III SA/Kr 919/14

III SA/Kr 919/14 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2014-11-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2014-06-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Hanna Knysiak-Sudyka /przewodniczący/
Tadeusz Wołek /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
II OSK 522/15 - Wyrok NSA z 2016-11-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
Art. 4, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 8, art. 15 ust. 2
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
Dz.U. 2013 poz 267
Art. 138 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Molczyk Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2014 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Wojewody z dnia 22 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
Uzasadnienie
Burmistrz Gminy decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu L. B. z miejsca stałego zameldowania C - na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), dalej "u.e.l.d.o." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) dalej "K.p.a.".
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 5 sierpnia 2013 r. B. M. - współwłaścicielka nieruchomości wniosła podanie o wymeldowanie L. B. z nieruchomości C. W piśmie wnioskodawczyni wyjaśniła, że nabyła udział w nieruchomości w dniu 16 lipca 2013 r., a po upewnieniu się, że L. B. nie przebywa na przedmiotowej nieruchomości od 4 lat postanowiła złożyć wniosek o wymeldowanie wymienionej.
Pismem z dnia 9 sierpnia 2013 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania. Zawiadomienie skierowane do L. B. zostało odebrane 14 sierpnia 2013 r. przez osobę upoważnioną.
L. B. wezwana do złożenia wyjaśnień nie stawiła się do Urzędu, przedłożyła zaświadczenie z dnia 23 sierpnia 2013 r., że przebywa na leczeniu w szpitalu od dnia 5 sierpnia 2013 r. Organ zwrócił się do L. B. o złożenie wyjaśnień na piśmie w kwestii opuszczenia nieruchomości. Korespondencja po awizowaniu została zwrócona.
Organ wystąpił z pismem do Komisariatu Policji o ustalenie, czy L. B. mieszka w nieruchomości C. Komisariat Policji ustalił, że od dłuższego czasu nie jest widywana pod wskazanym adresem.
Wpłynęła korespondencja od L. B. wskazująca, że stan zdrowia (pobyt w szpitalu), nie pozwala jej na stawienie się w urzędzie i wypowiedzenia się w sprawie. L. B. przesłała wyrok NSA z dnia 12 lutego 2013 r., dotyczący wcześniej prowadzonego postępowania o jej wymeldowanie.
Organ wystąpił z pismem do Szpitala Specjalistycznego z prośbą o udzielenie informacji, czy znany jest przypuszczalny termin opuszczenia przez L. B. szpitala i czy jej stan zdrowia pozwala udzielić odpowiedzi na piśmie.
Organ ponownie wystąpił z pismem do L. B. o udzielenie wyjaśnień na temat opuszczenia nieruchomości. Pismo zostało odebrane 9.11.2013 r. osobiście przez L. B., która nie złożyła żadnych wyjaśnień.
Organ wezwał w charakterze świadka F. B. - ojca L. B. W dniu 18 listopada 2013 r. F. B. zeznał, że aktualnie wraz z córką mieszka w K przy ul. Ż [...] m. [...], w wynajętym mieszkaniu. Córka bardzo rzadko jest w domu, częściej przebywa w szpitalu. Ponadto, gdy wychodzi ze szpitala to jest odbierana przez niego i mieszka z nim w wynajętym mieszkaniu. F. B. nie potrafił powiedzieć kiedy ostatni raz L. B. była w nieruchomości C. F. B. zeznał, że w przedmiotowej nieruchomości nie ma rzeczy osobistych L., gdyż zostały wyrzucone przez A. M. i nie jest prowadzona sprawa z wniosku L. B. o przywrócenie posiadania tej nieruchomości.
Dnia 27 listopada 2013 r. F. B. przedłożył pełnomocnictwo od córki L. B., zapoznał się z aktami sprawy, odmówił podpisania protokołu.
Wpłynęło pismo B. M. uzasadniające wniosek o wymeldowanie L. B. wraz z załączonym wyrokiem WSA z dnia 12 listopada 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 139/13.
W dniu 8 stycznia 2014 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, w której uczestniczyły strony: A. M., pełnomocnik B. M. - radca prawny J. H., pełnomocnik L. B. – F. B.
W zeznaniach A. M. potwierdził, że L. B. nie mieszka w nieruchomości C, nie ma tam żadnych rzeczy osobistych i nie jest prowadzone postępowanie o przywrócenie posiadania.
J. H. reprezentujący B. M. oświadczył, że nie są prowadzone żadne sprawy o przywrócenie posiadania.
F. B. podtrzymał wcześniej złożone zeznania. Ponadto potwierdził, że nie były podejmowane żadne kroki o przywrócenie posiadania. Wniósł, aby organ wziął pod uwagę wyrok NSA, który córka dołączyła do akt.
Dnia 12.01.2014 r. organ otrzymał zawiadomienie, że L. B. dokonała rejestracji pobytu czasowego do 10.01.2019 r. w miejscowości P.
Organ wskazał, że podstawą prawną decyzji o wymeldowaniu osoby, jest art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ zaznaczył, iż wymeldować można osobę, jeżeli całkowicie i dobrowolnie opuści lokal i nie dopełni obowiązku wymeldowania. O opuszczeniu budynku można mówić tylko wówczas, gdy opuszczenie ma charakter trwały i wynika z woli osoby opuszczającej dany budynek, gdy osoba zabierze z tego budynku swoje rzeczy osobiste i nie ma zamiaru dalszego w nim zamieszkiwania.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ ustalił, że L. B. nie mieszka w nieruchomości C od czerwca 2009 r., co zgodnie potwierdziły strony podczas rozprawy administracyjnej w dniu 8.01.2014 r.
Fakt ten został potwierdzony pismem z Komisariatu Policji, że w przedmiotowej nieruchomości od dłuższego okresu nikt nie zamieszkuje.
W oparciu o dołączone decyzje administracyjne i wyroki sądu z wcześniej prowadzonego postępowania administracyjnego dotyczącego wymeldowania L. B. z nieruchomości C organ ustalił, iż opuszczenie tej nieruchomości nie nastąpiło w sposób dobrowolny, nieprzebywanie w nieruchomości nie było wynikiem woli L. B., lecz wynikało z faktu pobytu w szpitalu, a uszkodzenia budynku nie pozwoliły na zamieszkanie w nieruchomości po wyjściu ze szpitala. Ta okoliczność, w świetle art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., nie stanowiła podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu we wcześniej prowadzonym postępowaniu.
Aktualnie na podstawie zabranych dokumentów organ ustalił, że L. B. nie koncentruje swojego życia w nieruchomości C. Dokonała rejestracji na pobyt czasowy do 10.01.2019 r. w miejscowości P. Od 2009 r. nie skorzystała z przysługujących jej w trybie cywilnoprawnym środków zmierzających do swobodnego dostępu do nieruchomości.
Stosownie do art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 u.e.l.d.o. pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych.
W postępowaniu o wymeldowanie organ bada, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały, oraz czy nastąpiło w sposób dobrowolny. Opuszczenie ma charakter trwały, gdyż L. B. swoje centrum życiowe przeniosła poza nieruchomość C. Kwestia dobrowolności w opuszczeniu przez L. B. nieruchomości C w roku 2009 r. (lokal nie nadawał się do zamieszkania, utrudnienia przez nowego nabywcę), miało znaczenie dla prowadzonego w 2009 r. postępowania.
W chwili obecnej znaczenie ma okoliczność długotrwałego okresu zamieszkiwania w innym lokalu przy jednoczesnym braku aktywności w dochodzeniu ochrony praw do posiadania wyrażającej się w niewytoczeniu przed sądem powszechnym powództwa o przywrócenie utraconego posiadania. L. B. nie podejmując działań zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania dała wyraz swojej woli rezygnacji z zamieszkania w przedmiotowej nieruchomości.
Istotnym dla sprawy jest pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 stycznia 2007 r. II OSK 133/06, że "jeśli dana osoba pomimo usunięcia jej z lokalu wbrew jej woli, przez długi czas nie podejmuje kroków prawnych w celu przywrócenia jej posiadania tego lokalu, świadczyć to może o opuszczeniu przez nią miejsca stałego pobytu w rozumieniu ww. ustawy. Należy też podkreślić, że wymeldowanie ma ściśle rejestracyjny charakter i nie jest związany z prawem danej osoby do lokalu. Wymeldowanie należy łączyć ze ściśle obiektywnymi przesłankami nieprzebywania w danej nieruchomości przez dłuższy okres, nieposiadaniem osobistych rzeczy w lokalu i brakiem aktywności w zamiarze powrotu do lokalu.".
"Celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania. Decyzja ta nie prowadzi do zmiany stosunków prawnorzeczowych na nieruchomości. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - przez złożenie stosowanego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany- przez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu" (wyrok WSA z dnia 6 czerwca 2013 IV SA/Po 310/13).
L. B. wniosła od powyższej decyzji odwołanie.
Podkreśliła, że nie mieszka w spornym budynku od 2009 r. ponieważ jej rzeczy zostały wyrzucone przez A. M., a dom zdewastowany (wyrwano okna, drzwi, zerwano dach). Podniosła, że skutecznie wyprowadzić z lokalu może tylko komornik sądowy na podstawie prawomocnego wyroku sądu, o czym poinformował Wojewoda w decyzji z dnia [...] 2010 r., znak: [...]. Wyjaśniła, że od 2008 r. jej życie koncentrowało się na leczeniu w Szpitalu Specjalistycznym, gdzie przyjmowana była ponad 40 razy.
Zarzuciła, że organ I instancji nie wyjaśnił jednoznacznie sprawy, albowiem nie ustalono czy sporny budynek aktualnie nadaje się do zamieszkania, czy też w dalszym ciągu jest w nim prowadzony remont. Skarżąca zarzuciła, że na rozprawie administracyjnej uchylono pytanie F. B. skierowane do A. M., czy na obecną chwilę budynek nadaje się do zamieszkania, czy prowadzony jest remont.
Skarżąca powołała się również na okoliczności ujawnione w postępowaniu przed sądem powszechnym (Sąd Rejonowy - sygn. akt [...]) z powództwa F. B. przeciw A. M., dotyczące obecnego stanu budynku.
Wojewoda decyzją z dnia 22 kwietnia 2014 r. nr [...] - utrzymał decyzję organu I instancji w mocy - na podstawie art. 138 § 1 pkt 11 K.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami u.e.l.d.o. zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym, polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy określony w powołanej wyżej ustawie. Ma zatem obowiązek zameldować się w miejscu pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące, a gdy opuszcza lokal, w którym jest zameldowana, wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Jeśli nie dopełni wyżej wskazanego obowiązku to wówczas na podstawie przepisu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. - organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, że opuszczenie lokalu uprawniające do wymeldowania następuje wówczas gdy ma ono charakter trwały i jest dobrowolne. Ustawodawca nie zdefiniował jednak pojęcia "opuszczenia" miejsca pobytu stałego, nie precyzując czy winno ono mieć jakiś kwalifikowany charakter, co do jego przyczyn, sposobu, czy też czasu jego trwania. Dlatego każdorazowo pojęcie to należy odnosić do indywidualnej sytuacji strony.
Zgodnie z art. 10 ust. 2 u.e.l.d.o. zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Fakt opuszczenia lokalu stanowi przesłankę uprawniającą organ meldunkowy do wydania decyzji o wymeldowaniu. Art. 6 ust. 1 u.e.l.d.o. precyzuje, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Uznanie pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek, tj.: faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu połączonego z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych. Ponadto za miejsce koncentracji życiowych interesów można uznać lokal, w którym osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj.: mieszka, nocuje, spożywa posiłki, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego użytku (odzież, żywność, meble, przyjmuje wizyty członków rodziny i znajomych itp.). Oceniając, gdzie znajduje się centrum życiowe bierze się pod uwagę całokształt okoliczności zaistniałych w danej sprawie.
Zdaniem organu odwoławczego, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje jednoznacznie, że skarżąca od 2009 r. nie koncentruje swoich spraw życiowych pod spornym adresem. W 2009 r., podczas jej pobytu w szpitalu, budynek uległ takim zniszczeniom, że po opuszczeniu szpitala wymieniona nie mogła wrócić pod wskazany wyżej adres, gdzie była zameldowana na pobyt stały. Jak przyznał F. B. - ojciec i pełnomocnik skarżącej, od tamtej pory córka przebywała w szpitalu 40 razy, a po jego opuszczeniu każdorazowo wracała do miejsca pobytu ojca. Przyznał również, że córka nie podejmowała żadnych kroków prawnych celem powrotu do spornego budynku.
A. M. i B. M. - współwłaściciele spornej nieruchomości - nie widzą realnej szansy, aby skarżąca ponownie skoncentrowała tam swoje sprawy życiowe.
Organ odwoławczy zauważył, iż ustalenia dokonane w trakcie postępowania prowadzonego przez Wojewodę w 2010 r. sygn. akt [...], zakończonego decyzją z dnia [...] 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy o odmowie wymeldowania L. B. z miejsca pobytu stałego, z budynku nr [...] w miejscowości C, nie mają wpływu na postępowanie wszczęte w dniu 5 sierpnia 2013 r. Organy administracji publicznej orzekają w oparciu o stan faktyczny w dacie wydawania decyzji.
Stanowisko organów prezentowane w poprzednim postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wymeldowania L. B. z budynku nr [...] w miejscowości C, poparte wówczas orzeczeniami sądu, z którego wynika, że opuszczenie przez skarżącą budynku nr [...] w miejscowości C w 2009 r. nie było dobrowolne, ponieważ po opuszczeniu przez nią szpitala nie miała możliwości powrotu do przedmiotowego budynku, nie wpływa na orzeczenie organów w obecnym stanie faktycznym.
Od opuszczenia przez skarżącą budynku w 2009 r. upłynęło niespełna 5 lat. Wprawdzie w okresie tym przebywała kilkadziesiąt razy w szpitalu, to po wyjściu ze szpitala nigdy nie próbowała zamieszkać pod powyższym adresem, lecz każdorazowo przebywała w lokalu, w którym mieszkał jej ojciec. Od opuszczenia spornej nieruchomości nie podjęła też żadnych kroków prawnych, które świadczyłyby o woli powrotu do budynku, w którym zameldowana jest na pobyt stały. Z ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy wynika, iż aktualnie skarżąca nie przebywa zarówno w miejscu zameldowania na pobyt stały, jak i w miejscu pobytu ojca, F. B., lecz pod innym adresem, gdzie zgłosiła pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące.
W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszoinstancyjny prawidłowo wywiódł z materiału dowodowego, że opuszczenie przez skarżącą spornego budynku w 2009 r. należy uznać - z perspektywy czasu - za dobrowolne i trwałe, dlatego też w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
L. B. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Podniosła, że miejsce pobytu zmieniała czasowo, a nieprzebywanie w miejscu pobytu stałego nie wynika z jej woli, lecz zostało wymuszone sytuacją od niej niezależną - złym stanem zdrowia skarżącej oraz złym stanem technicznym budynku. Zarzuciła, że remont budynku jest celowo opóźniany przez A. M. i B. M., by uniemożliwić skarżącej powrót do miejsca stałego zameldowania. Wskazała, że sporny budynek nadal nie nadaje się do zamieszkania (stan surowy).
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości motywy zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi podniósł, że skarżąca nie kwestionuje podstawowych ustaleń dokonanych przez organ, a w szczególności, że pod adresem C nie przebywa, a jedynie podnosi, że nie opuściła tego miejsca dobrowolnie i trwale. Zdaniem Wojewody zarzut ten nie jest zasadny. W orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonuje pogląd, że z brakiem dobrowolności opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. mamy do czynienia wówczas, gdy w wyniku z reguły bezprawnych działań osób trzecich dana osoba nie przebywa w lokalu, w którym jest zameldowana. W takiej sytuacji w wyniku podjętych we właściwym czasie środków prawnych może nastąpić powrót do lokalu.
Zdaniem Wojewody, skoro przyczyną opuszczenia lokalu przez skarżącą był stan jej zdrowia - nie można uznać, że miały miejsce bezprawne działania osób trzecich, uniemożliwiające skarżącej zamieszkiwanie w lokalu. Natomiast niekwestionowany przez strony postępowania administracyjnego zły stan techniczny budynku, nawet jeśli wynika np. z zaniedbań jego właściciela, nie może skutkować przyjęciem przez organ, że miały bądź mają miejsce bezprawne działania czy też zaniechania osób trzecich (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2007r. II OSK 521/06, Lex nr 338851).
Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii czasowego charakteru zmiany przez skarżącą miejsca pobytu, Wojewoda zwrócił uwagę, iż opuszczenie lokalu przez skarżącą nastąpiło w 2009 r., jednakże skarżąca nie podjęła żadnych działań, które umożliwiły by zamieszkanie w miejscu zameldowania na pobyt stały, które potwierdzały by rzeczywisty zamiar skarżącej pobytu w tym miejscu i chęć skoncentrowania w tym miejscu interesów życiowych.
Nadto, zdaniem Wojewody, czasowe zameldowanie skarżącej w toku postępowania administracyjnego od dnia 7 stycznia 2014 r. w Powiatowym Domu Pomocy Społecznej w P nie może stanowić negatywnej przesłanki wymeldowania. Skarżąca opuściła sporną nieruchomość w 2009 r. a więc zameldowanie na pobyt czasowy nastąpiło po znacznym upływie czasu od opuszczenia miejsca pobytu stałego. Daje to podstawę dla uznania, że meldunek czasowy pozostaje bez związku z zameldowaniem na pobyt stały. Prezentowane stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym gdy opuszczenie miejsca zameldowania na pobyt stały nastąpiło na wiele lat przed zameldowaniem się na pobyt czasowy w innym miejscu, to istnieje podstawa do uznania, że meldunek czasowy pozostaje bez związku z zameldowaniem na pobyt stały (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2009r. IV SA/Wa 244/09, Lex nr 562872).
W piśmie z dnia 31 lipca 2014 r. uczestniczka B. M. przedstawiła stanowisko w odpowiedzi na skargę L. B., wnosząc o jej oddalenie.
B. M. wskazała na poglądy wyrażone przez sądy administracyjne, że powództwo pełnomocnika L. B., - który wraz z nią opuścił nieruchomość "C" - zostało prawomocnie oddalone, na wygaśnięcie roszczenia samej L. B. wobec upływu terminu o którym mowa w art. 344 § 2 Kodeku cywilnego, nie przedsięwzięcie przez L. B. przez okres pięciu lat żadnych czynności zmierzających do ponownego zamieszkania pod adresem "C".
W piśmie z dnia 13 sierpnia 2014 r. skarżąca poinformowała, że B. M. i A. M. nie są już właścicielami spornej nieruchomości, gdyż nieruchomość tą sprzedali. Od dwóch miesięcy nieruchomość ma nowego właściciela, który obecnie przeprowadza generalny remont.
Z przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę akt postępowania administracyjnego wynika, że Burmistrz Gminy decyzją z dnia [...] 2010 r., znak: [...], orzekł o odmowie wymeldowania L. B. z miejsca stałego zameldowania C.
Decyzją z dnia [...] 2010 r., znak: [...], Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. - utrzymał mocy decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20.04.2011 r. sygn. III SA/Kr/ 1115/10 oddalił skargę A. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2010 r. nr [...].
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12.02.2013 r. sygn. II OSK 1893/11 oddalił skargę kasacyjną A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 1115/10.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Bezspornym w sprawie poddanej kontroli Sądu jest to, że skarżąca nie mieszka w spornym budynku od 2009 r. ponieważ - jak twierdzi - jej rzeczy osobiste zostały wyrzucone przez A. M., a dom zdewastowany (wyrwano okna, drzwi, zerwano dach). Ponadto bezspornym jest - jak wskazała skarżąca - od 2008 r. jej życie koncentrowało się na leczeniu w Szpitalu Specjalistycznym, gdzie przyjmowana była ponad 40 razy oraz, że nie jest prowadzona żadna sprawa z wniosku skarżącej o przywrócenie posiadania nieruchomości C.
W sprawie postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną obecnie decyzją jest kolejnym postępowaniem w przedmiocie wymeldowania skarżącej ze spornego lokalu stanowiącego miejsce stałego zameldowania skarżącej. Postępowanie to zostało wywołane kolejnym wnioskiem o wymeldowanie skarżącej złożonym w dniu 5 sierpnia 2013 r. przez B. M. - współwłaścicielkę nieruchomości C, która nabyła udział w nieruchomości w dniu 16 lipca 2013 r.
W poprzednim postępowaniu zapadły odmienne merytorycznie rozstrzygnięcia aniżeli w sprawie poddanej kontroli Sądu, ponieważ Burmistrz Gminy decyzją z dnia [...] 2010 r., znak: [...], orzekł o odmowie wymeldowania L. B. z miejsca stałego zameldowania C. Decyzją z dnia [...] 2010 r., znak: [...], Wojewoda - utrzymał mocy decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20.04.2011 r. sygn. III SA/Kr/ 1115/10 oddalił skargę A. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2010 r. nr [...], a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12.02.2013 r. sygn. II OSK 1893/11 oddalił skargę kasacyjną A. M. od powyższego wyroku.
W tej sytuacji zdaniem Sądu, należy podkreślić, że wprawdzie przywołane wyroki nie są wiążące dla sądu w niniejszej sprawie wywołanej wniesioną skargą, jednakże nie można ich pominąć w ocenie legalności obecnie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] 2014 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu L. B. z miejsca stałego zameldowania C.
Zatem nie można nie zauważyć, że w odniesieniu do poprzedniej sprawy administracyjnej w przedmiocie wymeldowania skarżącej ze spornej nieruchomości stan faktyczny który w odniesieniu do przesłanek z art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. dał w ocenie organów obecnie podstawę do wymeldowania skarżącej uległ zmianie jedynie w takim zakresie, że:
- w dniu 5 sierpnia 2013 r. B. M. - współwłaścicielka nieruchomości C wniosła podanie o wymeldowanie L. B. z tej nieruchomości wskazując, że nabyła udział w nieruchomości w dniu 16 lipca 2013 r.;
- w zeznaniach przed organem I instancji w dniu 18 listopada 2013 r. F. B. zeznał, że aktualnie wraz z córką mieszka w K przy ul. Ż [...] m. [...], w wynajętym mieszkaniu;
- dnia 12.01.2014 r. organ I instancji otrzymał zawiadomienie, że L. B. dokonała rejestracji pobytu czasowego do 10.01.2019 r. w miejscowości P.
- od 2009 r. w dalszym ciągu skarżąca nie skorzystała z przysługujących jej w trybie cywilnoprawnym środków zmierzających do swobodnego dostępu do nieruchomości.
W konsekwencji organ I instancji uznał, że w chwili obecnej w postępowaniu znaczenie ma okoliczność długotrwałego okresu zamieszkiwania w innym lokalu przy jednoczesnym braku aktywności w dochodzeniu ochrony praw do posiadania wyrażającej się w niewytoczeniu przed sądem powszechnym powództwa o przywrócenie utraconego posiadania. L. B. nie podejmując działań zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania dała wyraz swojej woli rezygnacji z zamieszkania w przedmiotowej nieruchomości.
Z ustaleń poczynionych przez organ II instancji wynika, iż aktualnie skarżąca nie przebywa zarówno w miejscu zameldowania na pobyt stały, jak i w miejscu pobytu ojca, F. B., lecz pod innym adresem, gdzie zgłosiła pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące. W ocenie organu II instancji organ pierwszoinstancyjny prawidłowo wywiódł z materiału dowodowego, że opuszczenie przez skarżącą spornego budynku w 2009 r. należy uznać - z perspektywy czasu - za dobrowolne i trwałe, dlatego też w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Stanowiska tego nie sposób podzielić.
Jak już, bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12.02.2013 r. sygn. II OSK 1893/11 – w okolicznościach rozpoznawanej wówczas sprawy - zasadnie Sąd I instancji wywiódł, że zgromadzony w toku prowadzonego postępowania materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie zaistnienia wobec L. B. przesłanek wymienionych w art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. Świadczy o tym w szczególności fakt opuszczenia przez nią lokalu mieszkalnego, w którym stale przebywała, w związku z koniecznością podjęcia leczenia szpitalnego. Okoliczność zaś, że po wyjściu L. B. ze szpitala lokal mieszkalny, z uwagi na dokonane uszkodzenia, nie nadawał się do zamieszkania, w świetle art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., nie stanowił podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu.
Na powyższe stwierdzenie pozostaje bez wpływu powoływana przez autora skargi kasacyjnej okoliczność niewystąpienia L. B. z powództwem posesoryjnym. Wykorzystanie bowiem przysługujących stronie środków w postaci powództwa posesoryjnego, przeciwegzekucyjnego, czy też składania skarg na czynności komornika, nie wpływa na ocenę zaistnienia podstaw prawnych do wymeldowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2387/10). Prawidłowo zatem Sąd I instancji przyjął, że organy administracyjne dysponowały wystarczającymi dowodami pozwalającymi uznać, iż nie zostały spełnione przesłanki wymagane do wymeldowania L. B.
Sąd orzekający w sprawie obecnie poddanej kontroli w pełni podziela powyższe stanowisko w odniesieniu do przesłanek wymeldowania wymienionych w art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o.
Zdaniem Sądu, zatem zarówno dalszy upływ czasu jak i dalsze nieskorzystanie przez skarżącą z przysługujących środków określonych w szeroko rozumianym prawie cywilnym – w odniesieniu do poprzedniej sprawy meldunkowej - nie dawały podstawy do wymeldowania skarżącej ze spornego lokalu. To właściciel lub współwłaściciel nieruchomości chcąc odzyskać pełne władztwo nad nieruchomością wynikające z prawa własności może skorzystać z przysługujących mu środków określonych w prawie cywilnym na drodze postępowania przed sądem powszechnym. Temu celowi nie służy postępowanie administracyjne w przedmiocie wymeldowania.
Nie stanowiła takiej podstawy także okoliczność, że nastąpiło czasowe zameldowanie skarżącej w toku postępowania administracyjnego od dnia 7 stycznia 2014 r. w Powiatowym Domu Pomocy Społecznej. Okoliczność tak zdaniem Sądu, nie może stanowić przesłanki wymeldowania.
Należy przypomnieć, że zgodnie treścią art. 4 u.e.l.d.o. obowiązek meldunkowy polega na: 1) zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego; 2) wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego.
Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 u.e.l.d.o.). Pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem (art. 7 ust. 1 u.e.l.d.o.).
Ponadto ustawa określając obowiązek meldunkowy w odniesieniu do zameldowania na pobyt czasowy w powiązaniu z obowiązkiem meldunkowym na pobyt stały zawiera następującą regulację.
Art. 8 ust. 1. Osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiące jest obowiązana zameldować się na pobyt stały, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego. Za okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące uważa się w szczególności: 1) wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego; 2) pobyt związany z kształceniem się, leczeniem, wypoczynkiem lub ze względów rodzinnych; 3) odbywanie czynnej służby wojskowej; 4) pobyt w zakładach karnych i poprawczych, aresztach śledczych, schroniskach dla nieletnich i zakładach wychowawczych.
2. Wątpliwości co do charakteru pobytu rozstrzyga właściwy organ gminy.
3. W tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące.
Z powyższych regulacji wynika, że jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. II OSK 263/06, LEX nr 321529: zameldowanie czasowe stanowi dla strony potwierdzenie, że dopełniła nałożone przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych obowiązki w zakresie ewidencji meldunkowej i dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z ustawą o ewidencji ludności, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie się do innego lokalu.
Zdaniem Sądu, w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, zameldowanie się na pobyt czasowy na okres powyżej 3 miesięcy w innym miejscu w okolicznościach wskazujących na to, że pobyt taki nie utracił charakteru pobytu czasowego, w tym w szczególności z uwagi na to, że:
- po wyjściu L. B. ze szpitala lokal mieszkalny, z uwagi na dokonane uszkodzenia, nie nadawał się do zamieszkania, a skarżąca mieszkała w toku postępowania przed organem I instancji wraz z ojcem w K przy ul. Ż [...] m. [...], w wynajętym mieszkaniu;
- nastąpiło czasowe zameldowanie skarżącej w toku postępowania administracyjnego od dnia 7 stycznia 2014 r. w Powiatowym Domu Pomocy Społecznej;
- to w świetle art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o., okoliczności te nie stanowiły podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącej ze spornego lokalu.
Należy jeszcze raz podkreślić, że nie można orzekać o wymeldowaniu z pobytu stałego w sytuacji, gdy aktualne pozostaje zameldowanie w innym miejscu tej samej osoby na pobyt czasowy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 marca 2010 r., sygn. III SA/Lu 475/09, LEX nr 606787). Żaden przepis tej ustawy nie zakreśla ostatecznych granic pobytu czasowego.
W konsekwencji kontrola przez Sąd konkretyzacji normy prawnej wynikającej z art. 15 u.e.l.d.o., dokonanej przez organ administracyjny w odniesieniu do dokonanych ustaleń stanu faktycznego sprawy, z punktu widzenia zgodności z prawem wskazuje na naruszenie przywołanego przepisu prawa materialnego.
Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym, które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Zgodnie z art. 152 P.p.s.a. zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.