III SA/Kr 917/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego w Tarnowie na uchwałę Rady Miejskiej w Tuchowie z dnia 28 lutego 2024 r., nr LXV/607/2024, w sprawie uchwalenia Statutu Osiedla Grabek. Prokurator zarzucił istotne naruszenie prawa, w szczególności art. 35 ust. 1 w zw. z art. 5a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, polegające na niewłaściwym przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. Wskazano na naruszenia uchwały o konsultacjach społecznych, w tym brak ogłoszenia zarządzenia Burmistrza na stronie internetowej, nieprawidłowe określenie formy konsultacji (zebrania wiejskie zamiast otwartych spotkań), wadliwie skonstruowany formularz ankietowy (brak celu, adresu e-mail) oraz zawężenie kręgu uprawnionych do udziału w konsultacjach. Sąd administracyjny zgodził się z argumentacją skarżącego, uznając, że konsultacje zostały przeprowadzone z istotnym naruszeniem prawa. W szczególności podkreślono, że konsultacje powinny być rzeczywistym omówieniem z mieszkańcami proponowanych rozwiązań, a sposób ich przeprowadzenia musi być zgodny z uchwałą rady gminy regulującą zasady i tryb konsultacji. Niewłaściwe ogłoszenie, ograniczenie czasu, zawężenie kręgu uczestników oraz niezgodność formy konsultacji z uchwałą o konsultacjach stanowiły podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały w całości na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPrawidłowe przeprowadzenie konsultacji społecznych przy podejmowaniu uchwał przez rady gmin, w szczególności dotyczących statutów jednostek pomocniczych. Wskazuje na konsekwencje wadliwych konsultacji dla legalności uchwał.
Dotyczy specyfiki prawa miejscowego i procedur samorządowych. Interpretacja przepisów o konsultacjach może być różna w zależności od konkretnej uchwały rady gminy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia statutu jednostki pomocniczej została podjęta z istotnym naruszeniem prawa z powodu wadliwie przeprowadzonych konsultacji społecznych z mieszkańcami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa z powodu wadliwie przeprowadzonych konsultacji społecznych.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że konsultacje społeczne poprzedzające uchwalenie statutu jednostki pomocniczej zostały przeprowadzone z istotnym naruszeniem postanowień uchwały o konsultacjach. Wady obejmowały m.in. nieprawidłowe ogłoszenie zarządzenia Burmistrza, niezgodność formy konsultacji z uchwałą, wadliwie skonstruowany formularz ankietowy oraz zawężenie kręgu uprawnionych do udziału w konsultacjach.
Czy ograniczenie kręgu osób uprawnionych do udziału w konsultacjach społecznych do mieszkańców wpisanych do rejestru wyborców gminy, posiadających prawo wyborcze, stanowi istotne naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ narusza przepisy ustawy o samorządzie gminnym oraz uchwałę o konsultacjach, która nie przewiduje takiego ograniczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarządzenie Burmistrza, które zawęziło krąg uprawnionych do udziału w konsultacjach do mieszkańców wpisanych do rejestru wyborców gminy, posiadających prawo wyborcze, stanowi niedopuszczalną modyfikację przepisów prawa powszechnie obowiązującego oraz uchwały o konsultacjach, która dopuszcza udział wszystkich pełnoletnich mieszkańców posiadających czynne prawo wyborcze.
Czy brak odpowiedniego 'vacatio legis' pomiędzy ogłoszeniem konsultacji a ich rozpoczęciem, skutkujący skróceniem efektywnego okresu konsultacji, stanowi istotne naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi istotne naruszenie prawa, ponieważ uniemożliwia efektywne przeprowadzenie konsultacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że określenie dnia wydania zarządzenia Burmistrza jako daty rozpoczęcia konsultacji, bez zachowania odpowiedniego odstępu czasu, pozbawiło mieszkańców możliwości skorzystania z całego wyznaczonego okresu konsultacji, co stanowi istotne naruszenie prawa.
Przepisy (8)
Główne
u.s.g. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Organizacja i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami.
u.s.g. art. 5a § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
W wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy mogą być przeprowadzane na jej terytorium konsultacje z mieszkańcami gminy.
u.s.g. art. 5a § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady gminy.
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność aktu lub czynności o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a, jeżeli stwierdzi ich niezgodność z prawem lub naruszenie zasad postępowania właściwych dla danego rodzaju postępowania.
Pomocnicze
u.s.g. art. 91 § 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.
u.s.g. art. 94 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.
k.w. art. 10 § 1
Kodeks wyborczy
Definicja obywatela polskiego posiadającego czynne prawo wyborcze.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe ogłoszenie zarządzenia Burmistrza o konsultacjach na stronie internetowej Urzędu Miejskiego. • Niezgodność formy przeprowadzenia konsultacji (zebrania wiejskie/osiedlowe) z uchwałą o konsultacjach (wymagane otwarte spotkania z mieszkańcami). • Wadliwie skonstruowany formularz ankietowy, który nie zawierał informacji o celu badania i adresie e-mail do jego przesłania. • Zawężenie kręgu mieszkańców uprawnionych do udziału w konsultacjach do osób wpisanych do rejestru wyborców gminy, posiadających prawo wyborcze. • Brak odpowiedniego 'vacatio legis' pomiędzy ogłoszeniem konsultacji a ich rozpoczęciem, co skróciło efektywny okres konsultacji.
Godne uwagi sformułowania
konsultacje społeczne mają bowiem stanowić rzeczywiste omówienie z mieszkańcami proponowanych rozwiązań • istotne naruszenie prawa • nie daje podstaw do tego, aby z tej grupy wyłączać osoby niemające prawa wyborczego • wprowadzenie zarządzeniem dodatkowego wymogu – wpisu do rejestru wyborców – stanowi niedopuszczalną modyfikację przepisu prawa powszechnie obowiązującego
Skład orzekający
Maria Zawadzka
przewodniczący
Jakub Makuch
członek
Marta Kisielowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawidłowe przeprowadzenie konsultacji społecznych przy podejmowaniu uchwał przez rady gmin, w szczególności dotyczących statutów jednostek pomocniczych. Wskazuje na konsekwencje wadliwych konsultacji dla legalności uchwał."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki prawa miejscowego i procedur samorządowych. Interpretacja przepisów o konsultacjach może być różna w zależności od konkretnej uchwały rady gminy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty konsultacji społecznych w procesie legislacyjnym na poziomie lokalnym i jak drobne uchybienia mogą prowadzić do unieważnienia uchwały. Jest to ważna lekcja dla samorządowców i obywateli.
“Ważna uchwała rady gminy unieważniona przez sąd. Kluczowe okazały się błędy w konsultacjach społecznych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.