III SA/Kr 850/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-10-19
NSAnieruchomościWysokawsa
ewidencja gruntówmodernizacja operatuksięgi wieczysteprawo własnościgranice działekrozgraniczeniewywłaszczenienieruchomościgeodezja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę dotyczącą zatwierdzenia operatu modernizacji ewidencji gruntów, uznając, że postępowanie ewidencyjne nie rozstrzyga o tytule własności, a niezgodności między księgą wieczystą a ewidencją gruntów podlegają korygowaniu przez sąd powszechny.

Skarga dotyczyła zatwierdzenia operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów, w którym zmieniono powierzchnię działki skarżącego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów o księgach wieczystych i gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że jego prawo własności zostało naruszone. Sąd uznał skargę za bezzasadną, wyjaśniając, że postępowanie ewidencyjne nie rozstrzyga o tytule własności, a ewidencja gruntów stanowi podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej, przy czym elementy oznaczenia nieruchomości nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa. Niezgodności między księgą wieczystą a ewidencją gruntów podlegają korygowaniu przez sąd powszechny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Z.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu o zatwierdzeniu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów. Skarżący kwestionował zatwierdzenie operatu w części dotyczącej działki nr [...], twierdząc, że jej południowo-zachodnia granica powinna przebiegać inaczej, a teren ten stanowi jego własność. Zarzucał naruszenie przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując, że domniemanie z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece zostało obalone decyzją ewidencyjną, a nabywca działający w zaufaniu do treści księgi nie nabył własności. Sąd uznał skargę za bezzasadną. Podkreślił, że postępowanie ewidencyjne ma na celu odzwierciedlenie faktycznego stanu władania i nie rozstrzyga o tytule własności. Ewidencja gruntów stanowi podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej, ale elementy oznaczenia nieruchomości (w tym powierzchnia i granice) nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa ani rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Niezgodności między danymi z ewidencji gruntów a oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej podlegają sprostowaniu przez sąd powszechny, a organ prowadzący ewidencję gruntów ma jedynie uprawnienie do zawiadomienia sądu o dostrzeżonej niezgodności. W związku z tym, zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia jego prawa własności nie mogły być w tym postępowaniu weryfikowane. Sąd wskazał, że ewentualne uzyskanie wpisu prawa własności do księgi wieczystej dałoby podstawę do aktualizacji ewidencji gruntów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie ewidencyjne nie rozstrzyga o tytule własności. Ewidencja gruntów odzwierciedla stany prawne, a nie tworzy ich, a organy prowadzące ewidencję nie mogą samodzielnie ustalać tytułów własności.

Uzasadnienie

Postępowanie ewidencyjne ma na celu odzwierciedlenie faktycznego stanu władania i danych ewidencyjnych. Tytuł własności jest kwestią cywilną rozstrzyganą przez sądy powszechne, a wpis do księgi wieczystej stanowi podstawę do aktualizacji ewidencji gruntów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (44)

Główne

u.p.g.k. art. 24 § ust.1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 24a

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp.MRRiB art. 42 § ust.2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MRRiB art. 56 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MRRiB art. 57 § ust.1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MRRiB art. 19

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MRRiB art. 55 § pkt 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MRRiB art. 20 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MRRiB art. 21 § ust.2 pkt 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MRRiB art. 5

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MRRiB art. 9 § ust.1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MRRiB art. 22 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MRRiB art. 23 § ust.1 i ust.2 pkt 1 a

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MRRiB art. 60 § ust.1 pkt 2 i 3

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MRRiB art. 22 § pkt 6

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MRRiB art. 28 § ust.1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MRRiB art. 42 § ust.2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MRRiB art. 43

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MRRiB art. 40 § ust.3 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.g.k. art. 7 § b ust.2 pkt 2

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 26 § ust.2

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 59

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b, i c oraz pkt 2 i 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.k.w.h. art. 3 § ust.1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

u.k.w.h. art. 5

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

u.k.w.h. art. 25 § ust.1 pkt 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

u.k.w.h. art. 26 § ust.1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

u.k.w.h. art. 27

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

u.g.n. art. 112

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

rozp.MRRiB art. 44 § pkt 8

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MRRiB art. 44 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MRRiB art. 45 § ust.1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MRRiB art. 40 § ust.1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MRRiB art. 40 § ust.2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp.MS art. 15

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów

rozp.MS art. 16

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów

dekret art. 14

Dekret o ewidencji gruntów i budynków

zarz.MRiGK art. 2 § ust.3 i 4 pkt 2

Zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej w sprawie ewidencji gruntów i budynków

zarz.MRiGK art. 35 § ust.2

Zarządzenie Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie ewidencyjne nie rozstrzyga o tytule własności. Elementy oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej nie podlegają ochronie domniemania i rękojmi wiary publicznej. Niezgodności między ewidencją gruntów a księgą wieczystą podlegają sprostowaniu przez sąd powszechny.

Odrzucone argumenty

Zatwierdzenie operatu ewidencyjnego narusza prawo własności skarżącego. Domniemanie z art. 3 ust. 1 u.k.w.h. zostało obalone decyzją ewidencyjną. Nabywca działający w zaufaniu do treści księgi nie nabył własności.

Godne uwagi sformułowania

Ewidencjonuje ono stany prawne, a nie tworzy stanów w prawnych a w szczególności nie mogą organy samodzielnie ustalać tytułów własności. Elementy oznaczenia nieruchomości nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa ( art. 3 ) , ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych ( art. 5 ) statuowanymi ta ustawą. Podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej zgodnie z art.26 ust.1 powołanej ustawy są dane z ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości). Usunięcie tej niezgodności należy do sądu powszechnego - sadu rejonowego prowadzącego księgi wieczyste , a organowi prowadzącemu ewidencję gruntów , służy tylko uprawnienie do zawiadomienia sądu o dostrzeżonej niezgodności.

Skład orzekający

Bożenna Blitek

przewodniczący

Halina Jakubiec

członek

Piotr Lechowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że postępowanie ewidencyjne nie rozstrzyga o prawie własności oraz że oznaczenie nieruchomości w księdze wieczystej nie korzysta z rękojmi wiary publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji modernizacji ewidencji gruntów i rozbieżności między ewidencją a księgą wieczystą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii rozgraniczenia kompetencji między administracyjnym postępowaniem ewidencyjnym a cywilnym postępowaniem wieczystoksięgowym, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości.

Ewidencja gruntów a księga wieczysta: Kto ma rację w sporze o własność?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 850/05 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bożenna Blitek /przewodniczący/
Halina Jakubiec
Piotr Lechowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Sygn. powiązane
I OSK 533/07 - Wyrok NSA z 2008-04-01
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Piotr Lechowski (Spr.) Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2006 r. sprawy ze skargi Z S na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 1 czerwca 2005r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala-
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 1 czerwca 2005 r RR [...] , po rozpatrzeniu odwołania Z.S. , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezji i Kartografii, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] 2005 r znak : [...] orzekającą o zatwierdzeniu z urzędu operatu opisowo- kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków założonego dla obrębu geodezyjnego [...], gmina [...] w przedmiocie działki Nr [...] o pow. 0.2651 ha .
W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego wskazano przepisy art.138 § 1 pkt 1 kpa i art. 7 " b" ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t.j. Dz.U. z 2000 r Nr 100 , poz. 1086 z późn. zm. ) .
Uzasadniając swoją decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia.
Decyzją z dnia [...] 2005 r Starosta Powiatu [...] orzekł z urzędu o zatwierdzeniu operatu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] w przedmiocie działki ewid. [....] o pow. 0.2651 ha jako odpowiednika parcel gruntowych [...] i [...] o łącznej powierzchni 0.2705 ha , powstałych w wyniku postępowania rozgraniczeniowego.
Poprzednia decyzja Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] 2004r znak [...] , w następstwie rozpoznania odwołania Z. S. , została w całości uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] 2004 r znak [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę za podstawę faktyczną swojej decyzji z dnia [...] 2005 r przyjął Starosta [...] ustalenia , że ;
- od założenia ewidencji gruntów w 1966 r w jednostce rejestrowej Nr [...] figurowały parcele gruntowe [...] o pow. 0.3105 ha i [...] o pow. 0.0200 ha,
- parcela [...] wywodzi się z parceli [...] , a parcela [...] z parceli [...] , które wcześniej stanowiły własność F. i A. K..
- orzeczeniem o wywłaszczeniu Prezydium WRN znak [...] z dnia [...] 1953 r orzeczono o wywłaszczeniu z parceli [...] jej części o pow. 0.0435 ha a z parceli 1438 [...] części o pow. 0.0042 ha.
- operatem pomiarowym [...] działkę [...] o pow. 0,0369 ha podzielono na działki [...] o pow. 0.0042 ha , [...] o pow. 0.0155 ha i [...] o pow. 0,0172 ha , a pgr. [...] o pow. 0.4219 ha podzielono na działki [...] o pow. 0,0435 ha , [...] o pow. 0,2550 ha i [...] o pow. 0,1084 ha .
- W założonej dla działek [...] i [...] księdze wieczystej [...] , uwidoczniono powyższe podziały działek , a następnie działki [...] i [...] w 1970 r przeniesiono do [...] jako własność Skarbu Państwa - Dyrekcja Okręgowa PKP - w 1972 r na wniosek A. S. wszczęto postępowanie rozgraniczeniowe działek [...] i [...] z działkami sąsiednimi . Orzeczeniem Prezydium PRN w [...] z [...].1973 r [...] rozgraniczono działki te zgodnie z operatem pomiarowym Nr [...] przyjętym do zasobu .Według operatu rozgraniczenia , działka [...] o powierzchni wg. ewidencji 3105 ha zmieniła powierzchnie na 0.2550 ha , a działka [...] o powierzchnię wg. ewidencji 0,0200 ha zmieniła powierzchnię na 0,0155 ha.
- wynikający z rozgraniczenia działek [...] i [...] stan co do ich powierzchni nie został ujawniony w księdze wieczystej Nr [...] ,w której działki te oznaczone są powierzchnią sprzed rozgraniczenia , czyli łącznie 0,3305 ha , a po rozgraniczeniu 0,2705 ha .Dane co do powierzchni działek w księdze wieczystej , są niezgodne ze stanem ujawnionym w ewidencji gruntów od 1973 r.
- utworzona w toku modernizacji operatu opisowo-kartograficznego działka ewid. 1253 o pow. 0.2651 ha odpowiada działkom [...] i [...] o łącznej pow. 2705 ustalonej przy ich rozgraniczeniu .
Organ l instancji wskazał , że postępowanie modernizacyjne rozpoczęto w 1994 r i prace geodezyjne prowadzono od [...] 2000 r. Ustalono , że projekt operatu opisowo-kartograficznego wyłożono do wglądu zainteresowanych w okresie od [...] do [...] 2000 r powiadamiając o wyłożeniu właścicieli i władających , a także przez podanie zawiadomienia do publicznej wiadomości przez jego ogłoszenie na tablicach ogłoszeń od [...] do [...]. 2000 r , oraz w dniu [...] 2000 r w " Dzienniku Polskim ". W toku wyłożenia przedłożono projekty rejestru gruntów , i mapy ewidencyjnej w skali 1: 1000 , oraz sporządzono wykaz synchronizacyjny między starą a nowa ewidencją.
Wskazano , że w ,, Rejestrach gruntów " z wyłożenia strony składały oświadczenia o przyjęciu projektu bez zastrzeżeń lub o zgłoszeniu uwag i zastrzeżeń .Szczegółowy opis uwag zawiera " wykaz uwag i wniosków zgłoszonych do operatu opisowo- kartograficznego " sporządzony w trakcie wyłożenia. Uwzględnione i rozpatrzone zastrzeżenia stanowiły podstawę do korekty wykrytych błędów w rejestrze i mapach .
Organ l instancji ustalił , że w pozycji 24 wykazu uwag i wniosków zgłoszonych do projektu operatu opisowo - kartograficznego , Z.S.- właściciel działek [...] i [...] , których odpowiednikiem jest projektowana działka [...] podniósł , że działka ta winna graniczyć z działką [...] , gdyż znajdujący się po między nimi teren odpowiadający działkom [...] i [...] również stanowi jego własność.
Odnosząc się do tego zarzutu , powołał się organ na wyżej przytoczone ustalenia , z których wynikało , że działki [...] i [...] zostały wywłaszczone w 1953 r i są objęte [...] jako własność PKP , natomiast w postępowaniu przed Starostą w sprawie [...] z wniosku Z. S. toczy się postępowanie o zwrot lub odszkodowanie za wywłaszczone parcele.
Uznając wniesione zastrzeżenia za nieuzasadnione , Starosta Powiatowy w [...] zatwierdził operat opisowo-kartograficzny modernizacji ewidencji gruntów obrębu [...] obejmujący m.in. dz.ewid. [...]
W odwołaniu od tej decyzji Z.S zarzucił nieprawidłowość przyjęcia południowo-zachodniej granicy nowopowstałej działki [...], która jego zdaniem winna graniczyć z działką [...].Podnosił , że rozdzielająca te grunty działka przypisana do obrębu miasta [...] i stanowiąca własność Skarbu Państwa - Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowej w [...] , powinna być włączona do działki skarżącego , gdyż orzeczenie o wywłaszczeniu z 1953 r jest nieprawomocne .
Rozpatrując odwołanie , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego , przyjął ustalenia organu l instancji za własne oraz w oparciu o zebrany materiał dowodowy dokonał ustaleń dalszych.
Wskazano , że modernizację operatu rozpoczęto w 1994 r w czasie obowiązywania jeszcze zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r w sprawie ewidencji gruntów ( M.Pol.. 11 , poz. 98 ) . Zgodnie z przepisami tego aktu ustalenie stanu władania następowało na podstawie dokumentów przedłożonych przez strony lub znajdujących się w posiadaniu organu , a w przypadku ich braku , ustalenia przebiegu granic dokonywało się w oparciu o złożone do protokołu oświadczenia właścicieli lub władających gruntami. Ustalono , że operat rozgraniczeniowy [...] nie zawierał danych geodezyjnych pozwalających jednoznacznie wznowić położenie punktów granicznych działek , którym w zmodernizowanym operacie odpowiada działka [...]
Z tego względu przebieg granic działek [...] i [...] ustalono w oparciu o złożone do protokołu ustalenia granic , zgodne oświadczenia właścicieli pisemnie zawiadomionych o terminie dokonania tej czynności w dniu [...].1994 r.
Wskazano , że powierzchnia względem której Z. S. rości sobie tytuł własności , a odpowiadająca działkom [...] i [...] , została wywłaszczona orzeczeniem z [...] 1953 r znak [...] , a więc zanim na podstawie aktu sprzedaży z [...].1971 r [...] , matka składającego odwołanie – A. S. stała się właścicielem działek [...] [...] Stwierdzono też , że teren wywłaszczony leży poza obszarem objętym modernizacją .Wyjaśnił organ , że przypisana działkom [...] i [...] powierzchnia 0,3305 ha figurująca w księdze wieczystej Nr [...] nie uwzględniała wyników przeprowadzonego na wniosek A. S. postępowania rozgraniczeniowego , zatwierdzonego orzeczeniem z [...] 1973 , a odzwierciedlonego w operacie rozgraniczeniowym [...] , w następstwie którego powierzchnia tych działek wynosiła 0.2705 ha a , obecnie obliczona wynosi 0.2561 ha. Podkreślono , że różnica powierzchni pomiędzy wskazaną w księdze wieczystej , a wynikającą z ewidencji , jest tylko następstwem obliczenia powierzchni względem granic ustalonych rozgraniczeniem , a nie skutkiem wywłaszczenia z 1953 r. Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania wskazano , że kwestia przesłanek zwrotu nieruchomości wywłaszczonej nie mieści się w granicach postępowania ewidencyjnego i podniesione zarzuty co do skuteczności wywłaszczenia nie mogą być w tym postępowaniu rozpoznane.
Organ odwoławczy podkreślił, że analiza materiałów wykazuje , że przebieg granic nowooznaczonej działki ewid. [...] , nie został zmieniony w stosunku do parcel gruntowych , którym odpowiada ( po ich rozgraniczeniu w 1972 ) , co potwierdzają porównywalne wartości powierzchni sprzed i po modernizacji. .Wskazano , że różnica 54 m2 pomiędzy powierzchnią działek gruntowych przed modernizacją a powierzchnią odpowiadającej ich działki [...] po modernizacji jest wynikiem dokładniejszej metody obliczeń.
Powyższe okoliczności zdaniem organu odwoławczego uzasadniałyby utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję z wnioskiem o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzja organu l instancji złożył Z.S. .Skargę oparto na zarzucie naruszenia art. 3 ust.1 i art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o księgach wieczystych i hipotece ( tj. Dz.U. z 2001 r Nr 124 , poz. 1361 z późn.zm. ) , art. 112 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. Nr 115 , poz. 741 z późn.zm .) , przepisów art. 7 d pkt 1 , 20, 22 ust.1 i 24 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz.U. z 2000 r ,, Nr 98 , poz. 1071 z późn.zm. ").
Zarzucono dalej naruszenie przepisów §§ 42 ust.2 w zw. z § 56 pkt 2 i § 57 ust.1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38 , poz. 454 ) , a także art.77 i 107 § 3 kpa .
Naruszenia przepisów art. 3 ust. 1 i 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece upatruje skarga w przyjęciu przez organ , że domniemanie z art.3 ust.1 może zostać obalone decyzją o zatwierdzeniu operatu ewidencji gruntów , a art.5 tej ustawy i 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez przyjęcie , że nabywca działający w zaufaniu do treści księgi wieczystej nie nabył własności nieruchomości .Zdaniem skarżącego organ przyjął , że przepisy ewidencji dają podstawę do pozbawienia własności prawa wpisanego do księgi wieczystej , czym naruszył wskazane przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne .
Ten sam zarzut podniesiono ze wskazaniem na przepisy powołanego Rozporządzenia z 29 marca 2001 w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem skargi uzasadnienie decyzji nie wskazuje faktów uznanych za udowodnione , a organ niedokładnie ustalił stan prawny nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. Uzasadniając skargę podniesiono , że organy rozstrzygniecie oparły na błędnym założeniu , że południowo - zachodnia część działki skarżącego stanowi własność PKP , przypisując organom ustalenie , że decyzją wywłaszczeniową objęto działkę gruntową [...]
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi , wskazano , że działka [...] nigdy nie była wywłaszczona , nie stanowiła własności Skarbu Państwa , oraz , że organ - zarzucanych mu ustaleń tej treści nie uczynił. Wskazano natomiast , że wywłaszczona była część dawnej p.gr. [...] odpowiadająca pgr. [...] i część pr.[...] odpowiadająca pgr [...] i te nieruchomości są wpisane na Skarb Państwa. Wskazano także , że powierzchnia nieruchomości nie jest objęta domniemaniem z ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył :
Stosownie do przepisu art. 3 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U> Nr 153 , poz. 1270 z poźn.zm. ) , w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1269 ) , przedmiotem kognicji Sądu jest kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem .Sprawując te kontrolę , zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi , Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonana na tych zasadach w granicach sprawy kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji , że jest ona zgodna z prawem , co skargę czyni bezzasadną. Przedmiotowa decyzja wydana została w sprawie , której przedmiotem było zatwierdzenie operatu opisowo kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków założonego dla obrębu geodezyjnego [...] , gmina [...] w przedmiocie działki ewid. [...]
Jak wynika z niekwestionowanych zresztą w tym zakresie ustaleń , postępowanie w przedmiocie modernizacji ewidencji operatu ewidencji gruntów rozpoczęte zostało w latach 90-tych w roku 1994 , a więc pod rządem przepisów obowiązującej od dnia 1 lipca 1989 r ustawy w z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz.U. z 2000 r nr 100 , poz. 1086 z późn.zm.).
Ustawa ta w przepisie art.2 pkt 8 definiuje ewidencję gruntów i budynków ( kataster nieruchomości ) jako jednolity dla kraju systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach , budynkach i lokalach , ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami , budynkami i lokalami. Zgodnie z art.24 ust.1 informacje o gruntach , budynkach i lokalach zawiera operat ewidencyjny , który składa się z map , rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów.
W czasie wszczęcia procedury modernizacji ewidencji ,Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne - dalej ustawa - nie regulowała bezpośrednio sposobu zakładania ( modernizacji ) i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków , a zatem nie regulowała zasad zakładania i ewentualnej modernizacji operatu ewidencyjnego. Czyniły to wydane na podstawie jej art.26 ust.2 rozporządzenia wykonawcze . Zarazem przepis art.59 ustawy przewiduje , że do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie pozostają w mocy dotychczasowe przepisy , jeśli nie są z nią sprzeczne.
Z mocy tego ostatniego przepisu ustawy , procedurę modernizacji ewidencji gruntów obrębu [...] rozpoczęto na podstawie przepisów załącznika do Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Mon. Pol. Nr 11 , poz.98 z późn. zm.) , regulujących m.in. zasady zakładania ( odnawiania ) i prowadzenia ewidencji gruntów. Według tego aktu prawnego , wydanego jeszcze na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r o ewidencji gruntów i budynków ( Dz .U. Nr 6 , poz. 32 ) , ewidencja gruntów , operująca pojęciem działki ewidencyjnej , jako podstawowym elementem systemu ewidencji , zastąpić miała tzw. Kataster gruntowy ( art.14 dekretu ) , operujący pojęciem tzw. parceli katastralnych. Podstawę założenia i odnowienia ( modernizacji ) ewidencji gruntów w zasadzie stanowił faktyczny stan władania gruntem ( § 2 ust.3 i 4 pkt 2 , § 35 ust.2 ). Wedle stanu władania przyjmowane były granice działek mierzone na gruncie. Przy ustaleniu granic dla celów założenia i prowadzenia ewidencji , wedle stanu prawnego ustalano granice tylko jednostek terytorialnego podziału administracyjnego oraz państwowych nieruchomości rolnych i leśnych . Z tych względów uwidocznione w operacie ewidencyjnym granice działek ewidencyjnych , nie przesądzały o przebiegu granic według stanu prawnego , który mógł być odmienny od stanu władania , decydującego dla założenia ewidencji gruntów.
Rozpoczęta na początku lat 90 - tych na podstawie przepisów powyższego zarządzenia z 20 lutego 1969 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków , procedura modernizacji założonego wcześniej operatu ewidencji gruntów , zakończona została pod rządami , obowiązującego od dnia 3 czerwca 2001 r Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38 , poz. 454 ). W międzyczasie obowiązywały jeszcze przepisy Rozporządzenia Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 158 , poz. 813 z późn.zm. ).Przepisy te również przewidywały ( §§ 40 ,41) modernizację ewidencji m.in. w celu zmiany techniki ( w postaci systemu informacyjnego ) prowadzenia ewidencji i określały etapy modernizacji ewidencji (załącznik Nr 13 ).
Rozporządzenie z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków - zwane dalej Rozporządzeniem - także nakłada na organy prowadzące ewidencję gruntów , w przepisach przejściowych i końcowych ( § 80 i następne ) obowiązek jej modernizacji , w celu m.in. jej przystosowania do uruchomienia i prowadzenia systemu informatycznego ewidencji opartej na komputerowej bazie ewidencyjnej.
Modernizację ewidencji stanowi zespół działań technicznych , organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez Starostę w celu 1/ uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia.2/ modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu ( §§ 55 pkt 1 i 2 w zw. z § 19 ).
Modernizacja ewidencji należy do zadań Starosty i jest jednym z rodzajów postępowań związanych z prowadzeniem ewidencji ( § 44 pkt 8 ) .
W podstawie prawnej swojej decyzji z dnia [...] 2005 r Starosta Powiatowy m.in. powołał przepisy § 56 pkt 2 i 57 § 1 powyższego rozporządzenia wskazujące , że decyzja ta wydana została w ramach postępowania , którego przedmiotem jest tzw. modernizacja kompleksowa .
Modernizację kompleksową należy odróżnić , od tzw. aktualizacji ewidencji , polegającej na wprowadzaniu udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych , w celu utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 w zw. z § 45 ust.1 ).Postępowanie w celu aktualizacji operatu , dotyczy wprowadzania do istniejącej bazy zmian danych ewidencyjnych .
Przedmiotem natomiast kompleksowej modernizacji ewidencji (§19 pkt 1 w zw. z § 56 pkt 2 ), jest utworzenie baz danych ewidencyjnych oraz operatu ewidencyjnego o którym mowa w art. 24 ust.1 ustawy .
Zgodnie z § 20 pkt 2 , częścią składową operatu ewidencyjnego , jest operat opisowo-kartograficzny , który składa się ( § 21 ust.2 pkt 1 i 2 ) z komputerowych wydruków raportów , obrazujących dane ewidencyjne w momencie zakładania ewidencji oraz z kopii odpowiedniego fragmentu mapy określonej w § 8 ust.2.
Podstawową jednostkę powierzchniową podziału kraju dla celów ewidencji stanowi działka ewidencyjna (§ 5 ) definiowana ( § 9 ust.1 ) jako ciągły obszar gruntu , położony w granicach jednego obrębu , jednorodny pod względem prawnym , wydzielony z otocznia za pomocą linii granicznych . Część opisową operatu ewidencyjnego gruntów stanowi rejestr gruntów zawierający w odniesieniu do poszczególnych działek m.in. dane o podmiotach ewidencyjnych , numeryczny opis granic działki ( działek ) ewidencyjnych i pola powierzchni ewidencyjnej ( § 22 pkt 1 , § 23 ust.1 i ust.2 pkt 1 a , § 60 ust.1 pkt 2 i 3 ) . Część kartograficzną operatu ewidencyjnego , stanowi mapa ewidencyjna ( § 22 pkt 6 ) , której treść obejmuje m.in. granice obrębów i działek , oznaczenia punktów granicznych i numery działek ( § 28 ust.1 , pkt 1 , 2 i 6 ) .
Zgodnie z przepisem § 42 ust.2 Rozporządzenia decyzja w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo-kartograficznego , kończy postępowanie administracyjne w sprawie założenia ( modernizacji ) ewidencji. Skutki ostatecznej decyzji w tym przedmiocie określa przepis § 43 Rozporządzenia.
Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest zatem właśnie zatwierdzenie operatu opisowo- kartograficznego obrębu [...], obejmującego m.in. działkę ewid[...] , w trybie kompleksowej modernizacji operatu. Tryb , w którym przeprowadzono działania modernizacyjne , ma swoje implikacje dla przedmiotu oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji . Badanie jej zgodności z prawem obejmuje przede wszystkim kontrolę czy przy jej wydaniu zastosowano tryb i zasady zatwierdzania operatu opisowo- kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków.
Tryb i zasady założenia ( modernizacji ) ewidencji określają przepisy Rozdziału 2 Rozporządzenia § 19 i inne .Decyzja w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo - kartograficznego ( § 43 ) , stanowi końcowy element postępowania administracyjnego o założenie (modernizację ) ewidencji gruntów i budynków.
Powołując w podstawie prawnej m.in. art.24 ustawy i przepisy §§ 56 i 57 rozporządzenia , organ l instancji , co zaakceptował organ odwoławczy , przeoczono , przepis art.24 a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne , obowiązujący od dnia 22 września 2004 r Przepis ten dodany art.2 pkt 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2004 r Nr 141 , poz. 1492 ) zawiera regulacje po raz pierwszy wprowadzone do ustawy , a bezpośrednio dotyczące modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Regulacje te w istocie przewidują te same etapy i elementy postępowania modernizacyjnego , a różnice pomiędzy regulacją ustawową a rozporządzeniem w kwestiach np. terminu 15 dni roboczych jako okresu wyłożenia projektu operatu ( art.24 a pkt 4 ) względem 14 dni ( § 40 ust.1 rozporządzenia ) , czy publikacji ogłoszenia w prasie o zasięgu krajowym ( art. 24 a pkt 5 ) czy lokalnym ( § 40 ust. 2 ) rozporządzenia nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy.
Przewidziany § 40 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia , oraz art. 24 a ust.5 i 6 obowiązek wyłożenia operatu opisowo-kartograficznego i zawiadomienia zainteresowanych o możliwości złożenia do niego uwag i zastrzeżeń został spełniony względem skarżącego , który z tej możliwości skorzystał.
Zgodnie z przepisem § 42 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia zaskarżona decyzja spełnia wymóg uzasadnienia stanowiska organu w sprawie uwag i nieuwzględnionych zastrzeżeń.
Merytoryczne stanowisko organów należało uznać za trafne.
Jak wyżej wskazano , podstawową jednostkę powierzchniową podziału kraju stanowi działka ewidencyjna definiowana jako ciągły obszar gruntu położony w granicach jednego obrębu jednorodny pod względem prawnym , wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych . Istota postępowania ewidencyjnego sprowadza się do tego , że ewidencjonuje ono stany prawne , a nie tworzy stanów w prawnych a w szczególności nie mogą organy samodzielnie ustalać tytułów własności.
Wszystkie zatem zarzuty podnoszone w toku sprawy jak i w skardze w odniesieniu do twierdzenia skarżącego , iż służy mu prawo własności do działek [...] i [...] objętych księgą wieczystą [...] i wpisanych na rzecz Skarbu Państwa nie mogły być w tym postępowaniu weryfikowane .Ewentualne uzyskanie wpisu prawa własności na te działki przez skarżącego w księgach wieczystych , da natomiast podstawę do aktualizacji ewidencji gruntów.
Mylne jest także stanowisko skarżącego , ze ewidencyjna zmiana w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów powierzchni działki [...] jako odpowiednika działki [...] i [...] wpisanych do [...] narusza prawo własności.
Należy mieć na uwadze , że oznaczenie nieruchomości , w tym jej obszar i granice oznaczone na mapie i opisie nieruchomości , są elementem oznaczenia nieruchomości zawartym w dziale l - 0 księgi wieczystej , stosownie do przepisu art.25 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r o księgach wieczystych i hipotece ( Dz.U. z 2001 r Nr 1214 , poz. 1361 z późn.zm. ) oraz § 28 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] 2001 r w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów ( Dz. U. Nr 102 , poz. 1122 ). Identyczną regulację zawierają postanowienia §§ 15 , 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 20 sierpnia 2003 r w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie informatycznym ( Dz.U. Nr 162 , poz. 1575 ) . Powszechnie jest przyjęte w orzecznictwie Sądu Najwyższego ( por. np. wyrok SN z 24.11. 1997 r II CKU 110/97 Prok.l Pr. 1998 /28 jak i w piśmiennictwie por.St.Rudzicki , Komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece , Wyd.III 2000 r , str. 36 wraz powołanym orzecznictwem ) , że elementy oznaczenia nieruchomości nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa ( art. 3 ) , ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych ( art. 5 ) statuowanymi ta ustawą. Przeciwnie , podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej zgodnie z art.26 ust.1 powołanej ustawy są dane z ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości) .Przepis art.27 tej ustawy przewiduje tryb postępowania w przedmiocie sprostowania oznaczenia nieruchomości przed sądem prowadzącym księgę wieczystą , w wypadku stwierdzenia niezgodności danych z ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej , na wniosek właściciela , wieczystego użytkownika lub z urzędu - na skutek zawiadomienia właściwej państwowej jednostki organizacyjnej prowadzącej ewidencję gruntów i budynków.
Jak z powyższego wynika znajdujące się w ewidencji gruntów mapa i opis nieruchomości stanowią podstawę jej oznaczenia w księdze wieczystej.
Skoro elementy oznaczenia nieruchomości nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa , ani nie są chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych , opis tej samej nieruchomości może ulegać zmianom w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków.
Jednakże w świetle powołanego już przepisu art.27 ustawy o księgach wieczystych i hipotece usunięcie tej niezgodności należy do sądu powszechnego - sadu rejonowego prowadzącego księgi wieczyste , a organowi prowadzącemu ewidencję gruntów , służy tylko uprawnienie do zawiadomienia sądu o dostrzeżonej niezgodności , jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 1997.04.15 l CKN 26/97 ( OSNIC 11/97 , poz. 167 ).
W świetle powyższego nie zachodzą przewidziane art. 145 § 1 pkt 1 lit. a , b, i c oraz pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 z późn.zm. ) podstawy do uwzględnienia skargi. Z tych przyczyn orzeczono na podstawie art. 151 powołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI