III SA/KR 97/04

Naczelny Sąd Administracyjny2005-03-31
NSAAdministracyjneWysokansa
wodaściekitaryfasamorządzwiązek międzygminnygminakompetencjeadministracja publicznaprawo wodne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Związku Międzygminnego, potwierdzając, że ustalenie taryfy za wodę dla gminy niebędącej członkiem związku wymaga zatwierdzenia przez radę tej gminy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały Zgromadzenia Związku Międzygminnego w sprawie ustalenia taryfy za wodę dla Gminy Złota, która nie była członkiem związku. Sąd uznał, że ustalenie taryfy jest zadaniem własnym gminy i wymaga zatwierdzenia przez Radę Gminy Złota, a Związek Międzygminny, mimo że był właścicielem wodociągu, nie mógł samodzielnie ustalić taryfy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Związku, podzielając stanowisko WSA i podkreślając, że Związek, działając w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, funkcjonuje jako przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w znaczeniu funkcjonalnym, a ustalanie taryf przez radę gminy jest ustawowo zagwarantowaną kompetencją.

Sprawa dotyczyła uchwały Zgromadzenia Związku Międzygminnego '[...]' w Kielcach z dnia 16 grudnia 2003 r. ustalającej taryfę za zbiorowe zaopatrzenie w wodę dla odbiorców na terenie Gminy Złota. Wojewoda Świętokrzyski zaskarżył tę uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie art. 3 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, ponieważ Gmina Złota nie była członkiem Związku, a zatem Związek nie mógł wykonywać zadań nakładanych na gminę. WSA w Krakowie stwierdził nieważność uchwały, uznając, że ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę ma zastosowanie do wszelkich zbiorowych zaopartań w wodę, a ustalanie taryf jest zadaniem własnym gminy, wykonywanym przez jej organy lub organy związku międzygminnego, ale wymaga zatwierdzenia przez Radę Gminy. Sąd uznał, że Związek Międzygminny, eksploatując wodociąg i pobierając opłaty, działał jako przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w rozumieniu ustawy, a uchwała powinna być przedłożona Radzie Gminy Złota do zatwierdzenia. Związek Międzygminny wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych i właściwości sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że Związek Międzygminny, ustalając taryfę dla gminy niebędącej jego członkiem, działał w charakterze przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego w znaczeniu funkcjonalnym i podlegał przepisom ustawy, a Rada Gminy Złota miała ustawowo zagwarantowaną kompetencję do zatwierdzania taryf. NSA podkreślił również szerokie ujmowanie pojęcia 'spraw z zakresu administracji publicznej' przez sądy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, związek międzygminny nie może samodzielnie ustalać taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę dla gminy, która nie jest jego członkiem. Ustalenie taryfy jest zadaniem własnym gminy i wymaga zatwierdzenia przez jej radę.

Uzasadnienie

Związek międzygminny, ustalając taryfę za wodę dla gminy niebędącej jego członkiem, działa w charakterze przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego w znaczeniu funkcjonalnym i podlega przepisom ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Kompetencja do zatwierdzania taryf przysługuje radzie gminy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.z.w.o.ś. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy.

u.z.w.o.ś. art. 3 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

W razie wspólnego wykonywania przez gminy zadania, o którym mowa w ust. 1, określone w ustawie prawa i obowiązki organów gminy wykonują odpowiednio właściwe organy związku międzygminnego.

u.z.w.o.ś. art. 24 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Rada gminy zatwierdza taryfę.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania NSA.

Pomocnicze

u.z.w.o.ś. art. 1

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Ustawa określa zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, w tym zasady działalności przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych.

u.z.w.o.ś. art. 20 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa taryfę.

p.p.s.a. art. 1 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa właściwość sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA jest związany podstawami skargi kasacyjnej.

u.s.g. art. 69 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Podstawa prawna uchwały Zgromadzenia Związku Międzygminnego.

u.s.g. art. 64 § ust. 3

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Przekazywanie kompetencji między gminami.

u.s.g. art. 70 § ust. 3

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Nadzór nad zgromadzeniem związku.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Prawo własności.

p.d.g. art. 2 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej

Definicja przedsiębiorcy.

u.g.k. art. 1-5

Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej

Działalność komunalna.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie taryfy za wodę dla gminy niebędącej członkiem związku wymaga zatwierdzenia przez radę tej gminy. Związek międzygminny, ustalając taryfę, działa jako przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w znaczeniu funkcjonalnym. Uchwała związku międzygminnego w sprawie taryfy jest aktem z zakresu administracji publicznej.

Odrzucone argumenty

Związek międzygminny nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o działalności gospodarczej i nie podlega przepisom o zatwierdzaniu taryf. Uchwała związku nie jest aktem z zakresu administracji publicznej. Ustalenie taryfy przez związek nie narusza prawa własności.

Godne uwagi sformułowania

Związek Międzygminny [...] w rozumieniu tego ostatniego przepisu nie jest przedsiębiorcą w znaczeniu ustawy o działalności gospodarczej ani też przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym. Z punktu widzenia Gminy niewchodzącej w skład Związku może być on traktowany jako przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w znaczeniu funkcjonalnym. Są nimi wszelkie sprawy realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego, a także związki międzygminne.

Skład orzekający

Wojciech Chróścielewski

przewodniczący sprawozdawca

Włodzimierz Ryms

sędzia

Ludwik Żukowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie taryf za wodę przez związki międzygminne, kompetencje organów samorządowych, właściwość sądów administracyjnych w sprawach dotyczących samorządu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy gmina nie jest członkiem związku, ale korzysta z jego usług wodociągowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii kompetencji w samorządzie lokalnym i ustalania cen za podstawowe usługi komunalne, co ma znaczenie praktyczne dla wielu gmin i mieszkańców.

Kto ustala ceny wody? Związek międzygminny czy rada gminy?

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 1335/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ludwik Żukowski
Włodzimierz Ryms
Wojciech Chróścielewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6269 Inne o symbolu podstawowym 626
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Kr 97/04 - Wyrok WSA w Krakowie z 2004-06-15
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski /spr./, Sędziowie NSA Włodzimierz Ryms, Ludwik Żukowski, Protokolant Urszula Radziuk, po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Związku Międzygminnego "[...]" w Kielcach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 czerwca 2004 r. sygn. akt III SA/Kr 97/04 w sprawie ze skargi Wojewody Świętokrzyskiego na uchwałę Zgromadzenia Związku Międzygminnego "[...]" w Kielcach z dnia 16 grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę dostarczaną odbiorcom na terenie Gminy Złota oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
OSK 1335/04
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2004 r., III SA/Kr 97/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie ze skargi Wojewody Świętokrzyskiego na uchwałę Zgromadzenia Związku Międzygminnego "[...]"’ w Kielcach z dnia 16 grudnia 2003 r. nr 11/2003 w przedmiocie ustalenia taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę dostarczaną odbiorcom na terenie Gminy Złota – stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Dnia 16 grudnia 2003 r. Zgromadzenie Związku Międzygminnego "[...]" w Kielcach podjęło przedmiotową uchwałę. Jako jej podstawę prawną podano art. 69 ust. l ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. nr 142, poz.1591 z późn. zm.), § 12 pkt 4 i 7 statutu Związku i art. 140 k.c., a także art. 20 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (Dz.U. nr 72, poz. 747). W § 1 uchwały stwierdzono: "Ustala się taryfę za wodę dostarczaną odbiorcom na terenie gminy Miedziana Góra z wodociągów stanowiących własność Związku w brzmieniu załącznika do niniejszej uchwały". W skardze do Sądu Wojewoda Świętokrzyski zarzucił Zgromadzeniu Związku, że podejmując powyższą uchwałę naruszyło art. 3 ust.2 w związku z ust. l ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków "W razie wspólnego wykonywania przez gminy zadania, o którym mowa w ust. 1, określone w ustawie prawa i obowiązki organów gminy wykonują odpowiednio właściwe organy związku międzygminnego". Gmina Złota nie jest członkiem Związku Międzygminnego "[...]" w Kielcach i dlatego Związek w stosunku do tej Gminy nie może wykonywać zadań nakładanych na Gminę przez ustawę, tj. ustalić taryfy za wodę. Władztwo Związku nie rozciąga się na Gminę, która nie jest jego członkiem. W odpowiedzi na skargę Związek Międzygminny "[...]" wniósł o oddalenie skargi. Jego zdaniem zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego, w rozumieniu art. 40 ustawy o samorządzie gminnym. Nie nastąpiło również naruszenie art. 3 ust.2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków. Związek nacisk położył na swe prawo własności wodociągu oraz cywilnoprawny charakter stosunków, w jakie związek wchodzi z odbiorcami wody. Dlatego Związek wskazał na art. 140 k.c. jako na przepis legitymujący Związek do podjęcia zaskarżonej uchwały, a w konsekwencji - wniósł o uznanie, że rozpoznanie skargi nie jest objęte kognicją sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę kwestionuje się ponadto prawidłowość dokonywania oceny zaskarżonej uchwały z punktu widzenia jej zgodności z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków. Zdaniem Związku, nie jest on przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy i dlatego jego działalność w zakresie dostarczania i sprzedaży wody nie podlega reżimowi tej ustawy. W konsekwencji zaskarżona uchwała nie jest, jego zdaniem, objęta uregulowaniem zawartym w art. 20 i art. 24 powołanej ustawy, tj. brak podstaw do twierdzenia, że podejmując zaskarżoną uchwałę Zgromadzenie wkroczyło w kompetencje zastrzeżone przez ustawę na rzecz Rada Gminy Złota.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w powołanym wyżej wyroku uznał, że twierdzenia Związku, iż jego działalność w zakresie objętym skargą nie podlega reżimowi ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, nie maja oparcia w prawie. Podstawowe znaczenia ma, według Sądu, zdanie 1 art. l ustawy: "Ustawa określa zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz zbiorowego odprowadzania ścieków". Wszelkie zbiorowe zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz wszelkie zbiorowe odprowadzanie ścieków ma być prowadzone z zachowaniem rygorów wprowadzonych powołaną ustawą. Skoro w dalszym ciągu powołanego art. l ustawy stanowi się: "w tym zasady działalności przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych" - to nie można twierdzić, że podmiotami związanymi ustawą są wyłącznie przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne; są one jedynie jednymi z wielu podmiotów, będących adresatami ustawy. Wbrew twierdzeniu Związku nie tylko takie zbiorowe zaopatrzenia w wodę, które realizowane jest przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest przedmiotem regulacji ustawy, skoro zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy (art. 3 ust. 1 ustawy). Zakres przedmiotowy ustawy i znaczenie używanego przez nią terminu zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest dwojaki. Z jednej strony jest to działalność regulacyjna, bowiem zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy, (art. 3 ust. l) obejmującym w szczególności tworzenie warunków dla dostaw wody, odprowadzania i oczyszczania ścieków (art. l), uchwalanie regulaminu (art. 19 ust. l) oraz zatwierdzanie taryfy (art. 24). Z drugiej są to już czynności faktyczne, tj. ujmowanie, uzdatnianie i dostarczanie wody przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne (art. 2 pkt 21) oraz odprowadzanie i oczyszczanie ścieków przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne (art. 2 pkt 20). Uchwała w sprawie ustalenia taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę dostarczaną odbiorcom na terenie Gminy Złota nie jest faktycznym zaopatrywaniem w wodę, lecz — regulowaniem tych dostaw. To zaś jest zadaniem własnym gminy (art. 3 ust. l ustawy), wykonywanym bądź przez organy związku międzygminnego, bądź gminy (art. 3 ust. 2). Zatwierdzanie taryfy jest kompetencją Rady Gminy (art. 24 ustawy), więc nietrafne jest twierdzenie Związku, że sąd administracyjny jest niewłaściwy do rozpoznania przedmiotowej skargi Wojewody Świętokrzyskiego. Kompetencja Sądu w niniejszej sprawie ustalona została przez art. 3 § 1 pkt 6 w zw. z art. l Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) w zw. art. 24 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Ustawa ustala, że wejście w życie taryfy wymaga podjęcia trzech czynności: (1) przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa taryfę (art. 20 ust. l), (2) przedsiębiorstwo w terminie 70 dni przed planowaną datą wejścia taryf w życie przedstawia radzie gminy wniosek o ich zatwierdzenie (art. 24 ust. 2), (3) rada gminy zatwierdza taryfę (art. 24 ust. l). Związek twierdzi, że nie jest objęty powyższymi regułami, albowiem nie jest przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym. Przedsiębiorstwem takim jest przedsiębiorca w rozumieniu przepisów o działalności gospodarczej, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków (art. 2 pkt 4 ustawy). Przedsiębiorcą jest jednostka, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą, tj. zarobkową działalność handlową i usługową oraz eksploatację zasobów naturalnych, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły (art. 2 ust. l i 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. nr 101, poz. 1178 ze zm.). Eksploatowanie przez Związek posiadający osobowość prawną, wodociągu, którym woda jest dostarczana celem zbiorowego zaopatrzenia odbiorców w Gminie Złota, w zamian, za co odbiorcy uiszczają opłaty przewidziane w taryfie — uzasadnia konkluzję, że w zakresie tej działalności Związek Międzygminny "[...]" jest przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy. Związek był uprawniony do zaproponowania taryfy (art. 20 ust. l), ale trafnie wskazał Wojewoda Świętokrzyski w swej skardze, że Związek nie może we własnym zakresie ustalać zaskarżonej taryfy, ze skutkiem wiążącym dla odbiorców. Taryfa powinna była być przedłożona Radzie Gminy Złota do zatwierdzenia w terminie 70 dni przed planowaną datą wejścia taryf w życie. Tymczasem zaskarżona uchwała podjęta w dniu 16 grudnia 2003 r. miała wejść w życie po upływie 7 dni od daty ogłoszenia na tablicy w siedzibie Urzędu Gminy z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2004 r. Oznacza, to, że zaskarżona uchwała nie była podjęta w trybie art. 20 w zw. z art. 24 ustawy, tj. nie była przeznaczona do przedłożenia Radzie Gminy celem ewentualnego zatwierdzenia przez Radę Gminy, ale dopuszczając i opcję odmowy zatwierdzenia. W relacjach Związku z Gminą Złota ma zastosowania art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a pozostaje aktualny — art. 24 ustawy. Związek musiałby wykazać, że został umocowany przez Gminę Złota do podjęcia zaskarżonej uchwały. Tymczasem w niniejszej sprawie nikt nie twierdzi, jakoby takie upoważnienie zostało udzielone, a nie jest dopuszczalne czynienie w tym zakresie jakichkolwiek domniemań poszerzających kompetencje Zgromadzenia Związku. Gmina Złota nie była władna przekazać Związkowi żadnych swoich kompetencji ani w trybie art. 64 ust.3 ustawy o samorządzie gminnym, ani — art. 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Dlatego chybione jest powoływanie w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały § 12 pkt 4 statutu Związku, przewidującego podejmowanie przez Zgromadzenie Związku uchwał w sprawie określenia zasad użytkowania i zarządzania majątkiem Związku. Zaskarżona uchwała musi być oceniana przez Sąd nie w zakresie zgodności z art. 140 k.c.,, ale, art. 24 i art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Również powoływanie się na § 12 pkt 7 statutu Związku nie daje Związkowi legitymacji do narzucania odbiorcom na terenie Gminy Złota taryfy za dostarczoną wodę, skoro art. 24 ustawy zastrzegł kompetencję w tym zakresie wyłącznie na rzecz Rady Gminy Złota.
W konsekwencji Sąd podzielił stanowisko zawarte w skardze Wojewody Świętokrzyskiego, że Zgromadzenie Związku podjęło zaskarżoną uchwałę w sprawie zastrzeżonej ustawowo do wyłącznej właściwości Rady Gminy Złota. Zaskarżona uchwała jest sprzeczna z art. 3 ust. l i ust. 2 pkt 1 w zw. z art.24 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków.
W skardze kasacyjnej Związek Międzygminny "[...]" w Kielcach, reprezentowany przez radcę prawnego zaskarżył wyrok Sądu I instancji na zasadzie art. 173 § 1 i art. 174 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucając mu naruszenie prawa materialnego a także przepisów postępowania:
1) naruszenie art. l, art. 22 pkt 4, art. 19 ust. l, art. 24 ust. l ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, art. 1 - 5 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 1997 r. nr 9, poz. 43 ze zm.), art. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r.- Prawo o działalności gospodarczej (Dz.U. nr 101, poz. 1178 ze zm.);
2) naruszenie przepisów postępowania - art. 3 § 2 pkt 5 w zw. z art. l p.p.s.a.;
3) naruszenie art. 63 ust. 3 Konstytucji RP.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, względnie wydanie postanowienia w trybie art. 189 p.p.s.a. uchylającego zaskarżony wyrok oraz odrzucenie skargi. W uzasadnieniu stwierdzono m. in., iż Sąd uznał, że zakres przedmiotowy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, zawarty w jej art. 1, przesądza o tym, że ZM "[...]" objęty był obowiązkiem wynikającym z dalszych postanowień ustawy w przedmiocie zwracania się do gminy o zatwierdzanie taryf za wodę. Stanowisko Sądu jest błędne z kilku przynajmniej powodów:
1. Kwestia, kto jest przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym w nawiązaniu do treści art. 1 ustawy, uściślona została w art. 2 pkt. 4 tej ustawy. Związek Międzygminny "[...]" w rozumieniu tego ostatniego przepisu nie jest przedsiębiorcą w znaczeniu ustawy o działalności gospodarczej ani też przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym. Według art. 2 ustawy o działalności gospodarczej za przedsiębiorcę uznaje się osoby fizyczne, prawne oraz niemające osobowości prawnej, które zawodowo we własnym imieniu podejmują działalność gospodarczą to ta działalność zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy jest działalnością zarobkową - prowadzoną w różnych formach. Związek nie może być traktowany jako przedsiębiorca, bowiem nie prowadzi na tych obiektach zaopatrując zbiorowo w wodę odbiorców, działalności zarobkowej obliczonej na osiąganie zysków. Prowadzi on działalność komunalną w rozumieniu art. 1 - 5 ustawy o gospodarce komunalnej. Potraktowanie Związku, jako przedsiębiorcy czy też przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego w rozumieniu art. 2 pkt 4, art. 19 ust. 1, art. 20 i 24 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę jest oczywistym nieporozumieniem. Związek jako bezsprzeczny właściciel urządzeń wodociągowych służących do zbiorowego zaopatrywania w wodę indywidualnych odbiorców, niebędący przedsiębiorcą nie może podlegać rygorom dotyczącym zatwierdzania regulaminu i taryf - takim, jakie są przewidziane dla przedsiębiorców. Zdaniem wnoszącej skargę ustawa o zaopatrzeniu w wodę zawiera rozwiązania w zakresie zatwierdzania taryf odnoszone do urządzeń zbiorowego zaopatrzenia stanowiących własność gmin. W sytuacji, gdy urządzenia wodociągowo-kanalizacyjne nie stanowią własności gmin, gmina nie ma uprawnień do żądania od właściciela obiektów wodociągowych, a więc i Związku, aby przedstawiał jej do zatwierdzenia regulaminy i taryfy opłat za wodę, która przecież w takiej sytuacji jest domeną samego właściciela obiektu w ramach art. 140 k.c. Podejmowane przez Zgromadzenie Związku w takich sprawach uchwały nie mają i mieć nie mogą waloru przepisu powszechnie obowiązującego w rozumieniu art. 40 ustawy o samorządzie gminnym. Uchwała zaskarżona przez Wojewodę nie dotyczy spraw z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 ust.2 p.p.s.a. Wyrok wydany z naruszeniem tego przepisu narusza także art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Ogranicza to bowiem prawo właściciela do rozporządzania rzeczą.
Pismem z 14 września 2004 r. Związek Międzygminny "[...]" złożył wniosek o odrzucenie skargi Wojewody w trybie art. 189 p.p.s.a., jako wniesionej z uchybieniem 30 dniowego terminu do jej wniesienia, bowiem zaskarżona uchwała została doręczona Wojewodzie w dniu 19 grudnia 2003 r., a skarga do Sądu I instancji została wniesiona w dniu 17 lutego 2004 r. Wojewoda Śląski wykazał w swym piśmie, że dzień 18 stycznia 2004 r. przypadał na niedzielę, a więc ewentualny termin do wniesienia skargi została zachowany, przy czym jego zdaniem przepisy obowiązującego prawa nie zakreślają żadnego terminu do złożenia w takim przypadku skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Złożona w rozpatrywanej sprawie kasacyjna odpowiada przedstawionym wymogom, zauważyć jednak trzeba, że wskazany w podstawie skargi kasacyjnej art. 22 pkt 4 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. nr 72, poz. 747 z późn. zm.) nie istnieje. Artykuł ten ma bowiem wyłącznie 3 punkty.
Przechodząc do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów trzeba stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Twierdzenie skarżącego, iż Związek Międzygminny nie może być traktowany jako przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy nie są trafne. Z punktu widzenia gminy Miedziana Góra niebędącej członkiem Związku Międzygminnego, Związek ten określając taryfę cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę sytuuje się w sytuacji takiej samej, jak każdy inny dostawca prowadzący działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę w rozumieniu powołanego przepisu. Zauważyć trzeba, iż zgodnie z art 65 ust. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) związek międzygminny posiada osobowość prawną. Podzielić należy więc poglądy Sądu I instancji dotyczące występowania Związku w charakterze przedsiębiorstwa wodociagowo-kanalizacyjnego i w związku z tym zastosowania do niego przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu.... odnoszących się do tych przedsiębiorstw. Z punktu widzenia Gminy niewchodzącej w skład Związku może być on traktowany jako przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w znaczeniu funkcjonalnym. Dodać należy, iż w podstawie prawnej uchwały Zgromadzenia Związku Międzygminnego "[...]" w Kielcach z dnia 16 grudnia 2003 r. powołano m. in. art. 20 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu..., przepis, który wprost odnosi się do przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego. Argumenty podniesione w skardze kasacyjnej kwestionujące te fakty są więc całkowicie chybione. Związek Międzygminny nie może przez sam fakt prowadzenia działalności w zakresie zbiorowego zaopatrywania w wodę m.in. mieszkańców Gminy Miedziana Góra, pozbawiać Rady tej Gminy ustawowo zagwarantowanych przez art. 24 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu... kompetencji do zatwierdzania w drodze uchwały taryf. Pogląd taki wyraził zresztą także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 czerwca 2004 r., OSK 313/04.
Nie są trafne, także zarzuty odnoszące się do braku właściwości sądów administracyjnych do rozpoznania skargi Wojewody Świętokrzyskiego. Abstrahując od tego, że ich uzasadnienie jest ogólnikowe, to twierdzenie, że uchwała Związku nie jest aktem z zakresu administracji publicznej jest całkowicie błędne. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się bowiem stanowisko sprowadzające się do bardzo szerokiego ujmowania pojęcia "spraw z zakresu administracji publicznej". Są nimi wszelkie sprawy realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego, a także związki międzygminne – por. np. postanowienie SN z 24 września 1997 r., III RN 41/97, OSNP 1998, nr 6, poz. 171; uchwała Trybunału Konstytucyjnego z 27 września 1994 r., W. 10/93, OTK 1994, cz. II poz. 46.
Na marginesie można dodać, iż okoliczność, iż Wojewoda nie stwierdził we własnym zakresie nieważności przedmiotowej uchwały a zaskarżył ją do Sądu nie jest, jak określono w skardze "niezrozumiała". Organ nadzoru może bowiem w terminie 30 dni stwierdzić nieważność uchwały organu gminy, a po upływie tego terminu może taką uchwałę zaskarżyć do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Na podstawie art. 70 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym do zgromadzenia związku stosuje się odpowiedni przepisy dotyczące rady gminy, a więc także przepisy dotyczące nadzoru nad gminami.
Zauważyć należy, iż w podstawach skargi kasacyjnej zarzucono naruszenia art. 63 ust. 3 Konstytucji RP, który to artykuł nie dzieli się zresztą na ustępy, a w uzasadnieniu tej skargi, powołano się na naruszenie art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Zarzut ograniczenia prawa własności – naruszenia art 64 ust. 3 Konstytucji RP jest zupełnie niezrozumiały. Sąd I instancji nie kwestionował własności urządzeń służących do zbiorowego zaopatrzenia w wodę Związku. Okoliczność, że określone przez Związek taryfy, podlegają zatwierdzeniu przez radę gminy niewchodzącej w skład związku w niczym nie ogranicza prawa własności.
Ustosunkowując się do pisma Związku Międzygminnego [...]" z dnia 14 września 2004 r., trzeba stwierdzić, że rację ma Wojewoda, uznając, że obowiązujące regulacje prawne nie zakreślają żadnego terminu, w którym organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego.
Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 184 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI