III SA/KR 906/24

III SA/Kr 906/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-10-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący/
Janusz Kasprzycki
Magdalena Gawlikowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1465
Art. 235
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1836
par. 7  i par. 8
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2024 r. sprawy ze skargi Zakładów [...] " B." S.A. w B. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 2 kwietnia 2024 r., nr NP.9081.2.41.2023 w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 2 kwietnia 2024 r., nr NP.9081.2.41.2023 Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpoznaniu odwołania Zakładów [...] "B." S.A. w B. (dalej strona skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Olkuszu (dalej: PPIS w Olkuszu) Nr 6 z 29 maja 2023 r., w przedmiocie stwierdzenia u J. P. (dalej uczestnik) choroby zawodowej - obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo - nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Organ pierwszej instancji decyzją z 29 maja 2023 r. orzekł jak wyżej.
Od powyższej decyzji strona skarżąca wniosła odwołanie. Zarzuciła w nim naruszenie:
- § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrowa z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez uznanie, iż w przypadku uczestnika wystąpiła przesłanka upoważniająca do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w postaci obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego, spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 3 kHz w okresie wskazanym w poz. 21 załącznika do ww. rozporządzenia podczas, gdy uczestnik zakończył pracę i nie był narażony na hałas w miejscu pracy od 22 marca 2023 r., a więc po upływie 2 lat od dnia udokumentowania wystąpienia objawów;
- § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w związku z pozycją nr 21 załącznika "Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym" w zakresie okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej z poz. 21 pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, poprzez uznanie, iż w przypadku uczestnika wystąpiła przesłanka upoważniająca do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w postaci obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego łub czuciowo - nerwowego spowodowanego hałasem wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym obliczonym jako średnią arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 3 kHz w okresie wskazanym w poz. 21 załącznika do ww. rozporządzenia podczas, gdy uczestnik zakończył pracę i nie był narażony na hałas w miejscu pracy od 22 marca 2023 r., a więc po upływie 2 lat od dnia udokumentowania wystąpienia objawów;
- art. 7 i art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego w zakresie w jakim organ powinien to uczynić z urzędu m. in. przez zaniechanie uzyskania opinii niezależnego podmiotu co do zakresu i przyczyn powstania u uczestnika schorzenia słuchu, z jednoczesnym jasnym i logicznym wyjaśnieniem zaistniałych rozbieżności w dotychczasowych wynikach badania i orzeczeniach wydanych w okresie niespełna roku czasu ( 25.04.2023 r. i 8.07.2021 r.), w szczególności uwzględniając okoliczność, że wyniki badań stanowiące podstawę wydanych orzeczeń znacząco różnią się od siebie w stopniu decydującym o kwalifikacji ubytku słuchu, jako choroby zawodowej w rozumieniu właściwych przepisów prawa;
- art. 84 § 1 k.p.a. poprzez brak uzyskania opinii innej placówki (jednostki orzeczniczej), w sytuacji, gdy wyniki badań jakimi dysponuje organ I instancji są odmienne i nawzajem się wykluczają w zakresie stopnia ubytku kwalifikującego tub dyskwalifikującego uznanie tego ubytku za chorobę zawodową, względnie wyjaśnienia rozbieżności w wydanych orzeczeniach;
- art. 80 k.p.a., poprzez oparcie się wyłącznie na orzeczeniu lekarskim z dnia 25.04.2023 r. (wydanego przez IMP w Łodzi) z pominięciem dalszych dowodów zgromadzonych w toku postępowania, a także pominięcie faktu rozbieżności orzeczeń lekarskich co do rozstrzygnięcia i zawartych w nim wyników badań, pomimo, że wyniki badań powołane w ww. orzeczeniach wykonano w okresie niespełna roku, a wskazywały one diametralnie różne wartości ubytku słuchu, które determinowały uznanie/odmowę uznania ubytku słuchu za chorobę zawodową w świetle rozporządzenia.
Strona skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia wydanego przez Kierownika Oddziału Spraw Osobowych [...] "B." S.A. w B., zawierającego zestawienie dniówek przepracowanych przez uczestnika w okresie 2021 r. - 2022 r. oraz rozliczenia czasu pracy (dniówek) - wydruk z systemu elektronicznego/oprogramowania strony skarżącej.
Ponadto strona skarżąca wniosła, aby organ II instancji, w ramach rozpoznawanego odwołania wskazał na konieczność zwrócenia się przez organ I instancji o przeprowadzenie badań przez inną niezależną jednostkę orzeczniczą w zakresie wskazania ubytku słuchu uczestnika i stwierdzenia lub odmowy stwierdzenia choroby zawodowej, a w jej ramach, wyjaśnienia rozbieżności w badaniach słuchu wykonanych w poprzednich orzeczeniach lekarskich.
Decyzją z 2 kwietnia 2024 r., nr NP.9081.2.41.2023 Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia odnośnie ustalonego w sprawie stanu faktycznego wskazano, że uczestnik zatrudniony był u strony skarżącej na następujących stanowiskach pracy:
- od 18 września 1984 r. do 28 lutego 1985 r. stażysta p/z - praca polegała na wykonywaniu: obudowy i przebudowy wyrobisk (z wykorzystaniem głównie obudowy kotwowej i/lub sporadycznie podporowej), kasztów, zawarć i innych typów zabezpieczeń, montażu i demontażu rurociągów technologicznych i urządzeń wentylacji odrębnej, prac związanych z obrywką wyrobisk, kontroli stanu obudowy, prac za i wyładunkowych materiałów niezbędnych w cyklu produkcyjnym. Praca wykonywana była ręcznie lub przy pomocy narzędzi, urządzeń oraz z wykorzystaniem maszyn pomocniczych typu: SWS - Samojezdny Wóz Strzałowy; ŁK-1- ładowarka kopalniana służąca do transportu materiałów i prac pomocniczych; klucze, łomy, kilofy, nabijarki drewniane, piły ręczne, młotki, siekiery, młotki pneumatyczne, itp.;
- od 1 marca 1985 r. do 31 października 1986 r. ślusarz mechanik maszyn i urządzeń górniczych p/z - praca polegała na wykonywaniu remontów, kontroli konserwacji i naprawie: stacji załadowczych, szybików zsypczych, wentylatorów głównych wraz z urządzeniami, urządzeń podsadzki, rurociągów. Ponadto w zakres wykonywanych obowiązków wchodziło: obsługa, naprawianie i remont pomp głównego odwadniania wraz z oprzyrządowaniem, remont i naprawa wozów kopalnianych oraz prace transportowe materiałów i narzędzi. Prace wykonywane były ręcznie lub przy pomocy narzędzi, urządzeń i maszyn pomocniczych typu: lampa RC-12, suwnice, wciągarki ręczne łańcuchowe, podnośniki ręczne i hydrauliczne, pompy odwadniania wraz z armaturą, lokomotywy, wiertarki itp.;
- od 1 listopada 1986 r. do 30 listopada 1990 r. sygnalista p/z - praca polegała na obsłudze sygnalizacji szybowej oraz urządzeń przyszybowych szybów zjazdowo- wydobywczych, przeprowadzaniu napraw bieżących i konserwacji urządzeń przyszybowych. Ponadto w zakres wykonywanych czynności wchodziło: prace remontowe, konserwacyjne i naprawy bieżące stacji załadowczych, usuwanie uszkodzenia sieci rurociągów sprężonego powietrza i wodnych oraz prowadzenie prac transportowych materiałów i narzędzi. Prace wykonywane były ręcznie lub przy pomocy narzędzi, urządzeń i maszyn pomocniczych typu: lampy RC-12, wciągarki ręczne łańcuchowe, podnośniki ręczne i hydrauliczne, lokomotywy, wiertarki, szlifierki, sygnalizacja szybowa, urządzenia przyszybowe kolejki, zapychaki, zapory, wywroty;
- od 1 grudnia 1990 r. do 2 sierpnia 1991 r. młodszy górnik p/z - zakres wykonywanych czynności obejmował czynności opisane na stanowisku stażysty p/z;
- od 4 lutego 1992 r. do 30 września 2004 r. - aparatowy urządzeń technologicznych ługowni -1;
- od 1 stycznia 2005 r. do 31 maja 2005 r. aparaturowy urządzeń technologicznych ługowni - II;
- od 14 listopada 2005 r. 28 lutego 2006 r. aparaturowy urządzeń technologicznych ługowni - II;
- od 1 marca 2006 r. do 30 czerwca 2011 r. aparaturowy urządzeń technologicznych ściągacz II;
- od 1 lipca 2011 r. do 31 marca 2017 r. aparaturowy urządzeń technologicznych - ściągacz I;
- od 1 kwietnia 2017 r. do 30 kwietnia 2021 r. aparaturowy urządzeń technologicznych - ściągacz II;
- od 1 maja 2021 r. do nadal aparaturowy urządzeń technologicznych ługowni.
Zakres wykonywanych czynności na stanowisku aparaturowego urządzeń technologicznych ługowni obejmował: obsługę maszyn, urządzeń i instalacji zlokalizowanych w oddziale ługowni. Pracownik obsługiwał m.in. urządzenia filtracyjne (prasy Hoescha, Blechera), chłodnie Hamona, filtry LAROX, ługowniki, zbiorniki, zagęszczacze i sedymentatory, transport blendy prażonej - podajniki komorowe, pompy Fullera, węzły wykwaszania szlamu z pras R&B, obsługa urządzeń filtracyjnych (prasy płytowe, próżniowy filtr dyskowy, próżniowy filtr taśmowy) i inne.
Zakres czynności na stanowisku aparaturowego urządzeń technologicznych - ściągacz obejmował: czynności podstawowe tj. transport wciągnikiem (z elektrowciągiem) zestawów katod z cynkiem z wanien elektrolitycznych na stanowisko ściągania cynku, obijanie łopatką katody i ściąganie cynku, odkładanie blachy cynkowej na wózki transportowe, czyszczenie ręczne szyn prądowych oraz kontaktów miedzianych oraz czynności dodatkowe tj. czyszczenie wylewek z rurociągu głównego do poszczególnych wanien przy pomocy narzędzi ręcznych, myce kaskad i pomostu roboczego, szczotkowanie katod, czyszczenie anod, prace porządkowe, usuwanie zwarć między elektrodowych.
W okresie od 3 sierpnia 1991 r. do 29 stycznia 1992 r. uczestnik przebywał na świadczeniu rehabilitacyjnym, natomiast w okresie od 1 października 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. oraz od 1 czerwca 2005 r. do 13 listopada 2005 r. – na urlopie bezpłatnym.
Wyniki pomiarów hałasu na ww. stanowiskach kształtowały się następująco:
- stażysta p/z - 1985 r. - poziom hałasu 101 dB (70-105);
- ślusarz mechanik maszyn i urządzeń górniczych p/z - brak danych;
- sygnalista na podszybiu p/z - 1986 r. poziom hałasu 94 dB (92-96); 1987 r. - poziom hałasu 90 dB (70-91); 1989 r. poziom hałasu 79 dB (65-82);
- młodszy górnik p/z - 1991 r. poziom hałasu 86 dB (68-104);
- aparaturowy urządzeń technologicznych ługowni I - 2001 r. - poziom hałasu 81,3 dB;
- aparaturowy urządzeń technologicznych ługowni II - brak danych;
- aparaturowy urządzeń technologicznych ściągacz II - 2006 r. poziom hałasu 84,0 dB; 2007 r. poziom hałasu 85,0 dB; 2008 r. poziom hałasu 85,0 dB; 2010 r. poziom hałasu 85,0 dB;
- aparaturowy urządzeń technologicznych ściągacz I - 2011 r. poziom hałasu 84,9 dB; 2012 r. poziom hałasu 84,8 dB; 2013 r. poziom hałasu 84,9 dB; 2014 r. poziom hałasu 84,4 dB; 2015 r. poziom hałasu 84,8 dB; 2016 r. poziom hałasu 84,8 dB;
- aparaturowy urządzeń technologicznych ściągacz II - 2017 r. poziom hałasu 84,2 dB; 2019 r. poziom hałasu 83,1 dB; 2020 r. poziom hałasu 82,9 dB;
- aparaturowy urządzeń technologicznych ługowni - 2021 r. poziom hałasu 82,7 dB.
Analiza narażenia zawodowego przeprowadzona przez PPIS w Olkuszu, wykazała, iż w latach 1985 - 1987 oraz w 1991 r. uczestnik pracował w narażeniu na hałas ponadnormatywny. W pozostałym okresie zatrudnienia pracował w narażeniu na hałas poniżej lub równy wartości NDN (85 dB). Przez okres aktywności zawodowej pracował w ekspozycji na hałas, przekraczający próg działania (80 dB). Wobec powyższego, organ stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku nie można wykluczyć narażenia uczestnika na poziomy hałasu stwarzające ryzyko uszkodzenia słuchu.
Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie 8 lipca 2022 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u uczestnika pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz (poz. 21 wykazu chorób zawodowych).
W uzasadnieniu orzeczenia jednostka orzecznicza I stopnia wskazała, że w wywiadzie (listopad 2021 r.) pacjent zgłaszał szumy uszne oraz pogarszający się od około 15 lat słuch, głównie po stronie lewej. W ramach postępowania diagnostyczno - orzeczniczego przeprowadzono badanie ogólnolekarskie, diagnostykę laryngologiczno - audiologiczną, badanie laboratoryjne, badanie EKG, zapoznano się z dostarczoną dokumentacją otolaryngologiczną oraz dokonano analizy narażenia zawodowego pod kątem narażenia na hałas. Wykonana diagnostyka wykazała ślimakową lokalizację niedosłuchu. Stwierdzone u pacjenta podwyższenie progu słuchu w audiometrii tonalnej, obliczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości 1, 2 i 3 kHz wynosi UP=43 dB, UL=53 dB. Uznano, że wielkość ubytku słuchu dla ucha prawego nie spełnia wymagań określonych rozporządzeniem i brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu.
W trybie odwoławczym uczestnik został skierowany do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. Jednostka orzecznicza II stopnia 25 kwietnia 2023 r. wydała orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu u uczestnika choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz " (poz. 21 wykazu chorób zawodowych). W uzasadnieniu podano, iż "(...) Przy przyjęciu do Oddziału Chorób Zawodowych IMP w Łodzi w dniu 6 marca 2023 r. uczestnik zgłaszał stopniowo postępujące pogorszenie słuchu od ok. 15 lat, początkowo w uchu lewym, około 5 lat później dołączyły takie same dolegliwości w uchu prawym, z nasileniem od ok. 4-5 lat oraz szumy uszne. Ponadto, zgłaszał ból głowy podczas narażenia na długotrwały hałas, negował przewlekłe (w tym ropne) zapalenie uszu i urazy głowy. Nie stosuje protezowania słuchu. Przeprowadzone kompleksowe badania audiologiczne obejmujące trzykrotne badanie audiometrii tonalnej wykazały, że wielkość średniego uszkodzenia słuchu u badanego obecnie wynosi w uchu prawym 50 dB i w uchu lewym 53,3 dB. Na podstawie konsultacji laryngologicznej rozpoznano obustronny odbiorczy ubytek słuchu (...). Analiza dostępnej dokumentacji dotyczącej narażenia zawodowego wykazała, że uczestnik na stanowiskach pracy w Zakładach [...] "B." S.A. w B. był narażony na hałas o częstotliwościach, które mogą powodować uszkodzenie słuchu (t.j. >80 dB). Mając na uwadze powyższe oraz fakt rozpoznania u badanego obustronnego odbiorczego niedosłuchu o wielkości 50 dB w uchu lepiej słyszącym (UP), spełniającego kryterium ilościowe i jakościowe określone w rozporządzeniu, wywiedziono zawodową etiologię omawianego schorzenia. Reasumując, w oparciu o analizę dokumentacji medycznej oraz dotyczącej narażenia zawodowego stwierdzono, że istnieją podstawy do rozpoznania u uczestnika choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego łub czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz (poz. 21 wykazu chorób zawodowych, rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych).
W toku postępowania odwoławczego uzupełniono materiał dowodowy min. w zakresie karty oceny narażenia zawodowego i dokumentacji medycznej z badań profilaktycznych. Zwrócono się również do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z prośbą o wydanie dodatkowej opinii medycznej w sprawie choroby zawodowej uczestnika w kwestii typu niedosłuchu.
Ponadto organ odwoławczy zwrócił się z prośbą o wyjaśnienie przyczyn rozbieżności w dokonanych rozpoznaniach przez jednostkę I i II szczebla diagnostycznego i wydaniu dwóch różnych orzeczeń lekarskich w niespełna rocznym odstępie czasu. MPWIS poprosił również o wyjaśnienie kwestii różnic w stwierdzonych ubytkach słuchu pomiędzy badaniem w MOMP, a jednostką orzeczniczą II stopnia oraz wyjaśnienia okoliczności pogorszenia słuchu w niespełna rocznym okresie czasu oraz po zakończeniu pracy w narażeniu (uczestnik nie świadczy pracy od dnia 23 marca 2021 r.).
W odpowiedzi z dnia 22 listopada 2023 r. Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w Krakowie poinformował, iż po zapoznaniu się z dostarczoną dokumentacją nie znajduje podstaw do zmiany treści orzeczenia nr [...] z dnia 8 lipca 2022 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Wielkość stwierdzanego, w trakcie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, u pacjenta niedosłuchu w zakresie ucha lepiej słyszącego (ucho prawe 43 dB) nie spełniała kryteriów do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu niezależnie od rodzaju narażenia.
Instytut Medycyny Pracy w Łodzi w piśmie z 9 listopada 2023 r. poinformował, że w odniesieniu do rozbieżności w postawionych rozpoznaniach i orzeczeniach lekarskich, tj. wydanym przez MOMP w Krakowie z 8 lipca 2022 r. i wydanym przez IMP w Łodzi z 25 kwietnia 2023 r., w niespełna rocznym odstępie czasu, różnica w wynikach badań słuchu przeprowadzonych w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia, jest możliwa z uwagi na subiektywny charakter badania audiometrycznego, na który wpływ ma współpraca z pacjentem podczas badania i jego stan psychofizyczny. Niemniej biorąc pod uwagę wieloletnie narażenie na hałas mogący powodować uszkodzenie słuchu (>80 dB), osiągnięcie zbliżonych wartości progów słuchu w badaniach wykonanych w okresie roku nie budzi wątpliwości. Zwrócono uwagę, że w wynikach badań wykonanych w MOMP w Krakowie, do osiągnięcia kryterium ilościowego do rozpoznania zawodowej choroby słuchu zabrakły tylko 2 dB. Z uwagi na duże rozbieżności w wynikach próby SISI (wynik z dnia 7 marca 2023 r. rozbieżna dla 2 kHz 0%, dla 4 kHz w UP 80%), która służy do różnicowania niedosłuchu odbiorczego ślimakowego i pozaślimakowego, nie można jednoznacznie określić rodzaju stwierdzonego niedosłuchu, co nie ma znaczenia orzeczniczego. Zgodnie z wykazem chorób zawodowych, ubytek słuchu o etiologii zawodowej jest definiowany jako "obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz. Określenie "ubytek słuchu spowodowany hałasem" oznacza, że ma on charakter odbiorczy - ślimakowy lub czuciowo-nerwowy. W omawianym przypadku zostały spełnione kryteria ww. definicji, co dało podstawę do rozpoznania choroby zawodowej: niedosłuch jest trwały, odbiorczy typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego, spowodowany przez hałas wielkości 45 dB w uchu lepiej słyszącym.
W odniesieniu do dokonanej weryfikacji karty oceny narażenia zawodowego, jednostka orzecznicza II stopnia poinformowała, że wprowadzone zmiany nie wpływają na treść wydanego orzeczenia nr [...] z dnia 24 kwietnia 2023 r.
W kolejnym piśmie z 4 marca 2024 r. do organu wpłynęła odpowiedź z Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, w której wskazano, że po analizie całości dokumentacji medycznej, w tym nadesłanych orzeczeń z badań profilaktycznych oraz załączonych audiogramów, jednostka orzecznicza wyjaśniła ponownie, że osiągnięcie zbliżonych wartości progów słuchu w badaniach wykonanych w okresie ok. roku nie budzi wątpliwości, biorąc pod uwagę wieloletnie narażenie na hałas mogący powodować uszkodzenie słuchu. Różnica w wynikach badań słuchu przeprowadzonych w jednostkach orzeczniczych I i II stopnia budząca wątpliwości (UP 43 dB w lipcu 2022 r. oraz UP 50 dB w kwietniu 2023 r.) jest możliwa z uwagi na subiektywny charakter badania audiometrycznego, na który wpływ ma współpraca z pacjentem podczas badania i jego stan psychofizyczny. Mając na uwadze zarzut pracodawcy, że udokumentowanie objawów choroby nastąpiło po upływie okresu dwóch lat od ustania narażenia (t.j. 21 marca 2021 r.), jednostka orzecznicza wyjaśniła, iż datą udokumentowania objawów jest data wykonania badania audiometrycznego obrazującego ubytek słuchu tj. 6 marca 2023 r., a nie data wydania opinii orzeczniczej. Wobec powyższego, wyżej wymieniony okres nie został przekroczony. W konsekwencji jednostka orzecznicza II stopnia podtrzymała stanowisko orzecznicze zawarte w wydanym przez nią w dniu 25 kwietnia 2023 r. orzeczeniu o nr [...].
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy przyjął za podstawę rozstrzygnięcia rozpoznanie jednostki II stopnia diagnostycznego - Instytutu Medycyny Pracy Łodzi, której orzeczenie jest merytorycznie ostateczne. Uznano, że wydane w przedmiotowej sprawie orzeczenie lekarskie oraz opinie uzupełniające Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi - placówki naukowo-badawczej zajmującej się problematyką zdrowia publicznego, zdrowia środowiskowego oraz wszelkimi dziedzinami związanymi z szeroko rozumianą medycyną pracy, rozstrzygającej w sprawach spornych i wątpliwych, są jasno i wyczerpująco uzasadnione.
W dalszej części decyzji organ odniósł się do zarzutów odwołania uznając je za bezpodstawne.
Na powyższą decyzję strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na legalność i zgodność z przepisami zaskarżonej decyzji, a to:
1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 i 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego w zakresie w jakim organ powinien to uczynić z urzędu i nie podjęcie czynności zmierzających do wyczerpującego i nie budzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego sprawy m.in. poprzez:
- zaniechanie uzyskania kolejnej opinii jednostki orzeczniczej II stopnia, innej aniżeli Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, w sytuacji gdy wydane uprzednio opinie jednostki orzeczniczej I i II stopnia były diametralnie odmienne w zakresie wielkości ubytku słuchu i uznania lub braku uznania choroby zawodowej u uczestnika, a wyjaśnienia udzielone przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (tj. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi), w szczególności w zakresie różnic w przeprowadzonych badaniach budzi poważne wątpliwości, jako że wg wyjaśnień jednostki orzeczniczej II stopnia były one oparte w szczególności na kryteriach subiektywnych i zależnych od osoby badanej, w tym sposobu i woli jego współpracy z personel;
- poprzez brak wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o przeprowadzenie dalszych badań o charakterze obiektywnym, niezależnych od subiektywnych elementów badania uprzednio przeprowadzonego przez tą jednostkę, w sytuacji gdy istnieją takie obiektywne metody badania słuchu, które w szczególności nie wymagają współpracy z badanym, a wyjaśnienia jednostki orzeczniczej II stopnia co do rozbieżności w badaniach wskazują, iż ich wynik nie był obiektywny, jako uzależniony od współpracy z osobą badaną (zainteresowanej określonym wynikiem badania) oraz od jego stanu psychofizycznego;
- poprzez brak wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o udzielenie dalszych wyjaśnień i konsultacji, a w ramach nich wyjaśnienie w jakim stopniu kryteria subiektywne i zależne od osoby badanej, w tym co współpracy badanego z personelem badającym oraz od jego stan psychofizyczny w chwili badania wpływał lub mógł wpłynąć na wyniki badania i stwierdzony w ich ramach ubytek słuchu, jak też czy istnieją inne formy/rodzaje badań umożliwiające obiektywne stwierdzenie wartości rzeczywistego ubytku słuchu badanego;
- bezrefleksyjne przyjęcie, iż świadczenie przez wiele lat pracy w warunkach poniżej progu NDS (85dB) uprawniało jednostkę orzeczniczą II stopnia do uznania, iż ubytek słuchu stanowi chorobę zawodową, w sytuacji gdy we wskazanym okresie badany nie pracował w warunkach przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu ustalonych właściwymi przepisami, a orzeczenia lekarskie i wyniki badań nie wskazują jakie konkretnie okoliczności warunkują uznanie u uczestnika choroby zawodowej mimo braku przekroczenia NDS, a nadto przez nie podjęcie działań zmierzających do ustalenia dlaczego konkretnie u uczestnika wystąpiły przesłanki uznania choroby zawodowej mimo wykonywania pracy w warunkach nieprzekraczających dopuszczalnych norm hałasu;
- poprzez bezrefleksyjne przyjęcie, iż w okresie po ustaniu pracy zawodowej u uczestnika ubytek słuchu mógł się pogłębiać, w sytuacji gdy ubytek słuchu nie zwiększa się po ustaniu ryzyka (narażenia na hałas) a nadto przez nie podjęcie działań zmierzających do ustalenia dlaczego konkretnie u uczestnika mogło dojść do zwiększenia się wielkości ubytku słuchu w okresie po ustaniu zatrudnienia w sytuacji braku występowania narażenia zawodowego na hałas w tym okresie, a nadto niewyjaśnienie tych okoliczności w ramach wyjaśnień i konsultacji z jednostką orzeczniczą II stopnia.
2) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i zaniechanie zweryfikowania prawidłowości badania i wyjaśnień jednostki orzeczniczej II stopnia choćby poprzez żądanie przeprowadzenia przez tę jednostkę orzeczniczą dalszych obiektywnych badań i udzielenia dalszych wyjaśnień/konsultacji związanych z subiektywnym przeprowadzeniem badania, jak też okoliczności pogarszania się słuchu u uczestnika mimo braku przekroczenia norm hałasu w miejscu pracy oraz przy braku narażenia na hałas w okresie po ustaniu zatrudnienia, w sytuacji gdy (1) wyjaśnienia jednostki orzeczniczej II stopnia sprowadzały się do dopuszczalności stwierdzenia ubytku słuchu na poziomie warunkującym uznanie go za chorobę zawodową li wyłącznie z uwagi na okoliczności subiektywne, zależne od osoby badanego lub chwilowej jego dyspozycji psychofizycznej oraz sposobu jego współpracy z personelem, a nie na kryteriach obiektywnych jakie powinny decydować o prawidłowości badania i obiektywnym stwierdzeniu wystąpienia lub braku wystąpienia choroby zawodowej, a ponadto (2) w sytuacji gdy w miejscu pracy Pana J. P. (od wielu lat) nie było przekroczonych norm hałasu a po ustaniu pracy zawodowej w/w nie był w narażony na hałas;
3) art. 80 k.p.a.
- poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego i uznaniu za wiarygodne i wyjaśnione okoliczności wskazanych przez organ II instancji w zakresie różnic w wynikach badań jednostek orzeczniczych, które to wyjaśnienia ze strony jednostki orzeczniczej II stopnia sprowadzały się do stwierdzenia, że charakter i wyniki badania są subiektywne i uzależnione od współpracy z pacjentem oraz jego stanem psychofizycznym, w sytuacji gdy o stwierdzeniu ubytku słuchu w stopniu uprawniającym do uznania go za chorobę zawodową winny decydować kryteria i badania obiektywne, a nie przesłanki i podstawy subiektywne leżące po stronie personelu badającego lub osoby badanej zainteresowanej jego wynikiem;
- poprzez oparcie się wyłącznie na orzeczeniu lekarskim z dnia 25.04.2023 r. (wydanym przez IMP w Łodzi) z pominięciem dalszych dowodów zgromadzonych w toku postępowania, a także pominięcie faktu rozbieżności orzeczeń lekarskich co do rozstrzygnięcia i zawartych w nim wyników badań, pomimo, że wyniki badań powołane w w/w orzeczeniach wykonano w okresie niespełna roku, a wskazywały one diametralnie różne wartości ubytku słuchu, które determinowały uznanie/odmowę uznania ubytku słuchu za chorobę zawodową w świetle rozporządzenia i jednocześnie jednostka orzecznicza II stopnia w złożonych wyjaśnieniach co do prawidłowości badania i zaistniałych różnic podała, że wykonane przez nią badania były subiektywne i uzależnione również od osoby badanej (zainteresowanej określonym wynikiem badania), co wskazuje, że badanie jednostki orzeczniczej II stopnia i wydane na ich podstawie orzeczenie tej jednostki nie stanowią o obiektywnym stwierdzeniu wartości ubytku słuchu i występowania choroby zawodowej, a tym samym, iż orzeczenie wydane przez jednostkę orzeczniczą II stopnia nie mogło stanowić podstawy stwierdzenia choroby zawodowej, tym bardziej uwzględniając brak merytorycznych wyjaśnień wskazujących na prawidłowość ustalonego ubytku słuchu przez tą jednostkę;
4) § 8 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez jego niezastosowanie względnie niewłaściwe zastosowanie polegające na niewystąpieniu o udzielenie wyjaśnień, przeprowadzenie dalszych konsultacji oraz dodatkowych badań w zakresie koniecznym do ustalenia istnienia choroby zawodowej u uczestnika, w tym poprzez stwierdzenie w sposób obiektywny, a nie subiektywny, wielkości ubytku słuchu u ww., jak też ustalenia jakie konkretne okoliczności związane z osobą uczestnika uzasadniały stwierdzenie choroby zawodowej mimo nieprzekroczenia dopuszczalnych norm hałasu w miejscu pracy oraz braku narażenia na hałas w okresie po ustaniu zatrudnienia, podczas gdy organ winien usunąć wszelkie rozbieżności w zgromadzonym materiale dowodowym tym bardziej, iż udzielone wyjaśnienia i orzeczenia lekarskie jednostki orzeczniczej II stopnia nie pozwalały na logiczne i obiektywne stwierdzenie, że u uczestnika wystąpiła choroba zawodowa. W ww. zakresie organ winien ustalić również, czy istnieją możliwości przeprowadzenia badań obiektywnych i takich badań zażądać, jak też dokonać ustaleń jakie są konkretne i związane z osobą uczestnika okoliczności, które uprawniały do stwierdzenia choroby zawodowej mimo nieprzekroczenia norm i dlaczego u ww. zwiększał się ubytek słuchu mimo braku narażenia na hałas po ustaniu zatrudnienia.
Ponadto zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
1) § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w zw. z pozycją nr 21 załącznika "Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym" w zakresie okresu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej z poz. 21, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, poprzez uznanie, iż w przypadku uczestnika wystąpiła przesłanka upoważniająca do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w postaci obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo - nerwowego spowodowanego hałasem wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2, 3 kHz w okresie wskazanym w poz. 21 załącznika do w/w rozporządzenia podczas gdy badania te - jak przyznaje jednostka orzecznicza II stopnia - były oparte na kryteriach subiektywnych, zależnych również od osoby uczestnika, a tym samym nie mogły służyć obiektywnemu stwierdzeniu, że wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych miało miejsce przed upływem 2 lat od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym;
2) art. 235 (1) Kodeksu pracy polegające na uznaniu, że w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie uzasadnionym jest prawdopodobieństwem, że ubytek słuchu u uczestnika jest chorobą zawodową spowodowaną działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo zaistniałą w związku ze sposobem wykonywania pracy (tj. wynika z "narażenia zawodowego") podczas gdy uczestnik nie świadczył pracy w warunkach przekroczenia norm NDS, a nadto uwzględniając fakt, że ze względu na brak obiektywnego stwierdzenia wartości ubytku słuchu w subiektywnych badaniach i orzeczenie jednostki orzeczniczej II stopnia wyciągnięcie takiego wniosku było nieuprawnione, a tym samym zachodziły podstawy do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) dalej: p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz.1465), za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje więc zachowanie dwóch wymogów. Pierwszym z nich jest zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób, zaś drugim natomiast – ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy.
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 2352 Kodeksu pracy). Choroba zawodowa, jest więc pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą.
Zgodnie z treścią § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1836) decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Pod pozycją 21 tegoż rozporządzenia jako chorobę zawodową ujęto obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz, zaś okres w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym został określony jako 2 lata.
Zarzut strony skarżącej sprowadzały się zasadniczo do niedokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zdaniem skarżącej organ sanitarny nie wyjaśnił należycie rozbieżności pomiędzy opinią jednostki orzeczniczej I stopnia i II stopnia, gdzie pierwsza z jednostek orzeczniczych, po przeprowadzonych badaniach z lipca 2022 r. (dających wynik UP 43 dB i UL 53) nie stwierdziła objawów przedmiotowej choroby zawodowej, a druga - II w badaniu z 6 marca 2023 r. z wynikiem UP 50 dB i UL 53,3 ustaliła istnienie progu słuchu uprawniające do ustalenia przedmiotowej choroby zawodowej. Formułując zarzuty strona skarżąca zakwestionowała: "pogarszanie" się słuchu uczestnika w okresie między badaniami przez obydwie jednostki orzecznicze, tj. w ciągu kilku miesięcy, w sytuacji gdy uczestnik nie był w tym czasie już narażony na hałas; brak wyjaśnienia diametralnie różnych – zdaniem strony skarżącej wyników badań ucha lepiej słyszącego ustalonych przez obie jednostki orzecznicze oraz zastosowane metodologii, która zdaniem strony skarżącej nie daje obiektywnych wyników.
Sąd nie podzielił zarzutów skargi.
Okoliczności kontrolowanej sprawy wskazują, że udokumentowane objawy chorobowe obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego na poziomie UP – 50 dB, UL – 53 dB, wystąpiły u uczestnika w okresie wynikającym z przepisów rozporządzenia, tj. 2 lat od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Narażenie to ustało 21 marca 2021 r., a badanie audiometryczne obrazujące ww. ubytek słuchu miało miejsce 6 marca 2023 r.
Odnośnie zarzutów skargi dotyczących pojawienia się u uczestnika ubytku słuchu na poziomie uprawniającym do stwierdzenia choroby zawodowej po ustaniu narażenia na hałas, co zdaniem strony skarżącej może wskazywać na pozazawodową etiologię choroby, Sąd zauważa, że przepisy rozporządzenia w przypadku omawianej choroby zawodowej przewidują dwuletni czas na ujawnienie się udokumentowanych objawów chorobowych. Zatem wobec braku ujawnienia się w toku postępowania innych pozazawodowych czynników mogących wywołać przedmiotowy niedosłuch, zarzuty te należy uznać za nieskuteczne. Dodatkowo jednostka orzecznicza II stopnia odnosząc się do tej kwestii w opiniach uzupełniających wskazała na czynnik w postaci wieloletniego narażenia na hałas o wartości 80 dB i więcej, przy dopuszczalnej normie 85 dB. Niekwestionowany stan faktyczny sprawy wskazuje bowiem, że uczestnik ponad 30 lat pracował na różnych stanowiskach w górnictwie, wykonując prace fizyczne ze stałym narażeniem na hałas.
W ocenie Sądu organy inspekcji sanitarnej zasadnie ustaliły też istnienie narażenia zawodowego. W świetle definicji choroby zawodowej nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku pomiędzy warunkami pracy, a stwierdzonym schorzeniem (dolegliwością), albowiem ustawodawca w przepisie tym posłużył się określeniem "z wysokim prawdopodobieństwem". Oznacza to, że w konkretnym przypadku stwierdzenie przez organ inspekcji sanitarnej wystąpienia czynnika szkodliwego w miejscu pracy, skutkującego powstaniem choroby zawodowej, niekoniecznie oznacza, że okoliczność ta musi być potwierdzona bezspornym dowodem. Innymi słowy, nie jest konieczne udowodnienie, że to właśnie takie warunki spowodowały chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych. Stwierdzenie "z wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia jednocześnie organ z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby. Ustalenie bowiem istnienia tego związku jest równoznaczne z brakiem możliwości wykluczenia dominującego wpływu czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy na powstanie choroby, wymienionej w wykazie chorób zawodowych (por. wyroki NSA : z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2502/11, z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. II OSK 748/12, z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. II OSK 708/14,dostępne w CBOSA).
W realiach niniejszej sprawy nie ujawniono i nie wykazano żadnego faktu, który świadczyłby o tym, że powstanie choroby uczestnika, pomimo kilkudziesięcioletniej pracy w warunkach narażających na chorobę, nastąpiło z innych przyczyn, niezwiązanych z zatrudnieniem. Natomiast ustalona w sposób niewątpliwy historia zatrudnienia uczestnika wskazuje, że przez 30 lat wykonywał na różnych stanowiskach pracę w górnictwie, w ciągłym narażeniu na hałas poniżej lub równy wartości normy dopuszczalnej 85 dB (przekraczający próg działania 80 dB), a w latach 1985- 1987 i 1991 pracował w narażeniu na hałas ponadnormatywny.
Sąd zauważa, że organ sanitarny prowadząc postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej zobowiązany jest stosować się do wszelkich zasad postepowania administracyjnego przewidzianych w k.p.a. w tym zasady prawdy obiektywnej ujętej w art. 7 k.p.a., czy też zasad dotyczących gromadzenia i oceny dowodów zawartych w art. 77 i art. 80 k.p.a. Dodatkowo stosownie do § 8 pkt 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.
Organ sanitarny wypełniając ww. zalecenia i dążąc do kompleksowego wyjaśnienia sprawy, w toku postępowania odwoławczego uzupełnił materiał dowodowy w zakresie karty oceny narażenia zawodowego, orzeczeń lekarskich oraz badań audiometrycznych z lat 2021 – 2022. Następnie zwrócił się do obydwu jednostek orzeczniczych celem zweryfikowania wydanych opinii w kontekście uzupełnionego materiału dowodowego. Obydwie jednostki podtrzymały swoje stanowiska (k. 94 i k. 95 a.a.). Jednocześnie jednostka orzecznicza II stopnia odnośnie rozbieżności w rozpoznaniach i orzeczeniach obydwu jednostek, w niespełna rocznym odstępie czasu wyjaśniła, że różnica w wynikach badań słuchu jest możliwa z uwagi na charakter badania audiometrycznego zawierającego czynnik subiektywny, tj. współpraca z pacjentem podczas badania i jego stan psychofizyczny. Niemniej jednak wyjaśniono, że w zakresie ucha lepiej słyszącego różnica była nieznaczna bo jedynie 7 dB, przy czym w przypadku badania wykonanego przez jednostkę orzeczniczą pierwszego stopnia, do progu niedosłuchu uprawniającego do stwierdzenia przedmiotowej choroby zawodowej zabrakło jedynie 2 dB. Jednocześnie nie stwierdzono wpływu uzupełnionego materiału dowodowego na wynik orzeczenia.
Następnie wobec braku pełnego odniesienia się do przekazanej dokumentacji medycznej uczestnika kolejnym pismem (k. 97) organ ponownie zwrócił się do jednostki orzeczniczej II stopnia prosząc jednocześnie o wyjaśnienie kwestii pogarszania się słuchu u uczestnika mimo ustania narażenia na hałas. W odpowiedzi, ponownie wyjaśniono (k. 102 a.a.), że osiągnięcie zbliżonych wartości progów słuchu w badaniach wykonanych w okresie roku nie budzi wątpliwości biorąc pod uwagę wieloletnie narażenie na hałas uczestnika mogące powodować uszkodzenie słuchu. Powtórzono, że różnica jest możliwa z uwagi na subiektywny czynnik w badaniu audiometrycznym. Jednocześnie podtrzymano swoje orzeczenie wobec uzyskanych trakcie diagnostyki w IMP w Łodzi wartości tj. UP 50 dB i UL – 53,3 dB.
Tak uzyskane wyjaśnienia w ocenie Sądu dawały organowi podstawę do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o orzeczenie lekarskie jednostki diagnostycznej II stopnia. Sąd podkreśla, że orzeczenie lekarskie ma charakter opinii biegłego, przy tym organ może oceniać je, w ramach art. 80 k.p.a. przez pryzmat ich kompletności, precyzyjności co do przedstawionych wniosków, jednakże nie jest uprawniony do zakwestionowania stanowiska lekarza orzecznika co do istnienia medycznych przesłanek do uznania danej choroby za chorobę zawodową, bowiem to wykracza poza kompetencje organu.
Sąd zauważa, że rozbieżności między orzeczeniami zostały należycie wyjaśnione. Kilkukrotnie uzupełniano materiał dowodowego poprzez żądanie od jednostek orzeczniczych dodatkowych wyjaśnień, odnośnie szczegółowych i kontrowersyjnych kwestii merytorycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Wydane orzeczenia lekarskie i opinie uzupełniające organ poddał swojej ocenie. Wskazał, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął rozpoznanie jednostki II stopnia, którego orzeczenie jest merytorycznie ostateczne. Uznał, że orzeczenie to wraz z opiniami uzupełniającymi są jasno i wyczerpująco uzasadnione. Podkreślił jednocześnie, że Instytut Medycyny Pracy w Łodzi jest placówką naukowo – badawczą, która rozstrzyga w sprawach spornych i wątpliwych z zakresu medycyny pracy.
W ocenie Sądu tak poczynione ustalenia odpowiadają wymogom k.p.a. w zakresie gromadzenia materiału dowodowego, w tym również wymogom rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Jednocześnie dokonana przez organ ocenia nie nosi znamion dowolności.
Tym samym za nieuzasadnione należało uznać zarzuty skargi dotyczące braku wyjaśnienia diametralnie różnych, zdaniem strony skarżącej, wyników badań uzyskanych przez jednostki orzecznicze obydwu stopni. Jednostka orzecznicza II stopnia nie uznała aby różnice te były diametralnie różne i wyjaśniła, że zbliżone wartości progu słuchu mogą występować w związku ze specyfiką badania audiometrycznego zakładającego element współpracy z pacjentem. Ponadto wskazano, że różnica miedzy wynikami badań przez obie jednostki w zakresie ucha lepiej słyszącego to 7 dB, gdzie w przypadku badań jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia do progu uprawniającego do stwierdzenia choroby zawodowej zabrakło 2 dB.
W tym miejscu, jedynie na marginesie Sąd wskazuje, że z opinii, którą strona skarżąca dołączyła do skargi (k. 30 akt sądowych) wynika, że w przypadku badań audiometrycznych, różnice w granicach 5 dB mieszczą się w granicach błędu pomiaru. W takim przypadku wynik dla ucha prawego na poziomie 50 dB (jednostka orzecznicza II stopnia), nawet przy uwzględnieniu granicy błędu, daje normę uprawniającą do stwierdzenia choroby zawodowej.
Odnośnie kwestionowania prawidłowości zastosowanych przez jednostkę orzeczniczą II stopnia narzędzi diagnostycznych, Sąd zauważa, że stosowane przez jednostki orzecznicze metody diagnostyczne są elementem wiedzy specjalnej, której ani organ sanitarny, ani Sąd nie są władne weryfikować. Z orzeczenia jednostki orzeczniczej II stopnia wynika, że przeprowadzono trzykrotne badanie audiometrii tonalnej, która potwierdziła stopień niedosłuchu ustalony przez tę jednostkę orzeczniczą, dający podstawę do stwierdzenia choroby zawodowej. Sąd nie dostrzega podstaw, aby zarzucić organowi sanitarnemu brak należytego wyjaśnienia kwestii przyjętej metody diagnostycznej przez jednostkę specjalistyczną. Nie można też w ocenie Sądu postawić generalnej tezy, że badanie zawierające w sobie element subiektywny w postaci współpracy z pacjentem, czy też jego stanu psychofizycznego daje z góry niemiarodajne wyniki. Badanie to jest powszechnie stosowane przez jednostki diagnostyczne i inspektor sanitarny nie miał podstaw do powzięcia wątpliwości w tym zakresie. Ponadto w toku postępowania, strona skarżąca mając zapewniony czynny udział i będąc reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie zgłaszała żadnych wątpliwości, czy potrzeby dalszych wyjaśnień w tym zakresie.
Odnośnie powołanych w skardze opinii medycznych, Sąd zauważa, że dotyczą one innych osób i nie można na ich podstawie formułować wniosków ani ocen do sytuacji uczestnika. W przypadku każdej osoby, ustalenie istnienia podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej opiera się na wielu czynnikach, w tym właściwościach osobniczych, zatem w każdym przypadku musi być to rozpatrywane indywidualnie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów uchybień natury procesowej, czy też materialnej, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Organ odwoławczy, działając w poszanowaniu zasad prowadzenia postępowania w przedmiocie chorób zawodowych, prawidłowo zastosował powołane na wstępie przepisy Kodeksu pracy oraz rozporządzenia o chorobach zawodowych. Z tych powodów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.