II GSK 1227/10

II GSK 1227/10 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2011-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-10-07
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Czesława Socha
Urszula Raczkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne
Uprawnienia do wykonywania zawodu
Sygn. powiązane
III SA/Lu 47/10 - Wyrok WSA w Lublinie z 2010-04-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
art. 84 ust. 3, ust. 6
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 11
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 75
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz (spr.) Sędzia NSA Czesława Socha Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 20 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Lu 47/10 w sprawie ze skargi K.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do przeprowadzenia badań technicznych pojazdów oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. wyrokiem z 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 47/10 oddalił skargę K.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z 16 grudnia 2009 r., [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do przeprowadzania badań technicznych pojazdów.
Sąd orzekał w następujący stanie sprawy.
Starosta Ł. decyzją z [...] lipca 2009 r., działając na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej jako p.r.d.), cofnął K.C. uprawnienia do przeprowadzania badań technicznych pojazdów. W uzasadnieniu organ podał, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z 19 lutego 2008 r., sygn. akt II K 412/05 K.C. został uznany winnym tego, że w dniu 27 stycznia 2005 r. w S., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc właścicielem stacji kontroli pojazdów oraz uprawnionym diagnostą do wykonywania badań technicznych pojazdów oraz wydawania zaświadczeń o ich przeprowadzeniu, poświadczył nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne w ten sposób, że dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu marki Mercedes-Benz 208D nr rej. [...] o przeprowadzaniu badania technicznego pojazdu oraz dokonał wpisu o przeprowadzeniu badania w rejestrze badań technicznych prowadzonych przez Stację Kontroli Pojazdów nr [...] położoną w S. przy ul. S., mimo że tego badania nie przeprowadził.
Organ wskazał ponadto, że przeprowadzona w dniu 5 czerwca 2009 r. kontrola potwierdziła wpisy o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu wymienionego wyżej w rejestrze Stacji Kontroli, a ponadto z Urzędu Miasta S. wpłynął duplikat zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] - tym samym zostały spełnione przesłanki do cofnięcia uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu odwołania K.C. decyzją z [...] grudnia 2009 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. SKO wskazało, że z akt sprawy wynika, że skarżący wypełnił dyspozycję art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. poprzez dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym, a potwierdza to dowód w postaci wyroku karnego skazującego. Natomiast z ustaleń przeprowadzonej w dniu 5 czerwca 2009 r. kontroli przez Prezydenta Miasta S. wynika, że skarżący wprowadził do rejestru badań technicznych dane o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu, którego faktycznie nie przeprowadził, co zostało stwierdzone w prawomocnym wyroku sądu karnego. Czyn ten należało w ocenie organu odwoławczego zakwalifikować także jako przesłankę do cofnięcia uprawnień, o której mowa w art. 84 ust. 3 pkt 1 p.r.d.
Organ II instancji wskazał, że decyzja cofająca skarżącemu uprawnienie nie wykonuje na podstawie art. 185 Kodeksu karnego wykonawczego wyroku Sądu Rejonowego w S. z 19 lutego 2008 r. w części dotyczącej zakazu wykonywania zawodu diagnosty w oznaczonym okresie. Organ I instancji nie powoływał się w zaskarżonej decyzji na związanie go orzeczeniem sądu karnego, lecz na wyrok jako dowód w rozumieniu art. 75 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. oddalając skargę K.C. na powyższą decyzję uznał, że organy zasadnie przyjęły, że skarżący wydał zaświadczenie i dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami, przez co naruszył art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. Okoliczność ta, zdaniem Sądu, została potwierdzona wyrokami Sądu Rejonowego w S. z 19 lutego 2008 r. oraz Sądu Okręgowego w S. z 29 stycznia 2009 r. WSA wskazał, że wprawdzie w Kodeksie postępowania administracyjnego brak jest regulacji, z której wynikałoby że ustalenie dokonane w postępowaniu sądowym stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu wiążą organ administracji publicznej, to jednakże Kodeks ten nie zawiera również przepisów opozycyjnych. Sąd I instancji stwierdził, że okoliczności faktyczne potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu należy uznać za udowodnione.
WSA w L. podzielił stanowisko organu II instancji, że przeprowadzona w dniu 5 czerwca 2009 r. kontrola stacji pojazdów, obejmująca prawidłowość prowadzenia wymaganej dokumentacji, potwierdziła, iż w rejestrze stacji wprowadzone są dane o dokonanym w dniu 27 stycznia 2005 r. przez skarżącego, badaniu technicznym pojazdu marki Mercedes. Poczynione w ten sposób ustalenia, zdaniem Sądu, mieściły się w hipotezie art. 84 ust. 3 p.r.d., wskazywały bowiem na nierzetelność skarżącego polegającą na dopuszczeniu do ruchu pojazdów o niesprawdzonym stanie technicznym.
K.C. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości domagał się uchylenia decyzji, ewentualnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy WSA w L., Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w B. lub Starostwu Powiatowemu w Ł. do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do cofnięcia uprawnień K.C. do przeprowadzenia badań technicznych pojazdów.
W uzasadnieniu kasator stwierdził, że jest oczywistym, iż kontrola przeprowadzona przez Prezydenta Miasta S. w dniu 5 czerwca 2009 r. stwierdziła, że w rejestrze Stacji wprowadzone zostały dane o przeprowadzonych badaniach technicznych pojazdu marki Mercedes-Benz 208 D 2.3D nr rej. [...], jednakże badania te K.C. przeprowadził. Faktem jest także, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z 19 lutego 2008 r., sygn. akt II K 412/05 K.C. został uznany winnym tego, że w dniu 27 stycznia 2005 r. w S. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc właścicielem stacji kontroli pojazdów oraz uprawnionym diagnostą do wykonywania badań technicznych pojazdów oraz wydawania zaświadczeń o ich przeprowadzeniu poświadczył nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne w ten sposób, że dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu marki Mercedes-Benz 208D nr rej. [...] o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu, mimo że badania tego nie przeprowadził oraz dokonał wpisu o przeprowadzeniu badania w rejestrze badań technicznych prowadzonych przez Stację Kontroli Pojazdów nr [...] położoną w S. przy ul. S.
W ocenie kasatora organ, a w ślad za nim Sąd I instancji dokonał niedopuszczalnej interpretacji rozszerzającej przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. W powołaniu na art. 84 ust. 3 oraz art. 83 b) cyt. ustawy, kasator stwierdził, że prawomocny wyrok karny skazujący diagnostę i orzekający środek karny w postaci zakazu zajmowania przez czas oznaczony stanowiska diagnosty nie uprawnia bezpośrednio starosty do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do wykonywania badań technicznych. W powołaniu na wyrok NSA sygn. II GSK 395/06 stwierdził, że nie można na drodze administracyjnej cofnąć uprawnień diagnoście pojazdów mechanicznych wyłącznie na podstawie prawomocnego wyroku skazującego za popełnienie przestępstwa, w którym orzeczono także zakaz wykonywania zawodu. Według kasatora tylko w sytuacji gdy w trakcie kontroli organ kontrolujący stwierdzi naruszenie prawa podczas obserwacji pracy diagnosty określanej przez kasatora jako "obserwacja na gorącym uczynku", protokół kontroli i dodatkowe dowody stanowią podstawę do cofnięcia uprawnień. Tym samym ustawa uzależnia możliwość cofnięcia uprawnień od przeprowadzenia kontroli na stacji i stwierdzenia w jej toku istnienia przesłanek odpowiedzialności diagnosty. Z protokołu kontroli z dnia 5 czerwca 2009. r. nie wynika by stwierdzono podczas obserwacji pracy zatrudnionych diagnostów w tym K.C. nieprawidłowości w pracy w tym dniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przypomnieć należy, że stosownie do art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania w rozumieniu art. 183 § 2 p.p.s.a., która co należy od razu zaznaczyć, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. W warunkach braku przesłanek nieważności postępowania Sąd nie jest uprawniony do badania wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczających poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, co ma ten skutek, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Podnieść na wstępie należy, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i dlatego ustanowiony został ustawowy wymóg sporządzenia jej przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje prawnicze, wymienione w art. 175 p.p.s.a. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że nie jest rolą tego Sądu korygowanie, czy też uzupełnianie treści skargi kasacyjnej, bądź też stawianie hipotez i domyślanie się, jakie były intencje kasatora towarzyszące wniesieniu danego środka zaskarżenia. Skarga kasacyjna winna być zatem tak sformułowana, aby nie wymagała dokonywania zabiegów interpretacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2008r. o sygn. akt II GSK 456/07).
W rozpoznawanej sprawie wymogi prawidłowego sporządzenia skargi kasacyjnej nie w pełni zostały spełnione. Dotyczy to sformułowania wniosku, w którym kasator domaga się uchylenia decyzji, bądź uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w L., Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w B. lub Starostwu Powiatowemu w Ł., nie wskazując, że wnosi także o uchylenie wyroku Sądu I instancji, podczas gdy zaskarżając wyrok w całości wnioskiem należało objąć przede wszystkim ów wyrok. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ta wadliwość nie uniemożliwia dokonania kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku, w sytuacji gdy kasator zaskarża wyrok w całości.
Skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów procesowych, co oznacza, że ustalenia co do stanu faktycznego dokonane przez organy administracji i przyjęte przez Sąd I instancji stanowią podstawę badania w postępowaniu kasacyjnym prawidłowości zastosowania prawa materialnego.
Skarga kasacyjna ograniczyła się do zarzutu naruszenia prawa materialnego a konkretnie art. 84 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust.6, stwierdzono:
1/ przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania;
2/ wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami.
Należy zauważyć, że kasator zarzucając naruszenie art. 84 ust. 3 p.r.d. nie sprecyzował o który pkt. tego przepisu chodzi ani nie określił postaci naruszenia, jednak treść uzasadnienia wskazuje, że zarzut dotyczy naruszenia art. 84 ust. 3 pkt. 2 p.r.d. i to zarówno przez błędną wykładnię jak też niewłaściwe zastosowanie. Omawiany przepis odwołuje się do kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6 p.r.d. , gdy tymczasem art. 83 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nie zawierał już ust. 6. Dotychczasową treść przepisu zamieszczono w dodanym podczas nowelizacji art. 83b, który analogicznie jak poprzednio obowiązujący art. 83 ust. 6 upoważnia starostę do przeprowadzania kontroli stacji kontroli pojazdów. W ocenie Sądu ta niestaranność legislatora, w świetle tego, co powiedziano wyżej pozbawiona jest prawnego znaczenia, gdyż nie ma wątpliwości co do tego, że to starosta jest upoważniony do przeprowadzania kontroli stacji kontroli pojazdów.
Skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawia własną wersje stanu faktycznego sprawy przyznając, że dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu marki Mercedes-Benz 208D nr rej. [...] o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdu oraz wpisu o przeprowadzeniu tego badania w rejestrze badań technicznych prowadzonych przez Stację Kontroli Pojazdów nr [...] położoną w S. przy ul. S., co było zgodne z prawdą, gdyż badania te faktycznie przeprowadził. Ta argumentacja nie może być jednak w ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego przedmiotem rozpatrywania w postępowaniu kasacyjnym i to z dwóch niezależnych powodów. Po pierwsze dlatego, że kasator nie wskazał żadnej procesowej podstawy kasacyjnej, a Sąd, o czym była mowa wyżej działa wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej czyli podstaw kasacyjnych wskazanych przez kasatora. Przede wszystkim jednak dlatego, że skarżący skazany został prawomocnym wyrokiem sądu karnego za czyn z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art.271 § 3k.k. polegający na tym, że w dniu 27 stycznia 2005 r. w S. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc właścicielem Stacji Kontroli Pojazdów i pełniąc publiczną funkcję diagnosty uprawnionego do przeprowadzania badań technicznych pojazdów poświadczył nieprawdę, co do okoliczności mających znaczenie prawne, w ten sposób, że dokonał wpisu o przeprowadzeniu badań technicznych pojazdu marki Mercedes BENZ o nr rej. [...] w dowodzie rejestracyjnym i w rejestrze prowadzonym przez Stację, choć badań tych faktycznie nie przeprowadził.
Kwestię znaczenia dla postępowania administracyjnego wyroku karnego skazującego rozważał NSA w sprawie o sygn. akt. II GSK 58/07. Sąd stwierdził, że wprawdzie w kodeksie postępowania administracyjnego brak jest regulacji prawnej, z której wynikałoby, że ustalenia dokonane w postępowaniu sądowym stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu wiążą organ administracji publicznej, tym niemniej należy przyjąć, że ustalenia co do faktów zawarte w sentencji prawomocnego wyroku sądu karnego nie mogą być przedmiotem postępowania dowodowego w sprawie administracyjnej. Ustalenia te są wiążące dla organu administracji publicznej i nie podlegają weryfikacji w odróżnieniu od innych faktów w postępowaniu administracyjnym.
Podzielając ten pogląd wskazać należy, że wiąże się on w spójną całość z unormowaniami dotyczącymi prejudycjalnego charakteru wyroku karnego skazującego dla postępowania sądowoadministracyjnego. W myśl art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa, wiążą sąd administracyjny. Związanie sądu administracyjnego prawomocnym skazującym wyrokiem karnym odnosi się tylko do faktu popełnienia przestępstwa, a więc odnosi się do sfery ustaleń faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Związanie to zostało wprowadzone, aby uniknąć sytuacji, w których na podstawie tych samych stanów faktycznych budowane byłyby różne orzeczenia w postępowaniu karnym i sądowoadministracyjnym. Rozwiązanie to eliminuje potrzebę prowadzenia podwójnego postępowania dowodowego dla ustalenia tych samych faktów w różnych postępowaniach sądowych i w postępowaniu administracyjnym (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Wydawnictwo Prawnicze Lewis Nexis, W-wa 2005 r., str. 121 i n.).
Mimo tego, że skarga kasacyjna nie została oparta na zarzutach procesowych to jednak odwołanie się do elementów stanu faktycznego wynikających z wyroku karnego skazującego było konieczne dla zakreślenia ustaleń stanowiących podstawę zastosowania prawa materialnego.
Nie jest zasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący wadliwej wykładni a następnie błędnego zastosowania art. 83 ust. 3 pkt.2 p.r.d.
Przyznając, że w czasie kontroli stwierdzono istnienie w dokumentacji Stacji zapisów o przeprowadzonej w dniu 27 stycznia 2005 r. kontroli kasator uważa, że samo ujawnienie zapisu nie wystarcza, że w omawianym przepisie chodzi o sytuacje jak to określił "obserwacji na gorącym uczynku" oraz, że okoliczność, iż diagnosta został skazany prawomocnym wyrokiem karnym nie może stanowić podstawy do cofnięcia mu uprawnień w sytuacji, gdy uchybienia z jego strony nie zostały stwierdzone w wyniku czynności kontrolnych.
Naczelny Sąd Administracyjny argumentacji tej nie podziela. Okoliczność, że omawiany przepis odwołuje się do wyniku kontroli nie oznacza, że inne dowody ponad to co uzyskano w wyniku kontroli nie są dopuszczalne. W postępowaniu administracyjnym w rozpoznawanej sprawie znajdowały pełne zastosowanie przepisy k.p.a., które nakazują dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji zasadnie podzielił pogląd organów, iż wypełniona została przesłanka z art. 84 ust. 3 pkt. 2 p.r.d. w zakresie dotyczącym, stwierdzenia w wyniku prowadzonej kontroli, dokonania wpisu o przeprowadzeniu badania technicznego niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Znajduje to oparcie w ustaleniach kontroli w powiązaniu z treścią wyroku karnego skazującego. Nie jest więc tak jak twierdzi kasator, że pozbawienie uprawnień nastąpiło wyłącznie w oparciu o wyrok karny. Nie ma też racji kasator, że omawiany przepis dotyczy wyłącznie czynów, których sprawca został złapany na gorącym uczynku, gdyż takiego ograniczenia omawiany przepis nie zawiera.
Celem omawianego przepisu jest odsunięcie od wykonywania zawodu nierzetelnych diagnostów i nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia teza, że w przypadkach mniejszej wagi omawiany przepis miałby zastosowanie, a nie stosowałby się w przypadkach o większym ciężarze gatunkowym takich jak poświadczenie nieprawdy co do przeprowadzenia badań, skutkiem czego mogłoby powstać zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, czy też naruszenie wymagań ochrony środowiska. Kasator powołuje się na pogląd prawny zawarty w cytowanym wyroku NSA, lecz wyrok ten zapadł w innym stanie faktycznym, stąd też zawarta tam argumentacja nie znajduje w sprawie zastosowania.
W konkluzji należało uznać, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego nie stanowi usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej i na mocy art. 184 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.