III SA/Kr 904/24

III SA/Kr 904/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-08-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /sprawozdawca/
Jakub Makuch /przewodniczący/
Janusz Kasprzycki
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
Art. 146  par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 2505
Art. 56
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 340
Art. 15zzb
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant starszy referent Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. w T. na czynność Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 8 czerwca 2021 r. nr WIRP.6333.118.2021.KA w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia wniosku o udzielenie dofinansowania części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenie społeczne I. stwierdza bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia 8 czerwca 2021 r., nr WIRP.6333.118.2021.KA; II. zasądza od Prezydenta Miasta Tarnowa na rzecz strony skarżącej E. Sp. z o.o. w T. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 2 maja 2024 r. E. sp. z o.o. w T. (dalej: skarżąca spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność Powiatowego Urzędu Pracy w Tarnowie polegającą na negatywnie rozpatrzeniu jej wniosku o udzielenie dofinansowania części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19.
Jednocześnie skarżąca spółka wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na czynność Powiatowego Urzędu Pracy w Tarnowie.
Skarżąca spółka wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2021r. wniosła o udzielenie dofinansowania części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19.
W odpowiedzi na wniosek Skarżącej spółki organ w piśmie z dnia 08.06.2021r. wskazał, że we wniosku z dnia 23.04.2021 r. złożone zostało oświadczenie o niezaleganiu z uregulowaniem zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca III kwartału 2019 r. Natomiast z udostępnionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych raportu ZUS U7n zostały pozyskane dane płatnika zawierające informację na temat stanu jego rozliczeń z których wynika, że zalegali Państwo z uregulowaniem składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Pracy na koniec III kwartału 2019 r. Stąd organ negatywnie rozpatrzył wniosek o udzielenie dofinansowania części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19.
Skarżąca spółka zarzuciła zaskarżonej czynności naruszenie:
- art. 15zzb. ust 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywoływania nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 1842 z późn. zm.) poprzez jego błędną wykładnię, przez Powiatowy Urząd Pracy w Tarnowie i przyjęcie, iż na podstawie przedłożonego przez Odwołującego oświadczenia o niezaleganiu z uregulowaniem zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca III kwartału 2019 wynika, iż Odwołujący zalegał z opłaceniem składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Funduszu Pracy na koniec III kwartału 2019 r. w sytuacji gdy Odwołujący na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie tj. na dzień 23.04.2021 r. nie zalegał z opłaceniem ww. składek, a ponadto o ile uznać, że Odwołujący zalegał z opłaceniem ww. składek, to jednak jego zaległość występowała w IV kwartale 2019 r., a nie w III kwartale 2019 r. który został wymieniony w ww. przepisie, jako okres za który podmiot wnioskujący, nie może zalegać z opłaceniem ww. składek, - art. 15zzb. ust 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywoływania nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 1842 z późn. zm.), poprzez błędną wykładnię tego przepisu, przez Powiatowy Urząd Pracy w Tarnowie i odmowę wypłaty wskazanych w tym przepisie środków w sytuacji, gdy zdaniem Odwołującego w pierwszej kolejności, winien zostać wezwany przez ww. organ administracyjny do uregulowania zaległych składek, przed odmową wypłaty dofinansowania, co w niniejszym przypadku nie miało miejsca.
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez błędne rozpatrzenie przez Powiatowy Urząd Pracy w Tarnowie, całości materiału dowodowego, a w szczególności dokumentów przedłożonych przez Odwołującego i pominięcie, iż z przedstawionych dokumentów wynika, że Odwołujący nie zalegał z opłaceniem składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Funduszu Pracy na koniec III kwartału 2019 r.
- art. 7 i 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak pouczenia Odwołującego, przez Powiatowy Urząd Pracy w Tarnowie o możliwości zaskarżenia czynności organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jako innej czynności z zakresu administracji publicznej o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
art. 8 k.p.a., poprzez brak starannego i zgodnego z przepisami prawa, prowadzenia postępowania przez Powiatowy Urząd Pracy, mającego zagwarantować równość wobec prawa, a tym samym podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa.
art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie czynności, podjętej przez Powiatowy Urząd Pracy w Tarnowie, dotyczącej odmowy wypłaty środków na podstawie art. 15zzb. ust 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywoływania nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 1842 z późn. zm.), a tym bardziej brak pouczenia Odwołującego o możliwości odwołania się od tej czynności, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
- art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 15 kpa w zw. z art. 127 kpa poprzez uznanie, iż Odwołującemu, nie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a tym samym pozbawienie Odwołującego, możliwości jakiegokolwiek zakwestionowania czynności, podjętej błędnie przez organ administracyjny.
Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności Powiatowego Urzędu Pracy w Tarnowie w całości oraz przyznanie Odwołującemu, dofinansowania, do kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 w wysokości 78133.92 zł na podstawie art. 15zzb ustawy z dnia 2 marca 2020 r., o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywoływania nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 1842 z późn. zm.).
W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka wskazała, że złożyła do Powiatowego Urzędu Pracy w Tarnowie, wniosek o udzielenie dofinansowania do kosztów wynagrodzeń pracowników oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19 w wysokości 78 133,92 zł. Przedmiotowy wniosek zawierał min. oświadczenie Spółki o niezaleganiu w zapłacie podatków i składek ZUS (pkt 6.5 wniosku). W odpowiedzi skarżąca spółka został wezwany do doręczenia informacji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dotyczących stanu rozliczenia na koniec III kwartału 2019 w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania.
W odpowiedzi na powyższe pismo, w dniu 29.04.2021 r. Spółka złożyła zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ze stycznia 2021 r. i kwietnia 2021 r. o niezaleganiu w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych według stanu na dzień 14.01.2021 r. oraz 26.04.2021 r. oraz zaświadczenie Urzędu Skarbowego o braku zaległości w płaceniu zobowiązań podatkowych na dzień 20.01.2021 oraz 23.04.2021 r. Pomimo przedstawienia w/w dowodów, Powiatowy Urząd Pracy pismem z dnia 8.06.2021 r. znak [....] negatywnie rozpatrzył wniosek Spółki wskazując, iż pomimo przedstawionych, zaświadczeń, Spółka zalegała z uregulowaniem składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Pracy na koniec III kwartału 2019 r.
Skarżąca spółka wskazała, że pismo organu wskazujące na negatywne załatwienie jej wniosku nie zawierało żadnego pouczenia o możliwości odwołania się od jego treści, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Pismem z dnia 21.06.2021 r. skierowanym do Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej Departament Rynku Pracy nr [...], skarżąca spółka zwrócił się o udzielnie jednoznacznej odpowiedzi oraz zweryfikowania stanowiska Powiatowego Urzędu Pracy, co do zasadności i zgodności z prawem, odmowy wypłaty dofinansowania. Pismem z dnia 23.06.2021 r. Ministerstwo Rozwoju Pracy i Technologii Departament Rynku Pracy stwierdziło, iż skoro przedsiębiorca złożył oświadczenie o niezaleganiu, to przedsiębiorca ten odpowiada (w tym także karnie) za złożenie oświadczenia o wskazanej przez niego treści. Co więcej Ministerstwo wskazało, nawet, że w sytuacji, kiedy zaległości w płaceniu składek przez przedsiębiorstwo istniałyby w chwili składania wniosku, to dopuszcza się w pierwszej kolejności, wezwanie przedsiębiorcy do uregulowania zaległości, a dopiero kiedy tego nie uczyni istnieją podstawy do odmowy. W omawianym przypadku na skutek otrzymanej od Powiatowego Urzędu Pracy informacji, Spółka przedstawiła dokumentacje, zgodnie z którą na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie, Spółka nie zalegała z ww. składkami oraz podatkami. Wobec powyższego, Powiatowy Urząd Pracy, nie miał podstaw prawnych do odmowy wypłaty dofinansowania.
Pismem z dnia 24.06.2021 r. skarżąca spółka zwróciła się do Posła na Sejm RP IX Kadencji P. S. o interwencje poselską. W odpowiedzi na powyższe, wskazany powyżej Poseł, skierował swoją interwencje do Wojewódzkiego Urzędu Pracy. Organ ten pismem z dnia 10.08.2021 r. wskazał, iż ostateczną decyzję w sprawie udzielenia wsparcia na podstawie art. 15 zzb ustawy z dnia 2 marca 2020 r., o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywoływania nimi sytuacji kryzysowych, podejmuje starosta, a wszelkie spory w tym zakresie można kierować na drogę postępowania przed sądami powszechnymi.
Pozwem z dnia 14.08.2023 r. skarżąca spółka skierowała przeciwko Urzędowi Miasta Tarnowa oraz Skarbowi Państwa - Powiatowi Tarnowskiemu, pozew do Sądu Rejonowego w Tarnowie, Wydział I Cywilny o zapłatę kwoty 78.134,00 zł tytułem odszkodowania na podstawie art. 417 § 1 k.c. Sprawa była prowadzona w Sądzie, pod sygn. akt. [.....]. Dopiero w toku toczącego się postępowania sądowego w odpowiedzi na pozew, zarówno Urząd Miasta Tarnowa jak i Skarb Pastwa wskazali, iż stroną pozwaną, winien w tym przypadku być Gmina Miasta Tarnowa - Powiatowy Urząd Pracy.
W dniu 10.04.2024 r. Sąd Rejonowy w Tarnowie Wydział I Cywilny, sygn. akt. [...] wydał Wyrok, w którym oddalił żądanie Odwołującego. Wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony Odwołującemu w dniu 25.04.2024 r. Według stanowiska Sądu przedstawionego w pisemnym uzasadnieniem wyroku wynika, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych informacja jak ta, z 8 czerwca 2021 r. Powiatowego Urzędu Pracy w Tarnowie jest aktem administracyjnym o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. polegający kognicji sądów administracyjnych .
Jednocześnie skarżąca spółka wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu wskazano, że powołane powyżej pismo organu, nie zawierało żadnego pouczenia o możliwości odwołania się od jego treści, do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego. Wobec tego Spółka pozostawała w usprawiedliwionym przekonaniu, iż nie może skorzystać z postępowania sądowo- administracyjnego w celu przedstawienia swoich argumentów w sprawie.
Nie zgadzając się jednak z odmową wypłaty kwoty 78 133,92 zł przez Powiatowy Urząd Pracy, pozwem z dnia 14.08.2023 r. Spółka skierowała przeciwko Urzędowi Miasta Tarnowa oraz Skarbowi Państwa - Powiatowi Tarnowskiemu, pozew do Sądu Rejonowego w Tarnowie, Wydział I Cywilny o zapłatę kwoty 78.134,00 zł tytułem odszkodowania na podstawie art. 417 § 1 k.c. W dniu 10.04.2024 r. Sąd Rejonowy w Tarnowie Wydział I Cywilny, sygn. akt. [...] wydał wyrok, w którym oddalił żądanie. Wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej spółce w dniu 25.04.2024r. Według stanowiska Sądu, przedstawionego w pisemnym uzasadnieniem wyroku wynika, iż sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie.
W pierwszej kolejności organ wskazał, że od doręczenia skarżącemu pisemnej informacji o negatywnym sposobie załatwienia wniosku upłynęły 3 lata, a to znacząco przekracza ustawowy termin na złożenia skargi. Dalej organ wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, jest po pierwsze spóźniony, a po drugie nieusprawiedliwiony. Wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu 7 dni o dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Organ podniósł, że skarżący - w osobie Prezesa Zarządu Pana P. W. był obecny na rozprawie sądowej, która odbyła się w dniu 10 kwietnia 2024r. (wydruk eprotokołu). Sąd, oddalając powództwo, w słownym uzasadnieniu podniósł, że akt odmowy zawarcia umowy w niniejszym przypadku - jako akt władczy organu administracji publicznej nie podlega kontroli sądów powszechnych, a zarzuty w tym przedmiocie należy kierować w drodze skargi do sądu administracyjnego.
Organ podkreślił, że sprawa dofinansowania toczyła się w roku 2021, pierwsze orzeczenia sądowe pojawiały się w tym samy roku oraz w latach kolejnych, tymczasem skarżący pozew do sądu złożył dopiero w roku 2023, w zasadzie nie uzasadniając żadnymi obiektywnymi argumentami tak długiego okresu zwłoki. Tymczasem przyjmuje się, że przywrócenie terminu będzie uznane za niezawinione, jeśli doszło do niego na skutek przeszkód nie do przezwyciężenia.
Z kolei jako argument przejawiający za oddaleniem skargi organ podał, że w oparciu o przepis art. 15zze3 ustawy covidowej, na podstawie danych udostępnionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS U7n) zweryfikowano prawdziwość złożonego oświadczenia przez skarżącą spółkę i w efekcie ustalono, że zalegała ona z uregulowaniem składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca III kwartału 2019 r.: zaległość w kwocie 9 380,63 zł, w tym składki na ubezpieczenia społeczne - 6 980,63 zł, składki na ubezpieczenia zdrowotne - 2 055,72 zł, składki na FP i FGŚP - 344,28 zł. W związku z tym wezwano skarżącego do wyjaśnienia rozbieżności i doręczenia informacji (zaświadczenia) z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących stanu rozliczenia na koniec III kwartału 2019 r. W odpowiedzi na wezwanie doręczono zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu 14.01.2021r., w którym wskazano, że skarżący nie zalega w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dzień 20.01.2021r. oraz zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek wydane w dniu 26.04.2021r., w którym wskazano, że skarżący nie zalega w opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dzień 26.04.2021r. Z każdego z doręczonych dokumentów wynikał wprawdzie fakt niezalegania z opłacaniem składek, ale na dzień datowania zaświadczenia, tj. odpowiednio na dzień 20.01.2021r. oraz na dzień 26.04.2021r., które to daty były późniejsze niż koniec III kwartału roku 2019r. Fakt ten zatem nie miał w sprawie żadnego znaczenia. Z tego względu pismem z dnia 8.06.2021 r. poinformowano skarżącego, że złożony wniosek został rozpatrzony negatywnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej czynności Prezydenta Miasta Tarnowa odmowy przyznania dofinansowania określonego w piśmie z dnia 08.06.2021r. pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 340 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą COVID-19.
W pierwszym rzędzie należy rozważyć kwestię odmowy przez Sąd odrzucenia skargi, zgodnie z wnioskiem skarżonego organu zawartym w odpowiedzi na skargę. Sąd doszedł do przekonania, że z uwagi na okoliczności podniesione w skardze oraz wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, w sprawie znajdzie zastosowanie przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeśli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W sytuacji, w której mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że skarżąca spółka bez swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi na przedmiotowy akt. Skarżąca spółka - jak podnosiła w skardze oraz wniosku o przywrócenie terminu i jak wynika z akt administracyjnych - nie została bowiem pouczona o prawie wniesienia skargi do Sądu na czynność organu, a zatem brak pouczenia nie może spowodować dla strony negatywnych konsekwencji w postaci pozbawienia jej prawa do zaskarżenia tej czynności. Ponadto skarżąca podała w skardze okoliczności, które w sposób nie budzący wątpliwości wskazują na to, że nie miała ona świadomości odnośnie możliwości zaskarżenia czynności organu również ze względu na sporny charakter działania organu w niniejszej sprawie, które początkowo traktowane było (również w orzecznictwie) wyłącznie jako odmowa zawarcia umowy cywilnoprawnej, nie podlegająca kognicji sądów administracyjnych. Wskazać należy, że skarżąca spółka podejmowała działania zmierzające do wzruszenia zaskarżonej czynności. Mianowicie pismem z dnia 21.06.2021 r. skierowanym do Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej Departament Rynku Pracy nr [...], skarżąca spółka zwrócił się o udzielnie jednoznacznej odpowiedzi oraz zweryfikowania stanowiska Powiatowego Urzędu Pracy, co do zasadności i zgodności z prawem, odmowy wypłaty dofinansowania. Następnie pismem z dnia 24.06.2021 r. skarżąca spółka zwróciła się do Posła na Sejm RP IX Kadencji P. S. o interwencje poselską. W odpowiedzi na powyższe, skarżącej spółce wskazano, że wszelkie spory w tym zakresie można kierować na drogę postępowania przed sądami powszechnymi.
Pozwem z dnia 14.08.2023 r. skarżąca spółka skierował przeciwko Powiatowego Urzędu Pracy w Tarnowie, pozew do Sądu Rejonowego w Tarnowie, Wydział I Cywilny o zapłatę kwoty 78.134,00 zł tytułem odszkodowania na podstawie art. 417 § 1 k.c. W dniu 10.04.2024 r. Sąd Rejonowy w Tarnowie Wydział I Cywilny, sygn. akt. [...] wydał wyrok, w którym oddalił żądanie skarżącej spółki. Wyrok wraz z uzasadnieniem został jej doręczony w dniu 25.04.2024 r. Ze stanowiska Sądu przedstawionego w pisemnym uzasadnieniem wyroku wynika, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych informacja jak ta, z 8 czerwca 2021 r. Powiatowego Urzędu Pracy w Tarnowie, działającego z upoważnienia Starosty (Prezydenta Miasta na prawach Powiatu) odmawiająca rozpatrzenia wniosku skarżącej spółki o dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz składek na ubezpieczenia społeczne jest aktem administracyjnym o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. polegający, kognicji sądów administracyjnych.
Licząc od 25 kwietnia 2024r. skarżąca spółka w terminie 7 dni założyła skargę do tut. Sądu.
Skarżony organ podnosił w odpowiedzi na skargę, że 7-dniowy termin należy liczyć od dnia wydania orzeczenia przez Sąd Rejonowy w Tarnowie Wydział I Cywilny, tj. od dnia 10 kwietnia 2024r. Sąd nie podzielił tego poglądu. Istotne jest, że wyroki sądów I instancji w momencie ich wydania są nieprawomocne i przysługuje od nich apelacja. Dopiero więc prawomocne rozstrzygnięcie sądu powszechnego w przedmiocie sprawy rodzi skutek rzeczy osądzonej. Skarżąca spółka złożyła skargę do tut. Sądu w momencie, kiedy wyrok sądu powszechnego nie był jeszcze prawomocny.
Dodatkowo należy wskazać, że skarżąca spółka na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2024r. przed tut. Sądem złożyła do akt dwa postanowienia: Postanowienie SKO w Tarnowie (sygn. akt SKO.DG/4131/3/2024) z dnia 19 czerwca 2024r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania od pisma organu z dnia 8 czerwca 2021r. oraz postanowienie SKO w Tarnowie (sygn. akt SKO.DG/4131/4/2024) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania). Świadczy to o podejmowaniu przez skarżącą spółkę kroków prawnych również po ogłoszeniu wyroku przez Sąd Rejonowy w Tarnowie Wydział I Cywilny.
W rozpoznawanej sprawie Sąd na podstawie art. 53 § 2 p.p.s.a. uznał, że wnioskodawca uchybił terminowi do wniesieni skargi do Sądu bez swojej winy, gdyż w piśmie z 8 czerwca 2021 r., w którym poinformowano go o negatywnym rozpoznaniu wniosku nie pouczono strony o możliwości wniesienia od tego rozstrzygnięcia skargi do Sądu. Co więcej skarżąca spółka cały czas starała się dochodzić swoich praw również przed sądem powszechnym działając przy tym bez profesjonalnego pełnomocnika. Tym samym Sąd uznał, że skargę należy rozpoznać.
Na wstępie istotne jest wskazanie, że w niniejszej sprawie formę działania organu administracyjnego należy zakwalifikować jako czynność materialno-techniczną, co jest zgodne z orzecznictwem Naczelnego Sąd Administracyjnego (postanowienie NSA z 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt I GSK 211/21 oraz wyrok NSA z 5.10.2021 r., I GSK 491/21, LEX nr 3267316)
Zgodnie bowiem z art. 15 zzb ust. 1 ustawy COVID-19 starosta może, na podstawie zawartej umowy, przyznać przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń pracowników w rozumieniu art. 15g ust. 4 zdanie pierwsze oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku spadku obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19. Działanie starosty na podstawie art. 15zzb ust. 1 ustawy jest, zatem działaniem z zakresu administracji publicznej, tyle tylko, że z wykorzystaniem pewnych konstrukcji cywilnoprawnych. Istnienie tzw. hybrydowych postępowań czy sytuacji prawnych, w których pierwszy etap ma charakter administracyjnoprawny a podejmowane na tym etapie czynności podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego i dopiero pozytywne zakończenie tego etapu dla wnioskodawcy prowadzi do zawarcia cywilnoprawnej umowy. W przepisie art. 15zzb ust. 1 ustawy użyto zwrotu "starosta może przyznać". Oznacza to, że gdy organ ten zamierza "przyznać" świadczenie, musi zawrzeć umowę, ale najpierw musi zdecydować, że to uczyni. Ustawodawca przemilczał, w jakiej formie ma nastąpić odmowa przyznania świadczenia. Z uwagi na to, że mamy tu do czynienia z dysponowaniem przez starostę środkami z funduszu pracy, nie mamy tu typowej relacji cywilnoprawnej, ale administracyjnoprawną konstrukcję związaną z podejmowaniem aktu w oparciu o ustawowe upoważnienie do dysponowania środkami funduszu. Dopiero w dalszej kolejności, jeżeli starosta dojdzie do wniosku, że chce przekazać pewne środki beneficjentowi, zawiera umowę. W tym działaniu (rozstrzygnięciu), poprzedzającym zawarcie umowy, należy również dopatrywać się władczości administracyjnoprawnej, a rozstrzyganie o tym, że dany podmiot nie spełnia przesłanek, aby zawrzeć z nim umowę, na podstawie, której otrzyma wsparcie, należy uznać za akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Stwierdzenie przez starostę, że w konkretnym przypadku nie zawrze umowy na podstawie art. 15zzb ustawy stanowi rozstrzygnięcie z zakresu administracji publicznej, które ponadto odnosi się do sytuacji prawnej podmiotu wnioskującego o zawarcie takiej umowy. W istocie rzeczy w sprawie mamy do czynienia z dwuetapowością postępowania związanego z przyznaniem świadczenie. Pierwszy etap oparty jest o konstrukcje administracyjnoprawne, natomiast drugi etap stanowi ten cywilnoprawny. Ponadto, skoro "starosta może na podstawie umowy" przyznać dofinansowanie, to organ ten ocenia warunki przyznania dofinansowania i sam kreuje relację prawną a nie jedynie urzeczywistnia obowiązek wynikający już z przepisów prawa przez jego konkretyzację, co odpowiadałoby formule czynności materialno-technicznej. Podzielając to stanowisko, należy stwierdzić jednocześnie, że zaskarżona czynność jest "innym aktem" w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt I GSK 211/21 oraz wyrok NSA z 5.10.2021 r., I GSK 491/21, LEX nr 3267316)
Przechodząc do kwestii merytorycznych, należy wskazać, że istota sporu w sprawie dotyczy interpretacji art. 15zzb ust. 10 ustawy COVID-19. Zgodnie z powołanym przepisem wniosek o dofinansowanie przedsiębiorca składa do powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu na swoją siedzibę, po ogłoszeniu naboru przez dyrektora powiatowego urzędu pracy. We wniosku o przyznanie dofinansowania przedsiębiorca oświadcza o:
1) wystąpieniu u przedsiębiorcy spadku obrotów gospodarczych w wysokości, o której mowa w ust. 4, w związku z zaistnieniem okoliczności, o których mowa w ust. 1;
2) braku przesłanek do ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy, o których mowa w art. 11 lub art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe;
3) niezaleganiu w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca trzeciego kwartału 2019 r.;
4) posiadaniu statusu mikroprzedsiębiorcy, małego albo średniego przedsiębiorcy;
5) zatrudnianiu pracowników objętych wnioskiem;
6) wysokości wynagrodzenia każdego z pracowników objętych wnioskiem i należnych od tego wynagrodzenia składek na ubezpieczenia społeczne;
7) numerze rachunku bankowego albo numerze rachunku prowadzonego w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej właściwego dla prowadzonej działalności gospodarczej.
Część z oświadczeń określonych w art. 15 zzb ust. 10 ustawy COVID-19 statuuje dodatkowe przesłanki, jakie musi spełnić wnioskodawca, aby kwalifikować się do uzyskania przedmiotowego dofinansowania. Jednym z takich dodatkowym warunków jest właśnie niezaleganie w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca trzeciego kwartału 2019 r.
W przedmiotowej sprawie organ odmówił dofinansowania z uwagi na fakt, że skarżąca spółka zalegała z uregulowaniem zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca trzeciego kwartału 2019 r. Skarżąca spółka wprawdzie dostarczyła dokumenty o braku zaległości na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy, ale zaświadczenia o niezaleganiu pochodziły ze stycznia i kwietnia 2021r., a więc na koniec trzeciego kwartału 2019 r. skarżąca spółka posiadał zaległości.
Sąd nie podzielił w tej materii jednak poglądów organu.
Przede wszystkim należy wskazać, że faktycznie z literalnego brzmienia przepisu wynika, że badanie stanu zadłużenia powinno nastąpić na ściśle określony dzień – koniec III kwartału 2019r. Jednak zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie przyjmuje się, że dopuszczalne jest lub wręcz niekiedy konieczne odstąpienie od wykładni literalnej przepisu. Z kolei zastosowanie w niniejszej sprawie wykładni systemowej i celowościowej prowadzi do odmiennych wniosków, a Sąd rozstrzygając sprawę zobligowany jest do stosowania również innych metod interpretacji w sytuacji, gdy zastosowanie wykładni literalnej zmierzałoby do całkowitej niezdatności normy prawnej w praktyce i w konsekwencji niweczyłoby sens i cel całej regulacji ustawowej. Należy bowiem zwrócić uwagę na cel przyznawania na podstawie art. 15 zzb ustawy COVID-19 pomocy przedsiębiorcy, który już wynika z samego brzmienia art. 15zzzh ustawy COVID-19, a więc że wsparcie to stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. Z kolei z uzasadnienia projektu ustawy na podstawie której dodano art. 15 zzb ustawy COVID-19 (IX.299, Zmiana ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw) wynika, że zaistniała potrzeba wprowadzenia szczególnych rozwiązań mających na celu przeciwdziałanie negatywnym skutkom gospodarczym tej sytuacji. Konieczne stało się opracowanie pakietu osłonowego dla firm, zapobiegającego zwłaszcza utracie płynności w ramach prowadzonych przez nie działalności. Przedkładany projekt ustawy pozwoli na uruchomienie nadzwyczajnych instrumentów wspierających przedsiębiorców w tym okresie. Dokonuje on szeregu zmian w specustawie, nie tylko poszerzając i rozwijając niektóre występujące już w niej rozwiązania, ale także wprowadzając nowe mechanizmy. Projekt ten stwierdzał równie, że ogłoszony na terytorium Polski stan epidemiczny wpływa w sposób istotny na nasze życie, w tym na sytuację ekonomiczną firm. W celu złagodzenia negatywnych skutków jakie stan ten wywołuje w działalności przedsiębiorców, w szczególności mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, planowane jest ich wsparcie poprzez:
- dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń pracowników danego przedsiębiorcy oraz należnych od tych wynagrodzeń składek na ubezpieczenia społeczne - w przypadku mikro-, małych i średnich przedsiębiorców zatrudniających pracowników,
- dofinansowanie części kosztów prowadzenia działalności - w przypadku przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną niezatrudniającego pracowników.
Co ciekawe z uzasadnienia projektu nie wynika cel wprowadzeniu terminu – to jest badanie braku zalegania w płatnościach na końca III kwartału 2019r. Należy jednak zwrócić uwagę, że przedsiębiorca w zakresie dofinansowania, o którym mowa w art. 15 zzb ustawy COVID-19 ma obowiązek jedynie składania odpowiednich oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej. Ponadto z celów ustawy kowidowej wynika jednoznacznie, że nadrzędną ideą była pomoc przedsiębiorcy w przetrwaniu trudnego okresu epidemii w Polsce. Chodziło jednak przede wszystkim o udzielenie pomocy tym przedsiębiorcom, którzy nie mają zaległości w regulowaniu zobowiązań publicznoprawnych.
W doktrynie podniesiono, że "należy krytycznie podejść do umieszczenia ich (tychże oświadczeń o niezaleganiu w płatnościach – przyp. Sądu) (i to pośrednio) w ustępie dotyczącym wymogów wniosku o przyznanie dofinansowania, w szczególności że art. 15zzb ustawy COVID-19 (w odróżnieniu od art. 15g ust. 17 ustawy COVID-19) nie zawiera odwołania do ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy. Braku tego nie uzupełnia także żaden przepis ogólny komentowanej ustawy. Tym samym odpowiednie stosownie przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy do świadczeń przewidzianych art. 15zzb ustawy COVID-19 opiera się na wykładni systemowej, znajdując uzasadnienie także w argumentach a completudine oraz a cohaerentia. Przy czym należy podkreślić, że odpowiednie stosowanie przepisów wskazanej ustawy powinno następować w zakresie analogicznym do zakresu przewidzianego w art. 15g ustawy COVID-19 (K. Księżyk [w:] Komentarz do niektórych przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych [w:] Tarcza antykryzysowa 1.0 - 4.0, ustawa o dodatku solidarnościowym i inne regulacje, jako szczególne rozwiązania w prawie pracy, prawie urzędniczym i prawie ubezpieczeń społecznych związane z COVID-19. Komentarz, red. K. W. Baran, Warszawa 2020, art. 15(zzb)). Dalej w tym samym komentarzu trafnie podnosi się, że "w zakresie oświadczenia, o którym mowa w art. 15zzb ust. 10 pkt 3 ustawy COVID-19, należy zauważyć, że w związku z odpowiednim stosowaniem ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy, przepis ten nie wprowadza bezwzględnego warunku braku zaległości podmiotu w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, FGŚP, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy, do końca trzeciego kwartału 2019 r. Tym samym z dofinansowania przewidzianego w art. 15zzb ustawy COVID-19 może skorzystać także zadłużony przedsiębiorca, w sytuacji gdy:
a) zawarł umowę z ZUS lub otrzymał decyzję urzędu skarbowego w sprawie spłaty zadłużenia i terminowo opłaca raty lub korzysta z odroczenia terminu płatności albo
b) zaleganie w regulowaniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, FGŚP lub Fundusz Pracy powstało w okresie spadku obrotów gospodarczych, a przedsiębiorca dołączył do wniosku o przyznanie świadczeń plan spłaty zadłużenia uprawdopodabniający poprawę kondycji finansowej przedsiębiorcy i pełną spłatę zaległości w regulowaniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, FGŚP lub Fundusz Pracy, wraz z kopią wniosku do ZUS o rozłożenie na raty należności z tytułu tych składek lub o odroczenie płatności tych składek" (Ibidem).
Z kolei należy zauważyć, że art. 15 zf ust. 7 ustawy COVID-19 w odniesieniu do innej formy dofinansowania wyraźnie przewiduje, że wymogu, o którym mowa w ust. 1, w zakresie niezalegania w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy (na koniec III kwartału 2019r. – przyp. Sądu), nie stosuje się do pracodawcy będącego przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców w przypadku, gdy:
1) zadłużony przedsiębiorca zawarł umowę z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych lub otrzymał decyzję urzędu skarbowego w sprawie spłaty zadłużenia i terminowo opłaca raty lub korzysta z odroczenia terminu płatności albo
2) zaleganie w regulowaniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Pracy powstało w okresie spadku obrotów gospodarczych, o którym mowa w ust. 1, a przedsiębiorca dołączył do wniosku o przyznanie świadczeń plan spłaty zadłużenia uprawdopodabniający poprawę kondycji finansowej przedsiębiorcy i pełną spłatę zaległości w regulowaniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Pracy, wraz z kopią wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o rozłożenie na raty należności z tytułu tych składek lub o odroczenie płatności tych składek.
Zdaniem Sądu nie należy z tego jednak zapisu art. 15 zf ust. 7 ustawy COVID-19 wyciągać wniosku a contrario w odniesieniu do interpretacji art. 15 zzb ustawy COVID-19, chociaż zostały one wprowadzone do ustawy kowidowej na podstawie tej samej nowelizacji.
Istotne jest bowiem, aby przedsiębiorca składając wniosek o dofinansowanie albo nie zalegał w ogóle w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy, albo wszczęte zostało przez niego postępowanie naprawcze, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 669).
W niniejszej sprawie skarżąca spółka wykazała, że nie zalega w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy. Wykazał więc, że jest przedsiębiorcą, który reguluje swoje zobowiązania publicznoprawne. Nie było więc podstaw do odmowy dofinansowania przez organ na tej formalnej podstawie. Organ powinien więc przeprowadzić badanie merytoryczne, co do spełniania przez skarżąca spółkę pozostałych wymogów przewidzianych w art. 15 zzb ustawy COVID-19.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, sąd uznał za bezskuteczną zaskarżoną czynność, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego określonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).
-----------------------
Dowód:
#
i
4
Dowód:
#