III SA/Lu 101/23

III SA/Lu 101/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Strzelec
Ewa Ibrom
Robert Hałabis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 4 pkt 22; art. 32a; art. 32b; art. 87 ust. 1 pkt 4; art. 92a ust. 1; art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 72 art. 1; art. 2; art. 3; art. 4; art. 5
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do  rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 15 ust. 1 i 2; art. 15a
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Anna Strzelec, Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2023 r. sprawy ze skargi I. C. na decyzję Komendanta N. Oddziału Straży Granicznej w C. z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 12 stycznia 2023 r. (nr [...]) Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w C. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w T. z dnia 3 listopada 2022 r. (nr [...]) o nałożeniu na skarżącego I. C. kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, polegające na wykonywaniu przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy.
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie sprawy:
W dniu 26 sierpnia 2022 r. na drogowym przejściu granicznym w K. w kierunku wyjazdowym z Polski zatrzymany został do kontroli drogowej ciągnik samochodowy marki I. o nr rej. [...], którego kierującym był obywatel B. I. C., będący jednocześnie przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą I. C.. W toku kontroli ustalono, że pojazdem tym wykonywany był międzynarodowy zarobkowy transport drogowy rzeczy z Polski do [...]. Do kontroli kierujący pojazdem okazał: paszport, wizę PL typu D w celu pracy, b. prawo jazdy, dowód rejestracyjny na samochód ciężarowy, licencję nr [...] i dokumenty przewozowe CMR. W trakcie kontroli stwierdzono natomiast, że kierujący pojazdem nie posiadał świadectwa kierowcy. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia 26 sierpnia 2022 r. Kierujący odmówił podpisania protokołu kontroli, wyjaśniając w trakcie przesłuchania, że pracuje we własnej firmie I. C. w B. P. i jako właściciel firmy wykonującej przewóz nie potrzebuje świadectwa kierowcy.
Pismem z dnia 26 sierpnia 2022 r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego wobec stwierdzenia dokonania przez nią w dniu kontroli naruszenia stwierdzonego w protokole kontroli, w którym ujawniono naruszenie określone lp. 3.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy.
W toku postępowania organ ustalił, że skarżący I. C. jest obywatelem [...]. Prowadzi działalność gospodarczą pod firmą I. C. w B. P.. Posiada licencję nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, ważną od dnia 31 lipca 2020 r. do dnia 30 lipca 2025 r. Natomiast z informacji przekazanych przez Główny Inspektorat Transportu Drogowego wynika, że w dniu 26 sierpnia 2022 r. nie posiadał świadectwa kierowcy, bowiem nie występował z wnioskiem o wydanie takiego dokumentu, mimo istnienia obowiązku posiadania świadectwa kierowcy.
Decyzją z dnia 3 listopada 2022 r. organ I instancji Komendant Placówki Straży Granicznej w T. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5 000 zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 32a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201, ze zm. – dalej jako "u.t.d."), do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy rozporządzenia 1072/2009 dotyczące świadectwa kierowcy. Sposób zatrudnienia oraz zasady, na jakich kierowca musi zostać wyposażony w świadectwo kierowcy zostały więc określone w art. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz. Urz. UE L z 2009 r. nr 300, str. 72, ze zm. – dalej jako "rozporządzenie nr 1072/2009").
Organ zauważył, że I. C. nie wykonywał niezarobkowego transportu drogowego rzeczy na potrzeby własne, a realizował międzynarodowy zarobkowy transport drogowy rzeczy, gdyż zgodnie z okazanymi do kontroli dokumentami przewozowymi CMR przewoził towar na rzecz innych podmiotów. W przedmiotowym transporcie występował w podwójnej roli, jako przewoźnik i kierowca, gdyż prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, a samozatrudnienie jako forma zatrudnienia spełnia przesłanki przewidziane w art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009. Jako kierowca, będąc w dyspozycji przewoźnika – firmy I. C., powinien zatem posiadać świadectwo kierowcy. Organ I instancji wskazał również, że poza potwierdzeniem legalnego zatrudnienia, świadectwo kierowcy potwierdza fakt uzyskania przez kierowcę kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyśpieszonej lub ukończenia szkolenia okresowego. Tym samym umożliwia kierowcy wykonywanie transportu jako kierowcy zawodowemu. Natomiast w okolicznościach sprawy kierujący pojazdem okazał jedynie b. prawo jazdy. Ponadto nie posiadał przeszkolenia z wyżej wskazanego zakresu. Obowiązek posiadania świadectwa kierowcy nie dotyczy zaś zatrudnionych w państwach członkowskich UE obywateli państw trzecich, którzy posiadają status rezydenta długoterminowego. Kierujący kontrolowanym pojazdem I. C., wykonujący międzynarodowy zarobkowy transport drogowy rzeczy, nie jest obywatelem państwa członkowskiego UE ani nie posiada statusu rezydenta długoterminowego. Dlatego okazany podczas kontroli dokument w postaci wizy w celu pracy nie zwalniał kierowcy z obowiązku posiadania świadectwa kierowcy. W świetle takich ustaleń faktycznych skarżący dopuścił zatem do powstania naruszenia prawa w postaci wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący zarzucił naruszenie art. 32a i art. 32b u.t.d., poprzez bezzasadne przyjęcie, że jako przedsiębiorca prowadzący w Polsce indywidualną działalność gospodarczą powinien posiadać świadectwo kierowcy, podczas gdy świadectwo kierowcy wydaje się obcokrajowcom zatrudnionym przez przedsiębiorcę, zaś skarżący nie jest zatrudniony, ale sam prowadzi działalność gospodarczą i nie pozostaje w żadnym stosunku pracy. Wskazał, że jego stanowisko znajduje potwierdzenie w postanowieniu Sądu Rejonowego w B. P. wydanym w dniu 19 października 2022 r. w sprawie sygn. akt [...], którym Sąd odmówił wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie uznając, iż na skarżącym nie spoczywał obowiązek posiadania świadectwa kierowcy.
Organ odwoławczy – Komendant Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej w C. zaskarżoną decyzją z dnia 12 stycznia 2023 r. – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że na podstawie art. 32a u.t.d., skarżący winień posiadać w czasie kontroli świadectwo kierowcy. Zgodnie zaś z art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009 wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy. Przepis art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009 ustanawia zatem zasadę ogólną, określającą jednoznacznie wymóg uzyskania i legitymowania się świadectwem kierowcy, w sytuacji wykonywania przewozów międzynarodowych, jeżeli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego. Wymóg ten ma charakter bezwzględny i obejmuje również obywateli państw trzecich, którzy prowadzą działalność gospodarczą na terytorium RP w zakresie międzynarodowego transportu drogowego. W konsekwencji, w czasie realizacji międzynarodowego przewozu drogowego kierowca będący obywatelem państwa trzeciego ma obowiązek legitymowania się świadectwem kierowcy nawet w sytuacji, gdy świadczy pracę na rzecz własnej firmy. Ponieważ skarżący jest obywatelem B. , zobowiązany był do posiadania świadectwa kierowcy.
Odnosząc się natomiast do zarzutu, że skarżący nie jest zatrudniony, ale sam prowadzi działalność gospodarczą, organ podniósł, że skarżący występuje w przedsiębiorstwie w podwójnej roli – przewoźnika oraz kierowcy. W świetle art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009, świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu tej dyrektywy. Zatem do zaktualizowania się obowiązku posiadania świadectwa kierowcy nie jest niezbędny stosunek zatrudnienia. Ponadto świadectwo kierowcy potwierdza również fakt uzyskania przez kierowcę kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyśpieszonej lub ukończenia szkolenia okresowego. Tym samym umożliwia to kierowcy wykonywanie transportu jako kierowcy zawodowemu. Tożsame stanowisko co do obowiązku posiadania świadectwa kierowcy przez skarżącego przedsiębiorcę, będącego zarazem kierowcą świadczącym pracę na rzecz własnej firmy, zostało przedstawione w piśmie Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego skierowanym do organu I instancji.
Organ nie podzielił stanowiska wyrażonego w powołanym przez skarżącego postanowieniu Sądu Rejonowego w B. P. z dnia 19 października 2022 r. (sygn. akt [...]). Zwrócił uwagę, że Sąd Rejonowy w B. P. w uzasadnieniu tego postanowienia odniósł się wyłącznie do przepisów krajowych regulujących przedmiotowe zagadnienie, to jest przepisów ustawy o transporcie drogowym. Nie odniósł się natomiast do mających podstawowe znaczenie przepisów Unii Europejskiej dotyczących świadectwa kierowcy, stanowiących faktyczną podstawę obowiązku uzyskania i legitymowania się przedmiotowym dokumentem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Organ odwoławczy wskazał również na wynikający z art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d. obowiązek posiadania przez kierowcę pojazdu wykonującego przewóz drogowy w międzynarodowym transporcie drogowym świadectwa kierowcy, jeżeli jest wymagane, oraz obowiązek okazywania świadectwa na żądanie uprawnionego organu kontroli. Mając na względzie ustalone okoliczności stanu faktycznego sprawy organ stwierdził, że skarżący dopuścił się naruszenia, o którym mowa w lp. 3.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, polegającego na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy, za które przewidziana jest kara pieniężna w wysokości 5 000 zł. Stwierdzenie naruszenia obligowało zatem organ do nałożenia na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. kary pieniężnej we wskazanej wysokości.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący I. C. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm. – dalej jako "k.p.a."), polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, mimo że istniały oczywiste podstawy do jej uchylenia i odmiennego orzeczenia co do istoty sprawy, ewentualnie do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;
2) naruszenie art. 32a i 32b u.t.d. oraz art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009, poprzez bezzasadne przyjęcie, iż skarżący jako przedsiębiorca prowadzący w Polsce indywidualną działalność gospodarczą powinien posiadać świadectwo kierowcy, podczas gdy świadectwo kierowcy wydaje się obcokrajowcom zatrudnionym przez przedsiębiorcę, zaś I. C. nie jest zatrudniony, ale sam prowadzi działalność gospodarczą i nie pozostaje w żadnym stosunku pracy.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że posiada Kartę Polaka i prowadzi zarejestrowaną w Polsce działalność gospodarczą na podstawie udzielonej licencji oraz zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w dziedzinie transportu. W związku z tym nie ma obowiązku posiadania świadectwa kierowcy. Wskazał też, że istotą świadectwa kierowcy jest potwierdzenie, iż kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w danym państwie członkowskim. Świadectwo kierowcy ma potwierdzić przede wszystkim fakt legalnego zatrudnienia. W przypadku obywatela B., który prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego na terytorium RP na podstawie udzielonej mu licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy oraz jednocześnie jest kierowcą prowadzącym pojazd w ramach tej działalności, spełnienie wymagań określonych w art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 oraz odpowiednio w pkt 5 i 6 u.t.d., ma potwierdzać stosowny wpis do prawa jazdy. Nie istnieje natomiast potrzeba wykazywania legalności zatrudnienia za pomocą świadectwa kierowcy, skoro osoba taka nie pozostaje w zatrudnieniu, czy w dyspozycji innego podmiotu, ale wykonuje przewozy jako kierowca w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Natomiast legalność prowadzonej działalności potwierdza w tym wypadku udzielona licencja na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu rzeczy. Dlatego – zdaniem skarżącego – w opisanej sytuacji postępowanie administracyjne dotyczące nałożenia kary pieniężnej powinno zostać umorzone. Takie też stanowisko znajduje potwierdzenie w postanowieniu Sądu Rejonowego w B. P. z dnia 19 października 2022 r. (sygn. [...]).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera żadnych usprawiedliwionych podstaw, dlatego jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była decyzja administracyjna o nałożeniu na stronę administracyjnej kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy.
Wymaga zwrócenia uwagi, że obowiązek kierowcy pojazdu samochodowego, podczas wykonywania przewozu drogowego w międzynarodowym transporcie drogowym, posiadania przy sobie i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli świadectwa kierowcy, jeżeli jest wymagane, określa przepis art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d. Natomiast instytucja świadectwa kierowcy jest uregulowana w rozporządzeniu nr 1072/2009. Rozporządzenie to znajduje zastosowanie do międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy w przejazdach na terytorium Wspólnoty (art. 1 ust. 1 wskazanego rozporządzenia). Przewóz międzynarodowy w rozumieniu rozporządzenia nr 1072/2009 oznacza, między innymi, przejazd pojazdu z ładunkiem z państwa członkowskiego do państwa trzeciego lub w odwrotnym kierunku, z tranzytem przez jedno lub więcej państw członkowskich lub państw trzecich, albo bez takiego tranzytu (art. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia).
W świetle pkt 2 i 3 preambuły do rozporządzenia nr 1072/2009, ma ono na celu ustanowienie wspólnej polityki transportowej poprzez określenie wspólnych reguł mających zastosowanie do rynku międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy i zapewnienie spójnych ram prawnych dla międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy we Wspólnocie (Unii Europejskiej). Dla realizacji tego celu rozporządzenie określa warunki dotyczące udzielania i cofania licencji wspólnotowych oraz rodzaju przewozów, do których mają one mieć zastosowanie, a także okresy ważności licencji i szczegółowe zasady korzystania z nich oraz ustanawia świadectwo kierowcy w celu umożliwienia państwom członkowskim skutecznego sprawdzenia, czy kierowcy z państw trzecich są legalnie zatrudnieni lub pozostają do dyspozycji przewoźnika odpowiedzialnego za dany przewóz (pkt 11 i 12 preambuły do rozporządzenia).
Stosownie do zasady ogólnej, wyrażonej w art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009, wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz – jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego – świadectwa kierowcy. Rozporządzenie to uzależnia zatem wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy od posiadania licencji wspólnotowej i wprowadza obowiązek uzyskania świadectwa kierowcy w odniesieniu do kierowców z państw trzecich. Zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 1072/2009, świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który:
Zgodnie z niniejszym rozporządzeniem świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który:
a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej; oraz
b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim:
(i) na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; oraz, w odpowiednich przypadkach,
(ii) na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim.
Świadectwo kierowcy jest wydawane przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika na wniosek posiadacza licencji wspólnotowej każdemu kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym i jest przez tego przewoźnika legalnie zatrudniony, lub każdemu kierowcy pozostającemu w jego dyspozycji, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu powołanej wyżej dyrektywy. Każde świadectwo kierowcy poświadcza, że kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1 (art. 5 ust. 2 rozporządzenia). Według art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009, świadectwo kierowcy należy do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Uwierzytelniony wypis ze świadectwa kierowcy wydany przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika jest przechowywany w lokalach przewoźnika, natomiast świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Natomiast na mocy art. 32a u.t.d., powyższe przepisy rozporządzenia nr 1072/2009 dotyczące świadectwa kierowcy stosuje się do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy.
W świetle art. 4 pkt 22 u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego to, między innymi obowiązki lub warunki wynikające z rozporządzenia nr 1072/2009, wymienionego w art. 4 pkt 22 lit. e u.t.d.
Organ właściwy do wydania świadectwa kierowcy oraz postępowanie w tym przedmiocie normuje art. 32b u.t.d. Zgodnie z art. 32b ust. 1 u.t.d., Główny Inspektor Transportu Drogowego, w drodze decyzji administracyjnej, wydaje, odmawia wydania, zmienia, cofa świadectwo kierowcy lub zawiesza wydawanie świadectw kierowców. Świadectwo kierowcy wydaje się na wniosek przedsiębiorcy, posiadającego licencję wspólnotową, złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej (art. 32b ust. 2 u.t.d.). Świadectwo kierowcy wraz z wypisem ze świadectwa kierowcy wydaje się przedsiębiorcy na okres do 5 lat (art. 32b ust. 3 u.t.d.). Wniosek, o którym mowa w ust. 2, powinien zawierać: 1) oznaczenie przedsiębiorcy, jego siedzibę i adres; 2) imię i nazwisko, datę i miejsce urodzenia oraz obywatelstwo kierowcy (art. 32b ust. 4 u.t.d.). Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się: 1) kopię licencji wspólnotowej; 2) zaświadczenie o zatrudnieniu kierowcy oraz kopię: a) karty kwalifikacji kierowcy wydanej w państwie członkowskim Unii Europejskiej z aktualnym wpisem kodu 95 oraz posiadanego prawa jazdy albo b) prawa jazdy wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej z aktualnym wpisem kodu 95; 3) kserokopię dokumentu tożsamości; 4) kserokopię prawa jazdy; 5) kserokopię dokumentu potwierdzającego ubezpieczenie społeczne kierowcy (art. 32b ust. 5 u.t.d.).
Z przytoczonych przepisów wynika zatem, że jeżeli przewoźnik, posiadający licencję wspólnotową, wykonuje na jej podstawie międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy, obowiązany jest wyposażyć kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi (Dz. Urz. UE L z 2004 r. nr 16, str. 44, ze zm. – dalej "dyrektywa nr 2003/109/WE"), w świadectwo kierowcy. Kierujący pojazdem obywatel państwa trzeciego jest obowiązany legitymować się świadectwem kierowcy, gdy prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej przewoźnika, na którego wniosek świadectwo zostało wydane i okazywać świadectwo kierowcy na żądanie uprawnionego organu kontroli.
Biorąc pod uwagę prawidłowo dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, które są bezsporne, w czasie przeprowadzonej w dniu 26 sierpnia 2022 r. kontroli pojazdu, którym wykonywany był międzynarodowy zarobkowy przewóz rzeczy, kierowca (skarżący), będący obywatelem [...], nie posiadał przy sobie ani w pojeździe i nie okazał do kontroli świadectwa kierowcy. Skarżący, jako przewoźnik, będący jednocześnie kierowcą kontrolowanego pojazdu, w toku postępowania oraz w skardze przyznał, że nie posiada świadectwa kierowcy. Także pismo Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z dnia 23 września 2022 r. potwierdziło, że w dniu kontroli nie posiadał świadectwa kierowcy, a ponadto do dnia 21 września 2022 r. nie wystąpił z wnioskiem o jego wydanie. Nie było także kwestionowane w sprawie, że skarżący nie jest obywatelem państwa członkowskiego, ale obywatelem [...], a jednocześnie nie jest rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy nr 2003/109/WE. Prowadzi natomiast w Polsce działalność gospodarczą pod firmą I. C. z siedzibą w B. P., co potwierdza odpowiedni wpis w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Jednocześnie posiada licencję wspólnotową nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy ważną od dnia 31 lipca 2020 r. do dnia 30 lipca 2025 r. oraz zezwolenie nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika udzielone dnia 30 lipca 2020 r. na czas nieokreślony. W dniu 26 sierpnia 2022 r. skarżący wykonywał zatem międzynarodowy zarobkowy transport drogowy rzeczy, przewożąc z Polski do B. towar w postaci jednej palety artykułów z żeliwa i stali na rzecz innego podmiotu. Okoliczność ta wynika z okazanego do kontroli dokumentu CMR, a dodatkowo została potwierdzona w toku przesłuchania strony. Skarżący wykonywał przewóz pojazdem marki I. o nr rej. [...], który zgodnie z wpisem w dowodzie rejestracyjnym stanowi jego własność.
Zdaniem skarżącego przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą na własny rachunek, wykonując międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy w ramach tej działalności i na podstawie udzielonej mu licencji wspólnotowej, nie ma obowiązku posiadania świadectwa kierowcy. Skarżący akcentował, że istotą świadectwa kierowcy jest potwierdzenie, iż kierowca, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego UE, jest zatrudniony zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w danym państwie członkowskim. W konsekwencji świadectwo kierowcy potwierdza przede wszystkim fakt legalnego zatrudnienia. Skoro zaś skarżący, będący przedsiębiorcą na rzecz którego wykonywany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy, osobiście kierował pojazdem, to nie miał obowiązku posiadania świadectwa kierowcy. Jednocześnie podkreślał, że nie istnieje potrzeba wykazywania legalności zatrudnienia za pomocą świadectwa kierowcy, skoro kierowca nie pozostaje w zatrudnieniu, czy w dyspozycji innego podmiotu, ale wykonuje przewozy jako kierowca dla siebie, w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Zdaniem skarżącego, posiadanie świadectwa kierowcy w takim przypadku nie było więc wymagane.
Powyższe stanowisko skarżącego jest całkowicie bezzasadne.
Z przywołanej wyżej treści pkt 12 preambuły do rozporządzenia nr 1072/2009 istotnie wynika, że celem ustanowienia świadectwa kierowcy było umożliwienie państwom członkowskim skutecznego sprawdzenia, czy kierowcy z państw trzecich są legalnie zatrudnieni lub pozostają do dyspozycji przewoźnika odpowiedzialnego za dany przewóz. Adresatami tego rozporządzenia są zarówno państwa członkowskie UE, w zakresie obowiązku wydania świadectwa kierowcy, jak i przewoźnicy, jako podmioty zobowiązane do ubiegania się i uzyskania świadectwa kierowcy oraz wyposażenia w świadectwo kierującego pojazdem. Dla realizacji tak określonego celu rozporządzenia, w jego art. 3 została ustanowiona ogólna zasada, zgodnie z którą wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji oraz, jeżeli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy. Jest to zasada, której muszą przestrzegać wszyscy przewoźnicy realizujący międzynarodowe przewozy drogowe rzeczy.
W świetle zaś art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009, obowiązek uzyskania świadectwa kierowcy przez przewoźnika powstaje wówczas, gdy kumulatywnie spełnione zostają dwie przesłanki, to jest gdy kierowca, legalnie zatrudniony przez przewoźnika albo pozostający w dyspozycji przewoźnika i z którego usług przewoźnik w sposób legalny korzysta, jest obywatelem państwa trzeciego oraz nie ma statusu rezydenta długoterminowego. Z zestawienia art. 3 i art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009 wynika zatem, że brak obowiązku uzyskania świadectwa kierowcy w przypadku, gdy kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, ma miejsce tylko w sytuacji, gdy zarazem kierowcy przysługuje status rezydenta długoterminowego.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy pozostaje natomiast poza sporem, że skarżący jest obywatelem państwa trzeciego i nie posiada statusu rezydenta długoterminowego w RP. Jednocześnie należy stwierdzić, że wykonując w dniu kontroli międzynarodowy transport drogowy rzeczy przewoźnik I. C., prowadzący pod firmą I. C. działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego towarów, spełniał przesłanki z art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009 aktualizujące obowiązek posiadania świadectwa kierowcy. Korzystał bowiem z własnych usług, a więc kierowcy będącego obywatelem państwa trzeciego, niebędącego rezydentem długoterminowym w RP.
Wbrew zarzutom podniesionym w skardze, w świetle przytoczonych wyżej przepisów nie ma żadnych podstaw do przyjęcia odmiennego stanowiska w przypadku, gdy kierowca i przedsiębiorąca są tą samą osobą. Dlatego zgodzić należało się ze stanowiskiem organu, że wykonując międzynarodowy transport drogowy rzeczy skarżący występował w podwójnej roli – jako przewoźnik oraz kierowca. Ustawodawca unijny w art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009 wskazał, że świadectwo kierowcy jest wymagane, gdy przewoźnik zatrudnia kierowcę lub ten pozostaje w jego dyspozycji, a kierowca nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy nr 2003/109/WE. Z powyższego nie wynika zatem, by dla powstania obowiązku uzyskania przez przewoźnika świadectwa kierowcy wymagane było istnienie stosunku pracy między przewoźnikiem a kierowcą wykonującym na jego rzecz międzynarodowy transport drogowy. W ocenie sądu, treść art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009 wskazuje, że dyspozycja tego przepisu dotyczy wszelkich form współpracy między kierowcą a przewoźnikiem, wynikających ze stosunku pracy, umowy cywilnoprawnej, jak również z samozatrudnienia. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w jednoznacznej treści zasady ogólnej wyrażonej w art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009, wedle której, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania nie tylko licencji, ale także świadectwa kierowcy.
W konsekwencji, w okolicznościach tej sprawy skarżący, jako przedsiębiorca i jednocześnie kierowca świadczący pracę na rzecz własnego przedsiębiorstwa – miał obowiązek posiadania świadectwa kierowcy, jednakże go nie posiadał.
Trzeba również zauważyć, że przepis art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 1072/2009 wymaga, by kierowca pozostający w dyspozycji przewoźnika odpowiedzialnego za dany przewóz podlegał warunkom zatrudnienia i kształcenia zawodowego, określonym w państwie członkowskim siedziby przewoźnika. Rację ma zatem skarżący odnośnie tego, że funkcją świadectwa kierowcy jest przede wszystkim poświadczenie, iż kierowca w nim wskazany jest zatrudniony zgodnie z warunkami wynikającymi z przepisów prawa krajowego o zatrudnieniu, na które składają się przepisy ustawowe, wykonawcze, administracyjne oraz układy zbiorowe pracy (por. Renata Strachowska, Komentarz do rozporządzenia nr 1072/2009 dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych, System Informacji Prawnej LEX). Jednakże nie można pominąć równie istotnej funkcji świadectwa kierowcy, czego skarżący w ogóle nie dostrzega, jaką jest potwierdzenie kompetencji kierowcy w zakresie transportu. Świadectwo kierowcy jest bowiem również potwierdzeniem, że kierowca niebędący obywatelem państwa członkowskiego UE, który posiada prawo jazdy wydane przez państwo trzecie i wykonuje lub zamierza wykonywać przewóz drogowy na rzecz przedsiębiorcy mającego siedzibę na terytorium państwa członkowskiego, uzyskał kwalifikację wstępną, kwalifikację wstępną przyśpieszoną lub ukończył szkolenie okresowe (por. np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 865/22, II SA/Bk 868/22 i II SA/Bk 867/22; z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. II SA/Bk 806/22, a także powołany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 35/21).
Zgodnie bowiem z art. 32b ust. 5 pkt 2 lit. a) i lit. b) u.t.d., do wniosku o wydanie świadectwa kierowcy dołącza się zaświadczenie o zatrudnieniu kierowcy oraz kopię karty kwalifikacji kierowcy wydanej w państwie członkowskim Unii Europejskiej z aktualnym wpisem kodu 95 oraz posiadanego prawa jazdy (lit. a) albo prawa jazdy wydanego w państwie członkowskim Unii Europejskiej z aktualnym wpisem kodu 95 (lit. b). Dokumenty te dotyczą potwierdzenia kwalifikacji do wykonywania zawodu kierowcy. Wyjaśnić przy tym należy, że wpis potwierdzający uzyskanie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyśpieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyśpieszonej albo ukończenie szkolenia okresowego w polskim prawie jazdy jest dokonywany w postaci kodu "95". Natomiast karta kwalifikacji kierowcy to dokument potwierdzający uprawnienie do kierowania zawodowo pojazdami określonych kategorii, dla osób niespełniających warunków do uzyskania polskiego prawa jazdy z wpisem kodu "95".
Stosownie do art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2023 r. poz. 622), starosta dokonuje w prawie jazdy wpisu potwierdzającego odbycie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyśpieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyśpieszonej albo szkolenia okresowego, o których mowa w rozdziale 7a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Wpis jest dokonywany na pisemny wniosek kierowcy, na podstawie informacji zawartej w profilu kierowcy zawodowego albo przedłożonych: 1) kopii świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyśpieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyśpieszonej, szkolenia okresowego lub na podstawie ważnej karty kwalifikacji kierowcy wydanej w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub przez Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, 2) kopii orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, 3) kopii orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy
– określonych w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 1.
Z kolei art. 15a ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że każdy starosta wydaje kartę kwalifikacji kierowcy i dokonuje w tej karcie wpisu potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyśpieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyśpieszonej albo ukończenie szkolenia okresowego, o których mowa w rozdziale 7a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, w przypadku kiedy osoba posiada ważne zagraniczne krajowe prawo jazdy, ale nie spełnia warunku do wydania polskiego krajowego prawa jazdy, o którym mowa w art. 11 ust. 1 pkt 5.
Powyższe oznacza, że wydanie świadectwa kierowcy uzależnione jest między innymi od spełnienia warunków dotyczących właściwych kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodu kierowcy na terytorium RP. Natomiast z akt sprawy wynika, że skarżący do kontroli okazał jedynie prawo jazdy wydane przez R. B., a jednocześnie nie posiadał świadectwa kierowcy.
Nietrafny jest argument skarżącego, iż w jego przypadku spełnienie wymagań określonych w art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 oraz odpowiednio w pkt 5 i 6 u.t.d. ma potwierdzać stosowny wpis do prawa jazdy. Powołane przepisy stanowią, że przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta: nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 39a ust. 1 pkt 3); nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4); uzyskała kwalifikację wstępną lub kwalifikację wstępną przyśpieszoną, zwane dalej "kwalifikacją" (pkt 5); ukończyła szkolenie okresowe (pkt 6). Jednakże z przepisu art. 39f u.t.d. wynika, że dokumentem potwierdzającym spełnienie powyższych wymagań nie jest prawo jazdy wydane w państwie innym niż państwo członkowskie Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.
Odnosząc się do argumentów skarżącego dotyczących faktu posiadania licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu rzeczy wskazać należy, że zgodnie z art. 5a ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d. podjęcie i wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji wspólnotowej, na zasadach określonych w: rozporządzeniu nr 1072/2009 lub rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 561/2006, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1073/2009". Licencji wspólnotowej udziela się przedsiębiorcy, jeżeli posiada zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (ust. 2). Licencja wspólnotowa, o której mowa w ust. 1, jest zezwoleniem w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24, 974 i 1570) – (art. 5a ust. 3 u.t.d.).
Według art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1072/2009, licencja wspólnotowa wydawana jest przez państwo członkowskie, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, każdemu przewoźnikowi wykonującemu zarobkowo drogowy przewóz rzeczy, który to przewoźnik: a) ma siedzibę w tym państwie członkowskim zgodnie z prawodawstwem wspólnotowym oraz krajowymi przepisami tego państwa członkowskiego; oraz b) jest uprawniony w państwie członkowskim siedziby przewoźnika do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy zgodnie z przepisami wspólnotowymi oraz krajowymi przepisami tego państwa członkowskiego dotyczącymi dostępu do zawodu drogowego przewoźnika rzeczy. Licencja wspólnotowa wydawana jest przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby na okres nie dłuższy niż dziesięć lat, z możliwością jego przedłużenia. Licencje wspólnotowe i uwierzytelnione wypisy z licencji wspólnotowej wydane przed dniem stosowania niniejszego rozporządzenia obowiązują do dnia wygaśnięcia ich ważności (4 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009).
Z treści przywołanych przepisów jednoznacznie zatem wynika, że licencja wspólnotowa może być udzielona, przez właściwe władze państwa członkowskiego, wyłącznie temu przedsiębiorcy, który zarobkowo podejmuje się wykonywania przewozów drogowych (przewoźnik) i który ma siedzibę w tym państwie członkowskim oraz jest uprawniony na jego terytorium do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy zgodnie z przepisami wspólnotowymi oraz krajowymi przepisami tego państwa członkowskiego dotyczącymi dostępu do zawodu drogowego przewoźnika rzeczy. Także przepis art. 5a ust. 2 u.t.d. wskazuje, że licencja wspólnotowa może być udzielona wyłącznie przedsiębiorcy. Zatem licencja wspólnotowa potwierdza kompetencje do prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego i wykonywania zawodu przewoźnika, nie odnosi się zaś, a w szczególności nie potwierdza kompetencji w zakresie wykonywania zawodu kierowcy, nawet w przypadku gdy prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu jest jednocześnie kierowcą wykonującym przewóz na rzecz tej działalności.
W odniesieniu do dołączonego do odwołania postanowienia Sądu Rejonowego w B. P. z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt [...], wskazać należy, że nie miało ono i nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie tej sprawy. Wskazanym postanowieniem Sąd Rejonowy odmówił wszczęcia postępowania przeciwko skarżącemu, obwinionemu o popełnienie wykroczenia z art. 92 ust. 1 u.t.d. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący nie jest zatrudniony, ale sam prowadzi działalność gospodarczą, w związku z czym nie dotyczy go obowiązek posiadania świadectwa kierowcy. Wymaga jednakże podkreślenia, że zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Przepis ten wprowadza zasadę związania sądu administracyjnego skazującym wyrokiem karnym i wyznacza granice tego związania. Granice te nie mogą być rozszerzane. Skoro zaś powołany przepis jednoznacznie przewiduje związanie sądu administracyjnego jedynie ustaleniami wyroku karnego skazującego co do popełnienia przestępstwa, to ustalenia i ocena zawarte w uzasadnieniu postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie – nie wiążą sądu administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny może zaakceptować ocenę organu administracji odmienną od tej, która legła u podstaw wydania przez sąd powszechny postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie. Z przyczyn omówionych wcześniej Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela zaś poglądu prawnego wyrażonego w uzasadnieniu omawianego postanowienia Sądu Rejonowego w B. P., co do braku po stronie skarżącego obowiązku posiadania świadectwa kierowcy.
W ocenie Sądu, w świetle powołanych wyżej przepisów, organy prawidłowo przyjęły, że międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy był wykonywany przez skarżącego z naruszeniem obowiązków określonych w art. 3 i art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009 oraz w art. 87 ust. 1 pkt 4 u.t.d.
Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5 000 zł do 40 000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 9 u.t.d.). Pod pozycją 3.3. załącznika nr 3 do u.t.d. wymienione zostało naruszenie polegające na wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy przez kierowcę nieposiadającego ważnego świadectwa kierowcy. Zatem w ustalonych okolicznościach sprawy zgodnie z ustawą została nałożona na skarżącego kara w wysokości 5 000 zł, określona w lp. 3.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Wbrew zarzutom skarżącego, zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów art. 32a i art. 32b u.t.d., oraz art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009. Wskazać także należy, że w toku postępowania administracyjnego ani też w skardze skarżący nie powoływał wyjątkowych okoliczności, które w świetle art. 92c u.t.d. uzasadniałyby wyłączenie jego odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Zgodnie z treścią tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Z przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wynika, że przedsiębiorca jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia i nie mógł tego przewidzieć. Sytuacja taka ma miejsce, gdy wyłączną winę za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przy tym przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytej staranności, to jest uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Zatem to na przewoźniku spoczywa ciężar wykazania, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca. Stąd też ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przewidziane w przepisach prawa przesłanki zwolnienia z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie spoczywa na przedsiębiorcy, który wywodzi z tych przepisów skutki prawne. Jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia należy rozumieć takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, a ich wystąpienie nie jest możliwe do przewidzenia i uniknięcia nawet przy dołożeniu ze strony przedsiębiorcy należytej staranności w prowadzeniu działalności gospodarczej.
W rozpoznawanej sprawie nie zostały przez stronę wykazane tego rodzaju okoliczności, które w świetle powołanych przepisów wyłączałyby odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie. Skarżący powinien i mógł dołożyć należytej staranności, aby zapoznać się z zasadami prowadzenia międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy.
Z przytoczonych względów sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Wbrew stanowisku skarżącego nie zachodziły żadne uzasadnione podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a., to jest uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W sprawie zostały bowiem należycie wyjaśnione wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i nienaruszającego prawa rozstrzygnięcia sprawy. Nie było także podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż ocena organu pierwszej instancji co do zaistnienia naruszenia była całkowicie prawidłowa, bowiem oparta na właściwie zastosowanych przepisach prawa materialnego.
Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.