III SA/Kr 980/08

III SA/Kr 980/08 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2009-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Janusz Kasprzycki
Krystyna Kutzner /sprawozdawca/
Tadeusz Wołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
Art. 1 par. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Art. 134, art. 145 par. 1, art. 152, art. 154
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
Art. 61
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
Art. 165, art. 200
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
Art. 33
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 Art. 29
Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2009r. sprawy ze skargi Ł. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 8 sierpnia 2008r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Celnego, działając m.in. na podstawie art. 33 § 1, § 2 pkt 2, § 3, § 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, póz. 60 ze zm.) , art. 61 i art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz. U. z 2004r. nr 68, poz. 622 ze zm.) oraz art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 11.03.2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Z 2004r. Nr 54, poz. 535 ze zm.), decyzją z dnia [...] 2008 r. postanowił dokonać zabezpieczenia na majątku skarżącego Ł. G., przed wydaniem decyzji określających kwoty należności wynikających z długu celnego i podatku VAT, w wysokości 64.204,00 zł w ten sposób, że:
- przybliżona kwota długu celnego wynosi 21.028,00 zł,
- przybliżona kwota podatku od towarów i usług VAT wynosi 43.176,00 zł,
- przybliżona kwota odsetek za zwłokę od ww. należności na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu wynosi 13.166,00 zł.
Powyższe należności związane były z prowadzoną przez skarżącego działalnością.
W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ celny wyjaśnił, że na mocy postanowień z dnia [...] 2006r przyjął zabezpieczenie należności wynikających ze zgłoszeń celnych nr [...] z dnia [...] 2006r., nr [...] z dnia [...] 2006r. oraz nr [...] z dnia [...] 2006r. w łącznej wysokości 45.068,00 zł . W związku ze skargami dotyczącymi ww. postanowień, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15.11.2007r. stwierdził, między innymi, nieważność tych postanowień. Następnie skarżący w dniu 26.03.2008r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Celnego z żądaniem zwrotu wpłaconych w dniu 01.09.2006r. tytułem zabezpieczenia ww. należności.
W dniu 27.09.2007r., a zatem przed wydaniem wyroku przez WSA w Krakowie, organ celny wszczął kontrolę celną w firmie skarżącego, w wyniku której ujawniono nieprawidłowości m.in. w zakresie deklarowanych kosztów transportu, ilości deklarowanego towaru oraz w zakresie wysokości kwot faktycznie zapłaconych za zakupiony towar. Organ celny powołał się na faktury wystawione przez bułgarskie firmy transportowe.
Nieprawidłowości w zakresie ilości towaru takie dotyczyły zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] 2006r.
W wyniku kontroli zapisów na wydrukach operacji bankowych stwierdzono dokonanie w dniu 25.07.2006r. przelewu z pomocniczego rachunku dewizowego firmy "A" na rzecz podmiotu S. A. LTD z H. na kwotę 30.000 USD (tytuł płatności - przedpłata). WW. firma figurowała jako nadawca towaru w dwóch zgłoszeniach celnych tj. [...] z dn. [...] 2006r. oraz [...] z dn. [...] 2006r. Łączna wartość faktur załączonych do przedmiotowych zgłoszeń celnych to 5.433,8 USD (odpowiednio 3.103,00 USD i 2.330,80USD).
Naczelnik Urzędu Celnego przytoczył w uzasadnieniu wydanej decyzji treść art. 61 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3, 4 i 5 ustawy - Prawo celne, art. 33 § 1, art. § 2 pkt 2, § 3, § 4 pkt. 2 i art. 33 § 5 Ordynacji podatkowej oraz art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 11.03.2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Z 2004r. Nr 54, poz 535 ze zm.) i stwierdził, że wobec prawomocnego wyroku WSA stwierdzającego nieważność postanowień Naczelnika Urzędu Celnego o zabezpieczeniu należności celnych i podatkowych, a także uwzględniając dotychczasowe ustalenia kontroli przeprowadzonej w firmie skarżącego, zachodziła uzasadniona obawa, że kwoty uszczuplonych należności nie zostaną uiszczone przez skarżącego.
Szacunkowe uszczuplenia należności celnych i w podatku VAT, zdaniem organu celnego, mogły sięgnąć 64.204,00 zł + odsetki liczone na dzień 02.04.2008r. - w wysokości 13.166,00 zł, co znacznie przewyższało kwotę przyjętego zabezpieczenia.
Kontrola ujawniła, że skarżący zaprzestał prowadzenia działalności pod firmą "A" F.H., a z oświadczenia z dnia 04.12.2006r złożonego przez skarżącego w Urzędzie Skarbowym, wynikało, iż w remanencie sporządzonym na dzień 06.11.2006r. stan towarów handlowych oraz środków trwałych wynosił - 0.
Z kolei Bank [...] S.A. prowadzący rachunek bieżący i pomocniczy dewizowy dla firmy skarżącego w piśmie z dnia 12.12.2007r wyjaśnił że : "aktualny stan na rachunku bieżącym wykazuje saldo debetowe" , a saldo końcowe na rachunku pomocniczym dewizowym wynosi 0 USD.
W ocenie organu celnego w przedmiotowej sprawie zasadne było zabezpieczenie należności celnych i podatkowych, z uwagi na uzasadnioną obawę , że należne kwoty nie zostaną uiszczone przez skarżącego.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenia postępowania w sprawie, zarzucając, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 33 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Zaskarżona decyzja, w ocenie skarżącego, została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, a w jej uzasadnieniu brak jest wyraźnego wskazania przyczyny, dla której ustanowiono zabezpieczenie.
Organ l Instancji niejako odwołał się do zasady utraty zaufania do skarżącego jako podatnika, jak również zasugerował chęć uniknięcia z jego strony uiszczenia należności wynikających z domniemanych uzyskanych, a nie wykazanych dochodów z tytułu sprzedaży nie zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym zaimportowanych towarów. Swoje stanowisko organ celny poparł lakonicznym sformułowaniem, że aktualny stan konta na rachunku bieżącym wskazuje saldo debetowe, jak również saldo końcowe na rachunku pomocniczym dewizowym Banku [...] SA wynosi 0.
Mając wiedzę, że od listopada 2006 roku skarżący nie prowadzi już działalności gospodarczej, organ nie dokonał żadnej analizy obecnej sytuacji finansowej i stanu majątkowego.
Skarżący zarzucił, że brak uzasadnienia w sprawie zabezpieczenia spowodowało, że nie znając powodów, niemożliwe było podjęcie obrony. Ogólnikowe stwierdzenie, że w trakcie czynności kontrolnych ujawniono nieprawidłowości m.in. w zakresie deklarowanych kosztów transportu, rozbieżności w ilości deklarowanego towaru pomiędzy zgłoszeniem celnym, fakturą zakupu, a fakturą sprzedaży nie są wystarczającym uzasadnieniem podjęcia decyzji o zabezpieczeniu.
Naczelnik Urzędu Celnego, mimo znajomości treści wyroku WSA, nie podjął żadnych działań mających na celu jego wykonanie, natomiast w tym czasie zweryfikował inne zgłoszenie celne i wydał decyzję o zabezpieczeniu.
Sposób doręczenia decyzji, jak i samo jej wydanie, a także sposób prowadzenia postępowania kontrolnego, zdaniem skarżącego, odbyło się z naruszeniem przepisów administracyjnych. Mimo, że skarżący nie uczestniczył w czynnościach kontrolnych, to protokół podpisał w miejscu wskazanym przez kontrolujących jako osoba obecna przy kontroli. Przed rozpoczęciem kontroli nie składał żadnego oświadczenia w sprawie rezygnacji z uczestnictwa w czynnościach kontrolnych i nie był powiadamiany o żadnym terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu, o których mowa w protokole z dnia 09.04.br , a w konsekwencji nie mógł skorzystać z prawa uczestnictwa w przesłuchaniu .
Ponadto skarżący podniósł, iż adresatem zaskarżonej decyzji jest Ł. G. prowadzący przedsiębiorstwo pod firmą "A" FH, gdy tym czasem firma ta uległa likwidacji w listopadzie 2006 roku, o czym wiadomo było Naczelnikowi Urzędu Celnego.
Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia 08.08.2008 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części podstawy prawnej i w tym zakresie orzekł w następujący sposób:
jest:
"Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 33 § 1, § 2 pkt 2, § 3, § 4 pkt 2, art. 207, art. 210 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.); art. 61 ust. l, ust. 2 pkt 2, ust. 3, ust. 4, ust. 5, art. 62 ust. l ustawy z dnia 19.03.2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.); art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), (...)"
winno być:
"Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 207, art. 210 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 8, póz. 60 ze zm.); art. 61 ust. l, ust. 2 pkt 2, ust. 3, ust. 5, art. 62 ust. l, art. 73 ust. l ustawy z dnia 19.03.2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, póz. 622 ze zm.); art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, póz. 535 ze zm.), (...)"
a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.
W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Prawa celnego jeżeli nie zostało złożone zabezpieczenie , albo gdyby kwota złożonego zabezpieczenia nie pokryła kwoty wynikającej z długu celnego, kwota należności może być zabezpieczona na majątku dłużnika przed terminem płatności, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ona uiszczona. Zabezpieczenia takiego można dokonać również, zgodnie z ust. 2 pkt 2 w toku postępowania celnego lub kontroli celnej, przed wydaniem decyzji określającej kwotę należności wynikającą z długu celnego. Ust. 3. stanowi, iż zabezpieczenie następuje w drodze decyzji. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, organ celny określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę należności w oparciu o dane dotyczące podstawy ustalenia wysokości tej kwoty. Ust. 5 tego artykułu stanowi iż, w postępowaniu zabezpieczającym nie stosuje się przepisów art. 165 § 2 i art. 200 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa. Przepis art. 62 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż zabezpieczenie, o którym mowa w art. 61, następuje w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgodnie z art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług organ celny zabezpiecza kwotę podatku, jeżeli podatek ten nie został uiszczony, w przypadkach i trybie stosowanych przy zabezpieczaniu należności celnych na podstawie przepisów celnych.
Wskazując na powyższe Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż organ pierwszej instancji zastosował w swojej decyzji niewłaściwe przepisy, co nie wpłynęło jednak na merytoryczną prawidłowość rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej, dotyczące zabezpieczenia na majątku. W stosunku do należności celnych kwestie dotyczące zabezpieczenia na majątku zostały wyczerpująco uregulowane w ustawie Prawo celne, w zakresie zabezpieczeń na majątku żaden przepis celny nie odsyła do uregulowań zawartych w Ordynacji podatkowej. Kwestie zabezpieczenia na majątku w stosunku do podatku od towarów i usług (VAT) zostały również uregulowane, równie wyczerpująco, w ustawie szczególnej, właściwej dla tego podatku tj. ustawie o podatku od towarów i usług, poprzez odesłanie w tym zakresie do przepisów celnych (art. 33 ust. 7 tej ustawy) Oznacza to, że przepis ten, jako szczególny dla podatku VAT, wyłącza zastosowanie w tym zakresie Ordynacji podatkowej, zawierającej przepisy ogólne.
Podstawą do dokonania zabezpieczenia na majątku przybliżonej kwoty należności celnych i podatkowych, w obu przypadkach należy stosować w tym zakresie przepisy Prawa celnego.
Nie powołał natomiast Naczelnik Urzędu Celnego art. 73 ust. 1 Prawa celnego, który stanowi, iż do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Przepis ten był podstawą do zastosowania art. 207 i 210 Ordynacji podatkowej oraz przepisów tejże ustawy dotyczących trybu odwoławczego.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej, mimo wskazanych wyżej nieprawidłowości w powołaniu odpowiednich przepisów, organ pierwszoinstancyjny prawidłowo zastosował właściwe przepisy.
Za nieuzasadniony uznał organ odwoławczy zarzut dotyczący uniemożliwienia podjęcia obrony ze strony skarżącego poprzez brak uzasadnienia, gdyż decyzja pierwszoinstancyjna zawierała uzasadnienie zarówno faktyczne, jak i prawne, które, jak już wyżej wykazano, nie było wprawdzie do końca prawidłowe, ale nieprawidłowości te nie wpłynęły na merytoryczną poprawność tej decyzji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Celnego dokonał w trybie art 61 Prawa celnego zabezpieczenia na majątku skarżącego kwoty określonej tą decyzją, stanowiącej przybliżoną kwotę należności, w oparciu o dane dotyczące podstawy ustalenia wysokości tej kwoty (ust. 4) w toku postępowania celnego/kontroli celnej, przed wydaniem decyzji określającej kwotę należności wynikającą z długu celnego (ust. 2 pkt 2), ponieważ zachodziła uzasadniona obawa, że nie zostanie ona uiszczona. Postępowanie takie ma z istoty swojej na celu zabezpieczenie interesu publicznego. Naczelnik Urzędu Celnego obszernie opisał w zaskarżonej decyzji stwierdzone w toku kontroli celnej nieprawidłowości w obrocie towarowym firmy skarżącego , a także uwzględnił fakt zaprzestania działalności pod firmą "A" oraz braku środków na kontach firmy, a także nierozliczone saldo debetowe. Informacje uzyskane z banku oraz oświadczenia skarżącego złożone w Urzędzie Skarbowym, zdaniem organu odwoławczego, potwierdziły brak płynności finansowej , co czyni uzasadnioną obawę , iż należności nie zostaną uiszczone.
Odnosząc się do zarzutu oznaczenia strony i zawartego w decyzji pierwszoinstancyjnej sformułowania "prowadzący przedsiębiorstwo pod firmą..." , Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił , iż niniejsze postępowanie dotyczyło okresu, w którym działalność ta była prowadzona. Dla uniknięcia wątpliwości Dyrektor Izby Celnej używa sformułowania "uprzednio prowadzący...".
Zarzut dotyczący sposobu doręczenia i samego wydania decyzji z naruszeniem przepisów administracyjnych, organ odwoławczy uznał za niezrozumiały , gdyż skarżący nie sprecyzował, o jakie naruszenie prawa chodzi. Zapis na ostatniej stronie decyzji - "potwierdzam odbiór 09.04.2008 r." oraz podpis - potwierdzają prawidłowe doręczenie decyzji skarżącemu.
Z kolei wydanie decyzji nie zostało poprzedzone zawiadomieniem strony o przysługujących jej uprawnieniach z art. 200 Ordynacji podatkowej, gdyż obowiązek taki wyłącza art. 61 ust. 5 Prawa Celnego.
Pozostałe zarzuty dotyczą spraw, które są przedmiotem "głównego postępowania - celnego i podatkowego", a nie postępowania, którego celem było dokonanie zabezpieczenia na majątku skarżącego.
Odnośnie zarzutów związanych z postępowaniem kontrolnym i protokołem pokontrolnym, organ odwoławczy stwierdził, że skarżący przyznał, iż został poinformowany o prawie do przedstawienia takich zarzutów w terminie 7 dni od zapoznania się z protokołem, z tego uprawnienia jednak nie skorzystał.
Podpisując protokół, osoba składająca podpis daje wyraz temu, że zapoznała się z treścią tego dokumentu i zgadza się z nią.
Dyrektor Izby Celnej nie zgodził się z zarzutem, iż postępowanie kontrolne zostało wszczęte na skutek wyroku WSA z dnia 15.11.2007 r , gdyż postępowanie kontrolne zostało wszczęte w dniu 27.09.2007 r . Treść wspomnianego wyroku została uwzględniona w niniejszym postępowaniu w tym znaczeniu, że organ rozstrzyga w sprawach dokonywania zabezpieczeń w formie decyzji, a nie postanowień.
W niniejszej decyzji organ odwoławczy rozstrzygał kwestie dotyczące postępowania w sprawie zabezpieczenia na majątku, a nie ma możliwości rozstrzygania równocześnie, w tym samym postępowaniu, kwestii dotyczących zwrotu zabezpieczenia zgodnie z ww. wyrokiem WSA, postępowań celnych, postępowań podatkowych, prawidłowości postępowania kontrolnego, gdyż kwestie te nie są przedmiotem niniejszego postępowania.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 121, art. 122,art. 123,art. 125, oraz art.139 i art. 140 Ordynacji podatkowej poprzez " prowadzenie postępowania w sposób budzący brak zaufania do organów celnych oraz całkowity brak komunikacji poprzez nie udzielanie wiarygodnych informacji, wyjaśnień i przekazywanie wykluczających się wzajemnie informacji z pominięciem przepisów proceduralnych." Ponadto skarżący zarzucił brak przesłanek dokonania zabezpieczenia, wskazanych w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji.
W skardze zostały powtórzone dotychczasowe zarzuty, a dodatkowo skarżący podniósł, że zaskarżone rozstrzygnięcia pozostają w sprzeczności z interesem podatnika, a stanowisko organów celnych jest przejawem lekceważenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15.11.2007 r wydanego z jego skargi
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o jej oddalenie.
Odpowiadając na zarzut skargi, iż nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające ustanowienie zabezpieczenia na majątku dłużnika, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że zgodnie z przepisami będącymi podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, ustanowienie zabezpieczenia na majątku dłużnika uzależnione jest od kumulatywnego spełnienia co najmniej dwóch przesłanek : 1/ braku w ogóle zabezpieczenia należności lub złożenie niewystarczającego zabezpieczenia oraz 2/ istnienie uzasadnionej obawy nie uiszczenia kwoty należności wynikających z długu celnego.
Kwoty zabezpieczenia złożone w odniesieniu do należności celnych i podatkowych związanych ze zgłoszeniami celnymi nr [...], [...] oraz [...] zostały przyjęte przez organ celny w oparciu o rozstrzygnięcia zakwestionowane w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co do których Sąd ten stwierdził ich nieważność w drodze ww. wyroku WSA z dnia 15.11.2007r.. sygn. akt III SA/Kr 754/07 . Rozstrzygnięcie Sądu Administracyjnego stworzyło sytuację, w której organ celny dysponował kwotą złożonego przez skarżącego zabezpieczenia nie mając równocześnie - ex post - podstaw do jego pobrania. Tym samym powstała więc wierzytelność skarżącego wobec organu celnego, która dała podstawę do wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o zwrot kwot owego zabezpieczenia. Wierzytelność taka stanowi też element majątku skarżącego, na którym można ustanowić stosowne zabezpieczanie. Wierzytelność ta jest jednak niewystarczająca i zdaniem organów, nie pokryłaby wszystkich należności wynikających z długu celnego (kwota główna wraz z odsetkami).
W ocenie Dyrektora Izby Celnej, w niniejszej sprawie istniała uzasadniona obawa braku uiszczenia należności, na co wskazywały okoliczności ekonomiczne tj. zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, sporządzony przez skarżącego remanent wykazał zerowy stan towarów handlowych i środków trwałych, a bank poinformował, że na rachunku bieżącym było saldo debetowe, a na rachunku dewizowym było saldo końcowe zerowe ( USD ) .
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.33 § 1 Ordynacji podatkowej , organ celny wyjaśnił, że przepis ten nie znajduje zastosowania przy dokonywaniu zabezpieczenia należności podatkowych z tytułu importu, co zostało wyjaśnione w zaskarżonej decyzji.
Kolejny zarzut skargi dotyczył nie wykonania przez organ celny wyroku WSA z dnia 15.11.2007r. sygn. akt III SA/Kr 754/07. W odpowiedzi na ten zarzut organ celny wyjaśnił, że orzeczenie WSA odnosiło się do trybu i formy zabezpieczenia należności celnych i podatkowych dokonywanej w innej postaci , niż zabezpieczenie na majątku dłużnika, dlatego ocena realizacji wyroku w niniejszej sprawie jest w zasadzie bezprzedmiotowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Dz 2002 r Nr 153, poz.1270) .
Z kolei art. 134 § 1 w/w ustawy stanowi, że sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd ma prawo, a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nawet , gdy dany zarzut nie został podniesiony ( wyrok WSA w Warszawie , z dnia 25.02.2004 r , syg. akt III S.A. 1456/02 , Lex nr 113588 ).
Sady administracyjne dokonują kontroli zaskarżonej decyzji oceniając, czy decyzja nie narusza prawa obowiązującego w dacie jej wydania oraz w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przed organami administracji publicznej .
W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną był fakt uiszczenia przez skarżącego kwoty 45.068,00 zł tytułem zabezpieczenia należności celnych wynikających ze zgłoszeń celnych o nr : [...] z dnia [...] 2006 r , nr [...] z dnia [...] 2006 r oraz [...] z dnia [...] 2006r. W stosunku do postanowień Naczelnika Urzędu Celnego o przyjęciu zabezpieczenia na mocy wyroku tut. Sądu z dnia 15.11.2007 r, syg. akt III SA/Kr 754/07. Sąd stwierdził ich nieważność, co spowodowało, że organ celny dysponował środkami pieniężnymi skarżącego bez tytułu prawnego i taki stan utrzymywał się do dnia 07.04.2008 r tj. do dnia wydania decyzji o zabezpieczeniu na majątku skarżącego, przed wydaniem decyzji określających kwoty należności wynikających z długu celnego i podatku VAT( wyrok w niniejszej sprawie spowodował , że organ celny nadal nie ma tytułu prawnego do wpłaconej kwoty 45.068,00 zł.)
Nie jest sporną także okoliczność , że decyzja z dnia [...] 2008 r została wydana nie w związku z wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 15.11.2007 r , lecz w wyniku kontroli przeprowadzonej w firmie skarżącego, która rozpoczęła się w dniu 27.09.2007 r , a zatem przed wydaniem ww. wyroku.
Sąd w całości podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej co do podstawy prawnej zabezpieczenia należności celnych i z tytułu podatku VAT. Podstawą taką jest art. 61 ustawy Prawo celne, który stanowi, że jeżeli nie zostało złożone zabezpieczenie, albo gdyby kwota złożonego zabezpieczenia nie pokryła kwoty wynikającej z długu celnego, kwota należności może być zabezpieczona na majątku dłużnika przed terminem płatności, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ona uiszczona. Zabezpieczenia takiego można dokonać również w toku postępowania celnego lub kontroli celnej, przed wydaniem decyzji określającej kwotę należności wynikającą z długu celnego (ust. 2 ). Zabezpieczenie, zgodnie z ust. 3 ww. przepisu , następuje w drodze decyzji. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, organ celny określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę należności w oparciu o dane dotyczące podstawy ustalenia wysokości tej kwoty.
Ust. 5 tego artykułu stanowi iż, w postępowaniu zabezpieczającym nie stosuje się przepisów art. 165 § 2 i art. 200 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Z kolei zgodnie z art. 33 ust. 7 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług organ celny zabezpiecza kwotę podatku, jeżeli podatek ten nie został uiszczony, w przypadkach i trybie stosowanych przy zabezpieczaniu należności celnych na podstawie przepisów celnych.
Z przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że zabezpieczenie nierozerwalnie związane jest z : 1/ kwotą wynikającą z długu celnego lub 2/ " z przybliżoną kwotą należności ". W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że zabezpieczenia dokonano w związku z drugim przypadkiem, przed wydaniem decyzji określającej należności wynikające z długu celnego.
W przypadkach, gdy zabezpiecza się " przybliżona kwotę długu celnego" ustawodawca zobowiązuje organ celny do określenia tej kwoty " w oparciu o dane dotyczące podstawy ustalenia wysokości tej kwoty". A zatem postępowanie celne musi wykazać dane stanowiące podstawę ustalenia wysokość zabezpieczenia należności celnych. Podstawę tą stanowi wartość celna towarów. Definicja wartości celnej towarów zawarta jest w art. 29 rozporządzenia Rady ( EWG) nr 1913/92 z dnia 12.10.1992 r ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE L z dnia 19.10.1992 r ) i pojęcie to oznacza cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towary, wtedy, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty i jest ona ustalana na podstawie zasad określonych w dalszych przepisach. Cena zapłacona lub należna za towar stanowi podstawę ustalenia wysokości długu celnego , a dane dotyczące podstawy ustalenia ceny należnej za towar - stanowią podstawę ustalenia przybliżonej kwoty należności wynikającej z długu celnego.
W rozpatrywanej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w wydanej decyzji nie odniósł się do ceny towaru, lecz wskazał na nieprawidłowości wynikające w zakresie kosztów transportu , ilości towaru oraz kwot faktycznie zapłaconych za zakupiony towar, przy czym dokonał tego w sposób bardzo ogólny bez powiązania tych ustaleń z konkretnymi zgłoszeniami celnymi i bez wykazania wpływu tych nieprawidłowości na wartość celną towaru. Koszty transportu nie stanowią podstawy ustalenia kwoty długu celnego, chociaż bez wątpienia mają na nią wpływ .
W związku z powyższym należy podnieść, że wartość celna towaru jako podstawa ustalenia wysokości długu celnego, jest ściśle związana ze zgłoszeniem celnym. Podstawa ustalenia kwoty długu celnego musi odnosić się do konkretnego dokumentu SAD ze wskazaniem jego numeru i daty. Samo stwierdzenie nieprawidłowości w wyżej opisanym zakresie, bez powiązania z konkretnym dokumentem SAD i bez wyliczenia przybliżonej kwoty długu celnego wyklucza możliwość dokonania zabezpieczenia w trybie art. 61 ust. 2 pkt. 2 , a ten przepis miał zastosowanie w niniejszej sprawie.
Reasumując należy stwierdzić, że opisane w decyzji pierwszoinstancyjnej nieprawidłowości nie dały jednoznacznej odpowiedzi, jaki dług celny, w jakiej wysokości i z jakiego zgłoszenia celnego został zabezpieczony , a w konsekwencji takie rozstrzygnięcie organu celnego uchyla się spod kontroli sądowoadministracyjnej. Zarzuty skarżącego o ogólnikowym uzasadnieniu decyzji Naczelnika Urzędu Celnego są uzasadnione, a należy dodać , iż argumentacja tego organu była wybiórcza . Na marginesie należy zauważyć, że akta administracyjne nie zawierały wystarczających dowodów do tej konkretnej sprawy, lecz składały się z protokołu pokontrolnego z przeprowadzonej kontroli prawidłowości obrotu towarowego za okres od 01.01.2005 r do 31.12.2006r oraz niektórych załączników do tego protokołu.
Stanowisko organów celnych jest o tyle niezrozumiałe w niniejszej sprawie , że w postępowaniach celnych rozstrzygniętych ww. wyrokiem z dnia 15.11.2007 r , syg.akt III SA/Kr 754/07 zabezpieczenia dokonano w wysokości różnicy między kwotami wykazanymi w konkretnych zgłoszeniach celnych, a oszacowanymi przez ten organ. W rozpatrywanej sprawie takiej różnicy nie wykazano.
Kolejną przesłanką zabezpieczenia należności celnych jest istnienie uzasadnionej obawy nie uiszczenia kwoty należności wynikającej z długu celnego . Argumentacja zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej odnosiła się do sytuacji majątkowej skarżącego związanej ze zlikwidowaną działalnością gospodarczą prowadzoną pod nazwą F.H. "A" i okolicznością bezsporną było, że na rachunkach bankowych skarżącego było saldo debetowe lub 0. Organy celne nie podjęły jednak żadnych działań mających na celu ustalenie, z czego skarżący się utrzymuje, czy jest np. zatrudniony, czy prowadzi inną działalność gospodarczą, czy osiąga dochody z innych źródeł, czy posiada majątek i jaka jest jego zdolność finansowa. Zaprzestanie działalności gospodarczej z tytułu jednej firmy nie oznacza automatycznie brak możliwości regulowania swych zobowiązań publicznoprawnych z innych źródeł działalności. Brak postępowania w tym zakresie, chociażby przesłuchania skarżącego na tę okoliczność, zarzut "uzasadnionej obawy nie uiszczenia" przybliżonej kwoty wynikającej z długu celnego pozostaje nieudowodniony. Twierdzenie o spełnieniu powyższej przesłanki dokonanego zabezpieczenia uchyla się spod kontroli Sądu.
Powyższa argumentacja odnosi się także do zabezpieczenia przybliżonej kwoty podatku VAT, mając na uwadze fakt, że zabezpieczenie należności podatkowych , zgodnie z art. 33 ust. 7 ww. ustawy od towarów i usług , następuje w przypadkach i trybie przy zabezpieczeniu należności celnych na podstawie przepisów celnych.
Odnosząc się do argumentacji skargi dotyczącej nie wykonania wyroku tut. Sądu z dnia 15.11.207 , syg. akt II SA/KR 754/07 r należy stwierdzić , że kwestia ta stanowi odrębne od niniejszego postępowanie i skarżącemu przysługuje prawo złożenia skargi w trybie art.154 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odrębna, od niniejszego postępowania, jest także kwestia załatwienia wniosku skarżącego o zwrot wpłaconego zabezpieczenia w wysokości 45.068,00 zł i argumentacja w tym zakresie nie mogła być obecnie przedmiotem kontroli Sądu. Nadmienić tylko należy, że jak wcześniej wspomniano, uchylenie zaskarżonej w tym postępowaniu decyzji o zabezpieczeniu należności celno-podatkowych powoduje, brak podstawy prawnej dysponowania przez organ celny wpłaconą kwotą 45.068,00 zł .
Uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym , które mogły mieć wpływ na wynik sprawy , Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) - orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 w/w ustawy Sąd orzekł , że uchylone rozstrzygnięcia organów celnych nie podlegają wykonaniu, co oznacza, iż ww. rozstrzygnięcia nie wywołują skutków prawnych od chwili wydania wyroku , mimo że wyrok ten nie jest jeszcze prawomocny.
Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.