Orzeczenie · 2024-01-29

III SA/Kr 944/23

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Krakowie
Data
2024-01-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenie wychowawczeZUSpomoc społecznapostępowanie administracyjneterminyodwołanieuchylenie decyzji

Sprawa dotyczyła skargi M. D. na decyzje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące odmowy przyznania świadczenia wychowawczego za okres od 1 czerwca 2022 r. do 30 czerwca 2023 r. Skarżący złożył wniosek o świadczenie wychowawcze w lipcu 2022 r., a organ przyznał je od lipca 2022 r. Skarżący domagał się przyznania świadczenia od czerwca 2022 r. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia za czerwiec 2022 r., wskazując na przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zgodnie z którymi wniosek złożony po 30 czerwca 2022 r. skutkuje przyznaniem świadczenia od miesiąca złożenia wniosku. Prezes ZUS, rozpatrując odwołanie, wydał dwie decyzje utrzymujące w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Sąd wskazał, że Prezes ZUS naruszył art. 138 § 1 k.p.a., wydając dwie decyzje utrzymujące w mocy jedną decyzję pierwszoinstancyjną, a także nie wyjaśnił jednoznacznie podstawy prawnej i faktycznej swoich rozstrzygnięć. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na nieprawidłowe potraktowanie wniosku o przywrócenie terminu oraz brak wydania postanowienia w tej sprawie. Sąd uznał, że naruszenia te miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących rozstrzygnięć organu odwoławczego, w szczególności art. 138 k.p.a., oraz prawidłowego procedowania w sprawach świadczeń wychowawczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wydaniem przez organ odwoławczy dwóch decyzji zamiast jednej oraz niejasności co do przedmiotu postępowania.

Zagadnienia prawne (4)

Czy organ odwoławczy może wydać dwie decyzje utrzymujące w mocy jedną decyzję pierwszoinstancyjną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jest to naruszenie art. 138 § 1 k.p.a.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy ma ściśle określony katalog rozstrzygnięć, a wydanie dwóch decyzji utrzymujących w mocy jedną decyzję narusza te przepisy.

Jak należy traktować pismo strony zawierające jednocześnie odwołanie i wniosek o przyznanie świadczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ powinien wyjaśnić intencje strony w drodze wezwania, a nie domniemywać.

Uzasadnienie

Zasada skargowości wymaga, aby organ wyjaśnił wątpliwości co do celu pisma strony, zamiast przyjmować określone założenia co do intencji skarżącego.

Czy wniosek o przywrócenie terminu powinien być załatwiony decyzją, czy postanowieniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wniosek o przywrócenie terminu powinien być załatwiony postanowieniem.

Uzasadnienie

Przepisy k.p.a. jednoznacznie wskazują, że kwestie przywrócenia terminu rozstrzygane są w drodze postanowienia, a nie decyzji.

Czy organ odwoławczy może wydać decyzję merytoryczną w sprawie, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją?

Odpowiedź sądu

Nie, chyba że istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności poprzedniej decyzji lub wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Ponowne wydanie decyzji w tożsamej sprawie, gdy pierwsza jest ostateczna, grozi stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżone decyzje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzająca je decyzja z dnia 30 marca 2023 r. zostały uchylone.

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.p.w.d. art. 18 § 2

Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

P.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 1 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 111 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 113

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 59 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 58

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ odwoławczy przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 138 § 1 k.p.a. poprzez wydanie dwóch decyzji utrzymujących w mocy jedną decyzję pierwszoinstancyjną. • Brak jednoznacznego wskazania przez organ odwoławczy podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięć. • Nieprawidłowe potraktowanie pisma skarżącego jako odwołania i wniosku o przywrócenie terminu bez jego wyjaśnienia. • Niewłaściwe załatwienie wniosku o przywrócenie terminu decyzją zamiast postanowieniem.

Godne uwagi sformułowania

nie odpowiadają one prawu • naruszył natomiast przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia • Nie można przecież dwoma decyzjami utrzymać w mocy jednej decyzji. • Organ ma obowiązek więc wskazać w uzasadnieniu wydawanej decyzji, po rozpatrzeniu jakiego wniosku, z daty i przedmiotu wskazanego, decyzja ta została wydana. • Nawet jeżeli by tak było, to niemożliwe jest w świetle procedury administracyjnej ponowne wydanie decyzji w tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawie, z tym zastrzeżeniem, że poprzednio wydana jest ostateczna.

Skład orzekający

Katarzyna Marasek-Zybura

przewodniczący

Janusz Kasprzycki

sprawozdawca

Ewelina Dziuban

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących rozstrzygnięć organu odwoławczego, w szczególności art. 138 k.p.a., oraz prawidłowego procedowania w sprawach świadczeń wychowawczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wydaniem przez organ odwoławczy dwóch decyzji zamiast jednej oraz niejasności co do przedmiotu postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestia merytoryczna mogłaby być rozstrzygnięta inaczej. Jest to pouczające dla prawników procesualistów.

Błąd proceduralny ZUS doprowadził do uchylenia decyzji o świadczeniu wychowawczym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst