III SA/Kr 954/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Miejskiej w N. z dnia 15 lipca 2021 r. nr XXXV/441/21, w której Rada odmówiła stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego M. C. Wojewoda zarzucił naruszenie art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wskazując, że radny, będąc prezesem spółki "S." w N., która zawierała umowy najmu z Gminą N., prowadził działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego, co stanowiło naruszenie zakazu łączenia mandatu radnego z taką działalnością. Sąd, opierając się na wcześniejszych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym wyroku z 23 stycznia 2025 r. (III OSK 1153/24), który potwierdził naruszenie zakazu przez radnego, stwierdził, że Rada Miejska błędnie odmówiła stwierdzenia wygaśnięcia mandatu. Sąd podkreślił szerokie rozumienie pojęcia "mienia komunalnego" oraz zakazu "wykorzystywania mienia". W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości i zasądził koszty zastępstwa procesowego od Gminy N. na rzecz Wojewody Małopolskiego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie przepisów dotyczących zakazu łączenia mandatu radnego z działalnością gospodarczą wykorzystującą mienie komunalne, a także procedury wygaszania mandatu radnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia zakazu przez radnego będącego prezesem spółki wynajmującej mienie od gminy. Interpretacja pojęcia mienia komunalnego może być stosowana w innych przypadkach wykorzystania zasobów gminy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy radny gminy, będący prezesem spółki prawa handlowego, która zawiera umowy najmu z gminą, narusza zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, narusza.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie "mienia komunalnego" należy rozumieć szeroko, obejmując nie tylko nieruchomości, ale także środki finansowe. Zarządzanie spółką, która zawiera umowy najmu z gminą, stanowi wykorzystywanie mienia komunalnego i narusza zakaz określony w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Czy rada gminy jest zobowiązana do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w przypadku naruszenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rada jest zobowiązana.
Uzasadnienie
Naruszenie zakazu określonego w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego na podstawie art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego. Odmowa stwierdzenia wygaśnięcia mandatu w takiej sytuacji jest niezgodna z prawem.
Czy Wojewoda może wydać zarządzenie zastępcze stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego, jeśli rada gminy odmówiła podjęcia takiej uchwały?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pod pewnymi warunkami.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że warunkiem wydania zarządzenia zastępczego nie jest uprzednie wyeliminowanie uchwały rady gminy o odmowie wygaśnięcia mandatu, ale wojewoda ma obowiązek ocenić zgodność takiej uchwały z prawem. "Bezskuteczny upływ terminu" obejmuje również wydanie uchwały odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia mandatu mimo ziszczenia się przesłanek.
Przepisy (13)
Główne
u.s.g. art. 24f § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzania taką działalnością lub bycia przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Pojęcie mienia komunalnego należy rozumieć szeroko, obejmując aktywa, w tym środki pieniężne.
k.w. art. 383 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy
Wygaśnięcie mandatu radnego w przypadku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych funkcji lub działalności.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutek stwierdzenia nieważności uchwały przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
u.s.g. art. 98a § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Obowiązek rady gminy do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego w przypadku naruszenia zakazów.
u.s.g. art. 98a § ust. 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Możliwość wydania przez wojewodę zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu w przypadku bezskutecznego upływu terminu na podjęcie uchwały przez radę.
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym
k.w. art. 383 § § 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy
Termin na podjęcie uchwały przez radę gminy stwierdzającej wygaśnięcie mandatu.
k.w. art. 10 § § 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy
k.w. art. 11 § § 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu orzeczeniem wydanym w innej sprawie, jeśli dotyczyło ono tych samych stron i okoliczności faktycznych.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
rozp. MS ws. opłat art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
u.s.g. art. 43
Ustawa o samorządzie gminnym
Definicja mienia komunalnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Radny M. C. naruszył zakaz łączenia funkcji radnego z zarządzaniem działalnością gospodarczą prowadzoną z wykorzystaniem mienia gminy. • Pojęcie mienia komunalnego należy rozumieć szeroko, obejmując również środki finansowe. • Naruszenie zakazu stanowi podstawę do wygaśnięcia mandatu radnego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Rady Miejskiej, że działanie radnego nie wypełnia przesłanki prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego. • Argumentacja Rady Miejskiej, że zatrudnienie radnego w osobie prawnej nie mieści się w zakresie znaczeniowym pojęcia "prowadzenie działalności gospodarczej".
Godne uwagi sformułowania
"prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego" • "pojęcie mienia komunalnego należy rozumieć szeroko, jako aktywa stanowiące nie tylko nieruchomości gruntowe oraz budynki i budowle (majątek trwały), ale także i środki pieniężne." • "bezskutecznego upływu terminu" należy rozumieć zarówno stan, w którym rada gminy w ogóle nie podjęła uchwały w przedmiocie wygaśnięcia mandatu, jak i stan faktyczny polegający na wydaniu uchwały niezgodnej z obowiązkiem wynikającym z art. 98a ust. 1, a więc odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia mandatu, mimo ziszczenia się ku temu przesłanek.
Skład orzekający
Ewa Michna
sprawozdawca
Ewelina Dziuban
członek
Jakub Makuch
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących zakazu łączenia mandatu radnego z działalnością gospodarczą wykorzystującą mienie komunalne, a także procedury wygaszania mandatu radnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia zakazu przez radnego będącego prezesem spółki wynajmującej mienie od gminy. Interpretacja pojęcia mienia komunalnego może być stosowana w innych przypadkach wykorzystania zasobów gminy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu interesów i potencjalnego nadużycia pozycji przez radnego samorządu, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze. Pokazuje mechanizmy kontroli i odpowiedzialności w samorządzie.
“Radny nie może czerpać zysków z mienia komunalnego – sąd potwierdza wygaśnięcie mandatu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.