I SA/Wa 798/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-12-09
NSAnieruchomościŚredniawsa
rozgraniczenie nieruchomościprawo geodezyjneprawo administracyjnedecyzja o rozgraniczeniudokumentacja geodezyjnagranica ewidencyjnaSKOWSApostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, uznając, że organ prawidłowo ocenił dokumentację geodezyjną i nie stwierdził rażącego naruszenia prawa.

Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy o rozgraniczeniu nieruchomości. Sąd administracyjny po ponownym rozpoznaniu sprawy, zgodnie z wytycznymi poprzedniego wyroku, szczegółowo zbadał dokumentację geodezyjną. Stwierdzono, że organ prawidłowo ocenił operaty geodezyjne, w tym te sporządzone przez geodetów W. M. i W. N., które odzwierciedlały granicę ewidencyjną. Brak było podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa lub innych wad powodujących nieważność decyzji rozgraniczeniowej.

Sprawa dotyczyła skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z 2015 r. o rozgraniczeniu nieruchomości. Wcześniejszy wyrok WSA uchylił poprzednie decyzje Kolegium, wskazując na konieczność ponownego zbadania dokumentacji geodezyjnej pod kątem jej bezsporności i prawidłowości. Kolegium, rozpoznając sprawę ponownie, szczegółowo analizowało operaty geodezyjne, w tym te z 1964 r., 1988 r. oraz prace geodety W. M. Stwierdzono, że granica ewidencyjna została prawidłowo ustalona na podstawie dokumentacji geodezyjnej, a zarzuty dotyczące wadliwości decyzji Wójta, w tym braku podpisu jednej ze stron czy nieprawidłowości w dokumentacji, nie znalazły potwierdzenia. Sąd administracyjny, rozpatrując skargę, uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował się do wytycznych poprzedniego wyroku, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Oddalono skargę, uznając, że nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa ani innych wad powodujących nieważność decyzji rozgraniczeniowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja Wójta Gminy o rozgraniczeniu nieruchomości nie była obarczona wadą rażącego naruszenia prawa ani innymi wadami powodującymi jej nieważność. Organ odwoławczy oraz sąd administracyjny prawidłowo oceniły, że dokumentacja geodezyjna pozwalała na ustalenie przebiegu granicy ewidencyjnej, a zarzuty skarżącego dotyczące wadliwości postępowania nie znalazły potwierdzenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zbadał dokumentację geodezyjną, w tym operaty z różnych okresów, i stwierdził, że granica ewidencyjna została ustalona zgodnie z prawem. Brak było podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, a zarzuty dotyczące wadliwości dokumentów lub postępowania nie były zasadne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis określający przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w tym rażące naruszenie prawa (pkt 3) oraz rozstrzyganie kwestii już wcześniej rozstrzygniętych inną ostateczną decyzją (pkt 3).

P.p.s.a. art. 153

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada związania organów i sądów oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez sąd administracyjny o oddaleniu skargi.

ustawa o Covid-19 art. 15zzs4 § 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie stanu epidemii, jeżeli przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia i nie można jej przeprowadzić na odległość.

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki nieważności decyzji administracyjnej.

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada związania sądu i organów wskazaniami zawartymi w orzeczeniu sądu.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

ustawa o Covid-19 art. 15zzs4 § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Dopuszczalność rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie epidemii.

u.p.g.k. art. 33 § 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Podstawa prawna wydania decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 90 § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje stosowanie przepisów szczególnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

P.p.s.a. art. 90 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stosowanie przepisów szczególnych.

u.p.g.k. art. 33 § 3

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Prawo strony niezadowolonej z decyzji o rozgraniczeniu do skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego.

u.p.g.k. art. 31 § 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Określa, kiedy organ nie ma kompetencji do dokonania rozgraniczenia.

Rozporządzenie z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości art. 3 § 1

Określa dokumenty potwierdzające stan prawny nieruchomości.

Rozporządzenie z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości art. 4

Określa dokumenty potwierdzające stan prawny nieruchomości.

Rozporządzenie z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości § § 3

Wskazuje na możliwość przyjęcia danych z operatów podziałowych do ustalenia przebiegu granic.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo ocenił dokumentację geodezyjną i nie stwierdził rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji o rozgraniczeniu. Granica ewidencyjna została ustalona na podstawie zgodnych i prawidłowo sporządzonych dokumentów geodezyjnych. Brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z uwagi na brak przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Decyzja Wójta Gminy o rozgraniczeniu była obarczona rażącym naruszeniem prawa. Brak było podstaw prawnych do wydania decyzji o rozgraniczeniu. Operat podziałowy geodety W. N. nie mógł stanowić materiału do ustalenia przebiegu granic. Niewłaściwe ustalenie przebiegu granicy przez geodetę W. M.

Godne uwagi sformułowania

organ nie ma kompetencji do dokonania rozgraniczenia postępowanie dowodowe powinno być zatem nakierowane na wyjaśnienie, czy istotne okoliczności sprawy pozwalały na stwierdzenie, że organ dysponował dokumentami, pozwalającymi uznać, że nastąpiło bezsporne ustalenie granicy nie można odmówić mocy dowodowej operatowi z podziału działki nr [...] z [...] listopada 1988 r. zatwierdzonemu ostateczną decyzją z [...] grudnia 1988 r., jak również operatowi z rozgraniczenia, sporządzonemu przez geodetę W. M., które odzwierciedlają przebieg granicy ewidencyjnej

Skład orzekający

Anna Falkiewicz-Kluj

przewodniczący

Bożena Marciniak

sprawozdawca

Anna Wesołowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozgraniczenia nieruchomości, ocena dokumentacji geodezyjnej jako podstawy do wydania decyzji, stosowanie art. 153 P.p.s.a. po uchyleniu decyzji przez sąd, a także dopuszczalność posiedzeń niejawnych w okresie pandemii."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wieloletniego sporu, a także interpretacji przepisów prawa geodezyjnego i administracyjnego. Orzeczenie dotyczące posiedzeń niejawnych ma zastosowanie w okresie stanu epidemii.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonego sporu o rozgraniczenie nieruchomości, który był przedmiotem wieloletniego postępowania administracyjnego i sądowego. Analiza dokumentacji geodezyjnej i interpretacja przepisów prawa administracyjnego stanowią wartość dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Wieloletni spór o granicę nieruchomości: Sąd wyjaśnia, kiedy decyzja rozgraniczeniowa jest ważna.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wa 798/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-12-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-04-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący/
Anna Wesołowska
Bożena Marciniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Sygn. powiązane
I OZ 450/22 - Postanowienie NSA z 2022-10-11
I OZ 33/23 - Postanowienie NSA z 2023-02-21
I OZ 513/21 - Postanowienie NSA z 2021-12-13
I OZ 122/24 - Postanowienie NSA z 2024-03-14
I OZ 453/23 - Postanowienie NSA z 2023-10-23
I OZ 358/24 - Postanowienie NSA z 2024-07-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 156 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), sędzia WSA Anna Wesołowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] lutego 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu wniosku W. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję z [...] października 2019 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożył W. B..
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z [...] lutego 2015 r., nr [...], Wójt Gminy [...] orzekł: "o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w miejscowości [...], gm. [...] działkę nr ew. [...], zgodnie z [...] będąca własnością Państwa M. P. i A., a nieruchomością położoną w miejscowości [...] gm. [...] działka nr ew. [...], zgodnie z KW [...], będąca własnością Państwa B. W. i A.".
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji wystąpił W. B..
Decyzją z [...] stycznia 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji z [...] lutego 2015 r.
Decyzją z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało powyższą decyzję w mocy.
Wyrokiem z 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1596/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2017 r.
Ponownie rozpoznając sprawę decyzją z [...] października 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji z [...] lutego 2015 r.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. B..
Decyzją z [...] lutego 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało powyższą decyzję w mocy.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że rozpoznając sprawę ponownie organy obowiązane były, stosownie do art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2012 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do uwzględnienia stanowiska i wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1596/17.
Kolegium podniosło, że w powołanym wyroku WSA wskazał, że w sytuacji ustalenia granicy w trybie art. 33 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne na podstawie dokumentów, uwzględnione przez organ dokumenty muszą być bezsporne, zaś powstanie wątpliwości wobec ich mocy dowodowej skutkować musi wyeliminowaniem decyzji z obrotu prawnego. WSA zarzucił, że organ nie wyjaśnił zasadniczej dla oceny prawidłowości decyzji kwestii, tj. czy istotnie istnieją dokumenty, pozwalające na stwierdzenie przebiegu tejże granicy. Zdaniem sądu, jeżeli nie ma właściwych dokumentów, pozwalających na jednoznaczne określenie granicy, a stanowiska stron co do przebiegu granicy są sprzeczne, to organ nie ma kompetencji do dokonania rozgraniczenia. Postępowanie dowodowe powinno być zatem nakierowane na wyjaśnienie, czy istotne okoliczności sprawy pozwalały na stwierdzenie, że organ dysponował dokumentami, pozwalającymi uznać, że nastąpiło bezsporne ustalenie granicy. WSA nakazał aby w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, wobec braku wątpliwości dotyczących nieuzyskania zgodnych oświadczeń stron co do przebiegu granicy, organ w postępowaniu nieważnościowym ocenił czy wydając decyzję z [...] lutego 2015 r. Wójt Gminy [...] dysponował zgodnymi i prawidłowo sporządzonymi dokumentami, pozwalającymi na ustalenie bezsporne przebiegu granic
Następnie Kolegium przywołało treść 156 § 1 k.p.a. oraz poglądy orzecznictwa dotyczące przesłanki rażącego naruszenia prawa. Wskazało, że podstawę materialnoprawną kwestionowanej decyzji z [...] lutego 2015 r. stanowił art. 33 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Organ podniósł, że niniejszej sprawie strony nie zajęły zgodnych stanowisk co do przebiegu granicy. Z tego powodu geodeta uprawiony W. M. przebieg tej granicy ustalił na podstawie dokumentów. Z czynności tych sporządzony został operat techniczny Nr [...] w dniu [...].01.2015 r., przyjęty do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...]. Dokumentację rozgraniczeniową poprzedzono kontrolą pod względem spełnienia warunków formalnych (ocena geodety uprawnionego z [...] stycznia 2015 r. oraz Wójta Gminy [...] z [...] stycznia 2015 r.)
Organ podniósł, że obecny podczas czynności rozgraniczenia w dniu [...] grudnia 2014 r. wnioskodawca nie podpisał tego protokołu. Jednakże, w ocenie Kolegium, w sytuacji jeżeli jedna ze stron postępowania rozgraniczeniowego odmawia złożenia podpisu na protokole, nie oznacza to wstrzymania czynności geodety, ani też nie pozbawia mocy dowodowej czynności dokonanych na gruncie. Fakt odmowy złożenia podpisu przez stronę sporu granicznego winien być jednak odnotowany w protokole granicznym, gdyż może stanowić dowód na to, że strona nie zgodziła się ze wskazanym przez inne strony przebiegiem granicy. Może to stanowić przesłankę do umorzenia postępowania oraz przekazania sprawy sądowi w sytuacji, gdy nie ma podstaw do wydania merytorycznej decyzji w sprawie. Jednakże w sytuacji, gdy geodeta ustalił przebieg granicy na podstawie znaków śladów, map i innych dokumentów oraz punktów osnowy geodezyjnej, brak podpisu jednej ze stron w protokole granicznym nie uzasadnia wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Wówczas bowiem - skoro ustalono przebieg granicy w oparciu o stan prawny nieruchomości - właściwy organ winien wydać decyzję o rozgraniczeniu, a stronie niezadowolonej z takiej decyzji służy żądanie skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego (art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne).
Wobec powyższego organ uznał, że niezłożenie podpisu na protokole przez niezadowoloną stronę sporu granicznego nie może stanowić o nieważności czynności geodety dokonanych na gruncie, a w konsekwencji stanowić o rażącym naruszeniu prawa przy wydawaniu decyzji o rozgraniczeniu, w oparciu o dane zawarte w protokole granicznym.
Organ wskazał, że w opinii technicznej z [...] stycznia 2015 r. do sprawy [...] r. geodeta uprawniony podał, że wstępny pomiar miał miejsce [...] listopada 2014 r. z udziałem stron sporu granicznego. Geodeta wyjaśnił, że na podstawie identyfikacji wielu wyraźnych płotów, miedz i leśnych przecinek - odtworzył przebieg linii pomiarowych łączących fotopunkty z operatu założenia ewidencji gruntów nr [...] z 1964 r. Po szczegółowej analizie stwierdził też poprawność ustalenia przebiegu granicy w operacie podziału działki [...] o nr [...] od strony [...] (granica ewidencyjna). Od północnej strony przedmiotowych działek geodeta nie odnalazł fotopunktu stanowiącego koniec linii pomiarowej z zarysu (tj. operatu z 1964 r.). Brak było w terenie jakichkolwiek śladów użytkowania, na podstawie których można odtworzyć lub sprawdzić przebieg linii pomiarowej z zarysu. Cały teren porośnięty jest gęstym lasem, z ledwo widoczną drogą, bez widocznych śladów posiadania, czy też "pociętych" granic". Stąd, w ocenie geodety od strony północnej nie było też jakichkolwiek podstaw do zanegowania istniejącej granicy ewidencyjnej, ustalonej w operacie nr [...]. Podczas czynności technicznych rozgraniczenia przeprowadzonych [...] grudnia 2014 r. geodeta wyznaczył położenie punktów granicznych z operatu rozgraniczeniowego nr [...] i po raz kolejny odtworzył przebieg linii pomiarowej z zarysu z operatu założenia ewidencji gruntów z 1964 r. nr [...]. Jednocześnie nakłaniał strony do ugody i wyjaśnił ustalenia wynikające z dokumentacji technicznej. A. i P. M. wskazali jako właściwą granicę linię łączącą punkty [...]-[...], czyli granicę ewidencyjną. Natomiast W. B. nie wskazał żadnego przebiegu granicy żądając wskazania granicy z 1964 r.
Mając zatem na uwadze wytyczne zawarte w wyroku sądu z 29 sierpnia 2018 r., szczegółowej kontroli Kolegium poddało dokumentację stanowiącą podstawę do ustalenia przebiegu granicy celem ustalenia czy wydając kwestionowaną decyzję Wójt dysponował zgodnymi i prawidłowo sporządzonymi dokumentami, pozwalającymi na bezsporne ustalenie przebiegu granic.
W szczególności do akt sprawy organ dołączył poświadczone za zgodność z oryginałem kopie: operatu podziału działki [...] nr [...], operatu rozgraniczeniowego działki [...] nr [...] - postępowanie pozostawione bez ostatecznego rozstrzygnięcia (wyniki pomiarów nie zostały ujawnione w bazie ewidencji gruntów i budynków) oraz operatu pomiarowego obrębu [...] z założenia ewidencji gruntów w 1964 r. nr [...]. Ponadto, zgodnie z wytycznymi WSA i wnioskami dowodowymi stron, organ uzupełnił materiał dowodowy w sprawie. Do akt sprawy dołączył dokumenty, stanowiące podstawę do ustalenia przebiegu granicy przez geodetę W. M., w tym dane zawarte w zarysie pomiarowym z 1964 r. Organ podniósł, że jest to pierwszy dokument z założenia ewidencji gruntów, który określał granice pomiędzy działkami [...] a wówczas jeszcze działką nr [...] (przed podziałem). W ocenie Kolegium, przedmiotowy dokument nie budzi żadnych zastrzeżeń co do jego treści i nie był kwestionowany przez strony. W oparciu o dane zawarte w ww. zarysie późniejsze operaty sporządzali kolejni geodeci – W. N., E. G. oraz W. M.. Kolejnym dokumentem, w oparciu o który - w ocenie geodety W. M. - udało się ustalić przebieg spornej granicy, był operat podziału działki [...] nr [...], sporządzony przez geodetę W. N.. Podział zatwierdzono decyzją Sekretarza Urzędu Miejskiego w [...] z [...] grudnia 1988 r. (przekazaną do organu pismem Starosty Powiatu [...] z [...] stycznia 2019 r.). Do akt sprawy dołączono również operat techniczny podziału działki nr [...], sporządzony przez geodetę W. N. (kopia potwierdzona za zgodność z oryginałem).
Powołując się na ww. pismo Starosty z [...] stycznia 2019 r. Kolegium uznało, że decyzja z [...] grudnia 1988 r. jest decyzją ostateczną. Nie składano od niej bowiem odwołania. Ponadto, do akt sprawy przekazano wypisy z rejestru gruntów dla działek nr [...] oraz [...], sporządzone na dzień [...] września 1989 r. (pismo Starosty Powiatowego w [...] z [...] września 2019 r.). Organ poinformował również, że podział działki nr [...] ujawniono w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] września 1989 roku, po sporządzeniu aktu notarialnego z [...] czerwca 1989 r. (umowa darowizny), na podstawie operatu podziału działki nr [...] sporządzonego przez geodetę uprawnionego W. N., przyjętego do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej [...] listopada 1988 r. i zaewidencjonowanego pod nr [...], oraz decyzji Naczelnika Miasta [...] z [...] grudnia 1988 r. o zatwierdzeniu tego podziału. Zdaniem Kolegium, powyższe wynika również z pieczęci, którą opatrzony jest przedmiotowy operat techniczny, poświadczającej przyjęcie do zasobu dokumentacji geodezyjnej.
Organ uznał, że z dokumentacji sporządzonej przez geodetę W. N. wynika bezspornie, że w wyniku wykonanych prac nie dokonała ona nowego ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działką [...] a dzieloną działką o nr ew. [...]. Ustalała tylko granice podziałowe działki [...], a granice zewnętrzne odtworzyła zgodnie z zarysem z założenia ewidencji gruntów, czyli granice ewidencyjne. Ze sprawozdania technicznego, zamieszczonego w operacie z [...] listopada 1988 r. wynika, że pomiar geodeta wykonała w oparciu o osnowę, a ustalona przez nią granica nieruchomości zgodna jest z dokumentami geodezyjnymi. Do operatu W. N. dołączyła opisy topograficzne punktów geodezyjnych, jak również zarys pomiarowy z ewidencji gruntów. Granice zewnętrzne nieruchomości przyjęła według stanu z ewidencji gruntów. Dokumenty zostały przyjęte do zasobu dokumentacji geodezyjnej, podział zaś, wbrew stanowisku wnioskodawcy, zatwierdzono na mocy prawomocnej decyzji administracyjnej. Zatem, zdaniem organu, powyższe dokumenty pozwalały na przyjęcie ich za podstawę prac rozgraniczeniowych wykonywanych przez geodetę W. M..
Kolejnym dokumentem podlegającym badaniu i ocenie geodety W. M. był operat techniczny, sporządzony przez geodetę E. G. na potrzeby postępowania rozgraniczeniowego, które nie zostało zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem ani przed organami administracji publicznej, ani też przed sądem powszechnym. Kolegium nie podzieliło przy tym zarzutu rozstrzygnięcia kwestionowaną decyzją Wójta Gminy [...] kwestii wcześniej rozstrzygniętych inną decyzją ostateczną, kończącą postępowanie rozgraniczeniowe. Organ podniósł, że we wszczętej [...] lipca1992 r. sprawie o rozgraniczenie Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z [...] listopada 2000 r., [...], umorzył postępowanie. Powyższe potwierdza, że w wyniku sporu granicznego wynikłego w 1992 r. pomiędzy właścicielami nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr [...] i [...] nie doszło do wydania decyzji na podstawie art. 33 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. O takim rozgraniczeniu nie orzekł również sąd powszechny. Zatem, wbrew stanowisku wnioskodawcy, nie można mówić o przesłance nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 kpa.
Kolegium wskazało następnie, że dokumentacją sporządzoną na potrzeby ww. postępowania rozgraniczeniowego (niezakończonego merytorycznie przez organ administracji i sąd) dysponuje Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] (dokumentację zarejestrowano pod Nr [...] w dniu [...] lipca 1993 r.). Zdaniem organu, z treści tej dokumentacji, a w szczególności operatu sporządzonego przez geodetę E. G., wynika wprost, że geodeta, przy przystąpieniu do pomiaru miar czołowych działek w oparciu o dane z zarysu pomiarowego, nie mógł odnaleźć dwóch punktów, istotnych w kontekście dokonywanych przez niego pomiarów. W opinii technicznej geodeta wskazał jednoznacznie, że zarys wykonano w ten sposób, że interesujące go miary oparto na fotopunktach nr [...] i [...], których w terenie nie odnalazł. W związku z powyższym przyjął on następujące założenie: z uwagi, że linia pomiarowa wykazana na zarysie pomiarowym pomiędzy punktami [...] i [...] przebiega równolegle do krawędzi drogi, to przesunął ją teoretycznie równolegle do północno-wschodniej krawędzi drogi o szer. [...] m. Przyjmując następnie założenie o zgodności miar czołowych, wznowił punkt oznaczony na szkicu i na mapie jako Nr [...] oraz Nr [...]. Geodeta wskazał również, że brak możliwości odnalezienia ww. punktów spowodowany był pracami drogowymi - ułożeniem dywanika asfaltowego. Powyższe potwierdza, że E. G. nie ustalił w sposób bezsporny istotnych z punktu widzenia dokonywanych pomiarów punktów z osnowy geodezyjnej o numerach [...] i [...]. Uwzględniając zatem wytyczne zawarte w wyroku z 29 sierpnia 2018 r., zdaniem Kolegium, nie można uznać, że prace wykonane przez ww. geodetę pozwalają na ustalenie przebiegu granicy między działkami [...] i [...] w sposób zgodny z wcześniejszą dokumentacją geodezyjną. Stąd też, wyniki pomiarów wykonanych przez ww. geodetę nie znalazły potwierdzenia w pomiarach wykonanych przez geodetę W. M., jak również nie odpowiadały pomiarom geodety W. N.. Organ podkreślił jednak, że tym ostatnim geodetom udało się odnaleźć wszystkie punkty niezbędne do wykonania pomiarów na gruncie, co wynika z treści sporządzonych przez nich operatów.
Kolegium wskazało, że dokonując prac rozgraniczeniowych na potrzeby postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją geodeta W. M. posłużył się operatem podziału działki [...] nr [...], operatem rozgraniczeniowym działki [...] nr [...] (postępowanie pozostawione bez ostatecznego rozstrzygnięcia) oraz operatem pomiarowym obrębu [...] z założenia ewidencji gruntów w 1964 r. nr [...]. Z protokołu granicznego sporządzonego przez tego geodetę w sposób jednoznaczny wynika, że udało mu się ustalić położenie punktów osnowy szczegółowej użytych do pomiaru pierwotnego. Stwierdził właściwe położenie punktów nr [...],[...] i [...]. Udało mu się również odnaleźć punkt nr [...], który początkowo był błędnie osadzony i został właściwie zastabilizowany - dokładnie nad odnalezionym w terenie podcentrem. Geodeta odtworzył również przebieg linii pomiarowej z zarysu i uwierzytelnionych zdjęć lotniczych. W wyniku wykonanych pomiarów geodeta stwierdził zgodność zarysu z dokumentacją z podziału działki [...] - [...] w południowej części działki [...] (linia pomiarowa [...]-[...] oraz [...]-[...]). Geodeta stwierdził przy tym nieprawidłowe ustalenie granicy na potrzeby operatu wykonanego przez geodetę E. G.. W wyniku wykonanych pomiarów ustalił również, że granica pomiędzy działkami nr [...] oraz [...], ustalona przez W. N., odpowiada tej z zarysu pomiarowego z założenia ewidencji gruntów. Organ wskazał, że operat geodety W. M. został przyjęty i zaewidencjonowany w zasobie dokumentacji geodezyjnej. Ponadto, podlegał ocenie w zakresie prawidłowości wykonania czynności rozgraniczeniowych, zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami, jak i ocenie dokumentacji rozgraniczenia nieruchomości, między innym w zakresie prawidłowości wykonania czynności ustalenia granic nieruchomości. Geodecie udało się zatem odszukać punkty osnowy geodezyjnej i ustalić przebieg spornej granicy zgodny z zarysem z założenia ewidencji gruntów.
Kolegium podsumowało, że skoro granicę ewidencyjną i tym samym prawną pomiędzy działkami nr [...] i [...] udało się ustalić geodecie uprawnionemu W. M. na podstawie wskazanych wyżej danych ewidencyjnych (zarysu pomiarowego z operatu z założenia ewidencji gruntów i budynków z 1964 r. nr [...] i operatu z podziału nieruchomości działki nr [...] nr [...] z [...] listopada 1988 r.), i w tym zakresie te dwa operaty nie stały ze sobą w sprzeczności, to nie można uznać, że Wójt Gminy [...] nie miał podstaw do wydania decyzji rozgraniczeniowej na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zdaniem organu, okoliczność tę potwierdza również sprawozdanie techniczne geodety uprawnionego z [...] stycznia 2015 r. zawarte w operacie rozgraniczeniowym [...]. Nie można również uznać, że geodeta dopuścił się ustalenia przebiegu linii granicznej w sposób odmienny od stanu wykazanego w dokumentacji geodezyjnej.
Ponadto, organ nadzoru nie podzielił zarzutu, że operat podziałowy geodety W. N. nie może posłużyć jako materiał do ustalenia przebiegu granic pomiędzy nieruchomościami objętymi przedmiotowym postępowaniem. W ocenie Kolegium, na możliwość przyjęcia danych z tego rodzaju dokumentu wskazują wprost przepisy rozporządzenia z 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości.
Powołując się na wyrok NSA z 24 kwietnia 2018 r. organ wskazał, że wnioskodawca nie może oczekiwać, że sam brak jego zgody na ustalony w postępowaniu przebieg granicy będzie skutkował wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji Wójta Gminy [...]. Przebieg granicy został prawidłowo ustalony przez geodetę na podstawie zebranych dowodów, to jest dokumentacji geodezyjnej, która została sporządzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i zaewidencjonowana w ośrodku dokumentacji geodezyjnej. W ocenie organu, dokumenty stanowiące podstawę do ustalenia przebiegu granicy przez geodetę W. M. nie budzą wątpliwości.
W okolicznościach sprawy nie można mówić również o braku podstawy prawnej do jej merytorycznego rozpoznania przez Wójta. Ponadto, zdaniem Kolegium, w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż kwestionowana decyzja nie rozstrzyga kwestii, które zostały już wcześniej rozstrzygnięte inną ostateczną decyzją administracyjną kończącą postępowanie rozgraniczeniowe. Nie można też mówić o wystąpieniu w przedmiotowej sprawie okoliczności z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. Wskazana przyczyna nieważności odsyła bowiem do przypadków nieważności wynikających z przepisów szczególnych. Takich zaś przepisów brak w realiach niniejszej sprawy. W ocenie organu, w sprawie nie wystąpiła również wskazywana przez wnioskodawcę przesłanka nieważności określona art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.
Podsumowując, zdaniem Kolegium, nie można odmówić mocy dowodowej operatowi z podziału działki nr [...] z [...] listopada 1988 r. zatwierdzonemu ostateczną decyzją z [...] grudnia 1988 r., jak również operatowi z rozgraniczenia, sporządzonemu przez geodetę W. M., które odzwierciedlają przebieg granicy ewidencyjnej. Natomiast dane zawarte w operacie geodety E. G. nie pozwalają na jednoznaczne i kategoryczne stwierdzenie czy ustalona przez niego granica jest granicą ewidencyjną i prawną. Jak bowiem wynika z samego operatu, przy pomiarach geodeta nie odszukał istotnych punktów granicznych, w oparciu o które ustalał miary działek [...] oraz [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożył W. B. zarzucając tej decyzji naruszenie:
1) art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a w związku z art. 33 ust 1 i 2 oraz art. 31 ust 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez nieuwzględnienie okoliczności wydania decyzji rozgraniczeniowej z rażącym naruszeniem prawa i wadami powodującymi jej nieważność z mocy prawa,
2) art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. w związku z § 3 rozporządzenia w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, poprzez brak uwzględnienia wydania decyzji Wójta Gminy [...] o rozgraniczeniu nieruchomości z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu podkreślił rażące naruszenie norm prawa administracyjnego oraz prawa geodezyjnego i kartograficznego poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności brak załączenia przez Starostwo Powiatowe w [...] żądanych przez skarżącego dokumentów. Skarżący podniósł, że granica ustalona w operacie technicznym nr [...] do podziału działki nr [...] nie miała i nie ma stanu prawnego, zaś w przedmiotowej sprawie chodzi wyłącznie o granicę zewnętrzną pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...]. Powołał się również na składane wnioski dowodowe potwierdzające nieważność decyzji Wójta Gminy [...], tj. akt własności ziemi nr [...] [...], akt notarialny nr [...] oraz księgę wieczystą [...], akt własności ziemi dla działki nr [...] oraz operat ewidencji gruntów wsi [...] nr [...] dla działek nr [...] i [...].
Zdaniem skarżącego, w toku czynności rozgraniczeniowych geodeta W. M. uchylił się od sprawdzenia oraz ustalenia granic stanu posiadania, do których sięga nadane w 1971 r. prawo własności na podstawie wskazanych wyżej dokumentów. Geodeta powołał się jedynie na operat podziału działki nr [...] nr [...], co bezprawnie potwierdził organ decyzją z [...] lutego 2015 r. Skarżący zakwestionował również prawidłowość ustalenia granic w oparciu o operat techniczny nr [...], który nie posiadał stanu prawnego, natomiast rodzice skarżącego dowiedzieli się o tym podziale dopiero po kilku latach. Ponadto, zarzucił błędy w dokumentacji sporządzonej przez geodetę W. M., a także nieprawidłowości polegające na braku przesłania przez Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w [...] prawidłowych materiałów.
Powołując się na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji Kolegium z [...] października 2019 r., a także stwierdzenie nieważności Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2015 r. Skarżący wniósł również o rozpatrzenie sprawy na rozprawie wskazując, że nie wyraża zgody na jej rozpoznanie w trybie uproszczonym oraz wniósł o zasądzenie kosztów.
W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Zarządzeniem z [...] sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 929/20, zakreślono sprawę o sygn. akt I SA/Wa 929/20 jako omyłkowo zarejestrowaną i dołączono do akt sprawy o sygn. akt I SA/Wa 798/20.
W piśmie procesowym z [...] sierpnia 2020 r. skarżący oświadczył, że nie wyraża zgody na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Skarżący wniósł również o nadanie jednego numeru jego skardze z [...] marca 2020 r. oraz powiadomienie, pod którym numerem ww. skarga będzie rozpoznawana.
Pismem z [...] września 2020 r., w wykonaniu zarządzenia z [...] sierpnia 2020 r., poinformowano skarżącego, że sprawę o sygn. akt I SA/Wa 929/20 zakreślono jako omyłkowo zarejestrowaną i dołączono do akt sprawy o sygn. akt I SA/Wa 798/20.
W piśmie procesowym z [...] października 2020 r. skarżący oświadczył, że nie wyraża zgody na dzielenie jego skargi z [...] marca 2020 r. na dwie różne sprawy bez uzasadnionej przyczyny. Jednocześnie wniósł o połączenie sprawy o sygn. akt I SA/Wa 798/20 ze sprawą o sygn. akt I SA/Wa 929/20 i rozpatrzenie jego skargi z [...] marca 2020 r. w sprawie o sygn. I SA/Wa 929/20, w której zgromadzone zostały akta tej sprawy.
Zarządzeniem z [...] listopada 2020 r., w związku z objęciem m. st. Warszawy od 17 października 2020 r. tzw. strefą czerwoną, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, Zastępca Przewodniczącej Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] grudnia 2020 r., z uwagi na to, że przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W związku z tym zawiadomiono strony, że każda z nich ma prawo do pisemnego dodatkowego przedstawienia swojego stanowiska w sprawie w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zawiadomienia.
Zawiadomieniem z [...] listopada 2020 r., w wykonaniu ww. zarządzenia z [...] listopada 2020 r., poinformowano skarżącego o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. Jednocześnie poinformowano skarżącego, że sprawa o sygn. akt I SA/Wa 929/20 została zakreślona jako omyłkowo zarejestrowana, o czym został on powiadomiony pismem z [...] września 2020 r., natomiast sprawa ze skargi z [...] marca 2020 r. toczy się pod sygn.. akt I SA/Wa 798/20, gdzie zgromadzone są akta administracyjne sprawy.
W piśmie procesowym z [...] grudnia 2020 r. skarżący ponownie oświadczył, że nie wyraża zgody na rozpoznanie skargi z [...] marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym. Skarżący sprzeciwił się takiemu działaniu sądu i wniósł o rozpatrzenie skargi z [...] marca 2020 r. na rozprawie, powiadomienie go o terminie rozprawy i umożliwienie obrony swoich praw na rozprawie po odwołaniu tzw. strefy czerwonej dla m. st. Warszawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności, wobec zawartych w skardze i pismach procesowych wniosków skarżącego o rozpoznanie wniesionej skargi na rozprawie, zbadać trzeba dopuszczalność rozpoznania niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Taką możliwość, z uwagi na obowiązujący stan epidemii, wprowadził art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020, poz. 374 ze zm., określanej jako "ustawa o Covid-19"). Z przepisów powołanej ustawy, stanowiących regulacje szczególne w rozumieniu art. 90 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze. zm.), dalej zwanej "P.p.s.a.", wynika odpowiednio, że "[w] okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących" (ust. 2 ) oraz "[przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów" (ust. 3).
Należy mieć na uwadze, że w pierwotnej wersji ustawy o COVID-19 zamieszczono art. 15zzs ust. 6, z którego treści wynikało, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 "nie przeprowadza się rozpraw ani posiedzeń jawnych", z wyjątkiem rozpraw i posiedzeń jawnych w sprawach określonych w art. 14 a ust. 4 i 5 tej ustawy, określonych mianem "pilnych". Uchylenie art. 14a i art. 15zzs ustawy o COVID-19 nastąpiło jednocześnie z dodaniem do tej ustawy m. in. przywołanych uprzednio regulacji zawartych w jej art. 15 zzs4 ust. 2 i 3. Sens takiego działania ustawodawcy sprowadza się zatem do tego, że istniejący stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 (co jest okolicznością powszechnie znaną) nie stanowi aktualnie przeszkody m. in. do działania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym. Dodanie w ustawie o COVID-19 art. 15zzs4 ust. 2 i 3 wymaga rozważenia, czy przewidziane tam rozwiązania, wobec niewątpliwie utrzymującego się stanu epidemii COVID-19, powinny mieć zastosowanie w odniesieniu do niniejszej sprawy. W ocenie Sądu, wykładnia funkcjonalna przepisów ustawy o COVID-19 nakazuje opowiedzenie się za dopuszczalnością zastosowania konstrukcji zawartej w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19 w przedmiotowej sprawie i umożliwia rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym. Powyższy przepis należy bowiem traktować jako przepis "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 P.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2020 r., I OSK 225/18, LEX nr 3115327).
Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu powołanego wyroku NSA, prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może doznawać ograniczeń, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy o COVID-19 jest, co nie ulega wątpliwości, między innymi ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. W obecnym stanie faktycznym istnieją zaś takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia do przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie ten standard ochrony praw skarżącego i uczestników postępowania został zachowany, skoro zawiadomieniem z [...] listopada 2020 r., w wykonaniu zarządzenia z [...] listopada 2020 r., zostali oni o tym powiadomieni i mieli możliwość zajęcia stanowiska w sprawie. Wobec powyższego, sąd w składzie orzekającym uznał za dopuszczalne rozpoznanie wniesionej skargi na posiedzeniu niejawnym w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19.
Przechodząc do kwestii merytorycznych, po analizie akt sprawy Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], którą organ odwoławczy utrzymał w mocy własną decyzję z [...] października 2019 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2015 r. o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w miejscowości [...], gm. [...], stanowiącej działkę nr ew. [...], zgodnie z [...], będącą własnością P. i A. M. z nieruchomością położoną w miejscowości [...] gm. [...] stanowiącej działkę nr ew. [...], zgodnie z KW [...], będącą własnością W. i A. B..
Istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma to, że była ona po raz kolejny rozpoznawana przez organy administracji. Wydana bowiem wcześniej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2017 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z [...] stycznia 2017 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lutego 2015 r. zostały uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1596/17.
W myśl art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Przypomnieć zatem trzeba, że w powołanym wyroku WSA wskazał, że w sytuacji ustalenia granicy w trybie art. 33 u.p.g.k. na podstawie dokumentów, uwzględnione przez organ dokumenty muszą być bezsporne, a powstanie wątpliwości wobec ich mocy dowodowej skutkować musi wyeliminowaniem decyzji z obrotu prawnego. Sąd podniósł, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że przy ustalaniu przebiegu wyżej opisanej granicy wystąpiły nieprawidłowości prawne, gdyż właściciel jednej z nieruchomości nie podpisał protokołów, a zatem nie zaakceptował jej przebiegu. W sprawie brak było zatem wieloletniej akceptacji jednej ze stron sporu dla ustaleń geodety. Sąd wskazał następnie, że w tym kontekście wnikliwej oceny przez organ wymagał zarzut braku mocy dowodowej decyzji Sekretarza Urzędu Miejskiego w [...] z [...] grudnia 1988 r., nr [...], a także zarzut, że zatwierdzony operat podziałowy w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w [...] nie został przyjęty i zatwierdzony. Niezbędną przesłanką wydania decyzji o rozgraniczeniu jest włączenie dokumentacji technicznej do zasobu, gdyż bez takiego włączenia wójt nie może wydać decyzji o rozgraniczeniu. Sąd podniósł, że bez sprawdzenia poprawności dokumentacji rozgraniczeniowej nie można skontrolować poprawności dokumentacji technicznej, a tym samym przyjąć jej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W ocenie WSA, organ nie wyjaśnił zatem zasadniczej dla oceny prawidłowości decyzji kwestii, tj. czy istotnie istnieją dokumenty, pozwalające na stwierdzenie przebiegu tej granicy. Jeżeli nie ma właściwych dokumentów, pozwalających na jednoznaczne określenie granicy, a stanowiska stron co do przebiegu granicy są sprzeczne, to organ nie ma kompetencji do dokonania rozgraniczenia. Postępowanie dowodowe powinno być zatem nakierowane na wyjaśnienie, czy istotne okoliczności sprawy pozwalały na stwierdzenie, że organ dysponował dokumentami, pozwalającymi uznać, że nastąpiło bezsporne ustalenie granicy. Sąd nakazał aby w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, wobec braku wątpliwości dotyczących nieuzyskania zgodnych oświadczeń stron co do przebiegu granicy, organ w postępowaniu nieważnościowym ocenił, czy wydając decyzję z [...] lutego 2015 r. Wójt Gminy [...] dysponował zgodnymi i prawidłowo sporządzonymi dokumentami, pozwalającymi na bezsporne ustalenie przebiegu granicy.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku że, wbrew zarzutom skarżącego, rozpoznając sprawę ponownie organ nadzoru zrealizował powołane wyżej wytyczne zawarte w wyroku sądu z 29 sierpnia 2018 r. Z akt administracyjnych wynika, że po otrzymaniu akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku, organ nadzoru uzupełnił materiał dowodowy o dokumentację geodezyjną, w tym wszystkie dokumenty, stanowiące podstawę do ustalenia przebiegu granicy przez geodetę W. M., to jest: ([...]) zarys pomiarowy z operatu z założenia ewidencji gruntów i budynków z 1964 r. nr [...], określający granicę pomiędzy działką [...], a wówczas jeszcze działką nr [...] (przed podziałem), ([...]) operat podziału działki [...] nr [...], sporządzony przez geodetę W. N., ([...]) decyzję Sekretarza Urzędu Miejskiego w [...] z [...] grudnia 1988 r. [...], o zatwierdzeniu powyższego podziału, ([...]) sporządzony przez geodetę W. N. operat techniczny podziału działki nr [...], oraz ([...]) operat techniczny sporządzony przez geodetę E. G. na potrzeby postępowania rozgraniczeniowego, które nie zostało zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem ani przed organami administracji publicznej, ani też przed sądem powszechnym. Akta sprawy potwierdzają również, że po uzupełnieniu wskazanej dokumentacji Kolegium poddało ją szczegółowemu badaniu celem ustalenia, zgodnie z wytycznymi zawartymi w powołanym wyroku z 29 sierpnia 2018 r., czy wydając kwestionowaną decyzję z [...] lutego 2015 r. Wójt dysponował zgodnymi i prawidłowo sporządzonymi dokumentami, pozwalającymi na ustalenie bezsporne przebiegu granicy.
W ocenie Sądu, prawidłowo ustalił organ nadzoru, że decyzja administracyjna z [...] grudnia 1988 r., nr [...], o zatwierdzeniu podziału działki nr [...] położonej w obrębie [...] gm. [...], jest decyzją ostateczną i nie było złożone od niej odwołanie, co potwierdza pismo Starosty Powiatu [...] z [...] stycznia 2019 r. Prawidłowo również ustalił organ, że podział działki nr [...] został ujawniony w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w dniu [...] września 1989 r. Nastąpiło to po sporządzeniu aktu notarialnego Rep. [...] z [...] czerwca 1989 r. na podstawie operatu podziału działki nr [...], sporządzonego przez geodetę W. N. (przyjętego do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej [...] listopada 1988 roku i zaewidencjonowanego pod nr [...]) oraz decyzji Naczelnika Miasta [...] z [...] grudnia 1988 r., zatwierdzającej ten podział, co potwierdza pismo Starosty Powiatowego w [...] z [...] września 2019 r. oraz pieczęć na ww. operacie technicznym poświadczająca przyjęcie go do zasobu dokumentacji geodezyjnej.
Przy tym analiza treści znajdującego się w aktach sprawy operatu sporządzonego przez W. N. potwierdza ocenę Kolegium, że nie dokonała ona zmian w przebiegu zewnętrznych granic nieruchomości, lecz wykonała tylko prace związane z podziałem działki [...]. Z ww. operatu wynika, że granice zewnętrzne nieruchomości geodeta przyjęła według stanu z ewidencji gruntów. Dokumenty zostały przyjęte do zasobu dokumentacji geodezyjnej, a podział został zatwierdzony na mocy prawomocnej decyzji administracyjnej. W tej sytuacji prawidłowo uznało Kolegium, że powyższe dokumenty pozwalały na przyjęcie ich za podstawę do prac rozgraniczeniowych wykonywanych przez geodetę W. M..
W ocenie Sądu, prawidłowo również ustalił organ, na podstawie pozyskanego materiału dowodowego, że w zainicjowanej postanowieniem Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] lipca 1992 r. sprawie o rozgraniczenie doszło do umorzenia postępowania postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] listopada 2000 r., sygn. akt [...]. Oznacza to, że w wyniku sporu granicznego powstałego w 1992 r. pomiędzy właścicielami nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr [...] i [...] nie doszło do wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 33 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Z akt sprawy nie wynika również aby o rozgraniczeniu tym orzekł sąd powszechny. Wobec powyższego, za niezasadny uznać trzeba podniesiony w skardze zarzut, że kwestionowana decyzja z [...] lutego 2015 r. obarczona była wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa.
Ponadto, co trafnie dostrzegł organ nadzoru, na podstawie zebranej w sprawie dokumentacji nie można uznać aby prace geodety E. G. pozwalały na ustalenie przebiegu granicy między działkami [...] i [...] w sposób zgodny z wcześniejszą dokumentacją geodezyjną. Treść sporządzonej przez E. G. opinii technicznej potwierdza bowiem, że nie odnalazł on w terenie punktów osnowy, które były istotne dla jego pomiarów i "teoretycznie" zaprojektował je i przeniósł na grunt równolegle do krawędzi drogi. W ww. opinii geodeta sam dodatkowo stwierdził, że w obrębie drogi wykonane były prace drogowe - ułożenie dywanika asfaltowego. Wobec powyższego Sąd podzielił ocenę Kolegium, że wyniki pomiarów wykonanych przez wskazanego geodetę nie mogły znaleźć potwierdzenia w pomiarach wykonanych przez geodetę W. M., jak również nie odpowiadały pomiarom geodety W. N.. Przy tym, jak słusznie dostrzegł organ nadzoru, geodetom W. N. i W. M. udało się odnaleźć wszystkie punkty niezbędne do wykonania pomiarów na gruncie, co potwierdza treść sporządzonych przez nich operatów.
Ponadto, analiza operatu geodety W. M. potwierdza, że geodecie udało się odszukać punkty osnowy geodezyjnej i ustalić przebieg spornej granicy zgodny z zarysem z założenia ewidencji gruntów. Co istotne, powyższy operat został przyjęty i zaewidencjonowany w zasobie dokumentacji geodezyjnej. Podlegał również ocenie w zakresie prawidłowości wykonania czynności rozgraniczeniowych, zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami, jak i ocenie dokumentacji rozgraniczenia nieruchomości, między innymi, w zakresie prawidłowości wykonania czynności ustalenia granic nieruchomości. Oznacza to, że geodecie W. M. udało się ustalić granicę ewidencyjną i, tym samym prawną, pomiędzy działkami nr [...] i [...] na podstawie danych ewidencyjnych (tj. na podstawie zarysu pomiarowego z operatu z założenia ewidencji gruntów i budynków z 1964 r. nr [...] oraz na podstawie operatu z podziału nieruchomości działki nr [...] nr [...] z [...] listopada 1988 r.). Ponadto, w tym zakresie oba wskazane wyżej dokumenty nie stały ze sobą w sprzeczności. W tej sytuacji Sąd podzielił stanowisko organu nadzoru, że w sprawie zaistniały podstawy do wydania przez Wójta Gminy [...] decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wniosek taki potwierdza również treść sprawozdania technicznego geodety uprawnionego z [...] stycznia 2015 r. zawartego w operacie rozgraniczeniowym [...] (dokumentacja techniczna). Tym samym, nie można podzielić zarzutu skarżącego, że geodeta ustalił przebieg linii granicznej w sposób odmienny od stanu wykazanego w dokumentacji geodezyjnej.
Za chybiony Sąd uznał również podniesiony w skardze zarzut, że operat sporządzony przez geodetę W. N. nie może posłużyć jako materiał do ustalenia przebiegu granic pomiędzy nieruchomościami objętymi przedmiotowym postępowaniem. Możliwość przyjęcia danych z tego rodzaju dokumentu potwierdzają bowiem przepisy rozporządzenia z 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości.
Ponadto, niezasadny okazał się podniesiony w skardze zarzut, że przebieg granic powinien być ustalony wyłącznie na podstawie takich dokumentów, jak akt własności ziemi, akt notarialne, wypisy z ksiąg wieczystych, czy też dane z ewidencji gruntów. Wyjaśnić trzeba, że powyższe dokumenty, jak jednoznacznie wynika z § 3 pkt 1 oraz § 4 ww. rozporządzenia, potwierdzają stan prawny nieruchomości. Tego rodzaju dokumentacja nie służy natomiast określeniu położenia punktów granicznych i przebiegu granic nieruchomości, bowiem takich danych ona nie zawiera. Tego rodzaju dane zawierają natomiast dokumenty geodezyjne zawierające dane liczbowe do ustalenia przebiegu granic, w tym a) szkice graniczne, protokoły graniczne, akty ugody, b) zarysy pomiarowe z pomiaru granic, c) szkice wyznaczenia granic działek wydzielonych w wyniku scalenia, wymiany gruntów lub w wyniku podziału nieruchomości czy d) inne dokumenty pomiarowe, obliczeniowe i opisowe pozwalające na ustalenie przebiegu granic. Takimi zaś właśnie dokumentami na potrzeby sporządzenia operatu rozgraniczeniowego dysponował geodeta W. M.. Dopiero w razie braku tego rodzaju dokumentów geodeta może sięgnąć po mapy i plany obejmujące granice albo inne elementy pozwalające na odtworzenie lub analizę przebiegu granic, w szczególności mapy jednostkowe nieruchomości, mapy katastralne, mapy scalenia i wymiany gruntów, plany parcelacyjne, mapę ewidencji gruntów czy mapę zasadniczą.
Skoro zatem przy wydaniu decyzji Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2015 r. o rozgraniczeniu nieruchomości nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a z zachowanych akt nie wynika aby kwestionowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja obarczona była inną kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a., to uznać trzeba, że organ nadzoru prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. To zaś, wobec niestwierdzenia istotnych naruszeń procedury administracyjnej w toku prowadzonego postępowania nadzorczego oznacza, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI