III SA/Kr 862/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania zasiłku dla bezrobotnych, uznając, że organy nie zbadały wystarczająco przyczyn rozwiązania stosunku pracy, co jest kluczowe dla zastosowania art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia.
Skarżący K.P. domagał się przyznania zasiłku dla bezrobotnych, jednak organy odmówiły mu tego prawa, powołując się na rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron w okresie 6 miesięcy przed rejestracją. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił te decyzje, wskazując, że organy nie zbadały wystarczająco przyczyn rozwiązania stosunku pracy, co jest kluczowe dla zastosowania art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Sąd podkreślił, że nie każde porozumienie stron skutkuje utratą prawa do zasiłku, a organy powinny badać celowość takiego rozwiązania i okoliczności niezależne od pracownika.
Sprawa dotyczyła skargi K.P. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w części odmawiającej przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych i orzekła o przyznaniu zasiłku od dnia 31 maja 2021 r. do 28 sierpnia 2021 r. w wysokości 80%. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku od dnia rejestracji (2 marca 2021 r.), wskazując, że skarżący rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron w okresie 6 miesięcy przed rejestracją, co zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy skutkuje karencją 90 dni. Skarżący argumentował, że rozwiązanie stosunku pracy z poprzednim pracodawcą nastąpiło na mocy porozumienia stron, ale było wymuszone przez pracodawcę z powodu pandemii COVID-19, a następnie umowa z kolejnym pracodawcą została rozwiązana przez pracodawcę z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy ograniczyły się jedynie do literalnej wykładni art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy, nie badając wystarczająco przyczyn rozwiązania stosunku pracy. Sąd podkreślił, że nie każde rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron daje podstawę do odmowy przyznania zasiłku, a organy mają obowiązek zbadać nie tylko tryb, ale i przyczyny rozwiązania, zwłaszcza gdy pracownik podnosi, że były one niezależne od jego woli lub wynikały z sytuacji pracodawcy (np. pandemia). Sąd wskazał, że świadectwo pracy nie jest dokumentem urzędowym i można dowodzić przeciwko jego treści. Brak dokładnych ustaleń faktycznych w zakresie przyczyn rozwiązania stosunku pracy naruszył przepisy K.p.a., co skutkowało uchyleniem decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nie każde rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron w okresie 6 miesięcy przed rejestracją daje podstawę do odmowy przyznania zasiłku. Organy mają obowiązek zbadać przyczyny rozwiązania stosunku pracy, a nie tylko jego tryb.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy ograniczyły się do literalnej wykładni art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, nie badając wystarczająco przyczyn rozwiązania stosunku pracy. Podkreślono, że sankcja utraty prawa do zasiłku ma miejsce, gdy pracownik sam przyczynił się do utraty zatrudnienia, a nie gdy rozwiązanie nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego lub pracodawcy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
u.p.z.i.r.p. art. 75 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem rozwiązał stosunek pracy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy, albo rozwiązanie nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę w trybie art. 55 § 11 k.p.
Pomocnicze
u.p.z.i.r.p. art. 75 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Bezrobotnemu, o którym mowa w ust. 1, spełniającemu warunki określone w art. 71, zasiłek przysługuje po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy - w przypadku wymienionym w ust. 1 pkt 2.
u.p.z.i.r.p. art. 71 § ust. 1
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy pracy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na fundusz Pracy.
u.p.z.i.r.p. art. 73 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Okres pobierania zasiłku wynosi 180 dni dla bezrobotnych zamieszkałych na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju.
u.p.z.i.r.p. art. 73 § ust. 4
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Okres pobierania zasiłku ulega skróceniu o okresy nieprzysługiwania zasiłku, o których mowa w art. 75 ust. 1-3.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia według swej wiedzy, na podstawie zbioru dowodów, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p. art. 30 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
k.p. art. 30 § § 1 pkt 2
Kodeks pracy
k.p. art. 55 § § 11
Kodeks pracy
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § ust. 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie zbadały wystarczająco przyczyn rozwiązania stosunku pracy, co jest kluczowe dla zastosowania art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Nie każde rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron skutkuje utratą prawa do zasiłku. Świadectwo pracy nie jest dokumentem urzędowym i można dowodzić przeciwko jego treści. Rozwiązanie stosunku pracy z poprzednim pracodawcą było wynikiem wypowiedzenia przez pracodawcę z powodu pandemii COVID-19, co stanowiło okoliczność niezależną od pracownika.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów oparta na literalnym brzmieniu art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, bez uwzględnienia celu przepisu i przyczyn rozwiązania stosunku pracy.
Godne uwagi sformułowania
nie każde rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron (...) daje podstawę do odmowy przyznania zasiłku organy mają obowiązek zbadania nie tylko trybu rozwiązania stosunku pracy, ale również przyczyn z jakich do niego doszło świadectwo pracy nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § 1 i 2 k.p.c.
Skład orzekający
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
przewodniczący
Janusz Kasprzycki
sprawozdawca
Katarzyna Marasek-Zybura
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wskazująca na konieczność badania przyczyn rozwiązania stosunku pracy, a nie tylko jego trybu, zwłaszcza w kontekście sytuacji niezależnych od pracownika."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z rozwiązaniem stosunku pracy na mocy porozumienia stron, z uwzględnieniem przyczyn leżących po stronie pracodawcy (pandemia COVID-19).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia (zasiłek dla bezrobotnych) i pokazuje, jak ważne jest badanie faktycznych przyczyn zdarzeń, a nie tylko ich formalnego opisu. Wskazuje na potrzebę głębszej analizy przez organy administracji.
“Zasiłek dla bezrobotnych: czy porozumienie stron zawsze oznacza karencję?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 862/21 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2021-12-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-06-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący/ Janusz Kasprzycki /sprawozdawca/ Katarzyna Marasek-Zybura Symbol z opisem 6331 Zasiłek dla bezrobotnych Hasła tematyczne Bezrobocie Sygn. powiązane I OSK 1125/22 - Wyrok NSA z 2022-10-14 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1409 Art. 75 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1409 z późn. zm.). Dz.U. 2019 poz 2325 Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura WSA Janusz Kasprzycki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewody z dnia 30 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Uzasadnienie Zaskarżoną przez K. P., zwanego dalej skarżącym, decyzją z dnia 30 kwietnia 2021 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735) oraz art. 71, art. 72, art. 73 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 w związku z art. 75 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1409 ze zm., zwanej dalej ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy), Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji - Starosty - z dnia [...] 2021 r., znak: [...], w części orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych i orzekł o przyznaniu skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 31 maja 2021 r. do dnia 28 sierpnia 2021 r. w wysokości 80 % kwoty zasiłku na zasadach określonych w ustawie. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy dnia 2 marca 2021 r.. Decyzją z dnia [...] 2021 r., znak: [...] Starosta uznał skarżącego za osobę bezrobotną oraz odmówił mu przyznania zasiłku dla bezrobotnych od dnia 2 marca 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w Powiatowym Urzędzie Pracy, rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron lub za wypowiedzeniem. W takim przypadku zasiłek przysługuje bezrobotnemu po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania w urzędzie. Ww. decyzję doręczono skarżącemu w dniu 19 marca 2021 r., a dnia 29 marca 2021 r. skarżący wniósł od niej odwołanie w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, zarzucając błędną interpretację przepisu art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz wskazując, że rozwiązanie stosunek pracy z poprzednim pracodawcą nastąpiło na mocy porozumienia stron. Wyjaśnił, że pomiędzy zatrudnieniem nie ma nawet jednego dnia przerwy. Natomiast ustanie stosunku pracy u ostatniego pracodawcy było wynikiem wypowiedzenia przez pracodawcę wymuszonym przez pandemię COVID-19 (pracodawca nie był w stanie utrzymać zatrudnienia). Zdaniem skarżącego winien on otrzymać zasiłek dla bezrobotnych od dnia rejestracji. Opisaną na wstępie decyzją z dnia 30 kwietnia 2021 r. Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w części orzekającej o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych i orzekł o przyznaniu skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 31 maja 2021 r. do dnia 28 sierpnia 2021 r. w wysokości 80 % kwoty zasiłku na zasadach określonych w ustawie. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia wojewoda wskazał, że w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy skarżący spełniał przesłanki do otrzymania statusu osoby bezrobotnej. Na podstawie przedłożonych dokumentów organ pierwszej instancji ustalił również, że spełnione zostały przesłanki z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy do przyznania prawa do zasiłku. Sporna jest natomiast kwestia od kiedy powinien przysługiwać skarżącemu zasiłek dla bezrobotnych - od dnia rejestracji czy po upływie karencji, tj. 90 dni od dnia rejestracji, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Skarżący w dniu rejestracji przedstawił m. in.: świadectwo pracy z 4 września 2020 r. wystawione przez A Sp. z o.o. sp. k. z B, z którego wynika, że stosunek pracy ustał 4 września 2020 r. w wyniku porozumienia stron (art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy). Okoliczność tę potwierdził pracodawca w mailu z 2 marca 2021 r. używając określenia "umowa o pracę została rozwiązana za porozumieniem stron, za obopólną zgodą". Takiego samego określenia użył skarżący w swoim oświadczeniu z 25 marca 2021 r.; świadectwo pracy z 1 marca 2021 r. wystawione przez B s.c. P. G., J. G. z J, z którego wynika, że stosunek pracy ustał 27 lutego 2021 r. w wyniku "oświadczenie pracodawcy z zachowaniem okresu wypowiedzenia art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu Pracy". Organ podał, że zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy: "Prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który: (...) w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy". Z kolei zgodnie z art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy "Bezrobotnemu, o którym mowa w ust. 1, spełniającemu warunki określone w art. 71, zasiłek przysługuje: (...) po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy - w przypadku wymienionym w ust. 1 pkt 2 i 8". Ustawodawca enumeratywnie wymienił więc sytuacje, w których dyspozycja z art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie ma zastosowania: gdy rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło za wypowiedzeniem i było spowodowane zmianą miejsca zamieszkania albo rozwiązanie umowy nastąpiło w trybie art. 55 § 11 Kodeksu pracy (bezzwłoczne rozwiązanie umowy w przypadku, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia swoich podstawowych obowiązków w stosunku do pracownika). Organy ustaliły, że w niniejszej sprawie żadna z tych sytuacji nie wystąpiła. Zgodnie z przepisem art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy tryb rozwiązania stosunku pracy jest badany w okresie 6 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy. Tymczasem skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy 2 marca 2021 r., a więc okres 6 miesięcy przez zarejestrowaniem liczony jest od 1 września 2020 r. do 1 marca 2021 r. W okresie tym doszło do rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia stron - dowód: świadectwo pracy z 4 września 2020 roku, wystawione przez A Sp. z o.o. sp. k. z B. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że z przepisu art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie wynika, że należy uwzględnić wyłącznie ostatnie zatrudnienie. Ustalając okres i datę przyznania prawa do zasiłku, organ ma obowiązek uwzględnić każde rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron, które miało miejsce w okresie 6 miesięcy przed rejestracją. W takim przypadku, prawo do zasiłku przysługuje po upływie 90 dni od dnia zarejestrowania się w Urzędzie czyli od 31 maja 2021 r. Wysokość zasiłku dla bezrobotnych jest uzależniona od wykazanego przez bezrobotnego "okresu uprawniającego do zasiłku" i została określona w art. 72 ustawy. Na dzień rejestracji skarżący wykazał okres uprawniający do zasiłku krótszy niż 5 lat, dlatego zasiłek dla bezrobotnych przysługuje w wysokości 80% kwoty podstawowej zasiłku, na okres z art. 73 ust. 1 pkt 1 skrócony o 90 dni co jest wynikiem rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia stron. Wyjaśniono nadto, że długość przysługującego skarżącemu prawa do zasiłku wynika z art. 73 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowiącego: "1. Okres pobierania zasiłku wynosi: 1) 180 dni - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150% przeciętnej stopy bezrobocia w kraju (...). 4. Okres pobierania zasiłku, o którym mowa w ust. 1 i 3, ulega skróceniu (...) o okresy nieprzysługiwania zasiłku, o których mowa w art. 75 ust. 1-3". W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie na powyższa decyzję skarżący zarzucił Wojewodzie naruszenie przepisu art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Uzasadniając skargę podał, że stosownie do regulacji zawartej w art. 71 ust.1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy pracy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. Dodał, że rację mają organy obydwu instancji, że literalne brzmienie przepisu art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy odnosi się (jak to wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych) do wszystkich stosunków pracy niezależnie od wymiaru czasu pracy i wysokości osiąganego wynagrodzenia. Jednak w niniejszej sprawie należy uwzględnić przede wszystkim cel przyjętego przez ustawodawcę rozwiązania oraz fakt, iż pomiędzy datą rozwiązania stosunku pracy z poprzednim pracodawcą, a datą nawiązania stosunku pracy z nowym pracodawcą nie było dnia przerwy. Następnie poprzez jego pryzmat ocenić zaistniałe w niniejszej sprawie okoliczności. Analiza przyjętych uregulowań, w tym dotyczących świadczeń dla bezrobotnych, jednoznacznie wskazuje, że świadomą intencją ustawodawcy było, odmienne potraktowanie osób, które same przyczyniają się do utraty zatrudnienia i do nabycia statusu bezrobotnego, od osób które tracą pracę z przyczyn od nich niezależnych. Nie powinny być jednakowo traktowane podmioty, które własnym działaniem prowadzą do rozwiązania stosunku pracy pozbawiając się jednocześnie podstaw utrzymania (i w związku z tym domagają się przyznania świadczenia w postaci prawa do zasiłku) oraz podmioty, które utraciły pracę i możliwość zarobkowania, na skutek okoliczności od nich niezależnych, a taka sytuacja wystąpiła w moim przypadku. Intencją zmiany pracodawcy był fakt, iż ze względów osobistych i rodzinnych zostałem zmuszony szukać pracy, jak najbliżej mojego miejsca zamieszkania. Wskazał, że ustanie stosunku pracy na skutek wypowiedzenia przez pracodawcę stanowiło bezpośrednią przyczynę zarejestrowania się jako osoby bezrobotnej w urzędzie pracy i nastąpiło z przyczyn niezależnych od woli skarżącego, a jedynie z faktu, iż pracodawca z powodu pandemii COVID-19 (w jego subiektywnej ocenie) nie był w stanie utrzymać zatrudnienia i przedłużyć ze skarżącym umowy. Nie można zatem uznać, że to skarżący przyczynił się do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Ponadto wskazał, że osoby, które przejawiają aktywność i mobilność zawodową (a do takich niewątpliwie należę), nie powinny być stawiane w sytuacji gorszej, od osób biernych i nie przejawiających jakiejkolwiek inicjatywy zawodowej. W orzecznictwie sadów administracyjnych wskazuje się na obowiązek organów zbadania nie tylko trybu rozwiązania stosunku pracy, ale i przyczyn z jakich do niego doszło, gdyż nie każde rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron daje podstawę do odmowy przyznania zasiłku. Organy nie mogą więc poprzestawać tylko na treści świadectwa pracy, co de facto miało miejsce w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2021 r., poz. 1100 ze zm., zwanej dalej ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). Art. 75 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w pkt 1-9, wymienia enumeratywnie przesłanki, których wystąpienie pozbawia bezrobotnego prawa do zasiłku. Zgodnie z pkt 2 art. 75 tej ustawy, prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron. Jednocześnie w tym samym przepisie ustawodawca wprowadził wyjątek od zastosowania omawianej regulacji, polegający na zachowaniu przez bezrobotnego prawa do zasiłku jeżeli porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo gdy rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Wobec powyższego trafnie zauważa więc WSA w Opolu w wyroku z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II SA/Op 369/10, że: "W świetle powyższych uregulowań należy zauważyć, że z woli prawodawcy nie każde rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy, daje podstawę do odmowy przyznania zasiłku wypłacanego wedle reguły określonej w art. 71 ust. 1 ustawy (za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się). Przepis ten odsyła m.in. do cyt. wyżej art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy, co nakłada na orzekające organy obowiązek zbadania nie tylko trybu rozwiązania stosunku pracy, ale również przyczyn z jakich do niego doszło." Zgodzić się należy także ze stanowiskiem WSA w Rzeszowie, zaprezentowanym w wyroku z dnia 22 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 236/21, że: " z woli prawodawcy nie każde zatem rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy, daje podstawę do odmowy przyznania zasiłku wypłacanego wedle reguły określonej w art. 71 ust. 1 ustawy (za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się). Zdaniem Sądu sankcja pozbawienia prawa do zasiłku ma miejsce wtedy, gdy osoba zarejestrowana w charakterze bezrobotnego wcześniej sama wypowiedziała stosunek pracy lub stosunek służbowy albo zawarła porozumienie rozwiązujące (a więc albo dobrowolnie przyjęła ofertę złożoną w tej mierze przez pracodawcę, albo sama wystąpiła z taką ofertą). Okoliczności dokonania tych czynności prawnych nie zawsze muszą jednak świadczyć o braku woli kontynuowania konkretnego stosunku pracy (stosunku służbowego). W efekcie omawiana sankcja utraty prawa do zasiłku jest w kilku przypadkach wyłączana. Tak jest przede wszystkim wówczas, gdy porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy (zob. Zbigniew Góral, Komentarz do art. 75 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, opublikowano LEX 2011). Może być tak również, gdy rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron nie było wynikiem braku woli kontynuowania przez pracownika stosunku pracy (stosunku służbowego), lecz uprzedniego wypowiedzenia przez pracodawcę umowy o pracę i brakiem propozycji przywrócenia pracownika do pracy. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 484/17 i wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie zatem Sądu orzekające w sprawie organy ograniczyły się tylko do wykładni językowej art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zamiast dokonać wykładni systemowej i funkcjonalnej oraz do zapisów świadectwa pracy. W tym ostatnim kontekście zwrócić należy uwagę, że utrwalone jest stanowisko orzecznictwa sądowego, zgodnie z którym świadectwo pracy nie jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § 1 i 2 k.p.c., gdyż podmiot wydający to świadectwo nie jest organem państwowym ani organem wykonującym zadania z zakresu administracji państwowej, a tylko dokumenty wystawione przez te organy stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Świadectwo pracy traktuje się w postępowaniu sądowym jako dokument prywatny w rozumieniu art. 245 k.p.c., który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 9 października 2015 r., sygn. akt III AUa 706/15, LEX nr 1842268, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2009 r., sygn. akt I UK 24/09 (LEX nr 518067). Ponadto w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2009 r., sygn. akt II PK 1/09 (OSNP 2011, nr 5-6, poz. 71), wskazano, że dowód przeciwko stwierdzeniom zawartym w świadectwie pracy jako dokumencie może być przeprowadzony w każdym czasie w ramach postępowania o konkretne roszczenie. Okoliczności dokonania tych czynności prawnych nie zawsze muszą świadczyć o braku woli kontynuowania konkretnego stosunku pracy (stosunku służbowego). W konsekwencji, zdaniem Sądu, orzekające w rozpoznawanej sprawie organy nie zbadały, czy do rozwiązania stosunku pracy przez skarżącego na mocy porozumienia stron doszło z uwagi na upadłość, likwidację pracodawcy lub ze względu na zmniejszenie zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Poczynienie ustaleń w tym zakresie było wręcz obowiązkiem organów, zwłaszcza, że skarżący konsekwentnie podnosił już w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, a potem w skardze do sądu administracyjnego, że do rozwiązania stosunku pracy z poprzednim pracodawcą doszło, owszem na mocy porozumienia stron, ale, jak wyjaśnił, było to wynikiem wypowiedzenia przez pracodawcę wymuszonym przez pandemię COVID-19 (pracodawca nie był w stanie utrzymać zatrudnienia). Wydanie kontrolowanych decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co do okoliczności mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, czy rozwiązanie stosunku pracy przez skarżącego na mocy porozumienia stron było uzasadnione przyczynami wymienionymi w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, uznać należało, zdaniem Sądu, za naruszające przepisy art. 7 i art. 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik. Organ administracji publicznej, w świetle postanowień tych przepisów postępowania, zobowiązany jest bowiem podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładanego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ, wykorzystując dozwolone przepisami środki dowodowe, winien zebrać cały materiał dowodowy pozwalający na dokonanie stosownych ustaleń i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie po jego całościowej ocenie według swobodnej oceny dowodów. Pod pojęciem materiał dowodowy rozumieć należy ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Brak ustaleń organów w wyżej opisanym zakresie czynił niemożliwym dokonanie przez Sąd oceny wystąpienia przesłanek określonych w art. 75 ust. 1 pkt 2, art. 75 ust. 2 pkt 2 oraz art. 73 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Sąd nie jest bowiem uprawniony do przeprowadzenia we własnym zakresie ustaleń faktycznych, gdyż stosownie do treści art. 133 § 1 P.p.s.a., Sąd orzeka na podstawie akt sprawy, a więc z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego wynikającego z akt sprawy, jakimi dysponuje. Z powyższych względów, mając na uwadze postanowienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 P.p.s.a. Sąd uznał, że niezbędnym jest uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji reformatoryjno-merytorycznej, ale także i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaznaczyć przy tym należy, że uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji nie jest złamaniem zakazu reformationis in peius z art. 134 § P.p.s.a. Naruszenie wyrażonego w art. 134 § 2 P.p.s.a. zakazu reformationis in peius w postępowaniu sądowoadministracyjnym może wystąpić bowiem jedynie na skutek uchylenia aktu lub czynności w części niezaskarżonej, zastosowania środka ostrzejszego od tego, o który wnosił skarżący, lub takiego sformułowania oceny prawnej, która w ponownym postępowaniu przez organem administracji zdeterminowałaby wydanie aktu pogarszającego sytuację materialnoprawną skarżącego w porównaniu z sytuacją, która wynika z zaskarżonego aktu lub czynności (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt III OSK 2565/21; LEX nr 3252422. Stosownie do postanowień art. 153 P.p.s.a. organy administracji uwzględnią zatem przedstawioną powyżej przez Sąd ocenę prawną. Skarga musiała więc wywrzeć zamierzony skutek, skoro skarżący zasadnie podniósł, że przy wykładni i zastosowaniu art. art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy należy uwzględnić przede wszystkim cel przyjętego przez ustawodawcę rozwiązania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI