III SA/KR 930/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie przyznania dodatku węglowego, uznając, że niemożność ustalenia odrębnego adresu dla lokalu z powodu ograniczonego prawa do nieruchomości (służebność mieszkania) nie powinna pozbawiać prawa do świadczenia.
Skarżąca A.S. złożyła wniosek o dodatek węglowy, wskazując, że mieszka z mężem w domu wielorodzinnym na podstawie służebności mieszkania, prowadząc odrębne gospodarstwo domowe z córką. Organy odmówiły przyznania dodatku, uznając, że nie podjęto kroków do wyodrębnienia lokalu i nadania odrębnego adresu. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że niemożność ustalenia odrębnego adresu z powodu braku tytułu własności do nieruchomości nie powinna być przeszkodą w przyznaniu świadczenia, a organy błędnie zinterpretowały przepisy.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego skarżącej A.S., która mieszkała wraz z mężem w domu wielorodzinnym na podstawie ustanowionej służebności mieszkania, prowadząc odrębne gospodarstwo domowe od swojej córki. Oba gospodarstwa dzieliły wspólny adres, ale miały odrębne części budynku, wejścia i węzły sanitarne. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania dodatku, argumentując, że skarżąca nie podjęła formalnych kroków w celu wyodrębnienia lokalu i nadania mu odrębnego adresu, co było warunkiem wynikającym z art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając organom błędną wykładnię przepisów i naruszenie procedury. Sąd uznał skargę za zasadną. W uzasadnieniu podkreślono, że ustawa o dodatku węglowym nie nakłada na stronę obowiązku podjęcia sformalizowanych działań w celu ustalenia odrębnego adresu, a niemożność ustalenia takiego adresu z przyczyn obiektywnych, niezależnych od strony (jak w przypadku służebności mieszkania, gdzie brak jest tytułu własności do nieruchomości), nie powinna pozbawiać prawa do świadczenia. Sąd wskazał, że organy błędnie zinterpretowały i zastosowały przepisy, a także nie przeprowadziły wymaganego wywiadu środowiskowego. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, niemożność ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania z przyczyn obiektywnych, niezależnych od strony (jak brak tytułu własności do nieruchomości), nie powinna pozbawiać prawa do dodatku węglowego, jeśli spełnione są pozostałe przesłanki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa o dodatku węglowym nie wymaga podjęcia formalnych kroków do wyodrębnienia lokalu, a niemożność ustalenia odrębnego adresu z powodu braku tytułu własności jest przesłanką do zastosowania art. 2 ust. 3c i 3d ustawy, a nie podstawą do odmowy. Organy błędnie zinterpretowały przepisy, stosując dodatkowe, nieznajdujące uzasadnienia w ustawie kryteria.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.d.w. art. 2 § ust. 1
Ustawa o dodatku węglowym
Dodatek węglowy przysługuje, gdy głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe wpisany lub zgłoszony do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków.
u.d.w. art. 2 § ust. 3a
Ustawa o dodatku węglowym
W przypadku więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod jednym adresem, jeden dodatek przysługuje dla wszystkich.
u.d.w. art. 2 § ust. 3c
Ustawa o dodatku węglowym
Jeśli nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu dla gospodarstw domowych pod jednym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.
u.d.w. art. 2 § ust. 3d
Ustawa o dodatku węglowym
W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, dodatek przyznaje się w drodze decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, który ustali zamieszkiwanie w odrębnych lokalach i wykorzystywanie oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania.
P.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.
Pomocnicze
u.d.w. art. 2 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o dodatku węglowym
Definicja gospodarstwa domowego.
P.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
P.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego.
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dopuszczalność dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niemożność ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania z powodu braku tytułu własności (służebność mieszkania) nie powinna być przeszkodą w przyznaniu dodatku węglowego. Ustawa o dodatku węglowym nie wymaga podjęcia formalnych kroków do wyodrębnienia lokalu. Organy błędnie zinterpretowały i zastosowały przepisy, stosując nieuzasadnione kryteria. Organy nie przeprowadziły wymaganego wywiadu środowiskowego.
Odrzucone argumenty
Brak podjęcia przez skarżącą formalnych kroków w celu wyodrębnienia lokalu i nadania mu odrębnego adresu. Oświadczenie skarżącej o zamieszkiwaniu w odrębnym lokalu nie jest wystarczające bez formalnego wyodrębnienia.
Godne uwagi sformułowania
ustawodawca nie wprowadził bowiem wymogu, aby okoliczność ustalenia odrębnego lokalu miała być ustalona na skutek podjęcia przez stronę formalnych kroków prowadzących do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, złożenia wniosku o nadanie numeru porządkowego, bądź też potwierdzenia innym, konkretnym dowodem. W orzecznictwie sądów administracyjnych niemalże jednolicie wskazuje się, że przepisy ustawy o dodatku węglowym nie wprowadzają "obowiązku podjęcia przez stronę sformalizowanych działań" mających na celu ustalenie odrębnego adresu... Organy obydwu instancji wyszły poza literalne brzmienie przepisu i zastosowały dodatkowe, nieznajdujące uzasadnienia w treści ustawy, kryteria przyznania dodatku węglowego.
Skład orzekający
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
przewodniczący
Janusz Kasprzycki
sprawozdawca
Tadeusz Kiełkowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o dodatku węglowym w kontekście zamieszkiwania więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod jednym adresem, zwłaszcza w sytuacjach braku tytułu własności do nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej skarżącej (służebność mieszkania) i interpretacji przepisów znowelizowanej ustawy o dodatku węglowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przyznawania dodatku węglowego w nietypowych sytuacjach mieszkaniowych, co jest nadal aktualne dla wielu obywateli. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście indywidualnych okoliczności.
“Dodatek węglowy: Czy służebność mieszkania uniemożliwia jego otrzymanie? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 930/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-11-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący/ Janusz Kasprzycki /sprawozdawca/ Tadeusz Kiełkowski Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 1692 Art. 2 Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2023 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków - Prądnik Biały w Krakowie M. P. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 24 marca 2023 r., sygn. akt SKO.Soc/4116/275/2023, w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadnienie Zaskarżoną przez A. S., zwaną dalej skarżącą, decyzją z dnia 24 marca 2023 r., sygn. akt SKO.Soc/4116/275/2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1412 ze zm., zwanej dalej ustawą o dodatku węglowym) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia 19 grudnia 2022 r., nr [...] o odmowie przyznania skarżącej dodatku węglowego. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 9 listopada 2022 r. skarżąca złożyła wniosek do Wójta Gminy G. o przyznanie dodatku węglowego. We wniosku oraz późniejszym oświadczeniu wskazała, że mieszka wraz z mężem w domu wielorodzinnym należącym do jej córki – na podstawie ustanowionej służebności mieszkania, która to jest ujęta w księdze wieczystej nieruchomości. Sama nieruchomość posiada wspólny adres chociaż obie rodziny prowadzą odrębne gospodarstwa domowe (osobne części budynku, odrębne wejścia, węzły sanitarno-kuchenne). Decyzją z dnia 19 grudnia 2022 r. nr [...] organ pierwszej instancji - Wójt Gminy G. - odmówił skarżącej przyznania dodatku węglowego. W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w Deklaracji Centralnej Emisyjności Budynków (data wypełnienia formularza 11 sierpnia 2022 r.), widnieje jako zainstalowane i eksploatowane źródło ciepła – kocioł na paliwo stałe. Zgodnie jednak z art. 2 ust. 3a ustawy o dodatku węglowym w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. W przypadku zaś, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła (ust. 3c art. 2 ustawy o dodatku węglowym). Organ podniósł, że w odpowiedzi na wezwanie skarżąca złożyła oświadczenie pod odpowiedzialnością karną, iż na dzień składania wniosku, nie jest w trakcie ustalania odrębnego lokalu i nie zamierza rozpoczynać ww. procedury. W takim stanie rzeczy organ pierwszej instancji uznał, że nie zostały spełnione warunki określone w ustawie do przyznania skarżącej dodatku węglowego. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania – art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niewyczerpujące zebranie i błędną ocenę całości materiału dowodowego oraz przepisów prawa materialnego – art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym - poprzez błędną wykładnię i zastosowanie. Podniosła w szczególności, że w sytuacji, w której niemożliwym prawnie jest doprowadzenie przez nią do wyodrębnienia lokalu i ustalenia osobnego adresu, zgodnie ze wskazanym art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, należy uznać, iż nie stosuje się ograniczenia wynikającego z art. 2 ust. 3a tej ustawy. Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy w całości decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało że zgodnie z art. 2 ust.1 ustawy o dodatku węglowym, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r., poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Ponadto w myśl art. 2 ust. 3 ustawy, przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Dalej Kolegium wskazało, że w myśl art. 2 ust. 3a ustawy o dodatku węglowym, w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Ponadto, jak stanowi art. 2 ust. 3c ustawy, w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Natomiast zgodnie z art. 3d ustawy, w przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Kolegium podniosło, że w przedmiotowej sprawie w dniu 9 listopada 2022 r. skarżąca złożyła w organie pierwszej instancji ponowny wniosek o przyznanie dodatku węglowego. Jednocześnie złożyła oświadczenie, że wraz z mężem dożywotnio zamieszkuje w odrębnym lokalu mieszkalnym na parterze budynku, do którego prowadzi osobne wejście oraz znajduje się odrębny węzeł sanitarno-kuchenny. Natomiast na parterze tego samego budynku mieszka córka z wnuczką. Pod jednym numerem w budynku znajdują się dwa lokale mieszkalne, dla których nie udało się wyodrębnić numerów ewidencyjnych, a w których prowadzone są dwa różne gospodarstwa domowe. W dniu 19 grudnia 2022 r. skarżąca na wezwanie organu pierwszej instancji złożyła oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, że na dzień składania wniosku o dodatek węglowy nie jest w trakcie ustalania odrębnego numeru lokalu ani nie zamierza rozpoczynać takiej procedury. Pismem z dnia 16 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie zwróciło się zatem do organu pierwszej instancji o udzielenie informacji, czy dla gospodarstwa domowego znajdującego się w tym samym budynku został przyznany i wypłacony dodatek węglowy. W dniu 23 marca 2023 r. do Kolegium wpłynęło - za pośrednictwem platformy e-PUAP - pismo organu wraz z informacją z dnia 7 października 2022 r. w sprawie przyznania P. K. S., dodatku węglowego w wysokości 3 000,00 zł. Kolegium podkreśliło, że w aktach sprawy znajduje się deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw złożona dla tego budynku przez jego właścicielkę P. K. S., z której wynika, że zainstalowanym i eksploatowanym źródłem ciepła w budynku jest kocioł na paliwo stale, a rodzajem stosowanego paliwa jest węgiel. Wobec tego Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że w sytuacji, w której nie podjęto żadnych kroków do wyodrębnienia lokalu i nadania odrębnego adresu, nie istnieje możliwość przyznania kolejnego dodatku węglowego. W art. 3c ustawy o dodatku węglowym wyraźnie wskazano na zamieszkiwanie w odrębnych lokalach poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem, przy czym - zdaniem Kolegium - nie jest wystarczające oświadczenie strony, że w budynku znajdują się dwa odrębne lokale. Przyjęcie odmiennej interpretacji (czyli przyjęcie, że wystarczające jest oświadczenie strony czy dokonanie ustaleń w toku wywiadu środowiskowego) powodowałoby, że wskazanie przez ustawodawcę, iż "w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach" nie miałoby żadnego znaczenia, czyli byłoby zbędne. Tymczasem wykładnia językowa nakazuje rozumienie przepisu w taki sposób, aby żaden jego fragment nie stał się zbędny. Tak więc w ocenie Kolegium z art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym wynika, że do przyznania kolejnego dodatku węglowego dla gospodarstwa domowego zamieszkującego pod adresem, dla którego przyznany został już dodatek węglowy nie jest wystarczające ustalenie w toku wywiadu środowiskowego, czy złożenie oświadczenia przez osobę ubiegającą się o dodatek, że w budynku znajdują się dwa odrębne lokale. Konieczne jest wykazanie przez osobę ubiegającą się o przedmiotowy dodatek, że w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. podjęto realne starania mające na celu wydzielenie odrębnego lokalu, ale z przyczyn obiektywnych, czyli niezależnych od strony, nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla zajmowanego lokalu. Kolegium wskazało także, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego nie jest obligatoryjne w sytuacji gdy nie podjęto żadnych kroków do wyodrębnienia lokalu. O konieczności przeprowadzenia wywiadu stanowi art. 3d ustawy o dodatku węglowym, który wyraźnie odwołuje się do art. 3c ustawy, czyli przepisu, który stanowi o niemożności ustalenia w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych. Mając powyższe na uwadze, Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji zasadnie odmówił przyznania skarżącej dodatku węglowego, dlatego też utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Krakowie naruszenie przepisów prawa materialnego: - art 2 ust 3c i ust 3d ustawy o dodatku węglowym w zw. z art 2 ust. 1 ustawy przez błędne przyjęcie przez, że z powołanej normy wynika obowiązek podjęcia kroków formalnych prowadzących do wydzielenia odrębnego lokalu i nadania odrębnego adresu, a ich niepodjęcie powoduje odmowę przyznania dodatku węglowego, podczas gdy z powołanej normy prawnej obowiązek podjęcia takich kroków formalnych nie wynika, - art 2 ust. 3c i ust. 3d ustawy o dodatku węglowym w zw. z art 2 ust 1 ustawy przez błędne przyjęcie, że z powołanej normy, wobec brzmienia części hipotezy wskazanej, tj. "w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach", wynika - bez względu na okoliczności danego przypadku - obowiązek podjęcia kroków formalnych zmierzających do wyodrębnienia lokalu i nadania mu odrębnego adresu, podczas gdy prawidłowa wykładnia winna prowadzić - w okolicznościach niniejszej sprawy - do wniosku, że skoro w zakresie przysługującego jej prawa, tj. służebności mieszkania, nie mieści się prawo ustanowienia odrębności lokalu lub nadania mu osobnego numeru - gdyż prawo to przysługuje właścicielowi - to spełniona jest przesłanka niemożliwości ustalenia odrębnego miejsca zamieszkania. Niemożliwość ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania zachodzi bowiem w odniesieniu do skarżącej w ogólności, a nie tylko do dnia 30 listopada 2022 r. W konsekwencji, skoro prawo do dodatku węglowego przysługuje gospodarstwu domowemu zamieszkującemu pod danym adresem w odrębnym lokalu, wobec którego nie jest możliwe ustalenie do dnia 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu miejsca zamieszkania i wobec którego spełnione są przesłanki określone w art. 2 ust. 3c i ust. 3d ustawy, to tym bardziej prawo to przysługuje gospodarstwu domowemu zamieszkującemu pod danym adresem w odrębnym lokalu, w sytuacji gdy gospodarstwu temu nie przysługuje prawo do żądania ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania w ogóle, a taki stan zachodzi w odniesieniu do skarżącej. Zarzuciła także Kolegium naruszenie przepisów postępowania – w szczególności art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która nie odpowiada prawu i narusza interes skarżącej. Kolegium całkowite zignorowało fakt, że skarżąca na mocy umowy darowizny z dnia 12 stycznia 2015 r. przeniosła tytuł prawny własności nieruchomość objętej księgą wieczystą [...] pod tym samym adresem, zatem nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości uprawniającego ją do żądania nadania odrębnego adresu nieruchomości lub ustanowienia odrębnej własności lokalu (na rzecz skarżącej ustanowiona została bowiem dożywotnia, nieodpłatna służebność mieszkania), a w konsekwencji Kolegium winno było ustalić fakt, iż skarżąca zamieszkuje pod danym adresem w odrębnym lokalu i korzysta ze współdzielonego źródła ciepła. - art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. art 2 ust. 3c i ust. 3d ustawy o dodatku węglowym – przez niezasadne dopuszczenie i oparcie swego rozstrzygnięcia przez Kolegium na dowodzie sprzecznym z prawem w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a., tj. oświadczenia złożonego przez skarżącą wskutek wezwania organu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z wnioskiem skarżącej, zawartym w skardze i postanowieniami art. 119 pkt 2 P.p.s.a.. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1412 ze zm., zwanej dalej ustawą o dodatku węglowym), dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest m.in. kocioł na paliwo stałe wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków. Z kolei przez gospodarstwo domowe rozumie się m.in. osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy o dodatku węglowym). Na podstawie art. 26 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych, w art. 2 ustawy o dodatku węglowym. dodano m.in. ust. 3c-3e. Stosownie zatem do postanowień art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W tym przypadku gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową (art. 2 ust. 3d zdanie pierwsze i drugie ustawy o dodatku węglowym) Podnieść również należy, że nowelizacje ustawy o dodatku węglowym jasno wskazują, że ich ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie. Cel tych przepisów polega niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe (por. m.in. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 5 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 210/23; z dnia 31 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 474/23). Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu zaprezentowana przez orzekające w niniejszej sprawie organy wykładnia wskazanych co dopiero przepisów, a zwłaszcza art. 2 ust. 1, ust. 3a, 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym, jest błędna. Zdaniem Sądu ustawodawca nie wprowadził bowiem wymogu, aby okoliczność ustalenia odrębnego lokalu miała być ustalona na skutek podjęcia przez stronę formalnych kroków prowadzących do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, złożenia wniosku o nadanie numeru porządkowego, bądź też potwierdzenia innym, konkretnym dowodem. Wbrew twierdzeniom Kolegium przepisy ustawy o dodatku węglowym nie wymagają wszczęcia procedury o wydzielenie odrębnego lokalu. W orzecznictwie sądów administracyjnych niemalże jednolicie wskazuje się, że przepisy ustawy o dodatku węglowym nie wprowadzają "obowiązku podjęcia przez stronę sformalizowanych działań" mających na celu ustalenie odrębnego adresu, a wykazanie, iż przesłanka została spełniona może nastąpić np. poprzez złożenie oświadczenia, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony (por.m.in. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 355/23; z dnia 8 maja 2023 r., sygn. akt II SAB/Gl 24/23; wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 maja 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 299/23), a następnie dokonanie oceny oświadczenia w kontekście zaistnienia warunków zastosowania art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym. W rozpatrywanej sprawie z materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że skarżąca, (jej oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej), prowadzi odrębne gospodarstwo domowe na podstawie ograniczonego prawa rzeczowego w postaci służebności mieszkania. Sama służebność zaś wpisana jest do księgi wieczystej nieruchomości, co organ mógł zweryfikować. Mając na uwadze wskazane powyżej regulacje ustawy o dodatku węglowym skarżąca, jako osoba niebędąca właścicielem nieruchomości, nie ma prawnych możliwości doprowadzenia do wyodrębnienia lokalu. Ustawa o dodatku węglowym zaś nie precyzuje powodów niemożliwości ustalenia odrębnych adresów oraz w szczególności nie wskazuje kryteriów, na które to powołało się Kolegium, takich jak pozyskanie zaświadczenia o samodzielności lokalu lub kopii złożonego wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, czy też kopii wniosku o nadanie numeru porządkowego. W rezultacie doszło więc, zdaniem Sądu, nie tylko do błędnej interpretacji przepisów ustawy o dodatku węglowym mających zastosowanie w niniejszej sprawie, ale do ich nieprawidłowego zastosowania, czego konsekwencją było wydanie decyzji naruszających przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organ pierwszej instancji, po pierwsze powinien w tym przypadku przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu weryfikacji odrębnego prowadzenia gospodarstw domowych przez skarżącą i jej córkę (art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym) czego nie uczynił. Organy obydwu instancji wyszły poza literalne brzmienie przepisu i zastosowały dodatkowe, nieznajdujące uzasadnienia w treści ustawy, kryteria przyznania dodatku węglowego. Wobec tego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie nie powinno było utrzymać w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz zdaniem Sądu, winno uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania ze względu na konieczność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego co do okoliczności mających istotne znaczenie dla treści rozstrzygnięcia. Skarga musiała zatem wywrzeć zamierzony skutek. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI