III SA/Kr 917/25
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Tuchowie w sprawie Statutu Osiedla Grabek z powodu istotnego naruszenia prawa przy przeprowadzaniu konsultacji społecznych z mieszkańcami.
Prokurator Rejonowy w Tarnowie zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Tuchowie dotyczącą Statutu Osiedla Grabek, zarzucając istotne naruszenie prawa przy konsultacjach społecznych. Sąd uznał, że konsultacje zostały przeprowadzone wadliwie, niezgodnie z uchwałą o konsultacjach, co stanowi istotne naruszenie prawa. Wady obejmowały m.in. nieprawidłowe ogłoszenie zarządzenia o konsultacjach, zawężenie kręgu uprawnionych mieszkańców, brak odpowiedniego czasu na konsultacje oraz niezgodność formy konsultacji z uchwałą.
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego w Tarnowie na uchwałę Rady Miejskiej w Tuchowie z dnia 28 lutego 2024 r., nr LXV/607/2024, w sprawie uchwalenia Statutu Osiedla Grabek. Prokurator zarzucił istotne naruszenie prawa, w szczególności art. 35 ust. 1 w zw. z art. 5a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, polegające na niewłaściwym przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. Wskazano na naruszenia uchwały o konsultacjach społecznych, w tym brak ogłoszenia zarządzenia Burmistrza na stronie internetowej, nieprawidłowe określenie formy konsultacji (zebrania wiejskie zamiast otwartych spotkań), wadliwie skonstruowany formularz ankietowy (brak celu, adresu e-mail) oraz zawężenie kręgu uprawnionych do udziału w konsultacjach. Sąd administracyjny zgodził się z argumentacją skarżącego, uznając, że konsultacje zostały przeprowadzone z istotnym naruszeniem prawa. W szczególności podkreślono, że konsultacje powinny być rzeczywistym omówieniem z mieszkańcami proponowanych rozwiązań, a sposób ich przeprowadzenia musi być zgodny z uchwałą rady gminy regulującą zasady i tryb konsultacji. Niewłaściwe ogłoszenie, ograniczenie czasu, zawężenie kręgu uczestników oraz niezgodność formy konsultacji z uchwałą o konsultacjach stanowiły podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały w całości na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa z powodu wadliwie przeprowadzonych konsultacji społecznych.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że konsultacje społeczne poprzedzające uchwalenie statutu jednostki pomocniczej zostały przeprowadzone z istotnym naruszeniem postanowień uchwały o konsultacjach. Wady obejmowały m.in. nieprawidłowe ogłoszenie zarządzenia Burmistrza, niezgodność formy konsultacji z uchwałą, wadliwie skonstruowany formularz ankietowy oraz zawężenie kręgu uprawnionych do udziału w konsultacjach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (8)
Główne
u.s.g. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Organizacja i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami.
u.s.g. art. 5a § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
W wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy mogą być przeprowadzane na jej terytorium konsultacje z mieszkańcami gminy.
u.s.g. art. 5a § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady gminy.
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność aktu lub czynności o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a, jeżeli stwierdzi ich niezgodność z prawem lub naruszenie zasad postępowania właściwych dla danego rodzaju postępowania.
Pomocnicze
u.s.g. art. 91 § 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.
u.s.g. art. 94 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.
k.w. art. 10 § 1
Kodeks wyborczy
Definicja obywatela polskiego posiadającego czynne prawo wyborcze.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe ogłoszenie zarządzenia Burmistrza o konsultacjach na stronie internetowej Urzędu Miejskiego. Niezgodność formy przeprowadzenia konsultacji (zebrania wiejskie/osiedlowe) z uchwałą o konsultacjach (wymagane otwarte spotkania z mieszkańcami). Wadliwie skonstruowany formularz ankietowy, który nie zawierał informacji o celu badania i adresie e-mail do jego przesłania. Zawężenie kręgu mieszkańców uprawnionych do udziału w konsultacjach do osób wpisanych do rejestru wyborców gminy, posiadających prawo wyborcze. Brak odpowiedniego 'vacatio legis' pomiędzy ogłoszeniem konsultacji a ich rozpoczęciem, co skróciło efektywny okres konsultacji.
Godne uwagi sformułowania
konsultacje społeczne mają bowiem stanowić rzeczywiste omówienie z mieszkańcami proponowanych rozwiązań istotne naruszenie prawa nie daje podstaw do tego, aby z tej grupy wyłączać osoby niemające prawa wyborczego wprowadzenie zarządzeniem dodatkowego wymogu – wpisu do rejestru wyborców – stanowi niedopuszczalną modyfikację przepisu prawa powszechnie obowiązującego
Skład orzekający
Maria Zawadzka
przewodniczący
Jakub Makuch
członek
Marta Kisielowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawidłowe przeprowadzenie konsultacji społecznych przy podejmowaniu uchwał przez rady gmin, w szczególności dotyczących statutów jednostek pomocniczych. Wskazuje na konsekwencje wadliwych konsultacji dla legalności uchwał."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki prawa miejscowego i procedur samorządowych. Interpretacja przepisów o konsultacjach może być różna w zależności od konkretnej uchwały rady gminy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty konsultacji społecznych w procesie legislacyjnym na poziomie lokalnym i jak drobne uchybienia mogą prowadzić do unieważnienia uchwały. Jest to ważna lekcja dla samorządowców i obywateli.
“Ważna uchwała rady gminy unieważniona przez sąd. Kluczowe okazały się błędy w konsultacjach społecznych.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III SA/Kr 917/25 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2025-11-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-07-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Jakub Makuch Maria Zawadzka /przewodniczący/ Marta Kisielowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6260 Statut 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Skarżony organ Burmistrz Miasta i Gminy~Rada Gminy Treść wyniku stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1465 Art. 35 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Jakub Makuch WSA Marta Kisielowska (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Kinga Ładyga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Tarnowie na uchwałę Rady Miejskiej w Tuchowie z dnia 28 lutego 2024 r., nr LXV/607/2024 w sprawie uchwalenia Statutu Osiedla Garbek stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Uzasadnienie Zaskarżoną uchwałą nr LXV/607/2024 z 28 lutego 2024 r. Rada Miejska w Tuchowie uchwaliła Statut Osiedla Grabek stanowiący załącznik do uchwały. Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowił art. 18 ust. 2 pkt 7, art. 35 ust. 1 i art. 40 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 609 ze zm., dalej: u.s.g."). Uchwała została podjęta po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Prokurator Rejonowy w Tarnowie zaskarżył uchwałę w całości i zarzucił jej istotne naruszenie prawa, tj. art. 35 ust. 1 w zw. z art. 5a ust. 1 u.s.g. polegające na niewłaściwym przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami przed jej podjęciem. W oparciu o podniesiony zarzut wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w całości na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi Prokurator Rejonowy w Tarnowie wskazał, że zasadniczym wzorcem kontroli legalności uchwały są Zasady i tryb przeprowadzenia konsultacji społecznych z mieszkańcami Gminy Tuchów stanowiące załącznik do uchwały nr XXIII/169/2012 Rady Miejskiej w Tuchowie z dnia 27 czerwca 2012 r. w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzania konsultacji społecznych z mieszkańcami Gminy Tuchów i uchylenia uchwały nr XVI/124/2001 Rady Miejskiej w Tuchowie z dnia 28 grudnia 2011 r. w sprawie określenia zasad i trybu przeprowadzania konsultacji społecznych (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2012 r., poz. 3687,dalej: "uchwała o konsultacjach"). W ocenie skarżącego konsultacje poprzedzające wydanie zaskarżonej uchwały zostały przeprowadzone z naruszeniem przepisów prawa. Prokurator Rejonowy w Tarnowie podniósł, że zarządzenie Burmistrza Tuchowa numer 27/2024 z dnia 16 stycznia 2024 w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych dotyczących projektów zmian w statutach jednostek pomocniczych Gminy Tuchów nie zostało - wbrew § 1 ust. 6 uchwały o konsultacjach - ogłoszone na stronie internetowej Urzędu Miejskiego w Tuchowie. Co prawda, w piśmie z 8 maja 2025 r. Burmistrz Tuchowa wskazała, że do takiego ogłoszenia doszło, jednak lektura treści komunikatu zamieszczonego w zakładce "Konsultacje społeczne/jednostki pomocnicze/2024" wskazuje, że było inaczej. Komunikat zawierał jedynie informację o przeprowadzeniu konsultacji, załączniki w postaci formularza zgłoszenia uwag i wniosków w formatach "pdf" i "doc" oraz odnośnik prowadzący do analogicznego, ale bardziej rozbudowanego, komunikatu w BIP, w którym dopiero znajdował się odnośnik do ogłoszonego osobno w BIP tekstu zarządzenia. W ocenie skarżącego wskazana w § 3 pkt 2 zarządzenia forma przeprowadzenia konsultacji, polegająca na badaniu opinii mieszkańców sołectw i osiedli poprzez wykorzystanie zebrań wiejskich i osiedlowych nie była przewidziana w uchwale o konsultacjach. Co prawda, w uchwale jest mowa jest o ich formie polegającej na otwartych spotkaniach z mieszkańcami, jednak zebrania wiejskie lub osiedlowe nie mogą być uznane za substytut takich spotkań. Skarżący podniósł, że formularz służący do badania opinii mieszkańców zgodnie z § 3 ust. 1 lit c. uchwały o konsultacjach - wbrew wymogom § 6 ust. 2 - nie zawierał informacji o celu przeprowadzenia badania, przedmiocie/sprawie. Nie może być – w ocenie skarżącego - uznane za taką informację ogólnikowe wskazanie w tytule formularza, że służy do składania uwag i wniosków do projektu statutu jednostki pomocniczej Gminy Tuchów. Ponadto formularz wbrew wymogowi § 6 ust. 2 uchwały o konsultacjach, nie zawierał adresu e-mail służącego do przesłania ankiety. Prokurator Rejonowy w Tarnowie podkreślił, że wadliwie w § 4 zarządzenia zawężono krąg mieszkańców uprawnionych do wzięcia udziału w konsultacjach do mieszkańców wpisanych do rejestru wyborców gminy posiadających prawo wyborcze według stanu na dzień wejścia w życie w zarządzenia. Zarówno bowiem przepis art. 5a ust. 1 u.s.g., jak i przepis art. 35 ust. 1 u.s.g., upoważnia do udziału w konsultacjach wszystkich mieszkańców gminy i nie daje podstaw do tego, aby z tej grupy wyłączać osoby niemające prawa wyborczego. Skarżący zwrócił uwagę, że w § 3 zarządzenia wskazano jako czas konsultacji okres od dnia 16 stycznia 2024 r. do dnia 16 lutego 2024 r., co oznaczało, że brak było jakiegokolwiek "vacatio legis" pomiędzy ogłoszeniem konsultacji a ich rozpoczęciem. Uchwała o konsultacjach nie reguluje, jaki czas powinien zostać zachowany pomiędzy tymi dwoma momentami, jednak nie oznacza to – w ocenie skarżącego - pozostawienia wolnej ręki organowi. Konsultacje społeczne mają bowiem stanowić rzeczywiste omówienie z mieszkańcami proponowanych rozwiązań, a dla osiągnięcia tego efektu niezbędne jest umożliwienie przygotowania się do przedstawienia swojej opinii. W praktyce powinien być to okres co najmniej kilkudniowy. Zrezygnowanie z takiego odstępu doprowadziło do skrócenia efektywnego okresu konsultacji. Tymczasem, skoro Burmistrz Tuchowa uznał, że charakter sprawy wymaga 32 dni konsultacji, to powinien oddać mieszkańcom do dyspozycji tyle właśnie czasu. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Tuchowa zadeklarował, że korzystając z przysługujących mu prerogatyw uchwałodawczych podejmie inicjatywę w przedmiocie uchwalenia statutu w brzmieniu uwzględniającym przedstawione w skardze zarzuty oraz przy zachowaniu konsultacji z mieszkańcami w sposób odpowiadający tak przepisom powszechnie obowiązującym, jak i przepisom prawa miejscowego, a podjętą uchwałą uchyli uchwałę zaskarżoną, jeżeli oczywiście ta ostatnia będzie pozostawać jeszcze w obrocie prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zaważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Podstawy nieważności aktu organu gminy określa art. 91 ust. 1 u.s.g., według którego uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Zgodnie z art. 91 ust. 4 u.s.g. w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Przepisy art. 91 ust. 1 oraz ust. 4 u.s.g. wyróżniają zatem dwie kategorie wad uchwał lub zarządzeń organów gminy: istotne naruszenie prawa i nieistotne naruszenie prawa. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny oraz z ustalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, do istotnego naruszenia prawa należy zaliczyć naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu, jak również naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwały. Zgodnie z art. 94 ust. 1 u.s.g. nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Art. 35 ust. 1 u.s.g. stanowi, że organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. Statut może przewidywać powołanie jednostki niższego rzędu w ramach jednostki pomocniczej (ust. 2). Statut jednostki pomocniczej określa w szczególności: 1) nazwę i obszar jednostki pomocniczej; 2) zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej; 3) organizację i zadania organów jednostki pomocniczej; 4) zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji; 5) zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej. Dla spełnienia wymogu, o którym mowa w art. 35 ust. 1 u.s.g., konieczne jest uprzednie przeprowadzenie konsultacji z mieszkańcami tego sołectwa, któremu statut ma być nadany (por. wyrok NSA z 3 września 2013 r., II OSK 652/13). Wymóg przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami jednostki pomocniczej winien być rozumiany jako rzeczywiste omówienie z mieszkańcami proponowanych regulacji i umożliwienie mieszkańcom wyrażenia o nich opinii. Artykuł 5a ust. 1 u.s.g. stanowi, że w wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy mogą być przeprowadzane na jej terytorium konsultacje z mieszkańcami gminy. Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady gminy (art. 5a ust. 2 u.s.g.). Ustawodawca w art. 5a ust. 1 u.s.g. przewiduje dwa rodzaje konsultacji: obligatoryjne oraz fakultatywne, przy czym konsultacje obligatoryjne przeprowadzane są na podstawie przepisu szczególnego. Stosownie do art. 5a ust. 2 u.s.g. ustalenie zasad i trybu przeprowadzania konsultacji następuje w drodze uchwały rady gminy. Rada gminy jest zobowiązana do określenia w sposób kompletny i wyczerpujący zasad i trybu przeprowadzania konsultacji z jej mieszkańcami. Ustawa nie narzuca ani formy, ani trybu przeprowadzenia konsultacji, pozostawiając przedmiotowe kwestie w gestii rady gminy. Konsultacje przeprowadza się zgodnie z postanowieniami uchwały rady gminy ustalającej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji. Wymagane jest bowiem najpierw podjęcie uchwały w przedmiocie konsultacji z mieszkańcami, a dopiero następnie faktyczne przeprowadzenie takich konsultacji (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 lutego 2019 r., III SA/Kr 1322/18). Należy wskazać, że o legalności działania organu rozstrzyga to, czy konsultacje poprzedzające określenie odrębnym statutem organizacji i zakresu działania jednostki pomocniczej, przeprowadzone zostały na podstawie regulacji zawartych w uchwale określającej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami, stosownie do art. 5a ust. 2 u.s.g. Ustalenie, że konsultacje zostały przeprowadzone w rozumieniu art. 35 ust. 1 u.s.g., może nastąpić wyłącznie przez stwierdzenie zgodności pomiędzy regulacjami uchwały z art. 5a ust. 2 u.s.g., a procedurą konsultacyjną faktycznie przeprowadzoną przez organ gminy (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 lipca 2020 r., IV SA/Po 250/20). W rezultacie, Sąd dokonał oceny, czy konsultacje z mieszkańcami – poprzedzające uchwalenie statutu jednostki pomocniczej zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującą w gminie Tuchów uchwałą o konsultacjach. Należy wskazać, że uchwała o konsultacjach jest aktem prawa miejscowego – ma charakter powszechnie obowiązujący, jest wiążąca dla Rady Miejskiej w Tuchowie. Stwierdzenie, że konsultacje zostały przeprowadzone w innym trybie, niż wynika z uchwały o konsultacjach stanowi istotne naruszenie prawa (por. wyrok NSA z 7 maja 2025 r., III OSK 6576/21), dające podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały, dla której podjęcia wymagane jest przeprowadzenie konsultacji. W ocenie Sądu konsultacje poprzedzające podjęcie uchwały w sprawie nadania statutu jednostce pomocniczej Gminy Tuchów zostały przeprowadzone z istotnym naruszeniem postanowień uchwały o konsultacjach. Zgodnie z § 1 ust. 4 uchwały o konsultacjach decyzję o przeprowadzeniu konsultacji podejmuje Burmistrz w drodze zarządzenia. Zarządzenie powinno określać: cel i przedmiot konsultacji; czas rozpoczęcia i zakończenia; zasięg terytorialny; formy przeprowadzenia konsultacji; osobę odpowiedzialną za przeprowadzenie konsultacji (ust. 5). Należy wskazać, że w zarządzeniu Burmistrza z 16 stycznia 2024 r. w sprawie przeprowadzenia konsultacji społecznych dotyczących projektów zmian w statutach jednostek pomocniczych (dalej: "zarządzenie Burmistrza") określono cel (§ 2 – zebranie opinii od mieszkańców gminy Tuchów na temat proponowanych zmian w statutach jednostek pomocniczych) i przedmiot konsultacji (§ 1 – projekty statutów jednostek pomocniczych: Buchcice, Burzyn, Dąbrówka Tuchowska, Garbek, Jodłówka Tuchowska, Karwodrza, Kielanowice, Kozłówek, Lubaszowa, Łowczów, Meszna Opacka, Piotrkowice, Siedliska, Tuchów-lewobrzeżny i Tuchów-prawobrzeżny, Trzemesna, Zabłędza), czas ich rozpoczęcia i zakończenia (§ 3 - od 16 stycznia do 16 lutego 2024 r.), formę ich przeprowadzenia (§ 3 - w formie badania opinii mieszkańców sołectw i osiedli). Zgodnie z § 1 ust. 6 uchwały o konsultacjach zarządzenie Burmistrza o przeprowadzeniu konsultacji podlega ogłoszeniu na tablicy ogłoszeń, na stronie internetowej Urzędu Miejskiego w Tuchowie oraz w Biuletynie Informacji Publicznej. Zasadnie podniósł Prokurator Rejonowy w Tarnowie, że na stronie Urzędu Miejskiego w Tuchowie zamieszczono odnośnik do strony BIP, natomiast nie zamieszczono zarządzenia Burmistrza. W informacji dostępnej na stronie wskazano, że poddaje się konsultacjom społecznym projekty statutów jednostek pomocniczych tj. sołectw: Buchcice, Burzyn, Dąbrówka Tuchowska, Jodłówka Tuchowska, Karwodrza, Kozłówek, Lubaszowa, Łowczów, Meszna Opacka, Piotrkowice, Siedliska, Trzemesna, Zabłędza oraz osiedli: Garbek, Kielanowice, Tuchów-lewobrzeżny i Tuchów-prawobrzeżny. Celem konsultacji jest zebranie opinii od mieszkańców gminy Tuchów, na temat proponowanych zmian w statutach jednostek pomocniczych. Uprawnionymi do wzięcia udziału w konsultacjach są mieszkańcy poszczególnych sołectw i osiedli wpisani do rejestru wyborców gminy Tuchów, posiadający czynne prawo wyborcze. Konsultacje przeprowadzone zostaną w okresie od 16 stycznia do 16 lutego 2024 r. w formie badania opinii mieszkańców sołectw i osiedli poprzez wykorzystanie: 1) formularza zgłoszenia uwag i wniosków do projektu statutu sołectwa lub osiedla; 2) zebrań wiejskich, na których zgłaszane będą uwagi dotyczące projektów statutów do protokołu z zebrania. Należy podzielić zarzut podniesiony w skardze, że czas trwania konsultacji został określony w sposób uniemożliwiający efektywne ich przeprowadzenie w całym okresie, ponieważ jako datę ich rozpoczęcia określono dzień wydania zarządzenia Burmistrza- 16 stycznia 2024 roku. Tym samym, mieszkańcy zostali pozbawieni możliwości skorzystania z całego wyznaczonego - zarządzeniem Burmistrza - czasu konsultacji. Zdaniem Sądu niezgodnie z prawem określono w zarządzeniu Burmistrza osoby uprawnione do udziału w konsultacjach - poprzez zawężenie kręgu uprawnionych do udziału w stosunku do treści uchwały o konsultacjach. Należy bowiem wskazać, że zgodnie z § 2 ust. 7 uchwały o konsultacjach, w konsultacjach brać udział mogą wyłącznie osoby pełnoletnie posiadające czynne prawo wyborcze do organów samorządowych i mieszkające na obszarze, którego dotyczy sprawa poddana konsultacjom. Tymczasem w § 4 zarządzenia Burmistrza wskazano, że uprawnionymi do wzięcia udziału w konsultacjach są mieszkańcy poszczególnych sołectw i osiedli wpisani do rejestru wyborców gminy Tuchów, posiadający prawo wyborcze według stanu na dzień wejścia w życie niniejszego zarządzenia. W rezultacie, zarządzeniem dokonano modyfikacji prawa do udziału w konsultacjach. Zgodnie z uchwałą o konsultacjach prawo to przysługuje osobom pełnoletnim, posiadającym czynne prawo wyborcze – czyli zgodnie z art. 10 § 1 pkt 3 lit. a ustawy z 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 365) - obywatelom polskim, obywatelom Unii Europejskiej niebędącymi obywatelami polskimi oraz obywatelom Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, którzy najpóźniej w dniu głosowania kończą 18 lat, oraz stale zamieszkują na obszarze tej gminy. Tym samym, wprowadzenie zarządzeniem dodatkowego wymogu – wpisu do rejestru wyborców – stanowi niedopuszczalną modyfikację przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Sąd nie podzielił w tym zakresie argumentacji podniesionej w skardze, ponieważ ocena prawidłowości przeprowadzenia konsultacji wymaga ich odniesienia do treści uchwały o konsultacjach, a nie u.s.g. Jak stanowi § 1 ust. 7 uchwały o konsultacjach, konsultacje mogą polegać na wyrażeniu opinii lub złożeniu uwag w sprawie będącej przedmiotem konsultacji; udzieleniu odpowiedzi na postawione pytania; wyborze jednego z zaproponowanych rozwiązań. Z kolei, zgodnie z § 3 ust. 1 uchwały o konsultacjach konsultacje przeprowadza się w następujących formach: a) otwartych spotkań z mieszkańcami; b) zebrań przedstawicieli organizacji pozarządowych i/lub innych podmiotów wymienionych w art. 3. ust. 3 Ustawy o w art. 3. ust. 3 Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie działających na terenie Gminy Tuchów, c) badania opinii mieszkańców poprzez wykorzystanie formularza ankietowego dostępnego w Urzędzie Miejskim w Tuchowie oraz na stronie internetowej Urzędu Miejskiego w Tuchowie, d) zbierania opinii i ekspertyz wśród specjalistów z danej dziedziny. Jak stanowi ust. 2, Burmistrz Tuchowa dokonuje wyboru form konsultacji społecznych w zależności od potrzeb i zaistniałych okoliczności. Możliwe jest łączenie kilku form prowadzenia konsultacji społecznych (ust. 3). W § 3 zarządzenia Burmistrza z 16 stycznia 2024 r. wskazano, że konsultacje przeprowadzone zostaną w formie badania opinii mieszkańców sołectw i osiedli poprzez wykorzystanie: 1) formularza zgłoszenia uwag i wniosków do projektu statutu sołectwa lub osiedla, stanowiącego załącznik do niniejszego zarządzenia; 2) zebrań wiejskich i osiedlowych, na których zgłaszane będą uwagi dotyczące projektów statutów do protokołu z zebrania. Zdaniem Sądu sposób przeprowadzenia konsultacji – wynikający z zarządzenia Burmistrza został określony z naruszeniem postanowień uchwały o konsultacjach. Konsultacje zgodnie z uchwałą – powinny być przeprowadzone w formie otwartych spotkań z mieszkańcami, co więcej sposoby i terminy powiadomienia mieszkańców o spotkaniach określić powinno zarządzenie Burmistrza, tymczasem w zarządzeniu nie określono terminów tych spotkań. Zgodnie z § 6 ust. 1 uchwały w sprawie konsultacji, konsultacje w trybie badania opinii mieszkańców z wykorzystaniem formularza ankietowego prowadzone są poprzez: a) opublikowanie treści ankiety na stronie internetowej Urzędu Miejskiego w Tuchowie, b) umieszczenie w Urzędzie Miejskim urny oraz wydawanie zainteresowanym mieszkańcom w sekretariacie lub dzienniku podawczym Urzędu formularzy ankiety. Formularz ankiety powinien zawierać informacje o celu przeprowadzenia badania, przedmiocie/sprawie, które dotyczyć mają opinii mieszkańców oraz adresie e-mail, na który można nadsyłać wypełnione formularze (ust. 2). Na stronie internetowej Urzędu Miejskiego w Tuchowie umieszczane są dodatkowe informacje dotyczące przedmiotu badania oraz projekty opiniowanych dokumentów (ust. 3). Tymczasem, formularz ankiety nie zawierał celu badania, a jedynie jego przedmiot, nie zawierał też adresu email, na który należy wysyłać wypełnione formularze. W § 4 ust. 1 uchwały o konsultacjach wskazano, że spotkania z mieszkańcami prowadzi Burmistrz Tuchowa lub osoba przez niego upoważniona. Sposoby i terminy powiadomienia mieszkańców o spotkaniach określa zarządzenie, o którym mowa w § 1 ust. 4 (ust. 2). Ze spotkania sporządza się protokół, do którego dołącza się listę obecności osób biorących udział w spotkaniu. Protokół wraz z listą obecności udostępniany jest na stronie internetowej Urzędu Miejskiego w Tuchowie (ust. 3). Spotkanie konsultacyjne jest ważne bez względu na liczbę przybyłych mieszkańców. Tymczasem, w zarządzeniu Burmistrza odwołano się do zebrań wiejskich i osiedlowych. Wskazać należy, że zgodnie z obowiązującymi statutami zebrania wiejskie są prowadzone przez sołtysa, a wyjątkowo przez Burmistrza, a obowiązujące statuty osiedli nie przewidywały zebrania osiedla. W ocenie Sądu podjęcie zaskarżonej uchwały zostało poprzedzone wadliwym przeprowadzeniem konsultacji – niezgodnie z uchwałą o konsultacjach, co stanowi istotne naruszenie prawa. W rezultacie, należało stwierdzić, że mieszkańcy nie mieli zapewnionej rzeczywistej możliwości wypowiedzenia się w przedmiocie statutów. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 1 u.s.g. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę