III SA/KR 96/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-12-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
służba celnadyscyplina pracynaruszenie obowiązkówwydalenie ze służbywarunki pracydojazd do pracytelefon służbowykomputer służbowyzachowanie funkcjonariuszapostępowanie dyscyplinarne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił orzeczenia dyscyplinarne wydalające funkcjonariusza celnego ze służby, uznając, że organy nie zapewniły mu odpowiednich warunków pracy i nie wykazały winy.

Funkcjonariusz celny K. K. został wydalony ze służby za naruszenie obowiązków, w tym spóźnienia, niewykonywanie zadań, korzystanie z telefonu i komputera służbowego do celów prywatnych oraz aroganckie zachowanie. Sąd uchylił orzeczenia dyscyplinarne, stwierdzając, że organy celne nie zapewniły funkcjonariuszowi odpowiednich warunków pracy, w tym możliwości dojazdu, oraz nie udowodniły jego winy w sposób przekonujący. Sąd uznał, że przeniesienie funkcjonariusza było bezprawne, a zarzuty dotyczące korzystania z telefonu i komputera nie znalazły wystarczającego potwierdzenia w przepisach ani dowodach. Dodatkowo, sąd uznał karę wydalenia ze służby za rażąco niewspółmierną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił orzeczenia dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej oraz Naczelnika Urzędu Celnego, które skutkowały wydaleniem funkcjonariusza celnego K. K. ze służby. Podstawą orzeczeń były zarzuty naruszenia dyscypliny pracy, w tym systematyczne spóźnienia i wcześniejsze wyjścia z pracy, niewykonywanie powierzonych zadań, wykorzystywanie służbowego telefonu i komputera do celów prywatnych oraz aroganckie zachowanie wobec przełożonych i współpracowników. Sąd uznał skargę K. K. za w pełni uzasadnioną. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie, że organy celne nie zapewniły funkcjonariuszowi odpowiednich warunków pracy, w tym możliwości dojazdu do odległego miejsca służby, co było przyczyną spóźnień. Sąd podkreślił, że przeniesienie K. K. do pracy w 4 było bezprawne, co potwierdził wcześniejszy wyrok NSA. Ponadto, sąd uznał, że zarzuty dotyczące korzystania z telefonu i komputera służbowego do celów prywatnych nie zostały wystarczająco udowodnione ani oparte na jasnych przepisach regulujących takie korzystanie. Sąd zakwestionował również zarzut aroganckiego zachowania, wskazując na brak odpowiedniego biurka dla funkcjonariusza i niegodne warunki pracy stworzone przez przełożonych. Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego przez organy celne, w tym pominięcie istotnych okoliczności łagodzących i dowodów. Kara wydalenia ze służby została uznana za rażąco niewspółmierną do popełnionych czynów, zwłaszcza w kontekście dobrych opinii i braku wcześniejszych kar dyscyplinarnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie dyscypliny pracy nie uzasadnia kary wydalenia ze służby, jeśli organy nie zapewniły funkcjonariuszowi odpowiednich warunków pracy, a przyczyna spóźnień leży po stronie pracodawcy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy celne nie zapewniły funkcjonariuszowi odpowiednich warunków pracy, w tym możliwości dojazdu, co było przyczyną spóźnień. Brak winy funkcjonariusza w tej kwestii wyklucza przewinienie służbowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.S.C. art. 32 § 1

Ustawa o Służbie Celnej

Funkcjonariusz celny jest obowiązany dochować obowiązków wynikających ze ślubowania, rzetelnie wykonywać zadania, racjonalnie gospodarować środkami publicznymi, podnosić kwalifikacje i godnie się zachowywać.

u.S.C. art. 63 § 1

Ustawa o Służbie Celnej

Katalog kar dyscyplinarnych, w tym wydalenie ze Służby Celnej.

Pomocnicze

u.S.C. art. 15 § 1

Ustawa o Służbie Celnej

Treść ślubowania funkcjonariusza celnego, obejmująca m.in. przestrzeganie Konstytucji i dobrego imienia służby.

Dz. U. Nr 156, poz. 1520

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych

Przepisy dotyczące prowadzenia postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego, w tym obowiązek wyjaśniania okoliczności sprawy i wskazywania przyczyn odmowy wiarygodności dowodom.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego, który bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego w przypadku naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o niewykonalności uchylonych decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

k.p.k.

Kodeks postępowania karnego

Przepisy stosowane odpowiednio w postępowaniu dyscyplinarnym w sprawach nieuregulowanych, gwarantujące prawa obwinionego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności nakazująca dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i uwzględnienie interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy celne nie zapewniły funkcjonariuszowi odpowiednich warunków pracy, w tym możliwości dojazdu. Przeniesienie funkcjonariusza do pracy w odległym miejscu było bezprawne. Zarzuty dotyczące korzystania z telefonu i komputera służbowego do celów prywatnych nie zostały wystarczająco udowodnione ani oparte na jasnych przepisach. Zarzut aroganckiego zachowania nie był uzasadniony w kontekście stworzonych niegodnych warunków pracy. Kara wydalenia ze służby była rażąco niewspółmierna.

Godne uwagi sformułowania

stworzenie warunków przyzwoitych (i na staraniach o takowe), tj. takich, które nie naruszają godności podległego funkcjonariusza i pozwalają zachować jego prawa, jako człowieka i obywatela to zachowanie przełożonych, którzy stworzyli funkcjonariuszowi warunki pracy niegodne człowieka należałoby uznać za wyjątkowo aroganckie nie można uznać, aby w tym przypadku doszło do przewinienia służbowego, albowiem po stronie funkcjonariusza nie można stwierdzić żadnej winy, ani umyślnej, ani nieumyślnej w postaci lekkomyślności, czy niedbalstwa.

Skład orzekający

Bożenna Blitek

sprawozdawca

Dorota Dąbek

członek

Elżbieta Kremer

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy, obowiązki pracodawcy w zakresie zapewnienia warunków pracy, interpretacja przepisów o służbie celnej, zasady współmierności kary dyscyplinarnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki służby celnej i przepisów z nią związanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest zapewnienie przez pracodawcę odpowiednich warunków pracy i jak sąd może stanąć w obronie pracownika, gdy organy nadużyją swojej władzy dyscyplinarnej. Pokazuje też, że nawet w postępowaniu dyscyplinarnym kluczowe są dowody i zgodność z prawem.

Sąd przywrócił funkcjonariusza celnego do służby, uznając jego wydalenie za nieuzasadnione i krytykując pracodawcę za stworzenie "niegodnych warunków pracy".

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 96/06 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-12-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bożenna Blitek /sprawozdawca/
Dorota Dąbek
Elżbieta Kremer /przewodniczący/
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone orzeczenie I i II Instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Bożenna Blitek (spr.) Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi K. K. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie wydalenia ze służby I. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone orzeczenia nie mogą być wykonane, III. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata - M. F. Kancelaria Adwokacka [...], ul. [...] koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie [...],- zł (słownie: [...] złotych), podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązujące w dniu orzekania o tych opłatach.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2004r. Dyrektor Izby Celnej w [...] przeniósł z dniem [...] 2004r. K. K. starszego kontrolera celnego, Dyspozytora celnego - Urząd Celny w 0 w Izbie Celnej w 1 do pełnienia służby na stanowisku Starszy kontroler celny, w komórce organizacyjnej: Urząd Celny w 1 w Izbie Celnej w 1, a decyzją z dnia [...] 2004r. Dyrektor Izby Celnej w 1 po rozpatrzeniu wniosku K. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Po wyżej wymienionym przeniesieniu kierowano K. K. do pracy w 2, potem w 3, a następnie do 4.
W wyniku skargi K. K. na decyzję Dyrektor Izby Celnej w 1 z dnia [...] 2004r. do Nr [...] w przedmiocie przeniesienia służbowego - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za w pełni uzasadnioną i wyrokiem z dnia 21 grudnia 2005r. do sygn. akt III SA/Kr 656/04 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej w 1 na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Od powyższego wyroku złożył skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w 1, którą Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 września 2006r. do sygn. akt l OSK 567/06 oddalił i zasądził od Dyrektora Izby Celnej w 1 na rzecz K. K. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
W niniejszej sprawie: Postanowieniem z dnia [...] 2005r. wszczęto w stosunku do K. K., którego skierowano do pracy w 4 postępowanie wyjaśniające "w sprawie o naruszenie obowiązków służbowych polegających na:
- systematycznych spóźnieniach do pracy powodujących nie wypracowanie limitu czasu pracy,
- niewykonywaniu powierzonych zadań,
- zajmowaniu się w pracy prywatnymi sprawami,
- nieracjonalnym gospodarowaniu środkami publicznymi poprzez używanie służbowego komputera i telefonu do celów prywatnych, a także
- niegodnym i aroganckim zachowaniem się w czasie służby w stosunku do swoich przełożonych i współpracowników."
Na uzasadnienie podano, że pismem z dnia [...] .2005r. Naczelnik Urzędu Celnego w 0 powiadomił o naruszaniu przez K. K. w/w obowiązków służbowych, które zakłócały "sprawne działanie Referatu Szczególnego Nadzoru Podatkowego w 4."
K. K. w swych wyjaśnieniach (k. [...] akt administracyjnych) nie zaprzeczył, że systematycznie spóźniał się do pracy w 4 i wyjaśnił, że wielokrotnie, w ciągu całego 2005 roku pismami, których daty podał, informował swych przełożonych - Kierownika Referatu (także, co miesiąc na grafiku służb), Naczelnika Urzędu Celnego, Dyrektora Izby Celnej, Szefa Służby Celnej o niemożności wykonywania przez niego pracy w tak odległym miejscu od miejsca jego zamieszkania, a na listach obecności odnotowywał faktycznie przepracowane godziny. Mimo zgłaszania problemu braku możliwości dojazdu - 1-szy autobus wyjazd z 0 o 7.40, a ostatni - wyjazd z 4 o 16.20 i droższej komunikacji PKP, na którą (jak zaznaczał) nie było go stać - nie otrzymywał od przełożonych żadnych odpowiedzi.
Funkcjonariusz podniósł, że w godzinach jego pracy, ograniczonych z uwagi na brak odpowiedniego dojazdu - w godz. od 9.30 (jak docierał do pracy dojeżdżając pierwszym rannym autobusem) do 15.30 (o której musiał wyjść z pracy, aby zdążyć na ostatni autobus do domu) wykonywał i wykonuje wszystkie czynności zlecane mu przez K. G., natomiast w ciągu ostatnich 4 miesięcy J. N. nie zleciła mu żadnego zadania do wykonania. Podniósł też, że o braku dla niego pracy i zadań informował Kierownika, ostatnio nawet w obecności pracowników Działu Kontroli Wewnętrznej. Zarzucił, że każdemu (ze współpracowników) wiadomym jest to, iż przez ostatnie 5 miesięcy siedział "na krześle na 1m- powierzchni, bez biurka, gdyż w pokoju są tylko 2 biurka na 3 osoby" i "sytuacja codziennej pracy przedstawia się tak, jakby każdy
pracę dla siebie, by tylko coś zrobić", a jemu nie dane było nic robić poza
i czytaniem przepisów.
K. K. zaprzeczył, aby zajmował się prywatnymi sprawami, podał, że korzystał z komputera, który po jego powrocie ze zwolnienia lekarskiego już nie działał, dlatego zgłosił go naprawy, "co też stało się po kilku tygodniach."
Funkcjonariusz przyznał, że wykorzystywał telefon do rozmów służbowych i prywatnych, jednak nikt nie przedstawił mu sposobu i konieczności rozliczania rozmów prywatnych.
Odnośnie zarzutu aroganckiego zachowania się podczas służby w stosunku do swoich przełożonych i współpracowników - celnik zaprzeczył, aby takowe miały kiedykolwiek miejsce.
Zdaniem K. K. - wszczęcie tego postępowania ma swoje źródło w przeniesieniu go ponad rok temu do pracy z 0, najpierw do 2, gdzie nie było do jego pracy żadnych uwag, następnie do 3, gdzie do jego pracy także nie było uwag, a następnie do 4, gdzie nie miał warunków dojazdu do pracy na czas i nadto został ponownie podwładnym Naczelnika J., który zdecydował o alokowaniu go do 1, a od której to decyzji odwołał się do sądu administracyjnego. Podniósł, że to odwołanie spowodowało uprzedzenie do jego osoby Naczelnika J., tym bardziej, że [...] 2005r. przesłał temu Naczelnikowi zaświadczenie lekarskie o przeciwwskazaniach do wykonywania przez niego pracy przy substancjach drażniących, do której został skierowany w 4 pomimo wiedzy pracodawcy, iż od 4 lat leczy się na silną alergię. Pomimo posiadania przez Naczelnika J. możliwości przeniesienia go do innych zadań, przełożony nie uczynił tego, natomiast w tym czasie przeniósł inne osoby.
W sprawozdaniu z postępowania wyjaśniającego (k. [...] - [...]) popartego dołączonymi wykazami rozkładów jazdy autobusów i pociągów, a także wykazami cen biletów - stwierdzono, że "analiza rozkładów jazdy PKS potwierdza, iż ostatnim autobusem z 4 do 0 jest autobus odjeżdżający o godzinie 16.40, jak również to, iż komunikacja ta jest najtańszym środkiem lokomocji na tej trasie. Pozostaje otwarta kwestia podróżowania pociągami, których ilość i rozkład jazdy jest bliższy potrzebom pełnienia służby w SNP, jednak jest on o wiele droższy." W sprawozdaniu wspomniano, że proponowano funkcjonariuszowi "tani hotel", a także, że niewykonywanie obowiązków związane jest ściśle z ograniczonym czasem pracy funkcjonariusza związanym z dojazdem do pracy najtańszym środkiem lokomocji - autobusami. Odnośnie wykorzystywania komputera i telefonu do celów prywatnych stwierdzono, że wskazują na takie wykorzystanie komputera pliki pism adresowanych do osób nie związanych z czynnościami służbowymi, a na korzystanie z [...] gier przez celnika wskazywać by miała wypowiedź J. N., "jednakże trudno stwierdzić kto i kiedy je zainstalował". Również na "wypowiedzi J. N." i Kierownika Z. W. powołuje się sprawozdanie w kwestii zarzutu aroganckiego zachowania się K. K., które miało polegać na zachowaniu się wobec nich tego funkcjonariusza w sposób "daleki od ogólnie przyjętych norm".
Na tak dokonanych ustaleniach Naczelnik Urzędu Celnego w 0- L. J. Postanowieniem z dnia [...] 2005r. postanowił: "wszcząć postępowanie dyscyplinarne przeciwko funkcjonariuszowi celnemu K. K. dyspozytorowi celnemu, Starszemu kontrolerowi celnemu obwinionemu o to, że od [...] do końca [...] 2005r. w okresie pełnienia służby w RSNP w 4
- naruszył dyscyplinę pracy poprzez systematyczne spóźnienia do pracy i wcześniejsze z niej wyjścia, czym spowodował nie wypracowanie wymaganej liczby godzin w ilości 99,50 godziny na koniec kwietnia 2005r., oraz
- nie świadczył pracy i nie wykonywał powierzonych zadań w powyższym okresie, oraz
- w okresie pełnienia służby podejmował czynności nie związane z pracą w szczególności wykorzystywał do celów osobistych służbowy telefon oraz służbowy komputer w okresie od stycznia do [...] 2005r., oraz
- od [...] do [...] 2005r. w czasie pełnienia służby, swoim aroganckim i niegodnym funkcjonariusza celnego zachowaniem w stosunku do przełożonych i współpracowników naruszył ogólnie przyjęte normy społeczne,
tj. o naruszenie obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego, określonych w art. 32 ust. 1 pkt 1,2,3,5 ustawy o Służbie Celnej oraz Karcie zakresu obowiązków i uprawnień pkt 2 i 3."
Orzeczeniem Dyscyplinarnym z dnia [...].2005r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w 0 uznał starszego kontrolera celnego K. K. za winnego tego, że:
"od [...] do końca [...] 2005r. w okresie pełnienia służby w RSNP w 4
- naruszył dyscyplinę pracy poprzez systematyczne spóźnianie się do pracy i wcześniejsze z niej wyjścia, czym spowodował nie wypracowanie wymaganej liczby godzin w ilości 99,50 godziny na koniec kwietnia
- oraz że w okresie pełnienia służby podejmował czynności nie związane z pracą, w szczególności wykorzystywał do celów osobistych służbowy telefon oraz służbowy komputer w okresie od [...] do [...] 2005r.,
- oraz, że od [...] do [...] 2005r. w czasie pełnienia służby, swoim aroganckim i niegodnym funkcjonariusza celnego zachowaniem w stosunku do przełożonych i współpracowników naruszył ogólnie przyjęte normy społeczne,
tj. o naruszenie obowiązków służbowych określonych w art. 32 ust. 1 pkt 1,2,3,5 ustawy o Służbie Celnej oraz karcie zakresu obowiązków i uprawnień pkt 2 i 3."
i na podstawie art. 62, art. 63 ust. 1 pkt 7, art. 64 ust. 5 i art. 69 ustawy z dnia 24.07.1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004r. Nr 156, poz. 1641 z późn. zm.) oraz § 11 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29.08.2003r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 156, poz. 1520) wymierzył K. K. karę wydalenia ze Służby Celnej.
Na uzasadnienie orzeczenia, co do pierwszego zarzutu - organ l instancji podał, że "zgodnie z harmonogramem K. K. miał wyznaczone służby ośmiogodzinne lub dwunastogodzinne (7-15 lub 7-19)", jednak w okresie od [...] do [...] 2005r. "wielokrotnie spóźniał się do pracy oraz samowolnie, bez zgody przełożonych opuszczał miejsce pracy", na co przedstawiono dowody w postaci list obecności i zeznań świadków. Zdaniem tego organu - K. K. "swoje spóźnienia i wcześniejsze wyjścia z pracy niesłusznie tłumaczy kłopotami komunikacyjnymi związanymi z dojazdem do pracy. W przypadku K. K. istnieje możliwość dojazdu innymi środkami komunikacji publicznej jak i prywatnej. (...) K. K., podobnie jak inni funkcjonariusze spełniający kryteria rozporządzenia otrzymywał w zamian za nieprzyznanie lokalu mieszkalnego równoważnik pieniężny".
Odnośnie drugiego zarzutu, dotyczącego wykorzystywania komputera służbowego do celów prywatnych podano, że "przeprowadzona analiza dysku twardego komputera potwierdza fakt zainstalowania różnych prywatnych plików, których autorem był K. K. Na okoliczność dokonanego przeglądu dysku sporządzono notatkę służbową (k. [...]), przesłuchano świadka R. Z. (k. [...]) oraz świadka M. P. (k. [...]). Świadek J. N. potwierdziła również fakt używania komputera do celów prywatnych (k. [...], [...]).
Organ l instancji na poparcie twierdzeń o wykorzystywaniu telefonu służbowego do celów prywatnych w uzasadnieniu orzeczenia podał, że: "bilingi rozmów telefonicznych wychodzących z biura stałego nadzoru podatkowego przy Zakładach [...] (k. [...] - [...],[...] - [...]) potwierdzają fakt przeprowadzania licznych rozmów z firmami z 0 i osobami prywatnymi, które nie zostały wpisane do rejestru rozmów (k. [...]). Świadek P. M. potwierdził fakt częstych rozmów telefonicznych przeprowadzanych w okresie, kiedy razem pracowali w 4 (k. [...])." Na podstawie tych dowodów: "Naczelnik Urzędu Celnego uznał za bezsprzeczny fakt, że K. K. używał komputer służbowy do celów prywatnych, jak również dokonywał liczne prywatne rozmowy telefoniczne w czasie pracy i nie rozliczał się z nich."
Odnośnie trzeciego zarzutu podano, że: "świadkowie J. N. (k. [...]), D. G. (k. [...]), K. G. (k. [...],[...]) i także Z. W. (k. [...],[...]) potwierdzają fakt aroganckiego, niegrzecznego zachowania funkcjonariusza celnego K. K. W niegrzeczny sposób nakazał opuszczenie biura przez pracownika wiodącego J. N. W biurze przyjmował pozycję półleżącą. Współpracownicy takim zachowaniem byli zażenowani. Okoliczności niewłaściwego zachowania zostały opisane również w notatkach służbowych J. N. (k. [...],[...]). Przesłuchiwani funkcjonariusze Sekcji kontroli Wewnętrznej Urzędu Celnego Z. J. oraz M. P. również potwierdzili fakt spóźnień i niegrzecznego zachowania (k. [...], k. [...] k. [...], k. [...])." W oparciu o te dowody organ l instancji stwierdził, że K. K.: "w stosunku do przełożonych i współpracowników zachował się arogancko i niegrzecznie, naruszał przyjęte normy zachowań. Sprzeniewierzył się złożonemu ślubowaniu."
Wymierzając K. K. karę najsurowszą - wydalenia ze służby - organ l instancji stwierdził, że ujawnione postępowanie funkcjonariusza "było wysoce naganne, w sposób rażący naruszył dyscyplinę pracy, dezorganizował pracę. (...). Jednocześnie organ "nie znalazł żadnych okoliczności łagodzących" i uznał, że "długoletni staż pracy i poprzednie pozytywne opinie służbowe niweluje fakt, że K. K. trwał przy swoim negatywnym zachowaniu przez całe postępowanie, rażąco i trwale naruszał dyscyplinę. Jego negatywne zachowanie w konsekwencji doprowadziło do wszczęcia następnego postępowania dyscyplinarnego, a zachowanie miało ujemne następstwa dla całej służby."
W wyniku odwołania K. K., w którym między innymi wnioskował "o dopuszczenie dowodu z grafików rozkładu jazdy na trasie 0 - 4 - 0 dla wykazania, iż nie miał możliwości dojechać na czas do pracy, a także aby wrócić do miejsca zamieszkania na nocleg" -
Dyrektor Izby Celnej w 1 Orzeczeniem Dyscyplinarnym z dnia [...].2005r., Nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego Orzeczenia Dyscyplinarnego Nr [...] wydanego przez Naczelnika Urzędu Celnego w 0 w dniu [...] 2005r.
Na uzasadnienie orzeczenia organ II instancji podał, że bez znaczenia jest obrona obwinionego, iż przyczyną jego spóźniania się do pracy i wcześniejszych wyjść było złe zorganizowanie mu czasu pracy przez pracodawcę, gdyż "przy odpowiedzialności dyscyplinarnej nie ma znaczenia to, czy działanie albo zaniechanie konkretnej osoby było zamierzone, czy też nie. Jeżeli dochodzi do przewinienia służbowego, wówczas samo naruszenie obowiązków służbowych może skutkować zastosowaniem tej odpowiedzialności." Zdaniem organu II instancji powoduje to uznanie, że K. K. naruszył przepisy art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Celnej i "nie dochował także obowiązków wynikających ze złożonego ślubowania." Zdaniem tego organu nie jest prawdą twierdzenie odwołującego się, jakoby świadkowie w drugim przesłuchaniu odwołali zeznania na temat jego niewłaściwego zachowania, gdyż " świadkowie w drugim przesłuchaniu przy obecności Obwinionego uzupełnili część swoich zeznań o to np., że nie słyszeli z ust Obwinionego wulgaryzmów, generalnie podtrzymali jednak swoje wcześniejsze zeznania i nie zmienili oceny, że w wielu przypadkach zachowanie K. było zachowaniem niestosownym do sytuacji." Organ odwoławczy uznał, że zebrane dowody "uzasadniają przyjętą w uzasadnieniu orzeczenia tezę, iż doszło do ciężkiego naruszenia obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego określonych w art. 32 ust. 1 pkt 1.2.3 i 5 ustawy" o Służbie Celnej, a "kara, jaką wymierzył ukaranemu Naczelnik Urzędu Celnego była najbardziej współmierna do popełnionych przez ukaranego czynów."
W skardze K. K. zarzucił naruszenie prawa materialnego - art. 63 ust. 1 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej przez nieuzasadnione przyjęcie, że charakter i rozmiar naruszeń i stopień winy skarżącego kwalifikuje do zastosowania kary najsurowszej w postaci wydalenia ze służby. Zarzucił, że organy uznając, że nie dochował obowiązków wynikających ze ślubowania jednocześnie nie poczyniły żadnych ustaleń i nie odniosły się do konkretnych zapisów karty zakresu i uprawnień, co uniemożliwia ustalenie, jakim konkretnym zapisom opisane w karcie uchybił skarżący. Skarżący podniósł, że to Izba Celna zorganizowała skarżącemu pracę ustalając taki harmonogram, który nie pozwalał skarżącemu we właściwym czasie, przy obiektywnym braku możliwości komunikacyjnych, dotrzeć do pracy i wyjechać do domu. Podniósł także, że przypisanie mu winy za wykorzystywanie środków łączności oraz komputera do celów osobistych opiera się wyłącznie na przypuszczeniach, że autorem plików z pismami dotyczącymi K. K. mógł być on sam w sytuacji, gdy bezspornym jest brak stosownych zabezpieczeń dostępu innych osób do tego komputera. Skarżący zarzucił, podobnie jak w odwołaniu, że zeznania świadków o jego niewłaściwym zachowaniu zostały przez świadków odwołane i podkreślił naruszenie przepisów postępowania polegające na odstąpieniu przez organy od wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a przede wszystkim od wyjaśnienia sprzeczności w zebranych dowodach. W konsekwencji skarżący wnioskował o stwierdzenie nieważności zaskarżonych orzeczeń lub ich uchylenie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w 1 wniósł o jej oddalenie i podtrzymał twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdził, że "niezrozumiałym pozostaje zarzut, iż w orzeczeniach dyscyplinarnych odstąpiono od wskazania, jakie konkretnie zdarzenia naruszają powołane przepisy", skoro - według tego organu - powołano je w orzeczeniach obu instancji. Zdaniem Dyrektora, za przyjęciem, że pliki dotyczące K. K. wprowadził je on sam "przemawia doświadczenie życiowe prowadzącego postępowanie" i jako przykład podaje "np. listy motywacyjne, czy prośby do władz uczelni, w której skarżący studiuje o przyznanie stypendium bądź miejsca parkingowego(karta [...],[...],[...],[...]) ".
Postanowieniem z dnia [...] 2006r. w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny na wniosek skarżącego wstrzymał wykonanie zaskarżonego orzeczenia w całości. Zażalenie Dyrektora Izby Celnej w 1 na to orzeczenie zostało odrzucone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2006r. do sygn. akt III SA/Kr 96/06.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na mocy art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz.1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) i art. 134 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga K. K. jest w pełni uzasadniona.
Zgodnie z powołanym w orzeczeniach dyscyplinarnych przepisem ustawy z dnia 24.07.1999r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2004r., Nr 156, poz. 1641 z późn. zm.):
"Art. 32. 1. Funkcjonariusz celny jest obowiązany w szczególności:
1) dochować obowiązków wynikających ze złożonego ślubowania;
2) rzetelnie i bezstronnie, sprawnie i terminowo wykonywać powierzone zadania;
3) racjonalnie gospodarować środkami publicznymi;
4) podnosić kwalifikacje zawodowe;
5) godnie zachowywać się w służbie oraz poza nią."
Należy zwrócić uwagę, że art. 32 ust. 1 w pkt 1 odsyła do art. 15 ustawy o Służbie Celnej:
"Art. 15. 1. Przed podjęciem służby funkcjonariusz celny składa pisemne ślubowanie następującej treści:
"Świadomy podejmowanych obowiązków funkcjonariusza celnego - ślubuję wiernie służyć Rzeczypospolitej Polskiej, przestrzegać zasad Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, rzetelnie wykonywać powierzone mi zadania oraz strzec dobrego imienia służby, honoru i godności funkcjonariusza celnego.".
Z kolei Karta zakresu obowiązków i uprawnień K. K. w pkt 2 i 3 stanowi:
"2. Określenie obowiązków i związanych z nimi czynności.
Do obowiązków pracownika należy terminowe i prawidłowe pod względem merytorycznym, formalnym i prawnym oraz zgodne z wytycznymi otrzymanymi od przełożonych, wykonywanie zadań służbowych dotyczących podatników podatku akcyzowego, a polegające w szczególności na:
2.1 Wykonywaniu szczególnego nadzoru podatkowego w granicach i na zasadach określonych w ustawie o Służbie celnej oraz w przepisach wykonawczych zgodnie z przydziałem zadań służbowych poprzez:
a) Wykonywanie czynności stałego nadzoru podatkowego w siedzibach podmiotów objętych tym nadzorem,
b) Wykonywanie szczególnego nadzoru podatkowego w zakresie otwierania i zamykania stołów gry w kasynach gry oraz obliczania rezultatów gier na stołach i automatach, tam gdzie się one znajdują.
c) Wykonywanie szczególnego nadzoru podatkowego przy oznaczaniu wyrobów znakami akcyzy,
d) Przeprowadzanie doraźnych i okresowych kontroli w zakresie szczególnego nadzoru podatkowego i dokumentowanie tych czynności,
e) Urzędowe sprawdzanie podmiotów podlegających szczególnemu nadzorowi podatkowemu,
f) Nakładanie zabezpieczeń urzędowych,
g) Pobieranie próbek w celu ich zbadania,
h) Wykonywanie innych czynności z zakresu szczególnego nadzoru podatkowego,
i) Sprawdzanie prawidłowości i terminowości wpłat podatku akcyzowego.
2.2 Bieżące przekazywanie przełożonemu, odpowiedzialnemu za kontrolę, kompletnych i należycie uporządkowanych w teczce, zawierającej spis spraw, materiałów zgromadzonych w trakcie kontroli.
2.3 Sporządzanie projektów odpowiedzi do kontrolowanego o sposobie załatwienia zastrzeżeń złożonych do protokołu z kontroli.
2.4 Udział w kontrolach akcyzowych i dokonywanie obliczeń należności z tytułu podatku akcyzowego.
2.5 Zbieranie w toku kontroli informacji o przestępczości podatkowej i gospodarczej oraz zabezpieczanie materiałów dowodowych ujawnionych w tym zakresie, jak również gromadzenie innych informacji będących przedmiotem zainteresowania Urzędu i przekazywanie ich swojemu przełożonemu.
2.6 Przestrzeganie tajemnicy państwowej i służbowej na zasadach określonych we właściwych przepisach.
2.7 Przestrzeganie przepisów ustawy o Służbie celnej,
2.8 Przestrzeganie Regulaminu Pracy Izby Celnej i innych aktów wewnętrznych oraz zasad etyki zawodowej.
2.9 Używanie dokumentów, pieczęci i stempli wyłącznie w celach związanych z wykonywaniem zadań, a po zakończonej pracy właściwe ich zabezpieczenie.
2.1O Dbałość o powierzony sprzęt komputerowy i materiały użytkowane służbowo.
2.11 Przestrzeganie przepisów bhp i ppoż. na stanowisku pracy określonych w Regulaminie Pracy Izby Celnej oraz Regulaminach Pracy Stałych Nadzorów Podatkowych.
2.12 Stałe podnoszenie swoich kwalifikacji zawodowych poprzez uczestnictwo w szkoleniach oraz w ramach samokształcenia poprzez zaznajamianie się zobowiązującymi przepisami, instrukcjami i wytycznymi z zakresu prawa podatkowego i przepisów wykonawczych.
2.13 Wykonywanie innych czynności zleconych przez przełożonych, a w szczególności wykonywanie, na polecenie Naczelnika Urzędu lub jego Zastępcy ds. pionu akcyzowego, Kierownika Sekcji lub Referatu SzNP i pod nadzorem bezpośredniego przełożonego (wiodącego), zadań należących do zakresu działania innych komórek organizacyjnych pionu akcyzowego.
2.14 Zastępstwo w razie nieobecności, w sprawach określonych zakresem czynności, innych pracowników sekcji.
2.15 Użytkowanie systemów informatycznych waz baz danych zgodnie z obowiązującymi uregulowaniami prawnymi w zakresie ochrony danych osobowych, a w szczególności z ustawą z dnia 29.08.1997 r. O ochronie danych osobowych (Dz. U. Nr 133, póz. 883) wraz z przepisami wykonawczymi oraz wszelkimi decyzjami i instrukcjami wewnętrznymi wydanymi na podstawie ww. przepisów mając na uwadze obowiązek ochrony danych przed niepowołanym dostępem, nieuzasadnioną modyfikacją lub zniszczeniem, a także nielegalnym ich ujawnieniem.
3. Zakres odpowiedzialności.
Odpowiedzialność za prawidłowe, rzetelne i terminowe wykonywanie obowiązków określonych niniejszym zakresem czynności."
Wobec treści przytoczonych przepisów i dokumentów stanowiących przyjętą przez organy administracyjne obu instancji podstawę prawną zaskarżonych orzeczeń - Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej - każdy funkcjonariusz celny składa ślubowanie o przytoczonej treści przed podjęciem służby, a więc również takie ślubowanie mieli obowiązek złożyć przełożeni skarżącego zobowiązani do stworzenia funkcjonariuszowi odpowiednich warunków pracy i ponoszący odpowiedzialność za niewłaściwe zorganizowanie służby podległym funkcjonariuszom. Stworzenie odpowiednich warunków służby nie polega na stwarzaniu warunków komfortowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy takowe nie są możliwe, ale polega na stworzeniu warunków przyzwoitych (i na staraniach o takowe), tj. takich, które nie naruszają godności podległego funkcjonariusza i pozwalają zachować jego prawa, jako człowieka i obywatela. O takiej, "zwykłej przyzwoitości" mówi Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej chroniąca swymi przepisami prawa człowieka i obywatela i wymagająca od swych obywateli poszanowania ustanowionych nią zasad. Przestrzeganie zasad Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wpisane jest w ślubowanie każdego funkcjonariusza celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca także na wstępie uwagę na to, że już samo przeniesienie K. K. z 0 do pracy m.in. w 4 było bezprawne. Przesądza o tym prawomocny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2005r., sygn. akt III SA/Kr 656/04.
Bezspornym pozostaje fakt, że funkcjonariusz, który nie miał zapewnionego zwrotu pełnych kosztów dojazdu do pracy innym, niż najtańszy środek transportu, miał prawo dojeżdżać najtańszym środkiem transportu. Organ w żaden sposób nie wykazał, czy i jakie koszty dojazdu zwracano funkcjonariuszowi, czy pracodawca proponował temu funkcjonariuszowi inne środki transportu na swój koszt, czy też wyłącznie stwarzał K. K. bariery do prawidłowego wykonywania przez niego obowiązków funkcjonariusza celnego. Niewątpliwą taką barierą było bezprawne przeniesienie K. K. do pracy w odległym (i ze złą komunikacją) od 0 4 mimo możliwości wykonywania przez niego swych obowiązków na dotychczasowym stanowisku pracy w 0. Kolejną barierą było tworzenie harmonogramów pracy bez dostosowania godzin pracy do możliwości dojazdu funkcjonariusza. Należy zwrócić uwagę na treść zeznań Kierownika Referatu Szczególnego Nadzoru Podatkowego w 4, do pracy w którym został skierowany K. K. - Z. W. (k. [...]): "wielokrotnie proponowałem skorzystanie z możliwości zakwaterowania na terenie 4 tj. m.in. w pobliżu zakładu [...] Dom Studencki w cenie w zależności od standardu wyposażenia w granicach ok. [...] zł miesięcznie". Zdaniem Sądu - proponowanie celnikowi zakwaterowania się w "tanim hotelu" lub w domu studenckim w 4 wskazuje na nieliczenie się faktem, że funkcjonariusz posiada rodzinę (żonę, dziecko) i studiuje w 0, zresztą za wcześniej wyrażoną zgodą przez pracodawcę. Dodatkowo należy zauważyć, że organ nie wskazał, na czyj koszt miałby funkcjonariusz zakwaterować się takim hotelu. Nie jest więc wykluczone, że na własny koszt, co czyniłoby propozycję pracodawcy wręcz niehumanitarną. Powoduje to uznanie, że organy celne, będąc jednocześnie pracodawcą K. K. nie zapewniły funkcjonariuszowi podstawowych warunków wskazujących na możliwość wykonania przez niego swych obowiązków. Okoliczności te jednoznacznie obciążają pracodawcę i reprezentujących go przełożonych funkcjonariusza. Sąd zauważa, że w aktach sprawy zalegają pisma celnika jak choćby z daty [...].2005r. (k. [...]), z dnia v.2005r. (k. [...]) informujące o braku możliwości dojazdu na wyznaczone godziny do pracy w 4 o ponoszeniu przez niego wysokich kosztów tego dojazdu powodujących brak środków na utrzymanie jego i jego rodziny. Pisma te podobnie jak wyjaśnienia skarżącego w tym zakresie i jego wnioski o przeprowadzenie dowodów na te okoliczności zostały prze organy pominięte i uznane za nieistotne mimo treści § 2 ust. 2, § 8 ust. 1 i § 11 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 156, poz. 1520), a zwłaszcza mimo obowiązku z § 2 ust. 2 tego Rozporządzenia wskazującego na obowiązek organu prowadzącego postępowanie podejmowania innych "czynności niezbędnych do wyjaśnienia okoliczności sprawy", § 11 ust. 3 w/w, tj. obowiązku: wskazania w uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego "przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej." Okoliczności te zostały pominięte pomimo tego, że w sprawozdaniu z czynności wyjaśniających stwierdzono jednoznacznie, iż niewykonywanie obowiązków związane jest ściśle z ograniczonym czasem pracy funkcjonariusza związanym z dojazdem do pracy najtańszym środkiem lokomocji - autobusami.
Już tylko wymienione wyżej względy powodują uznanie, że organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego (powołanych wyżej przepisów Rozporządzenia z dnia 29.08.2003r.) i wymienionego wyżej prawa materialnego - przepisu art. 15 ustawy o Służbie Celnej.
Sąd zwraca uwagę na treść całego wyroku z uzasadnieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 09.03.2004r., sygn. akt II SA 1775/02 (opubl. LEX nr 150881), na tezie którego zdaje się opierać swe stanowisko organ administracyjny, brzmiącej: "Przy odpowiedzialności dyscyplinarnej nie ma znaczenia to, czy działanie lub zaniechanie konkretnej osoby było zamierzone, czy też nie. Jeśli dochodzi do przewinienia służbowego, wówczas samo naruszenie obowiązków służbowych może skutkować zastosowanie tej odpowiedzialności." Należy zwrócić uwagę po pierwsze na sformułowanie: "jeśli dochodzi do przewinienia służbowego", a to oznacza, że najpierw należy ustalić, czy do przewinienia służbowego w przypadku K. K. doszło. l na to pytanie, zważywszy okoliczność bezprawnego przeniesienia tego funkcjonariusza do pracy w 4 i na okoliczności tworzenia harmonogramu pracy bez liczenia się z możliwością dojazdu funkcjonariusza do pracy Wojewódzki Sąd Administracyjny odpowiada jednoznacznie, że nie doszło, albowiem po stronie funkcjonariusza nie można stwierdzić żadnej winy, ani umyślnej, ani nieumyślnej w postaci lekkomyślności, czy niedbalstwa. Skoro nie można uznać, aby w tym przypadku doszło do przewinienia służbowego, to po drugie: takie naruszenie obowiązków służbowych nie może skutkować zastosowaniem odpowiedzialności dyscyplinarnej.
W sprawie drugiego zarzutu Sąd zwraca uwagę na to, że organ nie wykazał, jakie były zasady korzystania z telefonów służbowych. W szczególności zasady te nie wynikają z powołanej przez organy Karty zakresu praw i obowiązków, która nawet nie wyklucza możliwości korzystania z telefonów służbowych do załatwienia spraw prywatnych czy jak piszą organy - osobistych. Dopiero jednoznacznie brzmiące przepisy wykluczające jakąkolwiek możliwość użycia przez funkcjonariusza telefonu służbowego do prywatnego celu lub przepisy ustalające zasady korzystania z telefonów do celów prywatnych (np. wyjątkowo, za odpłatnością) mogłyby stanowić o możliwości sformułowania zarzutu o treści, jak zarzucono to funkcjonariuszowi w niniejszej sprawie. Wobec zmiany tego zarzutu wobec celnika - początkowo wskazywano na nieracjonalne gospodarowanie środkami publicznymi przez K. K., ale wobec okoliczności ujawnionych w postępowaniu, a wskazujących na to, że nikt z pracowników nie płacił za wykonywane telefony w sprawach prywatnych, a nawet - jak wiele w aktach wskazuje - właściciel telefonów, którym nie był organ celny nie żądał zwrotu kosztów wykonywanych połączeń - pozostałe twierdzenia organu w tym zakresie nie mają istotnego znaczenia.
Podobnie - zdaniem Sądu - kształtuje się odpowiedzialność funkcjonariusza, a w zasadzie brak tej odpowiedzialności za ewentualne korzystanie z komputera do celów prywatnych. Według Sądu, żaden wskazany przez organy przepis nie zabraniał funkcjonariuszom celnym skorzystania ze służbowego komputera do celów prywatnych. W Karcie zakresu i uprawnień zakazano wykorzystywania dokumentów, pieczęci i stempli (2.9 Używanie dokumentów, pieczęci i stempli wyłącznie w celach związanych z wykonywaniem zadań, a po zakończonej pracy właściwe ich zabezpieczenie) jak również systemów informatycznych i baz danych (2.15 Użytkowanie systemów informatycznych oraz baz danych zgodnie z obowiązującymi uregulowaniami prawnymi w zakresie ochrony danych osobowych, a w szczególności z ustawą z dnia 29.08.1997 r. O ochronie danych osobowych (Dz. U. Nr 133, póz. 883) wraz z przepisami wykonawczymi oraz wszelkimi decyzjami i instrukcjami wewnętrznymi wydanymi na podstawie ww. przepisów mając na uwadze obowiązek ochrony danych przed niepowołanym dostępem, nieuzasadnioną modyfikacją lub zniszczeniem, a także nielegalnym ich ujawnieniem). Odnośnie wykorzystania samego komputera do celów prywatnych powołane przepisy milczą zobowiązując jedynie użytkownika do dbania o ten sprzęt, podobnie jak o inne materiały użytkowane służbowo ( 2.1O Dbałość o powierzony sprzęt komputerowy i materiały użytkowane służbowo).
Oczywistym jest, że pracodawca ma prawo całkowicie zabronić pracownikom wykorzystywania sprzętu służbowego do celów prywatnych lub ustalić zasady wyjątkowego wykorzystania tego sprzętu w takim celu (np. za stosowną odpłatnością). W niniejszej sprawie organy nie przedstawiły żadnych zasad w tym zakresie, co niewątpliwie obciąża osoby odpowiedzialne za racjonalne gospodarowanie mieniem państwowym.
Mając powyższe na względzie Sąd dla porządku zwraca uwagę, że dyskusyjna byłaby treść odtworzonych dokumentów o tyle, że wskazane przez organ pisma mające świadczyć o wykorzystywaniu komputera przez skarżącego do celów prywatnych to pisma np. do władz uczelni, w której skarżący studiuje, a pracodawca - organ celny wyrażając zgodę na studia skarżącego zobowiązał się jednocześnie do udzielania mu wszelkiej pomocy w celu ich realizacji. Już zupełnie nieistotną w tej sytuacji jest okoliczność, że organ istotnie nie wykazał, aby rzeczone pisma sporządził skarżący i twierdzenia organu w tym zakresie opierają się wyłącznie na przypuszczeniach nie mającym nic wspólnego z nieprzerwanym ciągiem poszlak, o jakich mówi procedura karna pozwalająca na ustalenia faktów bez jednoznacznych dowodów. Zeznania świadków, na jakie powołuje się organ nie wskazują na możliwość przedstawienia skarżącemu zarzutu odnośnie czynu, jaki organ uznał za popełniony przez celnika.
Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 pkt 5 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusz celny ma "godnie zachowywać się w służbie oraz poza nią". l w tym wypadku chcąc uznać, że celnik zachował się niegodnie organ musiałby nie tylko wskazać, jakie zachowanie celnika uznał za niegodne (podano w orzeczeniach, że w niegrzeczny sposób nakazał opuszczenie biura przez pracownika wiodącego J. N. i w biurze przyjmował pozycję półleżącą), a także jakie normy tj. inne, odmienne zachowania pozostałych pracowników zostały temu przeciwstawione. I tu okazuje się, że poza sporem pozostaje fakt, że skarżący pracując w biurze w 4 miał do swojej dyspozycji "krzesło za szafą bez biurka" (tak np. zeznają powołani przez organ w uzasadnieniu świadkowie z Sekcji Kontroli Wewnętrznej Urzędu Celnego w 0 - M. P. na k. [...] i Z. J. na k. [...] akt. Wobec nie zapewnienia przez pracodawcę celnikowi biurka do jego pracy, który to sprzęt jest niezbędny do prawidłowej postawy siedzącej pracującego funkcjonariusza i jego brak można uznać za szykanę wobec pracownika - nie sposób uznać, że funkcjonariusz przyjmując na tym "krześle za szafą" pozycję półleżącą mógł zachować się w sposób niegodny. Co do innego zachowania się celnika niegodnego funkcjonariusza, a mającego polegać na tym, że "w niegrzeczny sposób nakazał opuszczenie biura przez pracownika wiodącego J. N." należy zwrócić uwagę, że z zeznań samej J. N. na k. [...] wynika, że skarżący zajął jej biurko już po godzinach urzędowania J. N., która mimo zakończenia czasu pracy nie opuściła tego biurka. Wobec bezspornej okoliczności braku biurka dla skarżącego nie sposób uznać, aby jakiekolwiek jego zachowanie zmierzające do wykonania powierzonych mu obowiązków w godzinach jego pracy miało być uznane za niegodne. W opisanej sytuacji - zdaniem Sądu - to zachowanie przełożonych, którzy stworzyli funkcjonariuszowi warunki pracy niegodne człowieka należałoby uznać za wyjątkowo aroganckie.
Zdaniem Sądu, wszelkie wyjaśnienia skarżącego zostały zbagatelizowane lub pominięte, co wskazuje na to, że postępowanie dyscyplinarne prowadzone było w sposób jednostronny, z naruszeniem zasady podmiotowości, bez uwzględnienia interesu obwinionego. Należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 79 ustawy o Służbie Cywilnej w postępowaniu dyscyplinarnym w sprawach nieuregulowanych, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, a te ostatnie przepisy gwarantują pełne zabezpieczenie interesów osoby, wobec której prowadzone jest postępowanie. W szczególności obwiniony ma wiedzieć, co jest zarzutem stawianym przeciwko niemu i jakie konkretnie przepisy (nie ogólne, a nawet ogólnikowe jak zastosowano) miał naruszyć; nie może domniemywać ustaleń i zamierzeń przełożonego prowadzącego postępowanie. Ma to o tyle znaczenie, że w rezultacie zainteresowany nie miał jasno określonej sytuacji, co uzasadnia twierdzenie, że został pozbawiony możliwości obrony swych praw na etapie postępowania dyscyplinarnego.
Sąd podzielił również zarzut skarżącego dotyczący rażącej niewspółmierności kary. Katalog kar dyscyplinarnych formułuje art. 63 ust. 1 cytowanej ustawy. Zgodnie z nim karami dyscyplinarnymi są:
1) upomnienie;
2) nagana;
3) nagana z ostrzeżeniem;
4) przeniesienie na niższe stanowisko lub obniżenie stopnia służbowego;
5) zakaz podwyższania stopnia służbowego przez 2 lata;
6) zakaz zajmowania stanowisk kierowniczych przez 2 lata;
7) wydalenie ze Służby Celnej.
Powyższa gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił jednak, jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich. Pozostawił to do uznania organom celnym. Jednakże ustawowa uznaniowość nie może oznaczać dowolności w podejmowaniu decyzji. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona i sprowadza się w istocie do oceny, czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 k.p.a. zasada praworządności nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Zasada praworządności powiązana jest ściśle z dyrektywą czuwania przez organ administracji nad interesem strony i innych osób biorących udział w postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że w warunkach postępowania, które zostaje wszczęte z urzędu, gdzie organ decyduje o jego zakresie, musi on czuwać nad interesem strony. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Jednakże wybór taki nie może być dowolny. Musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych, w tym nade wszystko słusznego interesu strony - interesu, który immanentnie wiąże się nie tylko ze sferą życia zawodowego obwinionego, ale także ze sferą życia rodzinnego i społecznego.
W ocenie Sądu zarówno organ l, jak i II instancji nie uzasadnił w sposób w pełni przekonywający, dlaczego zastosowana wobec skarżącego najsurowsza z kar stanowi tę najbardziej adekwatną. Jest wręcz niezrozumiałym, że funkcjonariusz, który uzyskuje bardzo dobre opinie w trakcie pełnienia służby, niekarany dotąd dyscyplinarnie, w wyniku uznania go za winnym czynów - jak wskazano wyżej, a więc nie o najcięższym "kalibrze" zostaje potraktowany najdotkliwszą w skutkach z kar. Tych powyższych kwestii, jako okoliczności łagodzących, mających wpływ na wymiar kary, żaden z organów nie wziął pod uwagę. Jako dowolną należy więc traktować ocenę materiału dowodowego, w szczególności w kontekście nałożonej kary wydalenia ze służby. Zarzut dowolności zostałby wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi na gruncie całego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia całokształtu okoliczności faktycznych, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści. W konsekwencji należy więc przyjąć, że wymierzona kara, choć wynikająca z katalogu ustawowego, została nałożona bez jasnego uzasadnienia będącego odzwierciedleniem wszystkich dowodów w sprawie.
W konkluzji stwierdzić należy, że pominięcie przy podejmowaniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organy przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na jej wynik.
Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za w pełni uzasadnioną, a przeto - na mocy art. 145 § 1 pkt 1a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżone orzeczenia - jak w pkt l wyroku.
W oparciu o treść art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane - jak w pkt II wyroku.
W oparciu o treść art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekł o kosztach - jak w pkt III wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI