III SA/Kr 899/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku celowego osobie przebywającej w szpitalu psychiatrycznym na podstawie środka zabezpieczającego. Organy administracji obu instancji uznały, że zastosowanie znajduje art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który wyłącza prawo do świadczeń dla osób odbywających karę pozbawienia wolności, stosując ten przepis w drodze analogii. Skarżący argumentował, że jego sytuacja nie jest tożsama z sytuacją skazanego i że w szpitalu nie ma zapewnionych podstawowych środków higieny i odzieży. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przychylił się do skargi, uchylając zaskarżone decyzje. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który jednoznacznie stwierdził niedopuszczalność stosowania analogii na niekorzyść strony w prawie administracyjnym. Sąd podkreślił, że przepis art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej nie obejmuje osób objętych środkami zabezpieczającymi, a sytuacja tych osób nie jest tożsama z sytuacją skazanych, którym zapewnione są podstawowe potrzeby bytowe. Dodatkowo, sąd wskazał na naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej i zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (in dubio pro libertate), poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego i błędną wykładnię przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNiedopuszczalność stosowania analogii na niekorzyść strony w prawie administracyjnym, interpretacja art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w kontekście środków zabezpieczających, znaczenie zasady legalizmu i zasady in dubio pro libertate.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby objętej środkiem zabezpieczającym w zakładzie psychiatrycznym, ale jego zasady dotyczące analogii i legalizmu mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepis art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, wyłączający prawo do świadczeń dla osób odbywających karę pozbawienia wolności, może być stosowany w drodze analogii do osób przebywających w szpitalu psychiatrycznym na podstawie środka zabezpieczającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stosowanie analogii na niekorzyść strony w prawie administracyjnym jest niedopuszczalne. Sytuacja osoby objętej środkiem zabezpieczającym nie jest tożsama z sytuacją osoby odbywającej karę pozbawienia wolności.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie NSA, zgodnie z którym analogia na niekorzyść strony jest niedopuszczalna. Podkreślono, że przepis art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej nie obejmuje osób objętych środkami zabezpieczającymi, a ich sytuacja bytowa i prawna różni się od sytuacji skazanych.
Czy organy administracji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej i zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego i błędną wykładnię przepisów.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na brak ustaleń dotyczących zapewnienia w szpitalu środków czystości, odzieży, dostępu do mediów czy telefonu, co miało istotne znaczenie dla oceny sytuacji skarżącego i zastosowania przepisów prawa materialnego.
Przepisy (9)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Nie obejmuje osób, wobec których zastosowano środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. Stosowanie w drodze analogii jest niedopuszczalne.
Pomocnicze
u.p.s. art. 39 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 7a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (in dubio pro libertate).
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania do organu.
k.k.w. art. 242 § § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy
Określenie 'skazany' może odnosić się do osoby wobec której zastosowano środek zabezpieczający, ale tylko w zakresie regulowanym przepisami części ogólnej kodeksu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność stosowania analogii na niekorzyść strony w prawie administracyjnym. • Sytuacja osoby objętej środkiem zabezpieczającym nie jest tożsama z sytuacją osoby odbywającej karę pozbawienia wolności. • Naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.
Odrzucone argumenty
Organy administracji argumentowały, że art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej ma zastosowanie w drodze analogii do osób objętych środkami zabezpieczającymi. • Organy administracji błędnie zinterpretowały art. 242 k.k.w. w kontekście stosowania pojęcia 'skazany'.
Godne uwagi sformułowania
analogia na niekorzyść strony jest niedopuszczalna • zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (in dubio pro libertate) • organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa
Skład orzekający
Katarzyna Marasek-Zybura
przewodniczący
Janusz Kasprzycki
sprawozdawca
Ewelina Dziuban
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Niedopuszczalność stosowania analogii na niekorzyść strony w prawie administracyjnym, interpretacja art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w kontekście środków zabezpieczających, znaczenie zasady legalizmu i zasady in dubio pro libertate."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby objętej środkiem zabezpieczającym w zakładzie psychiatrycznym, ale jego zasady dotyczące analogii i legalizmu mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest ścisłe przestrzeganie przepisów prawa i unikanie analogii, które mogą naruszać prawa obywateli, nawet w trudnych sytuacjach życiowych. Podkreśla rolę sądów administracyjnych w ochronie praw jednostki.
“Czy pobyt w szpitalu psychiatrycznym pozbawia prawa do pomocy społecznej? Sąd administracyjny odpowiada: nie w drodze analogii!”
Sektor
opieka zdrowotna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.