III SA/KR 910/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2007-05-29
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntównieruchomościksięgi wieczysteprawo geodezyjnezmiany ewidencyjnewłasnośćdrogi gminneWSAadministracja publiczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Gminy na decyzję o zmianie wpisów w ewidencji gruntów, uznając, że zmiany te miały na celu doprowadzenie ewidencji do zgodności ze stanem prawnym wynikającym z ksiąg wieczystych.

Gmina wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów. Zmiany te polegały na rozdzieleniu działki o odmiennym stanie prawnym. Gmina zarzucała naruszenie przepisów prawa geodezyjnego i k.p.a., twierdząc, że zmiany z 1994 r. były wynikiem modernizacji i nie były kwestionowane. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że celem zmian było doprowadzenie ewidencji do zgodności ze stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych, a kwestia własności dróg gminnych wymaga odrębnego postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymującą w mocy decyzję Starosty o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Zmiany te polegały na rozdzieleniu działki ewidencyjnej o numerze [...] o powierzchni 0,1209 ha, która obejmowała nieruchomości o odmiennym stanie prawnym. Gmina zarzucała, że zmiany wprowadzone w 1994 r. w ramach modernizacji ewidencji nie były kwestionowane przez A. M., a działka ta stanowiła istniejącą od 20 lat drogę publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że celem zaskarżonej decyzji było doprowadzenie operatu ewidencji gruntów do zgodności ze stanem prawnym wynikającym z ksiąg wieczystych. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma odzwierciedlać stan prawny, a nie go tworzyć. Wskazał, że oznaczenie nieruchomości, w tym jej obszar, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości wpisu do księgi wieczystej ani rękojmią wiary publicznej. Sąd zaznaczył również, że kwestia zaliczenia działki do dróg gminnych i uzyskania tytułu prawnego do niej wymaga odrębnego postępowania, a organy ewidencji nie mogą samodzielnie ustalać tytułów własności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zmiany w ewidencji gruntów mogą być wprowadzane w celu doprowadzenia jej do zgodności ze stanem prawnym wynikającym z ksiąg wieczystych, nawet jeśli pierwotne zmiany nastąpiły w trybie modernizacji, a ewidencja odzwierciedlała niejednorodny stan prawny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że celem ewidencji gruntów jest odzwierciedlenie stanu prawnego, a nie jego tworzenie. Dane ewidencyjne, w tym oznaczenie nieruchomości i jej obszar, nie są objęte domniemaniem prawdziwości ani rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, co pozwala na ich aktualizację w celu przywrócenia zgodności z księgami wieczystymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (36)

Główne

u.p.g.k. art. 7 § b ust. 2 pkt. 2

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 2 § pkt. 8

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 22 § ust. 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 20 § ust. 1 pkt. 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 20 § ust. 2 pkt. 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 24 § ust. 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków § Rozdział 3 (§ 44 in.)

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 18 § ust. 1

u.p.g.k. art. 21 § ust. 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 9 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 44 § pkt. 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 46 § ust. 2 pkt. 2

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków § § 44 pkt. 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków § § 45 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków § § 46 ust. 1

u.p.g.k. art. 22 § ust. 2 i 3

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków § § 48 ust. 1 i ust. 2 pkt 6

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków § § 49 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków § § 47 ust. 3

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków § § 5 pkt. 3

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków § § 9 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków § § 56 pkt. 1

u.k.w.h. art. 26 § ust. 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów § § 27 i 28

u.k.w.h. art. 3

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

u.k.w.h. art. 5

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków § § 46 ust. 2 pkt. 2 i ust. 3 w zw. z § 35 pkt. 1

u.d.p. art. 1

Ustawa o drogach publicznych

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73 § ust. 1 i 3

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Celem zmian w ewidencji gruntów jest doprowadzenie jej do zgodności ze stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych. Dane ewidencyjne, w tym obszar nieruchomości, nie są objęte domniemaniem prawdziwości ani rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Organy ewidencji gruntów nie mogą samodzielnie ustalać tytułów własności; wymaga to odrębnego postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Zmiany w ewidencji gruntów wprowadzone w 1994 r. w trybie modernizacji nie były kwestionowane przez A. M. i powinny pozostać niezmienione. Działka ewidencyjna stanowiła istniejącą od 20 lat drogę publiczną, zaliczoną do dróg gminnych. Organ naruszył przepisy k.p.a. (art. 7 i 77) poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

"operat pomiarowy modernizacji ewidencji gruntów obrębu miasto [...]" "nieruchomości o odmiennym stanie prawnym" "doprowadzenia do zgodności ze stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych" "oznaczenie nieruchomości co do jej obszaru nie jest objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego do księgi wieczystej prawa, ani rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych" "organy ewidencji nie mogą samodzielnie ustalać tytułów własności"

Skład orzekający

Wiesław Kisiel

przewodniczący

Grażyna Danielec

członek

Piotr Lechowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności aktualizacji ewidencji gruntów w celu zgodności z księgami wieczystymi, nawet jeśli pierwotne zmiany nastąpiły w trybie modernizacji. Podkreślenie braku możliwości samodzielnego ustalania tytułów własności przez organy ewidencyjne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności między stanem prawnym w księgach wieczystych a danymi ewidencyjnymi, powstałej w wyniku modernizacji ewidencji. Kwestia dróg publicznych wymaga odrębnego postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii związanych z ewidencją gruntów i księgami wieczystymi, które są ważne dla prawników zajmujących się nieruchomościami i administracją publiczną. Choć nie zawiera nietypowych faktów, prezentuje standardową interpretację przepisów.

Ewidencja gruntów musi zgadzać się z księgami wieczystymi – nawet po latach!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 910/06 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grażyna Danielec
Piotr Lechowski /sprawozdawca/
Wiesław Kisiel /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie NSA Grażyna Danielec NSA Piotr Lechowski spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2007 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia 31 maja 2006 r Nr: [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów skargę oddala
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 maja 2006 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...] , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] 2006 r. znak [...], orzekającą o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu Skała gmina [...] zmiany polegającej na rozdzieleniu połączonych w działce ewid. Nr [...] o pow. 0,1209 ha nieruchomości o odmiennym stanie prawnym. W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego powołano przepisy art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, oraz art. 7 "b" ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, póz. 2027 z późn.zm.).
Uzasadniając swoją decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.
Ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] 1991 Nr [...] , na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, póz. 191 ze zm.) stwierdzono nabycie przez gminę [...] z mocy prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...] obręb [...] Miasto - uregulowanej w księdze wieczystej [...] zgodnie ze spisem w karcie inwentaryzacyjnej Nr [...] . Według ewidencji gruntów nieruchomość objętą KW [...] stanowiły działki [...] o pow. 0,1439 ha i 3104 o pow. 0,1365 ha o łącznej powierzchni 0,2804 ha.
Notarialną umową darowizny z [...] 1992 r. Rep. [...], A. M. nabył własność nieruchomości stanowiącej m.in. działkę [...] o pow. 0,1437 ha w [...] objętą KW [...].
Dnia [...] 1994 r. do Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej za Nr [...] przyjęty został do zasobu "operat pomiarowy modernizacji ewidencji gruntów obrębu miasto [...]", wykonany przez G. - firmę wykonawstwa usług geodezyjnych i kartograficznych z [...].
Według tego operatu działka ewid. [...] o pow. 0,1437 ha, objęta KW [...] (obecnie KW [...] ) zmieniła oznaczenie, powierzchnię i konfigurację na działkę [...] o pow. 0,1359 ha.
Natomiast działki [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,2804 ha obj. KW [...] (dawna KW Nr [...]) zmieniły oznaczenie na działki [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,3677 ha.
Zmiany te zostały ujawnione w dziale [...] (dawna [...]) dopiero na podstawie wniosku z dnia [...].2000 Dzkw [...] , i wykazu zmian gruntowych.
W związku ze zgłaszanymi w administracyjnym trybie skargowym do organów administracji geodezyjnej skargami A. M., że bez podstawy prawnej zmniejszono obszar jego działki, przeznaczając jej część pod drogę, Starosta Powiatu [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów.
Wydaną po wszczęciu z urzędu postępowania decyzją z dnia [...] 2006 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] 2006 r., (znak [...] ) Starosta [...] orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów dla obrębu Skała miasto Gmina [...] zmiany polegającej "na rozdzieleniu połączonych w działce [...] o pow. 0,1209 ha nieruchomości o odmiennym stanie prawnym" zgodnie z operatem pomiarowym Nr [...] sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgr inż. E. G. przyjętym do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego z dnia [...] 2005.
Orzeczona decyzją z [...] 2006 r. zmiana ewidencji gruntów polega na tym, że z działki [...] o pow. 0,1209 ha wydzielono trzy działki ewidencyjne. Działki [...] o pow. 752m2 i [...] o pow. 391 m2 odpowiadają części działki [...] o pow. 0,1209 ha objętej KW [...] własności Gminy [...] . Trzecia działka [...] o pow. 66m2 odpowiada części działki [...] o pow. 0,1437 ha objętej KW [...] (dawna [...]), a pozostała część działki [...] odpowiada działce [...] o pow. 0,1359 ha objętej tą samą KW i stanowiącej własność A. M..
Uzasadniając decyzję Starosta ustalił, że operatem pomiarowym modernizacji ewidencji gruntów sporządzonym przez firmę G w 1994 r., utworzona
została działka ewidencyjna [...] jako użytek o charakterze drogi lokalnej i obejmująca grunty o niejednorodnym stanie prawnym. Działką tą objęto m.in. część działki [...] objętej księgą wieczystą [...] (dawna [...]), odpowiadającą działce [...] z operatu pomiarowego Nr [...] z [...] .2005 r. i stanowiącą własność A.M.. W konsekwencji utworzona operatem modernizacji ewidencji z 1994 r. działka [...] o pow. 0,1359 ha i wydzielona z działki [...] działka [...] o pow. 0,0066 ha, dopiero razem odpowiadają dawnej działce [...] o pow. 0,1437 ha, objętej księgą wieczystą [...] (dawna [...]).
Ustalił zarazem Starosta, że utworzona operatem modernizacji z 1994 r. działka [...] o pow. 0,1209 ha o charakterze drogi lokalnej nie odpowiada dawnej działce [...] o pow. 0,1365 ha, której dotyczyła wyżej opisana decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z dnia [...] 1991 r. Stwierdzono, że utworzona operatem modernizacji z 1994 r. działka [...] o pow. 0,2468 ha powstała z części działek [...] i [...] wskazanych w/w decyzją komunalizacyjna z 1991 r. i zlokalizowany jest na niej Dom Kultury.
Ustalono dalej, że działka [...] stanowiąca drogę obejmuje części dawnych działek [...] i [...] własności Gminy [...], część działki [...] własności A.M. oraz części kilkunastu innych jeszcze działek stanowiących prywatną własność.
Zdaniem organu l instancji wprowadzona decyzją z dnia [...] 2006 r. zmiana, doprowadza do zgodności operatu ewidencji gruntów (według jego stanu sprzed modernizacji) ze stanem prawnym wynikającym z ksiąg wieczystych.
W odwołaniu od tej decyzji Gmina [...] reprezentowana przez Burmistrza podnosiła, że w trybie modernizacji ewidencji w 1994 r. działka A.M. zmieniła oznaczenie, konfigurację i powierzchnię na działkę [...] o pow. 0,1359 ha, natomiast utworzona tym operatem działka [...] stanowi istniejącą od 20 lat drogę publiczną zaliczoną Uchwałą Rady z 30.12.2003 r. do dróg gminnych. Zarzucono, że w toku modernizacji A. M. nie kwestionował pomiarów i projektowanych zmian.
Rozpatrując odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, w oparciu o zebrany materiał za własne przyjął ustalenia organu l instancji, dokonując dalszych ustaleń o charakterze uściślającym i uzupełniającym.
Wskazano, że wpisu prawa własności Gminy [...] co do działek [...] i [...] na podstawie decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] 1991 r., dokonano dnia [...].1992 r. i po tej dacie nie dokonywano zmian wpisów co do prawa własności w dziale II księgi wieczystej [...] (dawna [...]).
Wskazano dalej, że prowadzone przez firmę "G" prace geodezyjne związane z modernizacją operatu ewidencji gruntów, nie mogły doprowadzić - bez wydanych w odpowiednim trybie decyzji czy orzeczeń - do zmiany stanu własności działek w . tym, działek wydzielonych pod drogi publiczne lecz stanowiących przedmiot odrębnej od Gminy własności.
Organ odwoławczy stwierdził, że wykaz synchronizacyjny sporządzony w ramach operatu modernizacyjnego [...] z [...] 1994 r., według którego działka [...] powstała tylko z działki [...] jest nieprawidłowy, gdyż w istocie utworzona tym operatem działka [...] o pow. 0,1209 ha powstała z części innych działek kolejno przylegających do siebie, w tym z południowej (a nie północnej jak w uzasadnieniu dec. org. l instancji) części działki [...] objętej KW [...] (d.KW [...]) własności A. M..
Wskazując na przepis art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne organ odwoławczy podkreślił, że dane ewidencji gruntów i budynków służą m.in. do oznaczania nieruchomości w dziale I-O ksiąg wieczystych. Dokonane zaskarżoną decyzją zmiany służą doprowadzeniu do zgodności ze stanem prawnym oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, przez usunięcie błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych dokonanych w operacie po jego modernizacji.
Przywołując przepis § 9 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 w sprawie ewidencji gruntów i budynków, podkreślono że objęcie jedną działką ewidencyjną obszarów gruntu niejednorodnych prawnie, stanowi stan ewidencji sporny z prawem i konieczne było -w ramach przewidzianej § 44 pkt. 2 aktualizacji operatu - przywrócenie stanu prawnego wykazanego w księgach wieczystych i odpowiadającego mu - a zarejestrowanego przed modernizacją- stanu operatu ewidencji gruntów.
Wskazano też przepis § 46 ust. 2 pkt. 2 powołanego rozporządzenia jako podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji na podstawie przyjętego do państwowego zasobu opracowania geodezyjno-kartograficznego wraz z wykazem zmian danych ewidencyjnych.
Podkreślając, iż w świetle przyjętego w orzecznictwie i piśmiennictwie stanowiska, oznaczenie nieruchomości co do jej obszaru nie jest objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego do księgi wieczystej prawa, ani rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję z wnioskiem o jej uchylenie, wniosła Gmina [...] reprezentowana przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] Skargę oparto na zarzucie naruszenia przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów art. 7 i 77 kpa. Uzasadniając skargę nie wskazano naruszenia konkretnych przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a powtarzając twierdzenia i zarzuty odwołania podkreślono, że "w roku 1994 wykonawca prac geodezyjnych G z D wykonała i dokonała zmian w ewidencji gruntów", oraz że opracowanie wykonywano na polecenie Ministra Rolnictwa.
Naruszenia natomiast przepisów art. 7 i 77 kpa upatruje skarga w tym, iż zdaniem skarżącego organ nie wziął pod uwagę, że wprowadzenie w 1994 r. w ewidencji zmian, było następstwem trybu modernizacji ewidencji, o której zainteresowany A. M. był zawiadomiony i nie kwestionował przebiegu działki [...] jako drogi.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując ustalenia i stanowisko prawne.
Uczestniczący w postępowaniu na prawach strony A. M. wnosił o oddalenie skargi i dokumentował, że podpis jego na zawiadomieniu z [...].1993 został podrobiony, , a dochodzenie umorzono wobec niewykrycia sprawcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 z późn.zm.) Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) stanowi, że kontrolę tę Sądy sprawują pod względem zgodności z prawem. W myśl zaś przepisu art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpatrując skargę Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonana na powyższych zasadach kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, iż jest ona zgodna z prawem co skargę czyni bezzasadną. Podniesione w skardze zarzuty wymagają przybliżenia przepisów regulujących istotę postępowania w zakresie ewidencji gruntów i budynków.
Zgodnie z przepisem art. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (obecnie tj. Dz.U. z 2005 Nr 240, póz. 2027) - dalej ustawa - istotę ewidencji gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest starosta (art. 22 ust. 1)
Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt. 1) oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy - w odniesieniu do gruntów - dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt. 1). Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt. 1 ) dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części.
Powyższe informacje o gruntach budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe) zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów (art. 24 ust. 1 ustawy).
Określając przedmiot ewidencji gruntów oraz sposób jej gromadzenia w postaci operatu ewidencyjnego ustawa w zasadzie nie reguluje zasad prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian. W dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, czyniły to przepisy
obowiązującego od 3 czerwca 2001 r. Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, póz. 454) - zwanego dalej Rozporządzeniem.
Z przepisów Rozdziału 3 Rozporządzenia (§ 44 in.) regulującego prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych wynika, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt. 2). Aktualizacja zaś operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust. 1 następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania. Usuwanie zatem błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć.
Zawarte w ewidencji dane mogą być aktualizowane z urzędu lub na wniosek (§ 46 ust. 1). W przedmiotowej sprawie postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian z urzędu wszczął Starosta.
Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami rozporządzenia może nastąpić w dwojakim trybie. Albo w trybie czynności materialno-technicznej, w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 48 ust. 1 i ust. 2 zwłaszcza pkt 6), o którym organ tylko zawiadamia (§ 49 ust. 1), albo w drodze decyzji (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Tę drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 rozporządzenia stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany.
Wydanie w sprawie decyzji przez organ l instancji wskazuje, iż jako tryb wprowadzenia ewentualnej zmiany w ewidencji, przyjął Starosta tryb postępowania administracyjnego. Takie stanowisko implikuje obowiązek stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności przepisów art. 7 i 77 kpa nakładających na organ obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego.
Zarzutu skargi, że zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem art. 7 i 77 kpa nie można podzielić.
Wypada przypomnieć, że centralnym pojęciem ewidencji gruntów jest działka ewidencyjna jako najmniejsza jednostka powierzchniowa podziału kraju dla celów ewidencji (§ 5 pkt. 3). Działka ewidencyjna definiowana jest w § 9 ust. 1 Rozporządzenia jako ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych.
Ustalenie zatem, że utworzone operatem modernizacji ewidencji gruntów z 1994 r. działki ewid. [...] i [...], nie stanowią obszaru gruntów jednorodnego pod względem prawnym, dawało organom ewidencji podstawę do wprowadzenia zmian, przez wyodrębnienie (rozdzielenie) działek ewidencyjnych stanowiących odrębne przedmioty własności.
Okoliczność, że działki te powstały w czasie modernizacji operatu, nie wyłącza zmian w trybie aktualizacji operatu ewidencji (§ 56 pkt. 1). Stawianie zainteresowanemu A. M. zarzutu, że nie kwestionował operatu w czasie jego modernizacji, nie jest uzasadnione, skoro z postanowienia o umorzeniu śledztwa z [...].04 wynika, że fakt podrobienia jego podpisu na zawiadomieniu w toku modernizacji miał miejsce, nie ustalono tylko sprawcy tego czynu.
Skarżący nie wskazuje konkretnych okoliczności, które świadczyć miały by o naruszeniu przez organy ewidencji zasad zbierania i oceny materiału dowodowego. W szczególności nie jest podważone ustalenie, że będące przedmiotem decyzji Wojewody [...] z dnia [...]1991 r. działki ewid. [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,2804 ha, objęte księgą wieczystą [...] nie są tożsame z niejednorodnymi prawnie działkami [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,3677 ha. Okoliczność, że zmiany operatu ewidencji z 1994 r., zostały ujawnione w dziale [...] (dawna [...]) w [...] 2000 r. nie stoi na przeszkodzie w wydaniu zaskarżonej decyzji.
W tym miejscu podkreślić należy, że to dane z rejestru nieruchomości tj. z ewidencji gruntów stosownie do przepisu art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 124, póz. 1361 z późn.zm.) stanowią podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej. Przepisy § § 27 i 28 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów (Dz.U. Nr 102, póz. 1122 z późn.zm.) precyzują, że dane dotyczące nieruchomości gruntowych wpisuje się w księdze wieczystej w dziale I-O zawierającym oznaczenie nieruchomości na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24.11.1997 r. II CKN 110/97., Prok i Pr 1998/5/28), jak i w piśmiennictwie (por. St. Rudnicki, Komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece, Wyd. III 2000 r. str. 36 i in. wraz z powołanym tam orzecznictwem), powszechnie przyjęte jest stanowisko, że oznaczenie nieruchomości w tym jej obszar, nie jest objęte domniemaniem prawdziwości prawa (art. 3), ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5), a zatem statuowanymi tą ustawą domniemaniami. Z tego względu zmiana w ewidencji gruntów we wzajemnej konfiguracji i ewent. powierzchni a więc w zakresie danych stanowiących podstawę dla oznaczenia nieruchomości i ewentualnego sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości) jest dopuszczalna w oparciu o wskazane Rozporządzeniem źródłowe dokumenty.
Przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] 2005 opracowanie geodezyjno-kartograficzne - Nr [...] wraz z wykazem zmian ewidencyjnych, w świetle przepisów § 46 ust. 2 pkt. 2 i ust. 3 w zw. z § 35 pkt. 1, stanowi materiał źródłowy stanowiący podstawę zmian aktualizujących ewidencję gruntów, przez doprowadzenie do jej zgodności a stanem prawnym ujawnionym w księgach wieczystych.
Nie jest zatem uzasadnione stanowisko skargi, iż zaskarżoną decyzją naruszono bliżej nieopisane przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Nie ma także doniosłości prawnej dla przedmiotu sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją, podnoszona przez skarżącą Gminę okoliczność że utworzona operatem z 1994 r. działka [...] stanowi istniejącą od 20 lat drogę publiczną zaliczoną do dróg gminnych Uchwałą Rady Gminy [...] z [...] 2003 r.
Działka ta, w zakresie odpowiadającym działce [...] oznaczonej w operacie Nr [...], zawiera w sobie część działki ewid. [...] o pow. 0,1437
ha objętej księgą wieczystą [...], przy czym jak ustaliły organy, nie wykazała Gmina tytułu prawnego do uwidocznienia w ewidencji takiej zmiany.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, póz. 115 z późn. zm.), drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie ustawy do jednej, z kategorii dróg, z której korzystać może każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych.
Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, póz. 872 ze zm.) nieruchomości pozostające w dniu [...] 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego takich nieruchomości, stanowi ostateczna decyzja Wojewody.
Dopiero zatem w przypadku ewentualnego uzyskania stosownej decyzji i wpisu do księgi wieczystej, będzie mogła Gmina wnosić o zmianę ewidencji gruntów i dostosowanie jej do stanu prawnego. W postępowaniu ewidencyjnym zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych organy ewidencji nie mogą samodzielnie ustalać tytułów własności.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI