III SA/Kr 846/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie przyznania dodatku węglowego, wskazując na potrzebę wszechstronniejszego zbadania sprawy i rozważenia przepisów innej ustawy.
Skarżący M. F. domagał się przyznania dodatku węglowego, wskazując na ogrzewanie domu kominkiem opalonym drewnem i pelletem. Organy administracji odmówiły, uznając, że główne źródło ogrzewania (kocioł gazowy) lub rodzaj paliwa (drewno/pellet zamiast węgla) nie spełniają wymogów ustawy o dodatku węglowym. Sąd uchylił decyzje, stwierdzając, że organy nie zbadały wszechstronnie sprawy i nie rozważyły przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła, która mogłaby mieć zastosowanie.
Sprawa dotyczyła skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania dodatku węglowego. Skarżący pierwotnie wskazał kocioł gazowy jako główne źródło ogrzewania, ale następnie skorygował deklarację, podając kominek opalany drewnem i pelletem. Organy odmówiły przyznania dodatku, opierając się na przepisach ustawy o dodatku węglowym, które wymagały używania węgla kamiennego, brykietu lub peletu zawierającego co najmniej 85% węgla kamiennego. Sąd administracyjny uznał, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, nie badając sprawy wszechstronnie. W szczególności, sąd wskazał na potrzebę rozważenia przepisów ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła, która przewiduje dodatek dla gospodarstw domowych ogrzewanych m.in. drewnem kawałkowym czy pelletem drzewnym. Sąd podkreślił, że organy powinny były przeprowadzić wywiad środowiskowy i ustalić rzeczywiste źródło ogrzewania oraz rodzaj paliwa, a także rozważyć przyznanie dodatku z urzędu na podstawie art. 24 ust. 25a tej ustawy. Z uwagi na istotne naruszenia proceduralne, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, dodatek węglowy przysługuje, gdy głównym źródłem ogrzewania jest urządzenie na paliwo stałe (węgiel, brykiet, pelet węglowy) wpisane do CEEB do określonego terminu. Jednakże, w przypadku niespełnienia tych warunków, należy rozważyć przepisy ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła, która może obejmować ogrzewanie drewnem lub pelletem drzewnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie zbadały sprawy wszechstronnie i nie rozważyły przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła, która może przyznać dodatek dla gospodarstw domowych ogrzewanych drewnem lub pelletem drzewnym, nawet jeśli nie spełniają one warunków dodatku węglowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.d.w. art. 2 § 1
Ustawa o dodatku węglowym
Dodatek przysługuje, gdy głównym źródłem ogrzewania jest urządzenie na paliwo stałe (węgiel, brykiet, pelet węglowy) wpisane do CEEB do 11 sierpnia 2022 r. lub zgłoszone po tym terminie.
u.d.w. art. 2 § 3
Ustawa o dodatku węglowym
Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw art. 24 § 1
Dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje m.in. przy ogrzewaniu peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy, zgłoszonym do CEEB.
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw art. 24 § 25a
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy i przyznać dodatek z urzędu, jeśli posiada informacje, że osoba, która nie złożyła wniosku, spełnia warunki.
Pomocnicze
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw art. 24 § 7
Dodatek dla gospodarstw domowych nie przysługuje gospodarstwom objętym pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem o dodatek węglowy.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie zbadały wszechstronnie sprawy i nie rozważyły przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak wywiadu środowiskowego i wezwania do uzupełnienia braków.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów o braku spełnienia przesłanek do przyznania dodatku węglowego z uwagi na rodzaj paliwa (drewno/pellet) i główne źródło ogrzewania (kominek zamiast kotła na paliwo stałe).
Godne uwagi sformułowania
organy administracyjne powinny mieć też na uwadze uregulowania innych ustaw intencją ustawodawcy było objęcie pomocą finansową jak największej liczby gospodarstw domowych stan faktyczny nie został bowiem prawidłowo ustalony
Skład orzekający
Ewelina Dziuban
sprawozdawca
Maria Zawadzka
przewodniczący
Renata Czeluśniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatku węglowego i dodatku dla gospodarstw domowych, obowiązki organów w zakresie wszechstronnego badania sprawy i stosowania przepisów prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących dodatków energetycznych w okresie kryzysu paliwowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez organy i stosowanie właściwych przepisów, nawet jeśli wnioskodawca popełni błąd we wniosku. Pokazuje też, że istnieją alternatywne formy pomocy dla osób ogrzewających domy w sposób inny niż węglem.
“Dodatek węglowy nie dla każdego? Sąd wyjaśnia, kiedy można liczyć na pomoc mimo błędów we wniosku.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 846/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-11-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-05-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Ewelina Dziuban /sprawozdawca/ Maria Zawadzka /przewodniczący/ Renata Czeluśniak Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1967 |Art. 24 Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t. j.) Sentencja |Sygn. akt III SA/Kr 846/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 listopada 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak, Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.), Protokolant: Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2023 r., sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 24 lutego 2023 r. nr SKO.Soc/4116/781/2022 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadnienie Decyzją z dnia 24 lutego 2023 r., znak SKO.Soc/4116/781/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję z dnia 30 listopada 2022 r., wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy O. o odmowie przyznania M. F. dodatku węglowego. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: M. F. wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2022 r. wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy O. o wypłatę dodatku węglowego, wskazując, iż zamieszkuje w budynku jednorodzinnym w O. pod adresem przy ul. R. [...], w którym prowadzi gospodarstwo domowe. Jako główne źródło ogrzewania skarżący wskazał kominek. W deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i spalania paliw z dnia 26 maja 2022 r. jako źródło ciepła dla ww. nieruchomości wnioskodawca wskazał kocioł gazowy (k. 7, 8 a.a.). W kolejnej złożonej w dniu 24 sierpnia 2022 r. deklaracji wnioskodawca jako źródło ciepła zaznaczył kocioł gazowy (rubryka 07) i kominek/koza/ogrzewacz powietrza na paliwo stałe (drewno, pellet lub inny rodzaj biomasy, węgiel – rubryka 04) (k. 5,6 a.a.). Organ I instancji w decyzji wydanej w dniu 30 listopada 2022 r. odmówił wnioskodawcy wypłaty dodatku węglowego wskazując, że głównym źródłem ogrzewania jest kocioł gazowy wykazany w deklaracji złożonej przed 11 sierpnia 2022 r. Podano, że w dniu 25 listopada 2022 r. pracownicy ośrodka udali się pod wskazany we wniosku adres celem dodatkowej weryfikacji, jednak nikogo nie zastali. W odwołaniu od decyzji organu I instancji M. F. podniósł, zmienił w domu źródło ogrzewania z kotła gazowego na kominek. Wyjaśnił, że po tym jak przebudował kominek celem dostosowania go do ogrzewania całego budynku mieszkalnego (w tym m.in. podłączył elektryczną centralkę sterującą nawiewem, dodatkowo zostało wykonane rozprowadzenie ciepła na górną kondygnację). Z uwagi na powyższe dokonał korekty deklaracji dotyczącej źródeł ciepła, w której wskazał jako źródło ciepła kominek. Powyższe nie zostało należycie uwzględnione przez organ I instancji. W ocenie odwołującego, w postępowaniu przed organem I instancji zostały rażąco naruszenie przepisy k.p.a. tj. art. 10 § 1, art. 79 oraz art. 81a § 1 k.p.a. Odwołujący się zarzucił bowiem, że nie został zawiadamiany o przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym, a tym samym został pozbawiony możliwości wykazania faktycznego źródła ogrzewania budynku. W ocenie odwołującego się, na podstawie samych oględzin zewnętrznych budynku, organ nie mógł ustalić w jaki sposób jest ogrzewany budynek. Do odwołania załączono dokumentację fotograficzną na okoliczność ogrzewania domu kominkiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w uzasadnieniu ww. decyzji z dnia 24 lutego 2023 r. wyjaśniło, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym - dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Organ II instancji wskazał, że przez paliwa stałe - w myśl art. 2 ust. 3 ww. ustawy - rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Organ odwoławczy nie zanegował stanowiska odwołującego się, iż wykorzystywany aktualnie kominek również służy do ogrzewania domu. Jednakże podkreślono, że skarżący nie używa do ogrzewania węgla, a drewno kawałkowe i pelet drzewny (co wynika z deklaracji z 24 sierpnia 2022r.). Kolegium przychyliło się zatem do stanowiska organu I instancji, iż brak jest podstaw do przyznania dodatku węglowego w świetle cytowanych przez organ przepisów ustawy o dodatku węglowym, jednakże z innych powodów, niż te wskazane w rozstrzygnięciu. W ocenie organu II instancji, podstawą odmowy przyznania świadczenia powinno być paliwo stosowane przez odwołującego, które nie mieści się w ww. katalogu. Z uwagi na to Kolegium uznało, że organ nie musiał przeprowadzać wizji lokalnej lub pozyskiwać nowych dokumentów, bowiem obie deklaracje CEEB zalegające w aktach sprawy dawały podstawę do automatycznej odmowy przyznania dodatku. W skardze wniesionej od ww. decyzji Kolegium z dnia 24 lutego 2023 r. zawartej w piśmie z dnia 5 kwietnia 2023 r. skarżący zarzucił naruszanie przepisów prawa materialnego poprzez powołanie błędnych podstaw prawnych dotyczących wypłaty należnego świadczenia. W skardze wyjaśniono, że dodatek do ogrzewania był wypłacany w oparciu o dwie ustawy. Pierwsza z nich to powołana wcześniej ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 141 ze zmianami), a druga to ustawa z 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1967 ze zmianami). Zgodnie z art. 24 ust. 1 ww. ustawy skarżący nabył uprawnienie do pobrania dodatku do ogrzewania. Skarżący zaznaczył również przy tym, że nie został należycie poinstruowany przez organ I instancji, że są dwa oddzielne wzory wniosków, zróżnicowane pod względem stosowanego do ogrzewania paliwa. Na dalszym etapie organ administracyjny nie wezwał też wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień lub usunięcia braków, pomimo iż posiadał wiedze, że skarżący do ogrzewania domu wpisał kominek opalany drewnem kawałkowym i peletem drzewnym. Z uwagi na powyższe, skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonej decyzji, w której stwierdzono, że nie posiadał uprawnień do otrzymania wnioskowanego dodatku, bowiem uprawnienie to wynikało z innej podstawy prawnej niż wskazanej w ww. decyzji. SKO. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy stwierdził, że skarga w całości niezasadna. Kolegium podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazano, iż postępowanie przed organem I instancji dotyczyło przyznania dodatku węglowego, zaś z uwagi na brak spełnienia ustawowym przesłanek do jego otrzymania, organ zasadnie odmówił jego przyznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem. Skarga okazała się zasadna. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 24 lutego 2023 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 30 listopada 2022 r., Sąd stwierdził, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa, w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy, co uzasadniało ich usunięcie z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.w. dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przepis art. 2 ust. 3 u.d.w. stanowi zaś, że przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Na wstępie należy zasygnalizować, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje stanowisko, zgodnie z którym dla otrzymania dodatku węglowego koniecznym do spełnienia warunkiem jest ogrzewanie gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. urządzenie grzewcze, to jest: kocioł na paliwo stałe, kominek, kozę, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnię, kuchnię węglową lub piec kaflowy, w których spalane jest paliwo stałe, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 u.d.w. węgiel kamienny, brykiet lub palet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Zatem ustalenie w toku sprawy, że w budynku zainstalowane jest źródło ciepła, które faktycznie nie jest zasilane paliwem stałym, o którym mowa w art. 2 ust. 3 u.d.w., istotnie wyklucza możliwość przyznania dodatku węglowego (por. wyrok WSA w Krakowie z 28 marca 2023 r., sygn. III SA/Kr 1879/22; wyrok WSA w Kielcach z 22 lutego 2023 r., sygn. II SA/Ke 73/23; wyrok WSA w Gliwicach z 26 lipca 2023 r., sygn. II SA/Gl 599/23, wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 września 2023 r., sygn. II SA/Łd 345/23 dostępne, podobnie jak inne powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej również jako: "CBOSA"). Faktem jest, że skarżący złożył wniosek o przyznanie mu dodatku węglowego, jednak jednocześnie w aktach sprawy zalegają deklaracje, z których wynika, że głównym źródłem ogrzewania nieruchomości przy ul. R. [...] w O. jest kocioł gazowy (deklaracja z maja 2022 r. k. 8 a.a) oraz kominek opalany pelletem drzewnym i drewnem kawałkowym (deklaracja z sierpnia 2022 r. k. 5,6 a.a). Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, ukształtowaną na kanwie spraw podobnych pod względem faktycznym i prawnym do rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że organ procedując w przedmiocie wniosku o przyznanie dodatku węglowego (przy braku spełnienia przesłanek do jego przyznania z uwagi na główne źródło ciepła i rodzaj stosowanego paliwa) powinien mieć też na uwadze uregulowania innych ustaw, w szczególności ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (np. WSA w Łodzi w wyroku z dnia 13 września 2023 r., II SA/Łd 345/23, WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 601/23, WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 16 października 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 571/23, WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 18 października 2023 r., sygn. akt II SA/Go 402/23 ). Przytaczając pogląd WSA w Warszawie zawarty w wyroku z dnia 26 października 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1059/23 wskazać należy, że "Mając na uwadze szczególne okoliczności ustanowienia prawa do tego dodatku związane z gwałtownym wzrostem cen na rynku paliw, zdaniem Sądu wobec stwierdzenia przez organ, że skarżący nie spełnia warunków do przyznania dodatku węglowego z uwagi na ustalenie, że kocioł zasilany jest paliwem w postaci drewna kawałkowego winien wezwać skarżącego do prawidłowego sformułowania wniosku gdyż w okolicznościach niniejszej sprawy powinny znaleźć zastosowanie, także wskazywane przez SKO, przepisy ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw. Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 25a tej ustawy, w przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do dodatku dla gospodarstw domowych." Przechodząc na grunt ustawy z dnia 15 września 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. poz. 1967 ze zm., dalej jako ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła), zgodnie z brzmieniem art. 24 ust. 1 ustawy - dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, w przypadku gdy głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest: - kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy (...) (pkt 1); - kocioł gazowy zasilany skroplonym gazem LPG (pkt 2 ), albo - kocioł olejowy (pkt 3); - zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków (...). Z przepisu art. 24 ust. 7 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła wynika, że dodatek dla gospodarstw domowych nie przysługuje gospodarstwom domowym objętym pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Zgodnie z poglądem orzecznictwa, regulacje dotyczące obu dodatków są zatem ze sobą przez ustawodawcę powiązane. Przyznanie jednego dodatku wyklucza przyznanie drugiego, z kolei brak przyznania dodatku węglowego otwiera możliwość – przy spełnieniu dalszych przesłanek – przyznania dodatku dla gospodarstw domowych. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że w świetle art. 24 ust. 25a ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła (obowiązującego od dnia 4 listopada 2022 r., także wobec spraw wcześniej wszczętych) "W przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do dodatku dla gospodarstw domowych. W takim przypadku organ ten przyznaje dodatek w drodze decyzji administracyjnej z urzędu, bez konieczności składania wniosku oraz bez składania odpowiedniej deklaracji dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji. Przepis art. 25 ust. 2 stosuje się." Skoro więc organ pierwszej instancji wydał decyzję w rozpoznawanej sprawie w dniu 30 listopada 2022 r. to powinien uwzględnić dyspozycję wynikającą z art. 24 ust. 25a ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw w brzmieniu obowiązującym od 4 listopada 2022 r. WSA w Łodzi w wyroku z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 345/23 wydanym na kanwie tożsamych ustaleń faktycznych i prawnych, co w przedmiotowej sprawie wskazał: "organy administracji w niniejszej sprawie zignorowały treść art. 24 ust. 25a ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1967 ze zm.). Przepis ten został dodany do ww. ustawy na mocy ustawy z dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku (Dz.U. z 2022 r., poz. 2243) i obowiązuje od dnia 4 listopada 2022 r." WSA w Gliwicach w wyroku z 10 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 581/23 wskazał, że "intencją ustawodawcy było objęcie pomocą finansową jak największej liczby gospodarstw domowych, a jednocześnie zobligowanie organów gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) do wnikliwego, wszechstronnego zbadania sytuacji faktycznej w zakresie źródeł ciepła lub źródeł spalania paliw w gospodarstwach domowych i to nie tylko tych, co do których wpłynął wniosek o wypłatę dodatku węglowego lub dodatku dla gospodarstw domowych, ale także w tych gospodarstwach domowych, co do których organ jest w posiadaniu informacji wskazujących na to, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę jednego z powyższych dodatków, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy. Na organie spoczywa obowiązek ustalenia rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego w gospodarstwach domowych prowadzonych na terenie gminy, jak również rodzaju paliwa używanego do ogrzewania budynków w tych gospodarstwach, a następnie przyznanie przysługującego dodatku. Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła wyposaża właściwe organy gminy w szerokie uprawnienia, aby umożliwić udzielenie pomocy w postaci dodatku dla gospodarstw domowych jak największej liczbie osób spełniających warunki ustawowe. W rozpatrywanej sprawie, organy nie dokonały niezbędnych wyjaśnień we wskazanym wyżej zakresie, a tym samym naruszyły art. 7, art. 77, ale także art. 8 i art. 9 k.p.a." Podobnie orzekł WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z 18 października 2023r., sygn. akt II SA/Go 402/23. Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy, w ocenie Sądu należy więc przychylić się do zaprezentowanego wyżej stanowiska, ze organy administracyjne powinny ustalić czy w realiach przedmiotowej sprawy powinny znaleźć zastosowanie przepisy ww. ustawy z dnia 15 września 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach. Nie budzi zatem wątpliwości, że organ powinien rozważyć czy w realiach tej sprawy istnieją przesłanki do przyznania ww. dodatku, w zależności od dokonanych ustaleń faktycznych (jeśli wszystkie przesłanki szczegółowe byłyby spełnione). To oznaczało konieczność bardziej wszechstronnego przeanalizowania sprawy, z którego to obowiązku orzekające w sprawie organy nie wywiązały się. Uchybienia przepisom postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego, do której zmierzają niektóre zarzuty skargi. Stan faktyczny nie został bowiem prawidłowo ustalony, a kontrola zastosowania prawa materialnego następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu. Zatem kontrola przestrzegania przez organy administracyjne norm prawa materialnego może być przeprowadzona dopiero w ostatniej kolejności (zob. wyrok NSA z 10 lutego 1981 r., sygn. SA 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7; T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 757 – 757). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny mieć na uwadze powyższe ustalenia, bacząc by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcia odpowiadały prawu materialnemu. W toku ponownego rozpoznania sprawy należy przeprowadzić wywiad środowiskowy i ustalić główne źródło ogrzewania oraz rodzaj stosowanego paliwa w domu skarżącego. Przy czym stosownie do art. 24 ust. 25 ustawy - Niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ust. 22, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku dla gospodarstw domowych. Te okoliczności muszą zostać dokładnie ustalone stosownie do art. 24 ww. ustawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, orzekł jak w sentencji – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI