III SA/Kr 853/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2018-10-09
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja gruntównieruchomościzmiana użytku gruntowegointeres prawnybezprzedmiotowość postępowaniaprawo geodezyjnekodeks postępowania administracyjnegoaktualizacja danych ewidencyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego zmiany użytku gruntowego, uznając, że skarżący nie wykazał interesu prawnego do wszczęcia postępowania.

Skarżący domagał się zmiany oznaczenia użytku gruntowego z "B" (mieszkaniowe) na "Br" (rolne zabudowane) dla kilku działek, twierdząc, że pierwotny wpis był błędny. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ skarżący nie był już właścicielem działek i nie wykazał interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał tę decyzję w mocy, podkreślając, że postępowanie aktualizacyjne z wniosku wymaga legitymacji czynnej wnioskodawcy, której skarżący nie posiadał.

Sprawa dotyczyła skargi A. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o umorzeniu postępowania administracyjnego. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącego o zmianę oznaczenia użytku gruntowego z "B" (tereny mieszkaniowe) na "Br" (grunty rolne zabudowane) dla kilku działek. Skarżący twierdził, że pierwotna zmiana użytku była wynikiem błędu geodety i nastąpiła w okresie, gdy był właścicielem działek. Starosta umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ skarżący nie był już właścicielem nieruchomości i nie wykazał interesu prawnego do wszczęcia postępowania aktualizacyjnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał tę decyzję, wyjaśniając, że interes prawny do wszczęcia postępowania aktualizacyjnego przysługuje jedynie podmiotom ujawnionym w ewidencji lub tym, które wykażą prawa podlegające ujawnieniu. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i Prawa geodezyjnego, w tym błędne uznanie bezprzedmiotowości postępowania i brak aktualizacji danych. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie aktualizacyjne wszczęte na wniosek wymaga legitymacji czynnej wnioskodawcy, której skarżący nie posiadał, będąc już byłym właścicielem działek. Sąd podkreślił, że bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia, co miało miejsce w tej sprawie z powodu braku uprawnionego podmiotu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie posiada interesu prawnego do wszczęcia postępowania aktualizacyjnego, jeśli nie jest już właścicielem nieruchomości objętych wnioskiem.

Uzasadnienie

Postępowanie aktualizacyjne z wniosku wymaga legitymacji czynnej wnioskodawcy, którą posiadają właściciele nieruchomości lub inne podmioty wskazane w przepisach. Skoro skarżący nie był już właścicielem działek w dacie składania wniosku, postępowanie stało się bezprzedmiotowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kpa art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P. geod. i kart. art. 7b § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Pomocnicze

P. geod. i kart. art. 24 § ust. 2b pkt 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

P. geod. i kart. art. 24 § ust. 2a pkt 1 lit. d

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 46 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 44 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 47

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał interesu prawnego do wszczęcia postępowania aktualizacyjnego, ponieważ nie był już właścicielem nieruchomości. Postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe z powodu braku uprawnionego podmiotu.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia obowiązku utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie ciągłej aktualności. Zarzut niezastosowania przepisu nakładającego obowiązek aktualizacji ewidencji z urzędu. Twierdzenie o błędnym wpisie użytku gruntowego i wadliwości operatu.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpi brak chociażby jednego z podstawowych elementów (podmiotu, przedmiotu, podstawy prawnej) będącego przedmiotem postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza sytuację, w której nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W postępowaniu aktualizacyjnym z wniosku, organ administracyjny ma obowiązek zbadać w pierwszej kolejności czy wnioskującym jest podmiot uprawniony przepisami prawa.

Skład orzekający

Halina Jakubiec

sprawozdawca

Hanna Knysiak-Sudyka

przewodniczący

Janusz Kasprzycki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w przypadku braku interesu prawnego strony, zwłaszcza w kontekście postępowań aktualizacyjnych w ewidencji gruntów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji czynnej wnioskodawcy w postępowaniu administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego dotyczące interesu prawnego i bezprzedmiotowości postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy możesz zmienić dane ewidencyjne nieruchomości, której już nie posiadasz? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 853/18 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2018-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-08-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Halina Jakubiec /sprawozdawca/
Hanna Knysiak-Sudyka /przewodniczący/
Janusz Kasprzycki
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Sygn. powiązane
I OSK 772/19 - Wyrok NSA z 2022-04-21
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1257
Art. 138 par. 1  pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 2101
Art. 7b ust. 2  pkt 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
Sentencja
|Sygn. akt III SA/Kr 853/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 października 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Hanny Knysiak-Sudyka, Sędziowie: WSA Halina Jakubiec (spr.), WSA Janusz Kasprzycki, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2018 r., sprawy ze skargi A. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 30 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala.
Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 30 maja 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2018 r. znak: [...] orzekającą o umorzeniu postępowania administracyjnego w wniosku A. N. (dalej zwanego w skrócie skarżącym) dotyczącego aktualizacji danych ewidencyjnych dla działek nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie T, gmina W polegających na zmianie oznaczenia użytków gruntowych i uznaniu go jako bezprzedmiotowe.
Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j., Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej Kpa) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j., Dz.U. z 2017r., poz.2101 ze zm.).
Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika następujący stan faktyczny:
Skarżący zwrócił się do Starosty pismem z dnia 24 marca 2017 r. o dokonanie zmiany w rejestrze gruntów oznaczenia użytku z B na Br na działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] obręb T zgodnie z operatem inwentaryzacji powykonawczej oznaczonym nr [...], podnosząc, że geodeta przy wykonywaniu mapy sytuacyjno – wysokościowej dla ww. działek popełnił błąd, dokonując zmiany użytku z "Br" (grunty rolne zabudowane) na "B" (mieszkaniowe).
Starosta decyzją z dnia [...] 2018 r. znak: [...] orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego z wniosku skarżącego dotyczącego aktualizacji danych ewidencyjnych dla działek nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie T, gmina W polegających na zmianie oznaczenia użytków gruntowych i uznał go za bezprzedmiotowe.
W toku prowadzonego postępowania Starosta ustalił, że w aktualnym rejestrze ewidencji gruntów i budynków dla każdej z ww. działek ujawniony jest użytek gruntowy "B" - tereny mieszkaniowe. Stan taki został wprowadzony na wniosek skarżącego, ówczesnego właściciela ww. działek, w oparciu o złożony operat pomiarowy [...], sporządzony przez geodetę uprawnionego D. W., przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 5 lipca 2016 r. Zmiana została wprowadzona do rejestru ewidencji gruntów i budynków w trybie art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w drodze czynności materialno-technicznej, o czym właściciel działek został poinformowany zawiadomieniem o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków.
W dniu 24 marca 2017 r., tj. w dacie złożenia wniosku wszczynającego postępowanie, zgodnie z danymi ujawnionymi w rejestrze ewidencji gruntów i budynków skarżący nie figurował już jako właściciel ww. działek, w związku z czym organ wezwał skarżącego do "wyjaśnienia interesu prawnego w stosunku do przedmiotowych działek" (interesu prawnego we wszczęciu postępowania aktualizacyjnego). Skarżący, odpowiadając pismem z 4 maja 2017 r. podniósł, że interes prawny wywodzi z faktu, że w okresie, gdy pozostawał jeszcze właścicielem ww. działek, wniósł o sporządzenie operatu pomiarowego. Dokonana w wyniku zgłoszenia z dnia 22 czerwca 2016 r. aktualizacja ww. działek była błędna, gdyż geodeta z firmy "A" omyłkowo wskazał na zmianę użytku rolnego Br – R II i Br – R III a na użytek B. Skarżący natomiast do dnia 21 lipca 2016 r. prowadził gospodarstwo rolne. Opisane wyżej działki wchodziły w skład gospodarstwa rolnego a znajdujące się na nich budynki stanowiły zabudowę zagrodową. Zatem zdaniem skarżącego w momencie posiadania przez niego ww. działek nie doszło do zmiany klasy użytku, tak jak wynikało to ostatecznie z przedłożonego w czerwcu 2016 r. operatu pomiarowego.
Starosta, powołując się na przepis art. 105 § 1 Kpa, uznał, że wniosek skarżącego jest bezprzedmiotowy, skoro nie jest już właścicielem nieruchomości objętych wnioskiem. Organ zwrócił ponadto uwagę, że wnioskodawca żąda faktycznie cofnięcia zmiany w ewidencji gruntów, natomiast według przepisów prawa zmiana tego rodzaju w ewidencji gruntów i budynków nie jest możliwa. Nie dokonuje się zmian w ewidencji z mocą wsteczną. Usunięcie wpisu w ewidencji gruntów następuje w ramach aktualizacji i dokonuje się go nową zmianą obowiązującą od momentu jej ujawnienia. Skarżący nie jest już właścicielem opisanych wyżej działek, z tego względu nie ma interesu prawnego do występowania o dokonanie zmian.
Odwołując się od powyższej decyzji, skarżący zarzucił jej naruszenie następujących przepisów:
- art. 105 § 1 Kpa w zw. z art. 24 ust. 2 b pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez błędne uznanie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe ze względu na fakt, iż wnioskodawca nie jest właścicielem nieruchomości, a zatem nie ma interesu prawnego do występowania w niniejszym postępowaniu i umorzenie postępowania administracyjnego, podczas, gdy skarżący wykazał swój interes prawny,
- art. 24 ust. 2 b pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 46 ust. 1 i 2 w zw. z § 44 pkt 2 w zw. z § 47 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2016 r., poz. 1034) poprzez naruszenie obowiązku utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie ciągłej aktualności,
- art. 24 ust. 2 a pkt 1 lit. d w zw. z art. 7 d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez niezastosowanie przepisu nakładającego obowiązek aktualizacji ewidencji gruntów i budynków z urzędu pomimo powzięcia przez organ informacji o błędnych informacjach widniejących w ewidencji gruntów i budynków.
Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji odniósł się do pojęcia strony w postępowaniu administracyjnym na gruncie art. 28 Kpa. Określenie, czy dana osoba posiada interes prawny w postępowaniu wymaga ustalenia przepisu prawa materialnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu, bądź żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu. Od tak pojętego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który wiąże się jedynie z sytuacją, gdy dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany określonym rozstrzygnięciem sprawy.
Interes prawny do uczestniczenia w postępowaniu aktualizacyjnym (a co za tym idzie do jego wszczynania) posiadają podmioty ujawnione w ewidencji gruntów i budynków oraz podmioty, które wykażą, iż w stosunku do nieruchomości, będącej przedmiotem postępowania, przysługują im określone prawa podlegające ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków. Kluczowymi przepisami w tym względzie są przepisy art. 20 ust. 1 pkt 1 a i 1 b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
W ocenie organu skarżący nie wykazał istnienia po swojej stronie interesu prawnego do wszczęcia aktualizacyjnego. Skoro nie jest już właścicielem ww. działek, nie ma interesu prawnego do występowania o dokonywanie zmian w operacie ewidencyjnym. Skarżący posiada jedynie interes faktyczny.
Brak w postępowaniu przesłanki podmiotowej uniemożliwia wydanie decyzji kończącej sprawę przez rozstrzygnięcie co do istoty.
Organ wskazał, że wniosek skarżącego mógłby być jedynie sygnałem do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie użytków gruntowych, jedynie w okolicznościach wątpliwości organu co do prawidłowości zakwalifikowania gruntów zawartych w granicach ww. działek do użytku gruntowego "B", co oznacza tereny mieszkaniowe.
Ponadto żądaniu skarżącego sprzeciwiają się właściciele działki o nr [...] i współwłaściciele działki nr [...] M. K. i M. D.
Wyjaśniono, że zgodnie z załącznikiem Nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.) do użytku "tereny mieszkaniowe" zalicza się grunty, niewchodzące w skład działek siedliskowych, zajęte pod budynki mieszkalne oraz budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi wraz z ich bezpośrednim otoczeniem.
Natomiast zgodnie z powyższym załącznikiem do gruntów rolnych zabudowanych" zalicza się grunty zajęte pod budynki przeznaczone do produkcji rolniczej lub przetwórstwa rolno-spożywczego, oraz budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia, jeżeli z budynkami i budowlami przeznaczonymi do produkcji rolniczej, tworzą zorganizowaną całość gospodarczą.
Ponadto o zaliczeniu gruntów do "gruntów rolnych zabudowanych" nie przesądza jedynie fakt, że grunty te wchodzą w skład gospodarstwa rolnego czy nie. Użyte w definicji "rolnych gruntów zabudowanych" wyrazy "budynki przeznaczone do produkcji rolniczej" wskazują, że decydujące znaczenie dla zakwalifikowania gruntów do tego użytku ma funkcja budynków i ich wykorzystanie. Do użytku tego zalicza się przede wszystkim grunty zajęte pod budynki przeznaczone do produkcji rolniczej oraz grunty zajęte pod budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia, jeżeli tworzą z gruntami rolnymi, budynkami, budowlami lub urządzeniami, zorganizowaną całość gospodarczą.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której treści podniesione zostały następujące zarzuty naruszenia :
- art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 105 § 1 Kpa w zw. z art. 24 ust. 2 b pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji umarzającej postępowanie z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania, która w niniejszej sprawie nie miała miejsca, a to z uwagi na fakt, że skarżący wykazał swój interes prawny do wnoszenia o dokonanie aktualizacji danych ewidencyjnych polegającej na zmianie oznaczenia użytków gruntowych, które to dane zostały uprzednio błędnie wpisane z uwagi na wadliwość operatu,
- art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 24 ust. 2 a pkt 1 lit. d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu, który bezzasadnie nie dokonał aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów, w sytuacji, gdy organ ten dowiedział się, że informacje wpisane do ewidencji gruntów są błędne, a całokształt sprawy uzasadniał uchylenie zaskarżonej decyzji,
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 2 b pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 46 ust. 1 i ust. 2 w zw. z § 44 pkt 2 w zw. z § 47 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która nie czyniła zadość obowiązkowi utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie ciągłej aktualności.
W ocenie skarżącego wniosek o dokonanie zmiany w rejestrze gruntów z "B" na "Br" na ww. działkach obręb T, gmina W zgodnie z operatem inwentaryzacji powykonawczej oznaczonym [...] był zasadny z uwagi na fakt, że zmiana dokonana na podstawie operatu [...] (błędna zdaniem skarżącego) nastąpiła wówczas, gdy był on właścicielem tych działek.
Interes prawny skarżący wywodził z faktu, że pozostaje stroną będącego w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Uznanie, że doszło do wyłączenia gruntów z produkcji rolnej może skutkować obciążeniem go znaczną opłatą za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej bez wymaganej przepisami prawa decyzji.
Ponadto istotne w ocenie skarżącego pozostaje, by dane zawarte w ewidencji gruntów, w oparciu o które prowadzane jest postępowanie o wyłączenie gruntów z produkcji rolnej, odpowiadały rzeczywistemu stanowi faktycznemu. Skarżący podkreślił, że w dacie dokonania wpisu skarżący dysponował prawem własności wskazanych nieruchomości natomiast świadomość o błędnym wpisie dokonanym na odstawie wadliwego operatu nastąpiła w chwili, gdy nie był już właścicielem.
W ocenie skarżącego organ winien wszcząć postępowanie aktualizacyjne z urzędu, gdyż wniosek z marca 2017 r. nasunął organowi wątpliwości odnośnie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Organ winien dokonać sprostowania z urzędu danych na podstawie art. 24 ust. 2 a pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zwłaszcza, że w kontekście ewentualnego sprostowania wadliwego wpisu dotyczącego oznaczenia działki, nie ma znaczenia osoba aktualnego właściciela, gdyż organ prostując błędny wpis, odnosi się do stanu z chwili jego dokonania.
Nie czyniąc powyższego, organ naruszył zasadę konieczności utrzymania operatu ewidencyjnego w aktualności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Organ wyjaśnił, że w sprawie nie było podstaw do wszczęcia postępowania aktualizacyjnego z urzędu, gdyż do użytku "B" (tereny mieszkaniowe) zalicza się grunty niewchodzące w skład działek siedliskowych, zajęte pod budynki mieszkalne oraz budynki gospodarcze i techniczne związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi wraz z ich bezpośrednim otoczeniem a przedmiotowe działki zostały zabudowane budynkami mieszkalnymi, zatem ewidencja gruntów i budynków pozostaje w zgodności ze stanem faktycznym, tym samym w stanie aktualności.
W piśmie z dnia 27 sierpnia 2018 r. uczestnik postępowania M. D. wniosła o oddalenie skargi, powielając w całej rozciągłości stanowisko organu.
Dodała, że skarżący na żadnym etapie sprawy nie przedstawił dowodów, jakoby dokonany w operacie ewidencji gruntów i budynków wpis dotyczący znaczenia gruntów był błędny, co więcej, w ocenie uczestnika działanie skarżącego dotyczące zmiany oznaczenia gruntów było zamierzone, gdyż wynikało z faktu, że skarżący jako deweloper miał świadomość trudności w obrocie nieruchomościami rolnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j., Dz.U. 2017, poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j., Dz.U. z 2018 r., poz. 1308, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Przeprowadzona według powyższych zasad sądowa kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolą Sądu objęta była decyzja wydana na podstawie przepisu art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j., Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) uprawniającego organ do umorzenia postępowania administracyjnego w przypadku, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części.
Postępowanie, zakończone skarżoną decyzją, zostało wszczęte na wniosek z dnia 24 marca 2017 r., w którym skarżący zwrócił się o dokonanie zmiany w rejestrze gruntów oznaczenia użytku z B na Br na działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] obręb T zgodnie z operatem inwentaryzacji powykonawczej oznaczonym nr [...], podnosząc, że geodeta przy wykonywaniu mapy sytuacyjno – wysokościowej dla ww. działek popełnił błąd, dokonując zmiany użytku z "Br" (grunty rolne zabudowane) na "B" (mieszkaniowe).
Postępowanie aktualizacyjne realizuje zasadę aktualności wyrażoną w § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U z 2016 r., poz. 1034) wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, dalej jako rozporządzenie.
Zasada aktualności oznacza nakaz utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia. Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, z kolei dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, o których mowa w § 10 i 11 (§ 46 ust. 1).
W oparciu o ww. przepisy ustala się krąg podmiotów, posiadających interes prawny do bycia stroną postępowania aktualizacyjnego, a co za tym idzie również do jego wszczynania.
Z powyższego wynika, że aktualizacja operatu ewidencyjnego dokonywana jest tylko i wyłącznie na wniosek uprawnionych podmiotów.
Negatywny wynik postępowania wszczętego na wniosek skutkuje odmową dokonania aktualizacji, gdyż w postępowaniu administracyjnym na wniosek dokonuje się oceny, czy żądanie wprowadzenia danej zmiany jest zasadne z punktu widzenia przepisów.
Uwagę powyższą należy uzupełnić o konstatację, iż weryfikacja jest prowadzona wówczas, gdy wniosek złoży uprawniony podmiot.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze stanem odbiegającym od opisanego wyżej, gdyż wniosek o aktualizację złożył podmiot, który nie należy do żadnej z kategorii określonych § 10 i 11 ww. rozporządzenia (właściciel nieruchomości, podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa znajdują się nieruchomości, osoby władające gruntami na zasadach samoistnego posiadania, użytkownicy wieczyści czy dzierżawcy gruntów zgłoszonych do ewidencji w związku z przepisami o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisami o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji Gwarancji Rolnej).
Wynik zainicjowanego przez skarżącego postępowania aktualizacyjnego nie mógł prowadzić do merytorycznego rozstrzygnięcia, gdyż zabrakło jednego z podstawowych elementów stosunku administracyjnoprawnego, tj. podmiotu uprawnionego.
Przyjmuje się bowiem, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpi brak chociażby jednego z podstawowych elementów (podmiotu, przedmiotu, podstawy prawnej) będącego przedmiotem postępowania (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2579/17, Lex nr 2493501).
Bezprzedmiotowość postępowania oznacza sytuację, w której nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszącego się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Bk 836/17, Lex nr 2474027).
Skarżący w toku postępowania niejednokrotnie przyznał, że w dacie złożenia wniosku o dokonanie zmiany w rejestrze gruntów oznaczenia użytku z B na Br na działkach nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] obręb T nie był już właścicielem tych działek. Potwierdza to zgromadzona w sprawie dokumentacja, jak choćby wypisy z rejestru gruntów (k. 22 i następne akt administracyjnych).
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja posiada prawne umocowanie.
Kwestia sygnalizacji organowi ewidencyjnemu o nieprawidłowościach dotyczących zmiany w rejestrze gruntów oznaczenia użytku z B na Br działek objętych wnioskiem i ewentualnego wszczęcia przez organ postępowania aktualizacyjnego z urzędu nie ma w ocenie Sądu w niniejszej sprawie znaczenia dla oceny zasadności umorzenia postępowania aktualizacyjnego, gdyż zostało ono wszczęte na wniosek, a jak Sąd już wskazał, w postępowaniu aktualizacyjnym z wniosku, organ administracyjny ma obowiązek zbadać w pierwszej kolejności czy wnioskującym jest podmiot uprawniony przepisami prawa a w razie pozytywnych ustaleń, czy zachodzą podstawy do aktualizacji.
W postępowaniu aktualizacyjnym wszczętym z urzędu w zasięgu zainteresowania organu pozostaje kwestia oceny istnienia podstaw do dokonania aktualizacji, w razie jej braku organ umarza postępowanie.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie analiza zasadności wszczęcia z urzędu postępowania z uwagi na podnoszone przez skarżącego wątpliwości dotyczące zmiany oznaczenia użytku z B na Br w ocenie Sądu została dokonana na marginesie sprawy i nie podlega w związku z tym weryfikacji.
Wobec powyższego Sąd oddalił skargę A. N. na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI