Orzeczenie · 2024-09-18

III SA/KR 972/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2024-09-18
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
składki ZUSzwolnienie ze składekCOVID-19rozporządzenie COVID-19PKDspadek przychodówpostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiorzecznictwo

Sprawa dotyczyła wniosku R.W. o zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okres od grudnia 2020 r. do stycznia 2021 r. Podstawą wniosku był spadek przychodów o co najmniej 40% w grudniu 2020 r. w stosunku do grudnia 2019 r. oraz fakt, że na dzień 30 listopada 2020 r. przeważającą działalnością skarżącego był kod PKD 55.10.Z (hotele i podobne obiekty zakwaterowania). Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) wielokrotnie odmawiał przyznania zwolnienia, argumentując, że w grudniu 2019 r. skarżący prowadził działalność o kodzie PKD 55.20.Z (obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania), a nie PKD 55.10.Z, co uniemożliwiało porównanie przychodów i wykazanie wymaganego spadku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dwukrotnie uchylał decyzje ZUS, wskazując w swoich wyrokach (z 13 lipca 2021 r. i 20 października 2022 r.), że organ nie może wymagać od wnioskodawców spełnienia dodatkowych, pozaustawowych kryteriów, takich jak prowadzenie tej samej przeważającej działalności w grudniu 2019 r. i listopadzie 2020 r. Sąd podkreślał, że art. 153 p.p.s.a. wiąże organ z oceną prawną wyrażoną w poprzednich wyrokach. Mimo to, ZUS ponownie wydał decyzję odmawiającą zwolnienia, opierając się na tej samej argumentacji. W obecnym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po raz kolejny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednich wyrokach i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 153 p.p.s.a. w kontekście związania organów administracji prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych oraz interpretacja przepisów dotyczących zwolnień ze składek ZUS w okresie pandemii COVID-19.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia COVID-19 i sytuacji faktycznej związanej ze zmianą kodu PKD. Kluczowe jest związanie organu poprzednimi wyrokami.

Zagadnienia prawne (2)

Czy warunkiem nabycia prawa do zwolnienia z opłacania składek na podstawie § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19 jest prowadzenie tej samej przeważającej działalności gospodarczej (według kodu PKD) w grudniu 2019 r. i na dzień 30 listopada 2020 r., czy wystarczy wykazanie spadku przychodów z działalności prowadzonej w danym okresie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie można wymagać od wnioskodawców spełnienia dodatkowych, pozaustawowych kryteriów, takich jak prowadzenie tej samej przeważającej działalności w grudniu 2019 r. i na dzień 30 listopada 2020 r. Wystarczające jest wykazanie spadku przychodów z działalności prowadzonej w danym okresie, a ocena spełnienia warunków rodzaju przeważającej działalności PKD weryfikuje się w oparciu o dane z rejestru REGON na dzień 30 listopada 2020 r.

Uzasadnienie

Sąd powołuje się na wcześniejsze prawomocne wyroki w tej samej sprawie, które jednoznacznie stwierdziły, że przepis § 10 ust. 1 rozporządzenia COVID-19 nie wymaga prowadzenia tej samej przeważającej działalności w obu okresach porównawczych. Wymóg ten jest dodatkowym, pozaustawowym kryterium, którego nie można stawiać wnioskodawcom. Organ administracji publicznej jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnych orzeczeniach sądu.

Czy organ administracji publicznej, wydając kolejną decyzję w tej samej sprawie, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnych wyrokach sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ jest bezwzględnie związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnych wyrokach sądu administracyjnego na mocy art. 153 p.p.s.a., chyba że nastąpiła zmiana stanu prawnego.

Uzasadnienie

Artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i zapobiega sytuacji, w której ta sama kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach. Organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem sądu, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się im w pełnym zakresie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 maja 2024 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia 23 lutego 2024 r. zostały uchylone.

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis bezwzględnie obowiązujący, stanowiący o związaniu organu i sądu oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach.

Rozporządzenie COVID-19 art. 10 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19

Przepis określający warunki zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek, w tym wymóg spadku przychodu i prowadzenia określonej działalności gospodarczej.

Pomocnicze

Rozporządzenie COVID-19 art. 10 § 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19

Przepis wskazujący, że ocena spełnienia warunków rodzaju przeważającej działalności PKD oraz spadku przychodu dokonuje się na podstawie danych z rejestru REGON na dzień 30 listopada 2020 r.

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednich wyrokach WSA w tej samej sprawie. • Wykładnia § 10 ust. 1 Rozporządzenia COVID-19 przez organ jest błędna i sprzeczna z brzmieniem przepisów oraz utrwalonym orzecznictwem. • Nie można wymagać od wnioskodawców spełnienia dodatkowych, pozaustawowych kryteriów, takich jak prowadzenie tej samej przeważającej działalności w grudniu 2019 r. i na dzień 30 listopada 2020 r.

Godne uwagi sformułowania

nie można od wnioskodawców wymagać spełnienia dodatkowych, pozaustawowych kryteriów • organ jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednich wyrokach sądu • art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący

Skład orzekający

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

sprawozdawca

Ewelina Dziuban

członek

Katarzyna Marasek-Zybura

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 153 p.p.s.a. w kontekście związania organów administracji prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych oraz interpretacja przepisów dotyczących zwolnień ze składek ZUS w okresie pandemii COVID-19."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia COVID-19 i sytuacji faktycznej związanej ze zmianą kodu PKD. Kluczowe jest związanie organu poprzednimi wyrokami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przez organy administracji prawomocnych orzeczeń sądowych i jak długotrwałe mogą być spory dotyczące interpretacji przepisów, zwłaszcza w kontekście wsparcia pandemicznego.

ZUS przegrywa w sądzie po raz trzeci: dlaczego organ nie słucha prawomocnych wyroków?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst