III SA/Kr 910/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K.M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy decyzję ZUS o zmianie okresu, w jakim przysługiwało prawo do dofinansowania opłaty za pobyt dziecka w żłobku, oraz o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia. Skarżąca podniosła szereg zarzutów, w tym rażące naruszenie przepisów dotyczących obowiązku informowania o zaprzestaniu uczęszczania dziecka do żłobka, brak precyzyjnego określenia przedmiotu decyzji, obowiązku zwrotu oraz podstawy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za zasadną, stwierdzając istotne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Sąd wskazał na brak jasnego rozstrzygnięcia w decyzji organu pierwszej instancji, brak uzasadnienia oraz naruszenie zasady dwuinstancyjności przez organ odwoławczy. W związku z tym, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, zasądzając jednocześnie koszty postępowania na rzecz skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWady proceduralne decyzji administracyjnych, wymogi formalne decyzji, zasada dwuinstancyjności, obowiązki organów w zakresie dofinansowania do żłobków.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dofinansowaniem do żłobków i obowiązkami informacyjnymi rodziców oraz organów.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ administracji publicznej może nakazać zwrot nienależnie pobranego dofinansowania do żłobka od rodzica, jeśli dofinansowanie zostało wypłacone podmiotowi trzeciemu (żłobkowi) i czy brak niezwłocznego zawiadomienia o zaprzestaniu uczęszczania dziecka do żłobka przez rodzica stanowi podstawę do nałożenia takiego obowiązku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może nakazać zwrotu dofinansowania od rodzica w sytuacji, gdy dofinansowanie zostało wypłacone podmiotowi trzeciemu, a rodzic nie uzyskał bezpośrednio środków. Brak niezwłocznego zawiadomienia przez rodzica o zaprzestaniu uczęszczania dziecka do żłobka nie stanowi podstawy do nałożenia na niego obowiązku zwrotu dofinansowania wypłaconego żłobkowi.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3 nie nakładają sankcji na rodzica za brak niezwłocznego zawiadomienia o zaprzestaniu uczęszczania dziecka do żłobka, jeśli dofinansowanie było przekazywane bezpośrednio do żłobka. Obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia powinien być rozpatrywany odrębnie i wymagałby wydania odrębnej decyzji administracyjnej.
Czy decyzja administracyjna nakładająca obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia musi precyzyjnie określać wysokość kwoty podlegającej zwrotowi oraz podstawę prawną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja administracyjna musi jasno określać przedmiot rozstrzygnięcia, w tym wysokość kwoty podlegającej zwrotowi oraz podstawę prawną, zgodnie z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji nie zawierała jasnego rozstrzygnięcia, nie określała precyzyjnie przedmiotu decyzji, wysokości zwrotu ani podstawy prawnej, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, który nie spełnia wymogów formalnych, narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, utrzymanie w mocy decyzji wadliwej proceduralnie przez organ odwoławczy, bez merytorycznego rozpoznania sprawy i naprawienia błędów, narusza zasadę dwuinstancyjności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zasada dwuinstancyjności wymaga dwukrotnego rozpatrzenia sprawy przez dwa różne organy, z przeprowadzeniem postępowania merytorycznego przez każdy z nich. Utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji przez Prezesa ZUS pozbawiło skarżącą możliwości rozpoznania sprawy w pierwszej instancji.
Czy organ administracji ma obowiązek samodzielnie uzyskiwać informacje z publicznie dostępnych rejestrów dotyczące uczęszczania dziecka do żłobka, czy też obowiązek ten spoczywa na rodzicu?
Odpowiedź sądu
Zgodnie z przepisami, obowiązek informowania o uczęszczaniu dziecka do placówki spoczywa na placówce, a organ administracji (ZUS) powinien samodzielnie uzyskiwać te informacje z publicznie dostępnych rejestrów.
Uzasadnienie
Skarżąca zarzuciła, że to na żłobku ciążył obowiązek informowania gminy o uczęszczaniu dziecka, a ZUS powinien samodzielnie pozyskiwać te dane z rejestrów. Sąd nie odniósł się bezpośrednio do tego zarzutu w uzasadnieniu, skupiając się na wadach proceduralnych decyzji.
Przepisy (23)
Główne
u.o.d.l.3 art. 64c § 1
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3
u.o.d.l.3 art. 64c § 2
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3
u.o.d.l.3 art. 64c § 5
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3
u.o.d.l.3 art. 64j § 4
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3
u.o.d.l.3 art. 64j § 11
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3
u.o.d.l.3 art. 64j § 15
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3
u.o.d.l.3 art. 64l § 1
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3
u.o.d.l.3 art. 64h § 1
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3
u.o.d.l.3 art. 64e § 3
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3
u.o.d.l.3 art. 64 aa § 1
Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi do lat 3
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
lit. c w zw. z art. 135
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja organu pierwszej instancji nie zawierała jasnego rozstrzygnięcia, nie określała precyzyjnie przedmiotu decyzji, wysokości zwrotu ani podstawy prawnej. • Organ odwoławczy, utrzymując w mocy wadliwą decyzję organu pierwszej instancji, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. • Przepisy ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3 nie nakładają na rodzica obowiązku zwrotu dofinansowania wypłaconego żłobkowi, jeśli rodzic sam nie uzyskał tych środków.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja ta nie tylko nie określa w jasny sposób przedmiotu decyzji, ale także nie zawiera uzasadnienia. • Rozstrzygnięcie (osnowa decyzji) musi być sformułowane w taki sposób, aby nie było wątpliwości, czego ono dotyczy, jakie uprawnienia zostały przyznane stronie lub jakie obowiązki zostały na nią nałożone. • Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy.
Skład orzekający
Renata Czeluśniak
przewodniczący
Ewa Michna
sędzia
Maria Zawadzka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wady proceduralne decyzji administracyjnych, wymogi formalne decyzji, zasada dwuinstancyjności, obowiązki organów w zakresie dofinansowania do żłobków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dofinansowaniem do żłobków i obowiązkami informacyjnymi rodziców oraz organów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty decyzji administracyjnych i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestia merytoryczna jest złożona. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów KPA w kontekście świadczeń socjalnych.
“Wady proceduralne decyzji ZUS doprowadziły do uchylenia obowiązku zwrotu dofinansowania do żłobka.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.