III SA/KR 98/24

III SA/Kr 98/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-06-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewelina Dziuban
Katarzyna Marasek-Zybura /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2167
Art. 1  par. 1  i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 1634
Art. 3  par. 1, art. 134  par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 574
Art. 108 ust. 1, 2, 3 i 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Rektora Krakowskiej Wyższej Szkoły Promocji Zdrowia w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2023 r., nr KWSPZ/761/2023 w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę.
Uzasadnienie
Dziekan Wydziału [...] Krakowskiej Wyższej Szkoły Promocji Zdrowia, decyzją z dnia 11 kwietnia 2022 r., znak KWSPZ/948/2022, działając na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 574 z późn. zm., dalej: u.p.s.w.n.), art. 104 oraz 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.) – skreślił z listy studentów M. K. (dalej: skarżący) studenta 1. semestru studiów w roku akademickim 2021/2022 na kierunku studiów [...], na Wydziale [...], w związku z nieuzyskaniem zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji przytoczył art. 108 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce – i wskazał, że skarżący, student 1. semestru studiów w roku akademickim 2021/2022 na kierunku studiów [...], na Wydziale [...], nie uzyskał zaliczenia 1. semestru w określonym terminie. W tym stanie rzeczy, zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce powstała podstawa do skreślenia skarżącego z listy studentów.
Na skutek odwołania skarżącego, Rektor Krakowskiej Wyższej Szkoły Promocji Zdrowia, decyzją z dnia 4 maja 2022 r., znak KWSPZ/1079/2022, działając na podstawie art. 108 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz art. 105 § 1 i art. 132 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego – utrzymał w całości decyzję Dziekana Wydziału [...] z dnia 11 kwietnia 2022 r. Uzasadniając tę decyzję, organ odwoławczy podał, że po rozpatrzeniu złożonego przez skarżącego podania o uchylenie decyzji w sprawie skreślenia z listy studentów stwierdzono, iż nie ustała przyczyna skreślenia oraz nie uległy zmianie stanowiska prowadzących w sprawie braku zgody na warunek z przedmiotu anatomia prawidłowa. Wobec studenta został stwierdzony brak postępu w nauce, w wyniku czego student nie uzyskał zgody na warunkową kontynuację przedmiotu. Wobec powyższego została podjęta decyzja, która jest faktycznie i prawnie zasadna.
Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję Rektora Krakowskiej Wyższej Szkoły Promocji Zdrowia. Wyrokiem z dnia 21 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1021/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia powyższych wymogów. W istocie nie wyjaśnia ono precyzyjnie nawet samych przesłanek ewentualnego skreślenia skarżącego z listy studentów, a tym bardziej nie wyjaśnia wyboru rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego. Braki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są tego rodzaju, że uniemożliwiają ocenę rozstrzygnięcia pod kątem zgodności z prawem. Doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skargi Sąd uznał za zasadne tylko w zakresie, w jakim korelują one z niniejszym uzasadnieniem – ocena dalej idących zarzutów byłaby obecnie przedwczesna. Rozpatrując sprawę ponownie, organ obowiązany będzie poczynić niezbędne ustalenia i uzasadnić podejmowane rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami prawa procesowego.
Rektor Krakowskiej Wyższej Szkoły Promocji Zdrowia rozpoznając sprawę ponownie, decyzją z dnia 20 kwietnia 2023 r., znak KWSPZ/761/2023, działając na podstawie art. 108 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz art. 105 § 1 i art. 132 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego – utrzymał w całości decyzję Dziekana Wydziału [...] z dnia 11 kwietnia 2022 r. Uzasadniając tę decyzję, organ odwoławczy podał, że skreślenie skarżącego z listy studentów uzasadnione jest z następujących powodów:
1. Zgodnie z § 4 ust. 8 Regulaminu studiów obowiązującego w Krajowskiej Wyższej Szkole Promocji w Krakowie (dalej: Regulamin studiów) Program studiów określa liczbę punktów ECTS, które student u za zaliczenie każdego przedmiotu lub modułu. Do każdego z poniższych przedmiotów została przyporządkowana w semestrze zimowym 2021/2022, następującą liczba punktów ECTS - Anatomia prawidłowa" — i ćwiczenia - 3 punkty ECTS, "Kinezjologia"— wykład - 3 punkty ECTS, "Kształcenie ruchowe i metodyka, ruchu"— wykład - 3 punkty ECTS.
2. Zgodnie z § 31 ust. 1 Regulaminu studiów:
1) Dla studenta, który nie zaliczył semestru w trybie przewidzianym regulaminem studiów, stosuje się następujące zasady postępowania:
a. Dziekan na pisemny wniosek studenta może wydłużyć termin zaliczenia semestru (przedłużenie sesji egzaminacyjnej), przy czym termin ten nie może być dłuższy niż miesiąc od dnia zakończenia semestru określonego w organizacji roku akademickiego,
b. Dziekan na pisemny wniosek studenta dokonuje rejestracji warunkowej na następny semestr z bratam wynoszącymi nie więcej niż 6 punktów ECTS), o ile nie zachodzi sytuacja opisana w lit. d), przy czym nie wlicza się punktów ECTS przyporządkowanych praktykom zawodowym. Termin wyrównania braków nie dłuższy niż jeden rok - ustala Dziekan,
c. w przypadku niezaliczenia jednego przedmiotu, któremu przypisano większą od 6 liczbę punktów ECH Dziekan na pisemny wniosek studenta, po uzgodnieniu z osobą odpowiedzialną za przedmiot, może podjąć decyzje o warunkowej rejestracji na semestr oraz ustala terminu spełnienia warunku,
d. możliwość warunkowej rejestracji na semestr nie istnieje, jeśli braki dotyczą przedmiotu kontynuowany w następnym semestrze. W szczególnych przypadkach, na pisemny wniosek studenta, Dziekan może podjąć decyzję o warunkowym wpisie na kolejny semestr mimo kontynuacji przedmiotu,
e. Dziekan na pisemny wniosek studenta może skierować go na urlop, jeżeli:
- braki przekraczają 6 pkt ECTS, a nie znajduje zastosowania lit. c), przy czym nie wlicza się liczby punktów ECTS przyporządkowanych praktykom zawodowym,
- braki dotyczą przedmiotu spełniającego warunki opisane w lit. d) z zastrzeżeniem zd.2,
- student nie uzyskał zaliczenia semestru w terminie określonym w lit. a)
- warunek nie został spełniony w terminie określonym przez Dziekana,
f. pełne zaliczenie kolejnych semestrów jest możliwe po spełnieniu warunku,
g. w przypadku, gdy spełnienie warunku wymaga powtórzenia zajęć z danego przedmiotu, student zobowiązany jest wnieść wymaganą opłatę, wynikającą z liczby powtarzanych godzin. Jeśli przedmie* prowadzony jest w kilku różnych formach zajęć, liczbę godzin powtarzanych ustala Dziekan.
2) Student, który ma zaliczony pierwszy semestr studiów, może powtarzać każdy następny semestr studiów tylko jeden raz. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Dziekan może zezwolić na ponowne powtarzanie tego samego semestru. Studentowi, powtarzającemu semestr, przedmioty, z których poprzednio uzyski w pierwszym terminie ocenę pozytywną ale nie niższa niż 3,5; bądź zaliczył je w inny przewidzą* regulaminem sposób, mogą zostać uznane za zaliczone, pod warunkiem osiągnięcia przez studenta wszystkich zakładanych efektów uczenia się związanych z tymi przedmiotami. O osiągnięciu zakładanych efektów uczeni się i zaliczeniu przedmiotów decyduje Dziekan.
3) W szczególnie uzasadnionych przypadkach Dziekan może podjąć decyzję o uznaniu za zaliczone przedmioty, z których student poprzednio uzyskał ocenę 3,0 w pierwszym terminie, bądź uzyskał pozytywną ocenę w terminie II lub III. Warunkiem koniecznym, jest osiągnięcie wszystkich zakładanych efektów uczenia się.
3. Zgodnie z powyższymi zasadami, na wniosek skarżącego z dnia 25 lutego 2022 r., Prodziekan Wydziału [...] KWSPZ przedłużył skarżącemu sesję egzaminacyjną do 20 marca 2022 r. Co do zasady warunkowa rejestracja na semestr nie jest możliwa, jeśli braki dotyczą przedmiotu kontynuowanego w następnym semestrze. Jedynie, w szczególnych przypadkach, dziekan może wyrazić zgodę na warunkowe zaliczenie, w przypadku braków dotyczących przedmiotu kontynuowanego w następnym semestrze (§ 31 ust. 1 lit d Regulaminu studiów).
4. W pierwszym semestrze studiów skarżący nie zaliczył, 3 ww. przedmiotów w tym dwóch, które miałyby być kontynuowane w kolejnym semestrze. W konsekwencji nie uzyskał on zaliczenia semestru z uwagi na niezaliczenie trzech przedmiotów: "Anatomia prawidłowa" - wykład i ćwiczenia, "Kinezjologia" - wykład, "Kształcenie ruchowe i metodyka nauczania ruchu" - wykład.
5. Przed wydaniem decyzji o niezaliczeniu semestru Dziekan Wydziału [...] KWSPZ zasięgnął informacji od prowadzących poszczególne przedmioty, co do możliwości warunkowego ich zaliczenia. Prowadzące przedmiot "Anatomia prawidłowa", dr M. M. oraz dr K. G., nie wyraziły zgody na warunkowe zaliczenie tego przedmiotu, z uwagi na praktycznie brak postępów skarżącego w nauce tego przedmiotu. Opinia prowadzących nie miała charakteru wiążącego dla Dziekana Wydziału [...] KWSPZ. Dziekan Wydziału [...] KWSPZ odbył ze skarżącym spotkanie, podczas którego Dziekan szczegółowo wyjaśnił przyczyny niezaliczenia semestru.
6. Na pierwszym terminie z przedmiotu "Anatomia prawidłowa", w dniu 6 lutego 2022 r. skarżący był nieobecny z powodu choroby. W drugim terminie, w dniu 12 lutego 2022 r. skarżący nie zgodził się na warunki przeprowadzenia egzaminu, związane z koniecznością włączenia kamerki internetowej, które były mu znane od samego początku. W trzecim terminie, w dniu 19 lutego 2022 r. skarżący nie stawił się na egzamin. Uwzględniając potrzeby skarżącego wynikające z niepełnosprawności, został wyznaczony dodatkowy termin egzaminu w formie stacjonarnej w dniu 28 lutego 2022 r. Skarżący otrzymał test z powiększoną czcionką tj. 16. Po zakończeniu sesji egzaminacyjnej, w dniu 28 marca 2022 r. skarżącemu został wyznaczony jeszcze jeden termin egzaminu, miał w związku z tym możliwość wyboru formy egzaminu najbardziej odpowiedniej dla siebie, tj. test jednokrotnego wyboru z czcionką Arial 16 lub formę opisową z dużymi rycinami. Również tego testu skarżący nie zaliczył.
7. Skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów, pismem z dnia 30 marca 2022 r.
8. Przed zakończeniem przedmiotowej sprawy skarżący został wezwany do zapoznania się z aktami sprawy. Po upływie wyznaczonego terminu poinformował on o rezygnacji ze studiów.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 1, art. 8 § 1, art. 9, art. 10, art. 11, art. 107 § 1 pkt 6 Kodeksu postępowania administracyjnego;
- art. 108 ust. 1 pkt 2 oraz art. 108 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w zw. z:
- art. 32 ust. 2 i art. 69 Konstytucji RP poprzez dyskryminację skarżącego z powodu jego niepełnosprawności oraz zaniechanie działań polegających na udzieleniu skarżącemu pomocy w zabezpieczaniu egzystencji i przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej;
- art. 70 Konstytucji poprzez dowolne pozbawienia prawa do nauki;
- art. 11 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którym podstawowym zadaniem uczelni jest stwarzanie osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w kształceniu;
-art. 24 ust. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych sporządzonej z dnia 13 grudnia 2006 r., zgodnie z którym Państwa Strony uznają prawo osób niepełnosprawnych do edukacji a w celu realizacji tego prawa bez dyskryminacji i na zasadach równych szans. Państwa Strony zapewnią włączający system kształcenia umożliwiający integrację na wszystkich poziomach edukacji;
- § 10, § 11 ust. 2 Regulaminu studiów (zał. do uchwały Senatu uczelni nr 10/108/2021).
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dziekana oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo organ podniósł, że pismem z dnia 23 stycznia 2023 r. skarżący poinformował Uczelnię o bezprzedmiotowości dalszego prowadzenia sprawy dotyczącej skreślenia z listy studentów, a następnie pismem z dnia 17 marca 2023 r. skarżący poinformował Uczelnię o rezygnacji ze studiów.
Ponadto organ podał, że w dniu 10 lutego 2022 r skarżący otrzymał od Referenta Biura ds. Osób Niepełnosprawnych J. B., wiadomość e-mail, zawierającą ofertę wsparcia skarżącego polegającą na przydzieleniu skarżącemu asystenta przysługującego osobie z niepełnosprawnością, w całym cyklu kształcenia. Skarżący otrzymał wszystkie niezbędne dokumenty, konieczne do uzyskania wsparcia asystenta osoby z niepełnosprawnością. Co więcej skarżący został poinformowany o możliwości pomocy w wypełnieniu niezbędnych dokumentów, gdyby taka pomoc była potrzebna. Skarżący nie skorzystał z tej formy pomocy, w ogóle nie był zainteresowany takim wsparciem, pomimo iż wsparcie to jest realizowane przez cały cykl kształcenia.
Na rozprawie skarżący wskazał, że nie kwestionuje braku zaliczenia przedmiotów: Anatomia prawidłowa, Kinezjologia i Kształcenie ruchowe i metodyka nauczania ruchu. Podniósł natomiast, że w aktach sprawy brak jest arkusza, który rzeczywiście został udostępniony skarżącemu na terminie egzaminu, jest natomiast inny arkusz, na którym brak jest podpisu skarżącego i ten, który znajduje się w aktach sprawy, nie był skarżącemu przedstawiony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 108 ust. 1 u.p.s.w.n. studenta skreśla się z listy studentów w przypadku:
1) niepodjęcia studiów;
2) rezygnacji ze studiów;
3) niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego;
4) ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni.
Z kolei na podstawie art. 108 ust. 2 u.p.s.w.n. student może być skreślony z listy studentów w przypadku:
1) stwierdzenia braku udziału w obowiązkowych zajęciach;
2) stwierdzenia braku postępów w nauce;
3) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie;
4) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów.
Skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 108 ust. 3 u.p.s.w.n.). Od decyzji administracyjnych wydawanych przez rektora służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 23 ust. 4 u.p.s.w.n.).
Decyzja w przedmiocie skreślenia wydawana na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 3 u.p.s.w.n. ma charakter uznaniowy, a uregulowanie takie wynika z poszanowania przez ustawodawcę zasady autonomii uczelni, co oznacza, że organ uczelni, orzekając w konkretnej sprawie, może, a nie musi skreślić studenta z listy studentów. Wybór taki jednakże nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy, odzwierciedlonego następnie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, a nadto musi wiązać się z wykazaniem, że zaistniały przesłanki ustawowe do wydania tej decyzji. Przyjęcie przez ustawodawcę w art. 108 ust. 3 u.p.s.w.n., że skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej prowadzi do wniosku, że prawodawca odstąpił od wcześniej stosowanej zasady odpowiedniego stosowana w tych sprawach Kodeksu postępowania administracyjnego na rzecz stosowania przepisów tych przepisów wprost. Decyzja winna zatem zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej i uzasadnienie faktyczne i prawne obejmujące wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Tylko wtedy, gdy decyzja odpowiada tym wymogom możliwe jest poznanie toku rozumowania organu (patrz: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 marca 2023 r. sygn. II SA/Po 99/23 oraz z dnia 8 lutego 2024 r., sygn. IV SA/Po 737/23, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Poza tym w sprawie załatwianej decyzją administracyjną powinny obwiązywać wszystkie podstawowe gwarancje procesowe, przewidziane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Przyjąć wobec tego należy, że czynności podejmowane w sprawie skreślenia z listy studentów, nawet przy uwzględnieniu zasady autonomii uczelni wyższych i uznaniowego charakteru decyzji o skreślaniu z listy studentów, w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlegają kontroli pośredniej, co najmniej pod względem formalnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2022 r. sygn. III OSK 4974/21, opubl. w CBOSA).
Uznanie administracyjne to sytuacja, w której ustawodawca daje organowi możliwość wyboru konsekwencji prawnych. "Wybór ten jednak nie jest zupełnie dowolny i swobodny, ale ograniczony przez ustawodawcę w samej normie wprowadzającej uznanie" (J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Wolters Kluwer 2018, s. 409). W przypadku wprowadzenia uznania administracyjnego, organ podejmuje decyzje nie tylko na podstawie ustawy, ale także z uwzględnieniem zasad celowości i sprawiedliwości oraz szczególnych cech stanu faktycznego (zob. J. Zimmermann, op. cit., s. 413). "Skoro prawo daje organowi administracji możliwość wyboru, to każdy wybór mieszczący się w ramach tego upoważnienia jest zgodny z prawem i on sam nie może być z zasady zakwestionowany przez sąd administracyjny. Kontrolując akty swobodne, sąd administracyjny może więc tylko badać, czy nie zostały przekroczone granice uznania i czy podjęte rozstrzygniecie nie było dowolne" (J. Zimmermann, op. cit., s. 417). "Uznanie administracyjne nie jest sferą wolną od związania konstytucyjnego i ustawowego, a także nie jest sferą wolną od kontroli sądów administracyjnych" (M. Jaśkowska w: Instytucje prawa administracyjnego System Prawa Administracyjnego Tom 1, red. R. Hauser, A. Wróbel, Z. Niewiadomski, C.H.Beck 2015, s. 298). W orzecznictwie sądów administracyjnych zostało przyjętych szereg reguł dotyczących kontroli aktu uznaniowego. Jedną z nich jest konieczność zgodności uznania z ogólnymi zasadami prawa, Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej oraz zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego. Szczególnie podkreślane jest znaczenie kontroli zgodności aktu uznaniowego z art. 7, art. 8, art. 11, art. 15 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa.
W orzeczeniu z dnia 29 września 1993 r., sygn. K 17/92, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że zgodnie z wymogami demokratycznego państwa prawnego "nie może być mowy o jakimkolwiek "swobodnym", tzn. w określonych granicach niezwiązanym prawem i niekontrolowanym działaniu administracji. Z instytucji formalnej, ustalającej swobodną, niezwiązaną niczym możliwość rozstrzygnięcia, swobodne uznanie przekształca się jedynie w formę pewnego uelastycznienia administracji, która umożliwia i zobowiązuje odpowiednie organy do zbadania wszystkich okoliczności danego przypadku w celu wyszukania najbardziej właściwego, odpowiadającego prawdzie obiektywnej i swemu celowi rozstrzygnięcia. Swobodne uznanie staje się w ten sposób szczególną formą wykonywania przepisów prawa, polegającą na tym, że organ stosujący prawo ma uwzględnić indywidualne warunki każdego wypadku, których stwierdzenie jest możliwe tylko w tym stopniu, by móc wydać decyzję zgodną z wolą ustawodawcy. To działanie organu administracyjnego musi być jednak uzasadnione i podlega kontroli". Podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 czerwca 1993 r. sygn. III ARN 33/93, wskazał że: "przy dokonywaniu sądowej kontroli zgodności z prawem wszelkich decyzji administracji o charakterze uznaniowym (...) rola, zadania i zakres kompetencji niezawisłego sądu muszą być rozumiane znacznie szerzej i głębiej niż w innych sytuacjach (...) z decyzjami uznaniowymi musi się wiązać nie zmniejszona, lecz zwiększona kontrola sądu, wykonywana z punktu widzenia przestrzegania prawa (i to prawa rozumianego jako całość systemu)".
Mimo iż sądowa kontrola takiego aktu ma zakres ograniczony, to jednak wymaga zbadania, czy akt ten nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy, oraz czy takiego wyboru dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd bada, czy w postępowaniu podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz czy organ uwzględnił słuszny interes strony. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie aktu uznaniowego, z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną. Ocenie Sądu nie podlegają natomiast kryteria słuszności, czy celowości podjętego rozstrzygnięcia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. I OSK 130/10 i z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. I OSK 1981/14, opublikowane w CBOSA).
W wyrokach z dnia 10 maja 2012 r., sygn. I OSK 292/12 i I OSK 369/12 (opubl. w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że uzasadnienie aktu wydanego w ramach uznania administracyjnego, winno być "na tyle wyczerpujące i zindywidualizowane, aby sąd administracyjny był w stanie ocenić, czy zawarte w decyzji rozstrzygnięcie nie zapadło z przekroczeniem granic uznania administracyjnego". Z kolei w wyroku z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. II FSK 1254/08, (opubl. w CBOSA), NSA podkreślił, że "organ zobowiązany jest w sposób czytelny i umożliwiający kontrolę poszczególnych etapów rozumowania, przedstawić wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wnioskowania. Konieczne jest zatem wskazanie wyraźnych kryteriów decyzyjnych (dóbr chronionych przez prawo), w tym zwłaszcza znajdujących oparcie w wartościach konstytucyjnych, dopiero bowiem ich należyta identyfikacja i ustalenie ich hierarchii na tle konkretnego stanu faktycznego pozwala na instancyjną kontrolę rozstrzygnięcia mającego charakter uznaniowy, odwołującego się do ocen". Uzasadnienie aktów z zakresu administracji publicznej, winno spełniać rolę informacyjną i edukacyjno-perswazyjną w stosunku do ich adresatów i umożliwiać kontrolę ich poprawności. Z tego względu motywy, które legły u podstaw rozstrzygnięcia - w niniejszej sprawie skreślenia z listy studentów - powinny być tak sformułowane, aby strona mogła poznać w pełni tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć, i w miarę możliwości zaakceptować, zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu jej sprawy. Istotne jest również, by na tej podstawie sąd administracyjny mógł skontrolować, czy podjęty akt nie ma charakteru dowolnego i mieści się w granicach swobodnego uznania (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. III SA/Kr 485/20 i sygn. III SA/Kr 483/20, opubl. w CBOSA).
W niniejszej sprawie zostało wykazane, że zaistniały przesłanki ustawowe do wydania tej decyzji. Skarżący, student 1. semestru studiów w roku akademickim 2021/2022 na kierunku studiów [...], na Wydziale [...], nie uzyskał zaliczenia 1. semestru w określonym terminie. Na wniosek skarżącego z dnia 25 lutego 2022 r., Prodziekan Wydziału [...] KWSPZ przedłużył skarżącemu sesję egzaminacyjną do dnia 20 marca 2022 r., jednak także w przedłużony terminie, wobec studenta został stwierdzony brak postępu w nauce, w wyniku czego student nie uzyskał zgody na warunkową kontynuację niezaliczonych przedmiotów. W pierwszym semestrze studiów skarżący nie zaliczył 3 przedmiotów, w tym dwóch, które miałyby być kontynuowane w kolejnym semestrze. W konsekwencji nie uzyskał on zaliczenia semestru z uwagi na niezaliczenie trzech przedmiotów: "Anatomia prawidłowa" - wykład i ćwiczenia, "Kinezjologia" - wykład, "Kształcenie ruchowe i metodyka nauczania ruchu" - wykład. Na rozprawie skarżący wskazał, że nie kwestionuje braku zaliczenia tych przedmiotów. Podniósł natomiast, że w aktach sprawy brak jest arkusza, który rzeczywiście został udostępniony skarżącemu na terminie egzaminu, jest natomiast inny arkusz, na którym brak jest podpisu skarżącego i ten, który znajduje się w aktach sprawy, nie był skarżącemu przedstawiony. Tymczasem w aktach sprawy na kartach 2-10 znajduje się arkusz egzaminacyjny, na którego pierwszej stronie znajduje się odręcznie napisane przez skarżącego imię i nazwisko oraz data egzaminu (dodatkowy termin egzaminu w formie stacjonarnej w dniu 28 lutego 2022 r.), w którym na 21 pytań udzielił on zaledwie 4 poprawnych odpowiedzi.
Rozpoznając sprawę ponownie organ zastosował się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1021/22. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł, organ szczegółowo opisał tok podejmowanych przez skarżącego prób zaliczenia pierwszego semestru studiów. Decyzja zawiera również uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów u.p.s.w.n. oraz regulaminu studiów. Rozpatrując sprawę ponownie, organ poczynił niezbędne ustalenia i uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami prawa procesowego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.