz ze strony Komisji Dyscyplinarnej.
Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna wyjaśniła, że przesłuchanie obwinionego nie jest w postępowaniu dyscyplinarnym warunkiem wydania orzeczenia merytorycznego kończącego to postępowanie.
Zgodzić się należy z takim stanowiskiem. Przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania (...) gwarantują obwinionemu prawo do obrony, w tym prawo do udziału w rozprawie przed komisją dyscyplinarną. W przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia prawa skarżącej do obrony. Nie została spełniona przesłanka z art. 438 pkt 2 k.p.k. Przepis ten stanowi, że orzeczenie podlega uchyleniu lub zmianie w razie stwierdzenia obrazy przepisów postępowania, jeżeli mogła mieć ona wpływ na treść orzeczenia. Brak udziału skarżącej na etapie postępowania przed Komisją Dyscyplinarną nie miał realnego wpływu na treść orzeczenia podjętego w dniu 9 kwietnia 2024 r. o ukaraniu skarżącej. Dotyczy to również braku udziału skarżącej w postępowaniu przed Odwoławczą Komisją Dyscyplinarną. W sytuacji, kiedy student reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (obrońcę) z własnej woli nie uczestniczy w czynnościach podejmowanych przez komisję dyscyplinarną i w jego imieniu od samego początku występuje aktywnie obrońca, to nie można mówić o naruszeniu praw strony.
Przepis art. 315 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wprowadza zasadę, że w przypadku gdy rzecznik dyscyplinarny do spraw studentów wnosi o orzeczenie kary, o której mowa w art. 308 pkt 5, a obwiniony nie ma obrońcy z wyboru, przewodniczący składu orzekającego wyznacza obrońcę z urzędu spośród nauczycieli akademickich lub studentów uczelni.
W badanej sprawie skarżąca miała obrońcę z wyboru.
Komisja Dyscyplinarna dążyła do przesłuchania skarżącej. Jak wcześniej wykazano wezwanie do osobistego stawiennictwa w dniu 5 marca 2024 r. doręczono skarżącej w dniu 24 stycznia 2024 r. W rozprawie wyznaczonej na dzień 5 marca 2024 r. brał udział obrońca skarżącej. Jak wynika z protokołu posiedzenia, opinię językoznawcy z Uniwersytetu J. z dnia [...] lutego 2024 r. doręczono obrońcy skarżącej. Obrońca złożył wniosek o odroczenie rozprawy. Skarżąca nie uczestniczyła w posiedzeniu Komisji Dyscyplinarnej w dniu 19 marca 2024 r. Świadek dr A. K. wyjaśniła wówczas Komisji Dyscyplinarnej w obecności obrońcy m.in. to, że praktycznie cała praca skarżącej pochodzi z pracy V. F.. Zgłoszony wniosek ze strony obrońcy o przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej ustnej opinii biegłego R. S. został oddalony postanowieniem Komisji Dyscyplinarnej. O zarządzonej przerwie w rozprawie do dnia 9 kwietnia 2024 r. powiadomiony został obrońca. Przeprowadzone postępowanie dowodowe podczas nieobecności skarżącej w dniu 19 marca 2024 r. nie było obarczone wadą w świetle dyspozycji art. 378a. § 1 k.p.k. Wspomniany przepis stanowi, że jeżeli oskarżony lub obrońca nie stawił się na rozprawę, będąc zawiadomiony o jej terminie, sąd, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, może przeprowadzić postępowanie dowodowe podczas jego nieobecności, chociażby usprawiedliwił należycie niestawiennictwo, a w szczególności przesłuchać świadków, którzy stawili się na rozprawę, nawet jeżeli oskarżony nie złożył jeszcze wyjaśnień. Komisja Dyscyplinarna na posiedzeniu w dniu 19 marca 2024 r. uznała, że niestawiennictwo skarżące nie zostało usprawiedliwione i w związku z tym zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek umożliwiający przesłuchanie świadka.
Instytucję wezwania w wypadkach niecierpiących zwłoki normuje art. 137 k.p.k. Przepis ten określa, że w wypadkach niecierpiących zwłoki można wzywać lub zawiadamiać osoby telefonicznie albo w inny sposób stosownie do okoliczności, pozostawiając w aktach odpis nadanego komunikatu z podpisem osoby nadającej. Według § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 września 2018 r. zasadą jest, że w postępowaniu wyjaśniającym i w postępowaniu dyscyplinarnym wezwania, zawiadomienia, postanowienia, orzeczenia i inne pisma są doręczane za potwierdzeniem odbioru.
Jak wcześniej sygnalizowano, wezwań i zawiadomień można dokonywać również telefonicznie, pozostawiając w aktach sprawy adnotację zawierającą datę i treść przekazanego wezwania albo zawiadomienia, wraz z podpisem osoby, która dokonała tej czynności (§ 3 ust. 3 ww. rozporządzenia). Wezwania i zawiadomienia kierowane do obwinionego nie powinny być dokonywane w powyższym trybie. Przesądza o tym treść § 3 ust. 6 rozporządzenia. Niemniej należy mieć na uwadze, że na mocy art. 117 § 3a k.p.k. w razie niestawiennictwa prawidłowo zawiadomionej strony, czynność procesową można przeprowadzić pod warunkiem, że stawił się obrońca lub pełnomocnik. W świetle powyższych przepisów telefoniczne wezwanie z dnia 12 marca 2024 r. było dopuszczalną i prawidłową czynnością. Przepis art. 378a. § 1 k.p.k. pozwalał Komisji Dyscyplinarnej na przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka. Spełnienie warunków określonych w art. 117 § 3a k.p.k. uprawniało do rozpoznania sprawy w dniu 19 marca 2024 r. pod nieobecność skarżącej, zwłaszcza, że o treści przepisu art. 378a k.p.k. skarżąca została powiadomiona, czego dowodem jest przedmiotowa notatka z dnia 12 marca 2024 r.
Odpowiednio zastosowane przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (na podstawie odesłania zawartego w art. 320 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce) nie zostały naruszone przez Komisję Dyscyplinarną. Nie bez znaczenia była też kwestia sprawności prowadzenia postępowania dyscyplinarnego. Kwestia ta – w ramach wytycznych dla ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki - jest wymieniana wprost w treści delegacji z art. 321 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Powyższe oznacza, że nie zostały naruszone przepisy wykonawcze rozporządzenia z dnia 28 września 2018 r.
Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna w sposób prawidłowy odniosła się do kwestii przesłuchania V. F. oraz biegłego językoznawcy. Uznała mianowicie że V. F. nie należy przesłuchiwać, ponieważ jej zgoda na wykorzystanie pracy magisterskiej nie ma znaczenia dla rozpatrywanej sprawy. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna oceniła także, że przesłuchanie biegłego jest czynnością zbędną. Oceniła również, że orzeczona kara jest adekwatna do stopnia zawinienia skarżącej i jej zachowania, zwłaszcza po popełnieniu zarzucanego jej czynu.
Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia zawiera całościową ocenę postępowania skarżącej.
W ocenie Sądu, skontrolowane orzeczenie zawiera wyczerpujące wyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej wymierzenia skarżącej kary dyscyplinarnej wydalenia z Uczelni. W tej materii Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna dostosowała się do wymogów określonych w § 23 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia. Orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej zawierało opis zarzucanego czynu, z określeniem miejsca i daty jego popełnienia przez skarżącą. Tym samym orzeczenie spełniało wymogi, o których mowa w § 23 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. Przebieg rozprawy odwoławczej odpowiadał wymogom proceduralnym przewidzianym w § 28 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia.
Zastosowana kara dyscyplinarna w pełni odpowiada zarówno stopniowi winy skarżącej, jak i społecznej szkodliwości czynu przez nią popełnionego. Na akceptację zasługuje więc pogląd, że inna kara łagodniejsza orzeczona wobec skarżącej byłaby w niniejszej sprawie niewspółmierna.
Subiektywną jest ocena strony, że Komisja Dyscyplinarna od samego początku dążyła do wydalenia skarżącej z Uczelni. Taki zarzut podniesiony w skardze nie znajdował żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Nieuzasadniony był również zarzut o pominięciu dowodu z przesłuchania skarżącej. Skarżąca mogła w trakcie postępowania dyscyplinarnego przedstawić swoją argumentację dotyczącą m.in. prawo do cytatu, jako wyjątku w prawie autorskim, pozwalającym na wykorzystanie fragmentów cudzej twórczości w swoim utworze bez konieczności uzyskania zgody autora. Takich wyjaśnień przed Komisją Dyscyplinarną jednak nie złożyła, a mogła. Z wstępnych, ale nie merytorycznych wypowiedzi skarżącej z dnia 13 lipca 2023 r. wynikało m. in., że nie jest ona w stanie zrozumieć, o co jest posądzana, że dr A. K. prowadzi prywatne dochodzenia w całej Europie oraz że nie doszłoby do tej przykrej sytuacji, gdyby pracę licencjacką podano ocenie we właściwym czasie. Skarżąca przyznała wówczas, że V.. F. jest jej daleką kuzynką, która poznała w lutym 2022 r. (k. [...] akt adm.). Próba merytorycznego odniesienia się do kwestii podobieństwa obu prac została podjęta przez skarżąca w dniu 17 lipca 2023 r. Podniosła w swoich wyjaśnieniach m.in., że niesprawiedliwą jest ocena w kontekście podobieństwa pracy licencjackiej do innej pracy w przypadku prawa do korzystania z różnych ogólnodostępnych źródeł w celu zgłębiania tematu Skarżąca zauważyła, że "w programie antyplagiatowym wyszło 4 %" i "praca licencjacka może być odtwórcza" (k.[...] akt adm.).
Jak wyjaśnia Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 sierpnia 2019 r. sygn. II CSK 7/18, dokonując interpretacji pojęcia prawo cytatu przewidzianego w art. 29 ust. 1 u.p.a.p.p., że nie chodzi tu o proste włączenie cudzego utworu do własnego lecz o uczynienie tego w sposób uzasadniony tokiem argumentacji i usprawiedliwioną potrzebą precyzyjnego przytoczenia cudzego spostrzeżenia czy tezy.
Ponadto celem cytatu – jak to podniesiono w wyroku SN z dnia 22 lutego 2019 r. sygn. III CSK 11/17 - jest zagwarantowanie swobody twórczej w dziedzinie wypowiedzi artystycznej, analizie i krytyce naukowej. Ze wspomnianego wyroku wynika, że cytowanie jest dozwolone tylko wtedy, gdy jest to uzasadnione określonymi względami takimi jak wyjaśnianie, analiza krytyczna, nauczanie lub prawa gatunku twórczości, że rozmiar cytowanego dzieła powinien być możliwie najmniejszy, jednak na tyle obszerny, aby cel cytatu mógł zostać osiągnięty i aby sam cytat i wnioski płynące z cytowania były zrozumiałe dla odbiorców dzieła oraz że cytat powinien pełnić rolę podrzędną w stosunku do dzieła głównego.
Zdaniem składu orzekającego WSA w Lublinie, tak rozumiane przesłanki do prawa cytatu nie zaistniały w realiach rozpoznawanej sprawy. Nie potwierdzają tego wyjaśnienia skarżącej z dnia 13 i 17 lipca 2023 r. oraz pozostały zgromadzony materiał dowodowy, a w szczególności opinia językoznawcy z dnia 18 lutego 2024 r. dowodząca, że praca licencjacka w znacznej części bo przekraczającej szacunkowo ponad 90% składa się z fragmentów wykorzystanych z pracy dyplomowej V. F.. Trzeba wyraźnie podkreślić, że przedmiotowa opinia biegłego jest zbieżna z oceną promotora dr A. K., której zaprotokołowane wyjaśnienia świadczyły o tym, że praktycznie cała praca skarżącej pochodzi z pracy V. F..
Podobieństwo pracy licencjackiej do pracy magisterskiej nie mogło zatem wynikać ze "standaryzacji" sposobu cytowania, na co słusznie zwróciła uwagę Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna akcentując dodatkowo – i prawidłowo – że przejęta wprost lub z niewielkimi zmianami redakcyjnymi część pracy V. F. stanowi niemal całość pracy obwinionej.
Ubocznie należy stwierdzić, że przeszkodą do wydania orzeczenia o karze dyscyplinarnej wydalenia z Uczelni nie mogła być decyzja Dziekana Wydziału Filologicznego z dnia 13 października 2023 r. o skreśleniu skarżącej z listy studentów. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Rektora U. z dnia 24 maja 2024 r. Wspomniane "równoległe" rozstrzygnięcia o skreśleniu skarżącej z listy studentów z powodu nieuzyskania przez stronę zaliczenia seminarium licencjackiego w terminie do dnia 30 września 2024 r. uznano - w nieprawomocnym wyroku WSA w Lublinie z dnia 10 grudnia 2024 r. sygn. III SA/Lu 452/24 - za niewadliwe. Skreślenie z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie (art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) jest czynnością fakultatywną. Obligatoryjną natomiast w sytuacji, o której mowa w art. 108 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy i ukarania studenta karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni. Powyższe przemawia za tym, że postępowanie dyscyplinarne w przedmiocie wydalenia studenta z uczelni jest postępowaniem niezależnym od postępowania w sprawie skreślenia studenta z listy studentów. To ostatnie postępowanie toczy się na podstawie przepisów proceduralnych k.p.a. Nie mają one jednak zastosowania w procedurze regulującej postępowanie w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej studentów.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.).