III SA/KR 877/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę przewoźnika na karę pieniężną za przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu, uznając, że kontrola na placu odpraw celnych była zasadna, a odpowiedzialność przedsiębiorcy jest obiektywna.
Skarga dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorcę za przekroczenie maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu przez kierowcę. Skarżący argumentował, że kontrola odbyła się na terenie niebędącym drogą publiczną i kwestionował właściwość organów. Sąd uznał, że przewóz drogowy obejmuje również postoje na placach odpraw celnych, a odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów jest obiektywna i niezależna od jego winy. Sąd oddalił skargę, podtrzymując decyzję organu o nałożeniu kary.
Sprawa dotyczyła skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 600,00 zł. Kara została nałożona z tytułu przekroczenia maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu przez kierowcę zatrudnionego przez skarżącego. Skarżący podnosił, że kontrola została przeprowadzona na placu odpraw celnych, który nie jest drogą publiczną, a zatem organy celno-skarbowe nie miały prawa przeprowadzać takiej kontroli w tym miejscu. Kwestionował również uzasadnienie decyzji, wskazując na sprzeczności w przepisach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że definicja przewozu drogowego obejmuje podróże odbywane w całości lub części po drogach publicznych, ale również na innych terenach, takich jak place odpraw celnych, od momentu rozpoczęcia przewozu do jego zakończenia. Kontrola na placu odpraw celnych została uznana za prawidłową. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców ma charakter obiektywny. Oznacza to, że przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność niezależnie od swojej winy, a stwierdzenie samego faktu naruszenia jest wystarczające do nałożenia kary. Sąd odwołał się do licznego orzecznictwa NSA, wskazując, że ciężar odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy, który musi zapewnić właściwą organizację pracy i dyscyplinę kierowców. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, uznając, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a uzasadnienia decyzji spełniały wymogi formalne. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, kontrola czasu pracy kierowcy może być przeprowadzona na placu odpraw celnych, ponieważ definicja przewozu drogowego obejmuje również postoje na takich terenach od momentu rozpoczęcia przewozu do jego zakończenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przewóz drogowy nie ogranicza się do samego przejazdu po drogach publicznych, ale obejmuje cały proces transportowy, w tym postoje na placach odpraw celnych. Kontrola w takim miejscu jest dopuszczalna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (27)
Główne
u.t.d. art. 92a § 1 i 7
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92b
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.c.p.k. art. 31 § a ust. 3
Ustawa o czasie pracy kierowców
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.K.A.S. art. 54 § 2 pkt 7
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
u.K.A.S. art. 59 § 1
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
u.t.d. art. 4 § 22 lit. b i p, lit. w
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 87 § 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 89a § 3
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 93 § 1 i 2
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 94 § 2
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 4 § 6a
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 89 § 1 pkt 3
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 89 § 5
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 4 § 22 lit. h
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 50 § 1 k
Ustawa o transporcie drogowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kontrola czasu pracy kierowcy na placu odpraw celnych jest dopuszczalna. Odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów transportowych jest obiektywna. Naruszenie przepisów przez kierowcę nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności, chyba że wystąpiły zdarzenia nieprzewidywalne lub siła wyższa.
Odrzucone argumenty
Kontrola nie mogła być przeprowadzona na placu odpraw celnych, ponieważ nie jest to droga publiczna. Uzasadnienie decyzji było wewnętrznie sprzeczne. Organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając stanu faktycznego i nie ustosunkowując się do wszystkich zarzutów.
Godne uwagi sformułowania
Przewóz drogowy nie musi odbywać się w całości po drogach publicznych, a tym samym kierowcy obowiązani są przestrzegać przepisów dotyczących tego przewozu, również na innych drogach niż publiczne, a także parkingach, placach itp., od momentu rozpoczęcia przewozu drogowego – do jego zakończenia. Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje.
Skład orzekający
Katarzyna Marasek-Zybura
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
sędzia
Janusz Kasprzycki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie interpretacji dotyczącej dopuszczalności kontroli czasu pracy kierowców na terenach niebędących drogami publicznymi oraz obiektywnego charakteru odpowiedzialności przedsiębiorcy w transporcie drogowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kontroli na placu odpraw celnych i naruszeń czasu pracy kierowców. Interpretacja odpowiedzialności obiektywnej jest szeroko stosowana w prawie administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa w transporcie drogowym – czasu pracy kierowców, a także kwestii proceduralnych związanych z miejscem kontroli. Jest to istotne dla firm transportowych i prawników zajmujących się tym sektorem.
“Kontrola na placu celnym legalna? Sąd wyjaśnia granice inspekcji czasu pracy kierowców.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 877/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
Janusz Kasprzycki
Katarzyna Marasek-Zybura /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2167
Art. 1 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 1634
Art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2201
Art. 92a ust. 1 i 7, art. 92b i art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1473
Art. 31 a ust. 3
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko WSA Janusz Kasprzycki Protokolant starszy referent Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2023 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 25 kwietnia 2023 r. nr 1201-IOC.4802.1.2023 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 25 kwietnia 2023 r. znak: 1201-IOC.4802.1.2023 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: DIAS), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie (dalej: Naczelnik UCS), numer [...] z dnia 22 lutego 2023 r. w sprawie nałożenia na F. A. W. (dalej: skarżący) kary pieniężnej w kwocie 600,00 zł z tytułu przekroczenia maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu.
W podstawie prawnej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: k.p.a.), oraz na podstawie art. 4 pkt 2, pkt 22 lit. b i lit. p, lit. w, art. 87 ust. 1, art. 89a ust. 3, art. 92a ust. 1 i ust. 7, art. 93 ust. 1 i ust. 2, art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201; dalej: u.t.d.) w związku z art. 6 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE nr L 102/1 z dnia 11 kwietnia 2006 r.).
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 19 grudnia 2022 r. o godz. 11:40, funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie, zatrzymali do kontroli na placu odpraw celnych Oddziału Celnego [...] w K., ciągnik siodłowy marki VOLVO, o nr rejestracyjnym [...], z naczepą ciężarową marki KRONE, o nr rejestracyjnym [...], wykonujące międzynarodowy transport drogowy rzeczy w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez A. W. F.. Zestawem pojazdów kierował K. C., który okazał kontrolującym m.in.: kartę kierowcy, dokumenty rejestracyjne ww. pojazdów oraz licencję numer [...], dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, ważną do 25 lipca 2027 r.
Podczas kontroli funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej skontrolowali 29 dni pracy ww. kierowcy tj. od dnia 21 listopada 2022 r. do 19 grudnia 2022 r. i stwierdzili dwa naruszenia, o których mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Na tę okoliczność sporządzono protokół kontroli drogowej, zawierający wyniki tej kontroli, a stwierdzone naruszenie zostało opisane w załączniku nr 1 do ww. protokołu, stanowiącym jego integralną część. Kontrolujący ustalili, że łączny czas prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni przekroczył 90 godzin, w ten sposób, że: po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia, wykazała, iż w "dwutygodniowym okresie rozliczeniowym" 28 listopada 2022 r. – 11 grudnia 2022 r. ("tydzień" oznacza okres zawarty między godziną 00:00 w poniedziałek a godziną 24:00 w niedzielę) kierowca przekroczył całkowity czas prowadzenia pojazdu o 11 godzin i 14 minut. W ww. okresie kierowca prowadził pojazd przez 101 godzin i 14 minut tj.: 9 godzin i 5 minut dnia 28.11.2022 r.; 8 godzin i 52 minuty dnia 29.11.2022 r.; 10 godzin i 33 minuty dnia 30.11.2022 r.; 10 godzin i 42 minuty dnia 1.12.2022 r.; 11 godzin i 59 minut dnia 2.12.2022 r.; 3 godziny i 33 minuty dnia 5.12.2022 r.; 10 godzin i 59 minut dnia 6.12.2022 r.; 10 godzin i 1 minutę dnia 7.12.2022 r.; 8 godzin i 16 minut dnia 8.12.2022r.; 8 godzin i 18 minut dnia 9.12.2022 r.; 8 godzin i 56 minut dnia 10 grudnia 2022 r. czasu UTC+1. Kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Według załącznika nr 3 l.p. 5.4.2. do ustawy o transporcie drogowym - przekroczenie maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu o czas od 10 godzin do mniej niż 15 godzin - kara pieniężna wynosi 350 złotych.
Z kolei po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia, wykazano, iż w "dwutygodniowym okresie rozliczeniowym" 5 grudnia 2022 r. – 18 grudnia 2022 r. ("tydzień" oznacza okres zawarty między godziną 00:00 w poniedziałek a godziną 24:00 w niedzielę) kierowca przekroczył całkowity czas prowadzenia pojazdu o 9 godzin i 59 minut. W ww. okresie kierowca prowadził pojazd przez 99 godzin i 59 minut tj.: 3 godziny i 33 minuty dnia 5.12.2022 r.; 10 godzin i 59 minut dnia 6.12.2022 r.; 10 godzin i 1 minutę dnia 7.12.2022 r.; 8 godzin i 16 minut dnia 8.12.2022 r.; 8 godzin i 18 minut dnia 9.12.2022 r.;.8 godzin i 56 minut dnia 10.12.2022 r.; 9 godzin i 43 minuty dnia 13.12.2022 r.; 8 godzin i 57 minut dnia 14.12.2022 r.; 9 godzin i 13 minut dnia 15.12.2022 r.; 9 godzin i 1 minutę dnia 16.12.2022 r.; 8 godzin i 53 minuty dnia 17.12.2022 r.; 4 godziny i 9 minut dnia 18.12.2022 r. czasu UTC+1. Kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Wg. załącznika nr 3 l.p. 5.4.1 do ustawy o transporcie drogowym - przekroczenie maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu o czas do mniej niż 10 godzin - kara pieniężna wynosi 250 złotych.
Kierowca kontrolowanego środka transportu nie wniósł do protokołu żadnych zastrzeżeń i podpisał go bez uwag.
Pismem z dnia 30 stycznia 2023 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania administracyjnego z uwagi na fakt, że kierowca nie poruszał się po drodze publicznej oraz że plac odpraw, gdzie doszło do kontroli - nie jest drogą publiczną, gdzie funkcjonariusze mogą wykonywać kontrole celno-skarbowe.
Decyzją z dnia 22 lutego 2023 r. Naczelnik UCS nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 600,00 zł z tytułu przekroczenia maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu.
Organ wskazał, że nieprzestrzeganie norm ustanowionych przepisami ustawy o transporcie drogowym, sankcjonowane jest karami pieniężnymi, a podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 pkt 1). Zgodnie z treścią załącznika 3 do ustawy l.p. 5.4.1 i l.p. 5.4.2 - za powyższe naruszenie kara wynosi 600,00 zł (250,00 zł + 350,00 zł).
Nadto w ocenie organu w sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności umożliwiające zniesienie odpowiedzialności przedsiębiorcy.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania administracyjnego. Skarżący podniósł, że kierowca firmy nie poruszał się po drodze publicznej. W protokole kontroli opisano, że miejscem kontroli jest plac odpraw celnych Oddziału Celnego [...] w K. Jest to teren wewnętrzny, niebędący drogą publiczną, przewidziany do odprawy celnej. Skarżący podniósł ponadto, że uzasadnienie decyzji jest wewnętrznie sprzeczne, ponieważ z jednej strony organ cytuje art. 54 ust. 2 pkt 7 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, który mówi, że kontrola transportu drogowego odbywa się na zasadach określonych w przepisach odrębnych (a więc przepisach ustawy o transporcie drogowym), a za chwilę cytuje zapisy art. 59 ust. 1 ww. ustawy - czyli przepisy, spod których kontrola transportu drogowego została wyłączona. Lex specialis w tym przypadku stanowi nie ustawa o KAS, lecz art. 89a ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem skarżącego, organ I instancji dokonał niewłaściwej subsumpcji art. 59 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, która nie ma zastosowania do kontroli przestrzegania czasu pracy kierowców.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie uznał wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją z dnia 25 kwietnia 2023 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
Na wstępie organ wyjaśnił, że jego właściwość do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie wynika z art. 54 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm. dalej: ustawa o KAS) w związku z art. 92a ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie natomiast z art. 54 ust. 2 pkt 7 ustawy o KAS, kontroli celno-skarbowej podlega przestrzeganie przepisów ustawy o transporcie drogowym na zasadach określonych w przepisach odrębnych.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji o nałożeniu kary pieniężnej stanowi art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12 000 zł za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 do 40 000 zł za każde naruszenie.
W analizowanej sprawie, w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 19 grudnia 2022 r., po okazaniu przez kierowcę karty z tachografu inteligentnego, kontrolujący stwierdzili, że łączny czas prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni przekroczył 90 godzin.
Kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków - co skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 250,00 złotych wg załącznika nr 3 l.p. 5.4.1 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (przekroczenie maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu o czas do mniej niż 10 godzin).
Kierowca kontrolowanego środka transportu nie wniósł do protokołu żadnych zastrzeżeń i podpisał go bez uwag. Również skarżący nie zakwestionował samego naruszenia przekroczenia maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu w ww. okresie.
Organ wyjaśnił, że sposób prowadzenia kontroli w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowców, podczas kontroli drogowych i kontroli w przedsiębiorstwie, a także wymagane standardowe wyposażenie osób dokonujących tej kontroli i wykaz podstawowych elementów, które jej podlega - zgodnie z art. 89 ust. 5 u.t.d. - określa, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych i ministrem właściwym do spraw finansów publicznych.
Na podstawie powyższej delegacji, w dniu 5 listopada 2019 r. wydane zostało rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 2145). Powyższe rozporządzenie określa w § 1 ust. 2 sposób przeprowadzania kontroli w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy, przypadku kontroli drogowych i kontroli w przedsiębiorstwie, a także wymagane standardowe wyposażenie osób dokonujących tej kontroli i wykaz podstawowych elementów, które jej podlegają. Jak z kolei wynika z § 2 ust. 2 ww. rozporządzenia, w przypadku kontroli w czasie odprawy granicznej lub celno-skarbowej protokół kontroli sporządza się w sytuacji stwierdzenia naruszeń uzasadniających nałożenie kary pieniężnej lub grzywny. Zgodnie zaś z § 3 pkt 1 ww. rozporządzenia, podczas kontroli w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy, sprawdzeniu podlegają podstawowe elementy określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia, przy czym w przypadku kontroli drogowej -sprawdzeniu podlegają podstawowe elementy określone w części A tego załącznika.
Organ odwoławczy zauważył również, że zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 6a u.t.d., określenie przewóz drogowy oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1). W art. 4 lit. a tego rozporządzenia wyjaśniono, że przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. W orzecznictwie na tle ww. przepisu przyjmuje się, że skoro przewóz drogowy nie musi odbywać się w całości po drogach publicznych, to kierowcy obowiązani są przestrzegać przepisów dotyczących tego przewozu również na innych drogach niż publiczne, także parkingach, placach itp., od momentu rozpoczęcia przewozu drogowego - do jego zakończenia (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 8 października 2013 r. sygn. II SA/Bd 662/13, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 listopada 2016 r. sygn. II SA/Go 683/16). Każdy przejazd pojazdem przeznaczonym do transportu osób lub rzeczy, bez względu na cel podróży, a także bez względu na to, czy pojazd przewozi ładunek, bądź osoby, czy też porusza się bez ładunku i nie przewozi osób, powinien być kwalifikowany jako przewóz drogowy.
W świetle powyższego, organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, że kierowca skarżącego, podjeżdżając na miejsce postojowe czy też plac odpraw celnych Oddziału Celnego [...] w K. w celu wykonania zlecenia transportowego, rozpoczął już uprzednio - przed tą kontrolą - wykonywanie przewozu drogowego. Stąd też zobowiązany był do przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym i przepisów unijnych regulujących obowiązki i warunki przewozu drogowego. Z kolei funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie, którzy w tym dniu, tj. 19 grudnia 2022 r. przeprowadzili przedmiotową kontrolę, upoważnieni byli (na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym) do dokonania kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87 ust. 1 ww. ustawy - w tym również karty kierowcy z tachografu inteligentnego, który zamontowany był w zatrzymanym do kontroli pojeździe.
Końcowo przyznano rację skarżącemu jedynie w tym względzie, iż organ I instancji nie działał w omawianej sprawie na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o KAS.
Reasumując, DIAS stwierdził, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było w sposób bezstronny i przejrzysty. Strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania, ze wskazaniem przyczyn tego wszczęcia, została pouczona o przysługujących jej prawach czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Strona miała prawo wnieść uwagi, składać wyjaśnienia oraz zapoznawać się z aktami, wypowiadać się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona mogła również wnieść zastrzeżenia do samego protokołu kontroli drogowej. Organ, zgodnie z wnioskiem, przesłał przedsiębiorcy protokół z przedmiotowej kontroli który, jak wskazał skarżący, kierowca prawdopodobnie zagubił.
W ocenie DIAS, organ I instancji wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne sprawy oraz prawidłowo ustalił stan faktyczny zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.) dając wyraz swej ocenie w uzasadnieniu decyzji, w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a., uznając, iż kontroluje przedmiotowy przewóz, który rozpoczął się w Polsce i miał się zakończyć w Wielkiej Brytanii.
Konkludując organ odwoławczy podzielił ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ pierwszej instancji oraz trafność podjętej decyzji podkreślając, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ administracyjny nie działa w ramach uznania administracyjnego. Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest bowiem w zastosowanych odpowiednio w omawianej sprawie przepisach ujęta w sposób rygorystyczny, mający na uwadze dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Mając na uwadze powyższe uznano, że decyzja organu I instancji zasługuje na utrzymanie w mocy.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 50 pkt 1k u.t.d. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. oraz art. 4 pkt 22 b i h u.t.d., polegające na niedostrzeżeniu, że zostały spełnione przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego;
2. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego oraz nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i niepodanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że kierowca nie poruszał się po drodze publicznej. W protokole kontroli wskazano, że miejscem kontroli był plac odpraw celnych Oddziału Celnego w K. Jest to teren wewnętrzny, niebędący drogą publiczną, przewidziany do odprawy celnej, a nie do kontroli niezwiązanej z odprawą celną. W ocenie skarżącego, inspektorzy celno-skarbowi wykorzystują bezprawnie obecność samochodu na placu odpraw celnych i przeprowadzają "przy okazji" inne kontrole, do których (w takim miejscu) ustawodawca nie dał im prawa.
Skarżący zarzucił także, że uzasadnienie decyzji jest wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony organ cytuje art. 54 ust. 2 pkt 7 ustawy o KAS, który mówi o tym, że kontrola transportu drogowego odbywa się na zasadach określonych w przepisach odrębnych (a więc przepisach ustawy o transporcie drogowym), a za chwilę cytuje zapisy art. 59 ust. 1 ustawy o KAS, czyli przepisy, spod których kontrola transportu drogowego została wyłączona. Ponadto organ II Instancji wydał swoją decyzję z naruszeniem art. 7, art. 75 § 1 oraz 77 k.p.a., nie zachowując w omawianej sprawie wymaganej bezstronności.
W oparciu o powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona.
W u.t.d. zawarto przepisy odnoszące się do problematyki administracyjnych kar pieniężnych, co nastąpiło w rozdziale 11 tej ustawy. Zgodnie z art. 92a ust. 1, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć kwoty 20 000 złotych dla podmiotu zatrudniającego średnio powyżej 10 do 50 kierowców w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli (art. 92a ust. 5 pkt 2 u.t.d.). W myśl art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń, numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń, wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. II GSK 2460/11, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Jej celem jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Sankcja administracyjna nałożona zaskarżoną decyzją, ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. II GSK 716/10, opubl. w CBOSA). Przepis ten ustanawia domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych prawem obowiązków (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. I OSK 1257/06, opubl. w CBOSA).
Należy także zauważyć, że decyzja o nałożeniu kary na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego, organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d. Co więcej odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara jest więc następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Sam zaś fakt, że winę za naruszenia ponosi kierowca, nie stanowi przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę od odpowiedzialności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2014 r., sygn. II GSK 1027/13, opubl. w CBOSA). Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze, z przedsiębiorcy na jego kierowców (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. II GSK 967/09 oraz powołany tam wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2008 r., sygn. SK 75/06, opubl. OTK-A 2008/2/30). Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest ujęta w sposób rygorystyczny, mający na uwadze dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Stosownie do art. 4 pkt 22 u.t.d. odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 tej ustawy dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z u.t.d., jak i wskazanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów ustawy o czasie pracy kierowców oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (dalej: rozporządzenie nr 561/2006). Odpowiedzialność ta nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego.
Zgodnie z art. 31a ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowcy (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1473, z późn. zm.) czas prowadzenia pojazdu nie może przekraczać 90 godzin w ciągu dwóch kolejnych tygodni. W niniejszej sprawie skarżący nie kwestionuje, że do takiego przekroczenia doszło, zarzuca natomiast, że kontrola została przeprowadzona w miejscu, które nie jest przeznaczone do przeprowadzenia kontroli w takim zakresie.
Oceniając prawidłowość dokonanej kontroli wskazać należy, że żaden przepis ustawy o transporcie drogowym nie określa miejsca przeprowadzenia takiej kontroli.
Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym, "przewóz drogowy" oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1). W art. 4 lit. a tego rozporządzenia wskazano, iż przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy.
Przewóz drogowy nie musi zatem odbywać się w całości po drogach publicznych, a tym samym kierowcy obowiązani są przestrzegać przepisów dotyczących tego przewozu, również na innych drogach niż publiczne, a także parkingach, placach itp., od momentu rozpoczęcia przewozu drogowego – do jego zakończenia. Do takich miejsc, niewątpliwie należy również zaliczyć plac odpraw celnych. Nie można utożsamiać "przewozu drogowego" wyłącznie z czynnością samego przejazdu, czyli nieprzerwanym przemieszczaniem się pojazdu na drodze. Przerwa w wykonywaniu przewozu drogowego (postój), nie powoduje uznania, że przewóz nie wystąpił (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 23 grudnia 2013, sygn. III SA/Wr 679/13, w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 listopada 2016 r. sygn. II SA/Go 683/16, opubl. w CBOSA).
W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że pojazdem należącym do skarżącego przedsiębiorcy i poddanym kontroli, dokonano przewozu. Fakt, iż kontrola została przeprowadzona gdy pojazd nie znajdował się na drodze publicznej ale na placu odpraw celnych, nie stanowi o naruszeniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym warunków legalności przeprowadzenia kontroli przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie. Przyjęcie przeciwnego stanowiska doprowadziłoby do sytuacji, wyłączenia spod odpowiedzialności za naruszenia przepisów dotyczących transportu drogowego kierowców, w stosunku do których istniałoby uzasadnione podejrzenie, że naruszyli obowiązujące przepisy, lecz wyłączona zostałaby możliwość poddania kontroli warunków wykonywania przewozu drogowego, w tym czasu pracy i wymaganego odpoczynku kierowców tylko i wyłącznie dlatego, że pojazd nie znajdował się już w ruchu na drodze publicznej (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Bydgoszczy z dnia 8 października 2013 r., sygn. II SA/Bd 662/13, w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 17 listopada 2016 r. sygn. II SA/Go 683/16, opubl. w CBOSA). Nie można przy tym podzielić zapatrywania skarżącego, że przedmiotowa kontrola miała miejsce, w miejscu, które nie jest do tego przeznaczone. Z powyższych względów, w ocenie Sądu, kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy, a jej wyniki mogły stanowić podstawę do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej.
Następnie Sąd wskazuje, że w art. 92b i 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., określono przypadki, w których, pomimo wystąpienia naruszenia przepisów o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy nie ponosi z tego tytułu odpowiedzialności. Przepis art. 92b u.t.d. dotyczy stanów faktycznych związanych z naruszeniem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Zgodnie z przepisem art. 92b ust. 1 u.t.d.:
1. Nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,
b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,
c) Umowy AETR,
d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Pozostałe przesłanki egzoneracyjne, zostały określone w art. 92c ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym:
1. Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
W rozpoznawanej sprawie, istotne znaczenie ma znajdujący się w aktach administracyjnych, protokół kontroli z dnia 19 grudnia 2022 r., sporządzony na podstawie art. 74 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, stanowiący dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., i ponieważ został sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podstawę dla określenia stanu faktycznego z pewnością stanowił protokół kontroli drogowej, w tym załącznik nr 1. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten, podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, to jest inspektorów i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2017 r., sygn. II GSK 1416/15, opubl. w CBOSA). W niniejszej sprawie protokół został prawidłowo podpisany przez kierowcę, i to w nim stwierdzono, że doszło do dwóch naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Przedstawiony stan faktyczny niewątpliwie wskazuje, że doszło do deliktu administracyjnego, gdyż przekroczony został czas pracy kierowcy. Za naruszenia to przewidziana jest nałożona kara, co wynika z załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasad sporządzania protokołu, które prowadziłoby do naruszenia przepisów procedury administracyjnej.
Wskazać dalej należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że za działalność przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy, odpowiedzialność ponosi ten przedsiębiorca i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje, niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. Jak wskazano powyżej, zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się między innymi w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.). Wskazane w tym przepisie przesłanki, zwalniające z odpowiedzialności, odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. II GSK 716/10; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. III SA/Kr 1016/11, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zastosowanie tego przepisu jest możliwe, gdy przedsiębiorca wykaże stosownymi dowodami, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia lub że wystąpiły zdarzenia, których nie mógł przewidzieć (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. III SA/Wr 545/12, opubl. w CBOSA) czego skarżący w niniejszej sprawie nie podnosił. Należy także zwrócić uwagę, że nawet gdyby działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności, polegające na podjęciu decyzji o kontynuowaniu transportu pomimo przekroczenia czasu, było samowolne, to w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2022 r., sygn. II GSK 249/19, opubl. w CBOSA). Wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnionych kierowców nie polega tylko na szkoleniu, odbieraniu oświadczeń o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów, pouczaniu, lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło, sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. II GSK 246/15, opubl. w CBOSA).
Skarżący nie przedstawił dowodu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Tymczasem to przedsiębiorca, w celu podważenia ustaleń w zakresie stwierdzonego naruszenia, powinien przedstawić stosowne dowody usprawiedliwiające nieprzestrzeganie przepisów wskazanych w protokole kontroli oraz decyzjach nakładających karę. Zasady dokumentowania czasu pracy kierowców określone zostały w rozporządzeniu nr 561/2006, a odstępstwa od tych obowiązków wynikają wprost z art. 12 rozporządzenia.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2020 r. sygn. II GSK 4051/17 (opubl. w CBOSA) i orzeczeniach tam przywołanych, zgodnie z którym przepis art. 92c u.t.d. nakłada na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów, tak krajowych, jak i unijnych. Brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności wynikającej z art. 92a u.t.d. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest nadzór nad odpowiednimi zachowaniami swoich pracowników. Brak zastosowania właściwych rozwiązań obciąża przedsiębiorcę. Regulacje zawarte w ustawie o transporcie drogowym zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest przyjęcie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem na podstawie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia. Art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosi się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy, przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia, nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Sprawą przedsiębiorcy jest przyjęcie takich organizacyjnych rozwiązań, aby do naruszeń nie dochodziło. Prowadzenie szkoleń kierowców w zakresie regulacji prawnych dotyczących zasad wykonywania transportu przez kierowców, wyznaczanie czasu, który teoretycznie jest wystarczający do wykonania danego przewozu towaru, a nawet fakt, że naruszenie nastąpiło na skutek autonomicznej decyzji kierowcy, nie znaczy, że zaistniały przesłanki egzoneracyjne z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. Sąd wskazuje, że organy zgromadziły w tej sprawie materiał dowodowy, który następnie został poddany ocenie w celu dokonania ustaleń w zakresie stanu faktycznego, co znalazło odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonych uzasadnieniach decyzji. Podkreślenia wymaga, że skarżący, zarówno na etapie postępowania przed organem I instancji, jak i postępowania odwoławczego, dysponował możliwością przedstawienia swego stanowiska w sprawie, a także inicjatywą dowodową. Skarżący był także uprawniony do zapoznania się z aktami sprawy, co umożliwiało uzyskanie informacji przez stronę postępowania, jakie czynności zostały przeprowadzone przez organy, oraz jakiej treści materiał dowodowy został zgromadzony przez organy w toku postępowania. Skarżący nie przedstawił w tej sprawie żadnych twierdzeń, które skłaniałyby do wniosku, że organy winny prowadzić postępowanie dowodowe w szerszym zakresie niż to miało miejsce, przykładowo z tej przyczyny, że strona nie jest w stanie uzyskać pewnych informacji, czy też przedstawić organowi materiału dowodowego, a już poczynione ustalenia przemawiają za zasadnością kontynuowania postępowania dowodowego. Powyższe uzasadnia wniosek, że organy nie naruszyły art. 77 k.p.a., a w szczególności jego § 1, albowiem organy zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że naruszono w tej sprawie art. 80 k.p.a. i art. 7 k.p.a. Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie Sądu organy nie naruszyły w tej sprawie zasady swobodnej oceny dowodów w postępowaniu administracyjnym. Organy uwzględniły wszystkie zgromadzone w sprawie dowody i dokonały ich wnikliwej oceny, uzasadniając swoje stanowisko. Brak jest podstaw do przyjęcia, że jakaś część materiału dowodowego nie została uwzględniona przez organ. Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy wypełniły wymogi wynikające z treści tego przepisu. W szczególności podjęły działania zmierzające do ustalenia prawdy obiektywnej tj. ustalenia stanu faktycznego zgodnie z prawdą. Tym samym organy, poprzez przeprowadzenie dowodów, wypełniły ciążące na nich obowiązki wynikające z zasady oficjalności. Wskazany przepis przewiduje, że organy podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, także na wniosek stron. Jak już powyżej wskazano, skarżący nie podjął żadnych działań, które umożliwiłyby organom poczynienie odmiennych ustaleń faktycznych.
Skarżący zarzucił, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W niniejszej sprawie organ I instancji dokonując ustaleń faktycznych odnoszących się do danego naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d., każdorazowo wskazał na podstawie jakich dowodów czynił ustalenia będące podstawą dla wydania decyzji. Na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, składały się w tej sprawie dowody uzyskane od kierowcy skarżącego w trakcie kontroli. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że organ I instancji niewłaściwie przypisał określony materiał dowodowy do poszczególnych naruszeń załącznika nr 3 do u.t.d. Przeciwnie, organ I instancji w sposób staranny i precyzyjny dokonał omówienia poszczególnych dowodów pod kątem możliwości przypisania skarżącemu naruszenia przepisów w/w załącznika. Następnie organ I instancji szczegółowo wskazał przepisy prawa, które stanowiły podstawę do przyjęcia, że miało miejsce naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Równocześnie brak było podstaw do zakwestionowania wymienionych dowodów przez organ I instancji, skoro nie ujawniły się okoliczności przemawiające za zasadnością takiego działania. Decyzja ta została poddana kontroli przez organ II instancji, który szczegółowo odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącego. Powyższe wskazuje, że zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji wypełniły wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI