III SA/KR 854/25

III SA/Kr 854/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-12-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący/
Janusz Kasprzycki
Marta Kisielowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
Art. 34 par. 2  pkt 1  w zw. z art. 33 par. 2  pkt 4  i 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędzia WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi H. H. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 kwietnia 2025 roku znak 180000.71.2236.2025-RED-119-MZA w przedmiocie oddalenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej H. H. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 24 kwietnia 2025 r. znak 180000.71.2236.2025-RED-119-MZA Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oddalił zarzut wniesiony przez H. H. (dalej: skarżąca) na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych od numeru [...] do numeru [...] oraz od numeru [...] do numeru [...].
Podstawę prawną postanowienia stanowił art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 132 z późn. zm., dalej u.p.e.a.).
Postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 29 lutego 2024 r. określono wysokość zobowiązań zmarłego Z. H. na dzień otwarcia spadku, tj. 22 stycznia 2022 r. na kwotę 75007,09 złotych. Orzeczono, że spadkobiercy płatnika ponoszą odpowiedzialność w stosunku do udziału w spadku za 1/3 zadłużenia, tj. w kwocie 25002,37 zł (pkt II). Spadkobiercy odpowiadają za zobowiązania do wysokości stanu czynnego spadku (pkt III). Określone decyzją zobowiązania należy zapłacić w terminie 14 dni od daty doręczenia na rachunek bankowy Oddziału (pkt IV). W przypadku nieopłacenia zobowiązania w terminie wyznaczonym, będą naliczane odsetki za zwłokę. Decyzja została wysłana na adres: W. [...] K., wróciła z adnotacją "nie podjęta w terminie".
7 października 2024 r. skierowano do skarżącej upomnienie, w którym wezwano do uregulowania następujących należności: składka na ubezpieczenie zdrowotne na podstawie decyzji 29 lutego 2024 r. w łącznej wysokości 943, 76 złotych. Upomnienie zostało wysłane na adres ul. D. [...], [...] K. oraz ul. W. [...] K. Obydwie przesyłki wróciły do organu z adnotacją "nie podjęto w terminie".
Z uwagi na brak dobrowolnego uregulowania zaległości, 11 lutego 2025 r. oraz 12 lutego 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie wystawił tytuły wykonawcze o nr od [...] do [...] oraz od [...] do [...], obejmujące zaległości składkowe wskazane w decyzji. Organ egzekucyjny, działając na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych - 12 lutego 2025 r. dokonał zajęć rachunków bankowych. Tytuły wykonawcze oraz zawiadomienia o zajęciu zostały wysłane na adres: ul. W. [...] K. i odebrane przez syna skarżącej 27 lutego 2025 r.
W dniu 6 marca 2025 r. skarżąca wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej na podstawie wymienionych tytułów wykonawczych. Skarżąca podniosła zarzut przedawnienia oraz zakwestionowała doręczenie jej upomnienia.
Postanowieniem z 7 kwietnia 2025 r. postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone.
Postanowieniem z 24 kwietnia 2025 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oddalił zarzut skarżącej wniesiony na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z 11 lutego 2025 r. oraz 12 lutego 2025 r. o nr od [...] do [...] oraz od [...] do [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że brak jest podstaw do uznania za przedawnione nieopłaconych należności z tytułu składek objętych decyzją z 29 lutego 2024 r. o przeniesieniu odpowiedzialności na spadkobierców.
Organ wskazał, że zgodnie z zasadą zawartą w art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 350 z późn. zm., dalej u.s.u.s), należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się z upływem 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ponadto, termin przedawnienia może ulec wydłużeniu w przewidzianych przepisami okolicznościach, które zawieszają bieg terminu przedawnienia. I tak, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu, zgodnie z art. 24 ust.6 u.s.u.s - od dnia śmierci spadkodawcy do dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia. Ponadto, gdy wobec spadkodawcy prowadzone były postępowania w celu wydania decyzji orzekającej o zaległościach, to w myśl art. 24 ust. 5f u.s.u.s - bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od daty wszczęcia postępowania w celu wydania decyzji ustalającej obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Natomiast, jeżeli było prowadzone postępowanie egzekucyjne, to w świetle art. 24 ust. 5b u.s.u.s, bieg terminu przedawnienia może również ulec zawieszeniu od podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W związku z tym, Prezes ZUS w postanowieniu wskazał okresy zawieszające bieg terminu przedawnienia dla poszczególnych należności wykazanych w decyzji z 29 lutego 2024r o przeniesieniu odpowiedzialności na spadkobierców.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uznał również za niezasadny zarzut braku uprzedniego doręczenia skarżącej upomnienia. Wskazał, że takie upomnienie przedegzekucyjne zostało wysłane do skarżącej w dniu 8 listopada 2024 r. na adres zamieszkania: [...] K., ul. W. [...]. Upomnienie uznano za doręczone na podstawie art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej k.p.a.). Organ zwrócił uwagę, że pismo uważa się za doręczone z upływem 14 dnia od zawiadomienia strony o możliwości odbioru pisma w urzędzie pocztowym -upomnienie zostało więc uznane za doręczone 26 listopada 2024 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie:
- przepisów prawa materialnego:
- art. 24 ust. 4 u.s.u.s. poprzez brak uwzględnienia zarzutu przedawnienia, pomimo iż w odniesieniu do składek upłynął już 5-letni okres od chwili ich wymagalności,
- art. 24 ust. 5b oraz ust. 6 w zw. z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. poprzez uznanie, iż podstawy zawieszenia okresów przedawnienia (wszczęcie egzekucji i śmierć płatnika składek) mogą się na siebie nakładać, w sytuacji gdy nie może zawiesić biegu terminu przedawnienia zdarzenie, które wystąpi w czasie, gdy ten bieg terminu jest już zawieszony wskutek zaistnienia innego, wcześniejszego zdarzenia powodującego takie zawieszenie terminu.
- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenia uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi i z art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności brak wyjaśnienia kwestii biegu przedawnienia w stosunku do poszczególnych należności objętych postępowaniem, nieudokumentowanie ich w pełni i szczegółowo, brak przedstawienia dokumentów źródłowych w postępowaniu egzekucyjnym.
- art. 34 § 1 u.p.e.a. poprzez oddalenie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, w sytuacji gdy zarzut powinien zostać uznany w całości,
- art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez wszczęcie egzekucji bez doręczenia skarżącej upomnienia na adres zamieszkania,
W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W ocenie Sądu przedwczesne jest oddalenie przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń społecznych zarzutu skarżącej.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Jak stanowi § 2 podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Na wstępie należy wskazać, że Sąd nie jest w stanie zweryfikować, czy upomnienie zostało prawidłowo doręczone skarżącej.
Wskazać należy, że w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek informacji na temat adresu zamieszkania skarżącej.
Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych. Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). Jak stanowi art. 43. k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Zgodnie z art. 44 § 1 w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 3). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).
Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2025 r., I GSK 917/24) domniemanie skuteczności doręczenia dokonywanego w trybie art. 44 k.p.a., zdeterminowane jest łącznym spełnieniem określonym nim przesłanek. Po pierwsze, niemożnością doręczenia pisma adresatowi pod prawidłowo oznaczonym adresem jego miejsca zamieszkania, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy. Po drugie, pozostawieniem przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym i dwukrotnego umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a. Po trzecie, upływem czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej, oraz udokumentowaniem powyższego w materiale dowodowym sprawy, zwłaszcza zaś w tzw. zwrotnym potwierdzeniu odbioru dołączonym do doręczanej przesyłki.
W świetle zarzutów podniesionych przez skarżącą – braku doręczenia skarżącej upomnienia - organ powinien dokonać analizy skuteczności doręczenia korespondencji skarżącej.
W uzasadnieniu oddalenia zarzutu organ wskazał jedynie, że uznał doręczenie na adres zamieszkania ul. W. [...] w K. za skuteczne na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. Tymczasem, z akt sprawy nie wynika, na jakiej podstawie organ przyjął, że jest to adres zamieszkania skarżącej, zwłaszcza, że w aktach postępowania znajduje się decyzja z 29 lutego 2024 r., która została wysłana na ten adres i wróciła z adnotacją "nie podjęto w terminie". W rezultacie, brak jest możliwości stwierdzenia skuteczności doręczenia skarżącej decyzji o odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania zmarłego małżonka. Z uwagi na te okoliczności, brak jest możliwości weryfikacji skuteczności doręczenia upomnienia skarżącej.
Podnieść także należy, że zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 20 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (Dz. U. z 2020 r., poz. 2194), upomnienie powinno zawierać wskazanie: a) treści obowiązku, a w przypadku obowiązku zapłaty należności pieniężnej: określenie rodzaju i wysokości należności pieniężnej, którą należy zapłacić, oraz okresu, którego dotyczy ta należność, b) rodzaju i wysokości odsetek z tytułu niezapłacenia w terminie należności pieniężnej, naliczonych na dzień wystawienia upomnienia, o ile są wymagane, oraz stawki tych odsetek obowiązującej na dzień wystawienia upomnienia, według której należy obliczyć dalsze odsetki do dnia zapłaty, c) sposobu zapłaty należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztów upomnienia, d) wysokości kosztów upomnienia.
Znajdujące się w aktach sprawy upomnienie – obejmuje kwotę 946,76 złotych, z kolei znajdujące się w aktach sprawy tytuły wykonawcze – znacznie te kwotę przekraczają.
W orzecznictwie wskazuje się, że celem upomnienia jest dobrowolna realizacja obowiązku przez zobowiązanego, a zatem w upomnieniu obowiązek ten powinien zostać wskazany. W rezultacie, aby można było następnie skutecznie prowadzić egzekucję co do całości obowiązku, co do całości tego obowiązku należało skierować do skarżącej upomnienie (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2025 r., III FSK 299/24).
W zaskarżonym postanowieniu Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie odniósł się w ogóle do treści upomnienia.
Sąd nie jest również w stanie zweryfikować zawartych w postanowieniu stwierdzeń organu – że wbrew podniesionemu zarzutowi, należności dochodzone przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie uległy przedawnieniu.
W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających zawarte w postanowieniu twierdzenia. Organ przytoczył przepisy u.s.u.s. regulujące kwestie przedawnienia i wymienił okresy, zawieszające bieg przedawnienia dla należności za okres od 072015 r. do 09.2015 r. na FUS, od 04.2015 r. do 09.2016 r. na FUZ oraz od 09.2016 r. do 09.2016 r. na FP; za okres od 10.2016 r. do 12.2016 r. na FUS; od 10.202016 r. do 12.2016 r. oraz od 04.2017 r. do 10.2017 r. na FUZ, od 10.2016 r. do 11.2016 r. na FP; za okres od 04.2017 r. do 05.2017 r. oraz 07.2017 r. do 11.2018 r. na FUS i FP oraz od 08.2018 r. do 11.2018 r. na FUZ; za okres od 11.2017 r. do 04.2018 r. na FUZ; od 05.018 r. do 07.2018 r. na FUZ; za okres od 12.2018 r.na FUS, FUZ i FP oraz 01.2019 r. do 03.2019 r. na FUS i FUZ; za okres od 04.2019 r. do 06.019 r. na FUS i FUZ; za okres od 07.2019 r. do 10.2019 r. na FUS i FUZ; za kres od 11.2019 r. do 02.2021 r. na FUS i FUZ; za okres 03.2021 r. do 10.2021 r. na FUS i FUZ; za okres od 11.2021 r. do 01.2022 r. na FUS i FUZ oraz za 01.2022 r na FP.
Z uwagi na braki w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a także braki zebranego materiału dowodowego - Sąd nie mógł ustalić na jakiej podstawie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uznał, że należności skarżącej nie uległy przedawnieniu. Ponadto, organ w żaden sposób nie udokumentował okoliczności mających wpływ na bieg terminu przedawnienia należności – treść postanowienia nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, Sąd nie jest w stanie zweryfikować okoliczności podniesionych w uzasadnieniu postanowienia, a sam organ w sposób lakoniczny wyjaśnił kwestię przerwania biegu przedawnienia.
Zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia (ust. 5). Bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia zawarcia umowy, o której mowa w art. 29 ust. 1a, do dnia terminu płatności odroczonej należności z tytułu składek lub ostatniej raty (ust. 5a). Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego (ust. 5b). Bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości. Po przerwaniu bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego lub jego umorzeniu (ust. 5c). Jeżeli ogłoszenie upadłości, o którym mowa w ust. 5c, nastąpiło przed rozpoczęciem biegu terminu przedawnienia, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego (ust. 5ca). Przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana (ust. 5d). Bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się, nie dłużej jednak niż przez 2 lata (ust. 5e). Bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia przez Zakład postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna (ust. 5f). (...) Bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w ust. 4, ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy (ust. 6).
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie poddaje się kontroli w zakresie ustaleń dotyczących braku przedawnienia należności skarżącej. Podkreślić należy, że w sytuacji, gdy Prezes Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazuje na zaistnienie przesłanek z art. 24 u.s.u.s. skutkująca zawieszaniem biegu przedawnienia należności z tytułu zaległych składek winien tą przesłankę wykazać stosownym dowodem dołączając go do akt sprawy (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1282/20), a nie jedynie wskazać okresy zawieszenia bez ich odniesienia do jakichkolwiek dokumentów, czy okoliczności sprawy.
Stosownie do art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 124 §2 k.p.a. postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego. Uzasadnienie faktyczne obejmuje w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 124 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.). Organ zobowiązany był do ustalenia wszystkich faktów i okoliczności niezbędnych dla załatwienia sprawy, tj. zebrania wszystkich dostępnych dowodów i rozpatrzenia ich w sposób wyczerpujący. Następnie powinien je ocenić zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.) (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 29 października 2024 r., I SA/Bd 568/24).
Tymczasem, w zaskarżonym postanowieniu Prezes Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący, ani podstawy faktycznej, ani prawnej zaskarżonego postanowienia- nie wskazano bowiem na jakiej podstawie organ ustalił, że należności z tytułu składek, do których zapłaty zobowiązana jest skarżąca nie uległy przedawnieniu, nie wyjaśnił bowiem szczegółowo przepisów znających zastosowanie w sprawie, ani podstawy faktycznej, czyli okoliczności powodujących przerwanie biegu przedawnienia. Podkreślić należy, że uzasadnienie musi spełniać wymogi określone w k.p.a., nie może być sformułowane ogólnikowo i lakonicznie, jak to miało miejsce w kontrolowanej sprawie. Sądowa kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia organu obejmuje badanie zarówno poprawności interpretacji i zastosowania norm prawnych, jak i poprawności przeprowadzonych czynności procesowych oraz dokonanej przez organ oceny zebranego materiału dowodowego, która winna znaleźć właściwe odzwierciedlenie w jego właściwym uzasadnieniu. Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem własnych ustaleń w sprawie, ale poddaje ocenie poprawność ustaleń poczynionych przez Prezesa ZUS jako wierzyciela. To zaś sprawia, że treść rozstrzygnięcia bez kompletnego uzasadnienia nie poddaje się kontroli Sądu pod względem jego zgodności z przepisami prawa (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 kwietnia 2024 r., III SA/Wr 341/23).
Ponownie rozpoznając sprawę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustali i wykaże skuteczność doręczenia upomnienia skarżącej oraz szczegółowo odniesienie się do podniesionego zarzutu przedawnienia, dołączając do akt sprawy dokumenty będące podstawą ustaleń w tym przedmiocie.
Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.