II SA/Lu 462/21

II SA/Lu 462/21 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec
Marcin Małek
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 771/22 - Wyrok NSA z 2023-02-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 111
art. 17
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 6-11, art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] listopada 2021 r. sprawy ze skargi W. W. -B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu decyzją z [...] kwietnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania W. W. (dalej jako: skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. z [...] marca 2021 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Wnioskiem z [...] marca 2021 r. skarżąca wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad wujem P. J..
Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. organ I instancji odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wskazując w uzasadnieniu, że nie została spełniona przesłanka do nabycia tego świadczenia, gdyż niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu przez nią 25 roku życia, a ponadto skarżąca nie jest zobowiązana do alimentacji wobec wuja.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca podniosła, że opiekuje się niepełnosprawnym wujem, jest jedyną osobą mogąca podjąć się takiej opieki, gdyż jej matka, siostra niepełnosprawnego, ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie zajmować się bratem. Nadto skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13.
Po rozpatrzeniu odwołania wspomnianą na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium zakwestionowało oparcie decyzji o odmowie przyznania świadczenia na przesłance odnoszącej się do wieku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki (art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111; dalej jako: u.ś.r.), z uwagi na niekonstytucyjność tego przepisu, stwierdzoną wyrokiem TK.
W ocenie Kolegium wnioskowane świadczenie nie może jednak zostać przyznane z powodu niespełnienia przez skarżącą wszystkich przesłanek uprawniających do przyznania świadczenia. Skarżąca nie jest osobą zobowiązaną do świadczeń alimentacyjnych względem wuja P. J.. Zgodnie z art. 128 k.r.o., obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Elementem decydującym o przyznaniu prawa do wnioskowanego świadczenia jest zatem istnienie po stronie opiekuna obowiązku alimentacyjnego, ponieważ w niniejszej sprawie okoliczność taka nie zachodzi, nie było możliwe uwzględnienie odwołania złożonego przez skarżącą.
W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Kolegium W. W. zarzuciła naruszenie:
(1) art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r., poprzez ich błędne zastosowanie i niewłaściwą interpretację, polegającą na uznaniu, że skarżąca nie spełnia wszystkich przesłanek uprawniających do przyznania świadczenia, bowiem nie jest osobą zobowiązaną do świadczeń alimentacyjnych względem wuja P. J., w sytuacji gdy w świetle wykładni przepisów art. 17 ust. 1 i ust. 1a zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji, tj. z zasadą równości
i sprawiedliwości społecznej, a zwłaszcza nakazem ochrony i opieki nad rodziną oraz szczególną opieką pomocy państwa udzielanej rodzinie znajdującej się w trudnej sytuacji należy wywieść uprawnienie siostrzenicy do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej;
(2) art. 17 ust. 1b u.ś.r., poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie przez organ I instancji, że w niniejszej sprawie świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane w związku z tym, iż niepełnosprawność P. J. nie powstała w wieku uprawniającym do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r., w zakresie jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na chwilę powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 Konstytucji;
(3) błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji
i mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, że skarżąca nie spełnia przesłanek przewidzianych w przepisach prawa do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w sytuacji, gdy skarżąca jest jedyną osobą z kręgu rodziny niepełnosprawnego wuja, która może sprawować nad nim opiekę i faktycznie ją sprawuje, bowiem siostra P. J., jedyna na której ciąży ustawowy obowiązek alimentacji z uwagi na swój wiek i stan zdrowia nie jest w stanie otoczyć brata opieką;
(4) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 i innych k.p.a., polegające m.in. na nieuwzględnieniu całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy, poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak też prowadzenie postępowania w sposób nie uwzględniający słusznego interesu skarżącego, nie wzięciu pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy oraz nie dokonaniu oceny materiału dowodowego w sposób wszechstronny, poprzez procedowanie wbrew zasadzie nakazującej prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, czego wyrazem jest odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w sytuacji gdy skarżąca sprawuje faktyczną, osobistą opiekę nad swoim niepełnosprawnym wujem, bowiem żadna inna osoba zobowiązana do jego alimentacji nie jest w stanie sprawować takiej opieki, załatwieniu sprawy bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz bez uwzględnienia interesu społecznego
i słusznego interesu obywatela, jak też poprzez prowadzenie postępowania w sposób nieuwzględniający słusznego interesu skarżącej.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji wydanych przez organy obydwu instancji, o zobowiązanie organu I instancji do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad P. J. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Sprawa została rozpoznana na rozprawie przeprowadzonej zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Kolegium zasadnie zakwestionowało stanowisko organu I instancji i prawidłowo uznało, że negatywną przesłanką przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie może być okoliczność wieku powstania niepełnosprawności osoby, nad którą ma być sprawowana opieka. Z uwagi na wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność art. 17 ust. 1b u.ś.r. w tym zakresie, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Nie ma przy tym znaczenia, czy opieka jest sprawowana nad małżonkiem, dzieckiem, czy rodzicem (zamiast wielu por. przykładowo wyroki WSA w Lublinie z 7 marca 2019 r., II SA/Lu 55/19 i z 28 marca 2019 r., II SA/Lu 87/19 oraz powoływane tam orzecznictwo).
Pomimo zakwestionowania w części argumentacji organu I instancji, Kolegium uznało, że samo rozstrzygnięcie odmawiające przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest prawidłowe, gdyż w przypadku skarżącej nie zostały spełnione przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 i art. 17 ust. 1a u.ś.r.
Należy przypomnieć, że w świetle tych regulacji, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny
i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (ust. 1). Ponadto, w świetle ust. 1a, świadczenie przysługuje osobom innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki (wskazanym w ust. 1 pkt 4), tylko w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: (1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; (2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; (3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Zgodnie z art. 128 k.r.o., obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.
Skarżąca jest siostrzenicą osoby, nad którą ma być sprawowana opieka (P. J.), nie należy zatem do kręgu osób, na których ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny. Bezsporne jest również, że żyje siostra P. J. – matka skarżącej, aczkolwiek zdaniem skarżącej, z uwagi na wiek
i stan zdrowia matka skarżącej nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawnym bratem.
Biorąc pod uwagę podniesione w skardze argumenty, istotą sporu jest rozstrzygnięcie, czy w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych osobie, której nie obciąża ustawowy obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego członka rodziny legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym
i która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r.
Wykładnia językowa powyższych przepisów prowadzi do jednoznacznych wyników: ustawodawca ściśle określił katalog osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, wiążąc go m.in. z ustawowym (a nie moralnym) obowiązkiem alimentacyjnym osoby ubiegającej się o świadczenie z osoba, nad którą ma być sprawowana opieka. Zarówno w pierwotnej wersji tego przepisu jak i w toku kolejnych zmian świadczenie to przysługiwało członkom rodziny, na których spoczywał w stosunku do osoby wymagającej opieki ustawowy obowiązek alimentacyjny. Ustawodawca uznał więc, że jednym z warunków, od których zależy powstanie prawa do tego świadczenia było to, że opiekę wykonuje osoba obciążona wobec podopiecznego ustawowym obowiązkiem alimentacyjnym i mimo wielokrotnych zmian ustawy o świadczeniach rodzinnych od warunku tego nie odstąpił.
Skarżąca wskazuje się swej argumentacji, że nie jest właściwe ograniczenie się do językowej wykładni powyższych przepisów i należy ich treść odczytywać przez pryzmat przepisów Konstytucji.
Odnosząc się do tych argumentów należy zauważyć, że kwestia zgodności z Konstytucją przepisów ograniczających pod względem podmiotowym prawa do świadczeń z szeroko rozumianej pomocy i opieki społecznej była przedmiotem licznych orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W wyroku z 15 listopada 2006 r. (P 23/05, OTK-A 2006/10/151) Trybunał uznał, że art. 27 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do zasiłku stałego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W wyroku z 18 lipca 2008 r. (P 27/07, OTK-A 2008/6/107) Trybunał stwierdził, że art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Z kolei w wyroku z 22 lipca 2008 r. (P 41/07, OTK-A 2008/6/109) Trybunał uznał, że art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim uniemożliwia przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie, która rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 tej ustawy, nad innym niż jej dziecko, niepełnosprawnym, niepełnoletnim członkiem rodziny, dla którego stanowi rodzinę zastępczą spokrewnioną i wobec którego osobę tę obciąża obowiązek alimentacyjny, jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 20 i art. 23 Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r.
Należy podkreślić, że we wszystkich przytoczonych wyrokach Trybunał zakwestionował wyłączenie prawa do świadczenia na rzecz osoby, na której ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny, a zatem w innej sytuacji niż skarżąca w rozpoznawanej sprawie.
Podsumowania argumentacji Trybunału dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 9 grudnia 2013 r. (I OPS 5/13). W tezie tej uchwały Sąd wskazał, że osobie, którą nie obciąża obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego członka rodziny, legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym
i która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. Wprawdzie teza uchwały odnosi się do innego świadczenia – świadczenia pielęgnacyjnego, tym niemniej jednak chodzi o tożsamą przesłankę podmiotową, zatem uwagi Sądu mają w pełni zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. W uzasadnieniu uchwały NSA odwołał się do poglądów TK wyrażanych w powoływanym orzecznictwie i wskazał, że Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował jako niekonstytucyjnego wymogu istnienia obowiązku alimentacyjnego pomiędzy osobą sprawującą opiekę i podopiecznym. Wręcz przeciwnie, wyraził pogląd, że z woli ustawodawcy nie sam fakt opieki nad osobą niepełnosprawną, czy też rezygnacja dla jej sprawowania z zatrudnienia, lecz szczególna więź prawna pomiędzy osobą opiekuna a osobą niepełnosprawną wyróżnia grupę uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Co należy podkreślić, cechą relewantną podmiotów potencjalnie uprawnionych do tego świadczenia jest rezygnacja z zatrudnienia dla wywiązania się z szeroko rozumianego obowiązku alimentacyjnego. Celem tych regulacji jest bowiem to, by osoba zmuszona do rezygnacji z zatrudnienia w związku z wykonaniem ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego sama nie popadła w niedostatek, tracąc źródło utrzymania. Nie jest natomiast intencją ustawodawcy wspieranie wszystkich osób, które dobrowolnie podejmują się opieki nad niepełnosprawnym członkiem szeroko rozumianej rodziny. Wykładnia gramatyczna omawianych przepisów, ich znaczenie językowe, zgodne są z rezultatem wykładni systemowej i funkcjonalnej. Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie podkreślił, że niedopuszczalne jest sądowe uzupełnianie ustawowego katalogu uprawnień socjalnych, gdyż przepis art. 32 ust. 1 i art. 67 Konstytucji RP nie mogą być samoistnym źródłem roszczeń. Przepisy te zawierają, bowiem treść normatywną nienadającą się do zbudowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia sporu o prawo podmiotowe, ani nie umożliwiają oparcia na nich orzeczenia zasądzającego roszczenie. Są one, raczej źródłem gwarancji, a nie praw, a tym samym spełniają rolę wzorca konstytucyjnego, określającego w sposób ogólny zakres i formy zabezpieczenia społecznego. Wzorzec ten znajduje materializację w uchwalonych ustawach, w których ustawodawca zwykły konkretyzuje deklarację konstytucyjną, konstruując poszczególne prawa podmiotowe.
Wprawdzie przytoczona uchwała dotyczy stanu prawnego obowiązującego do
1 stycznia 2013 r. kiedy to przepisy nie przewidywały odpowiednika obecnego rozwiązania ujętego w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., ale w związku z powiązaniem tego przepisu z kręgiem osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, w ocenie składu orzekającego stanowisko zajęte w tej uchwale znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Do powyższych poglądów nawiązuje aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym zdecydowanie dominuje stanowisko wykluczające możliwość tak daleko idącej korekty wykładni językowej art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., aby przyznać świadczenie pielęgnacyjne osobom, na których nie ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny. Co więcej, orzecznictwo wyklucza nawet korygowanie wykładni językowej w taki sposób, aby pomijać ustawową kolejność obowiązku alimentacyjnego, określoną w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, wbrew jednoznacznej treści art. 17 ust. 1a u.ś.r. (por. przykładowo: wyroki NSA z 10 grudnia 2020 r., I OSK 1954/20; z 17 grudnia 2020 r., I OSK 1399/20; z 25 stycznia 2021 r., I OSK 2091/20; z 22 lutego 2021 r., I OSK 2505/20; z 26 sierpnia 2021 r., I OSK 480/21; z 6 października 2021 r., I OSK 572/21 i I OSK 527/21; z 11 sierpnia 2020 r., I OSK 915/20; z 24 lutego 2021 r., I OSK 2392/20; z 19 kwietnia 2021 r., I OSK 2776/20; z 17 czerwca 2021 r., I OSK 371/21; z 26 sierpnia 2021 r., I OSK 475/21; z 22 października 2021 r., I OSK 712/21; z 26 listopada 2021 r., I OSK 804/21).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy: wobec bezspornego faktu, że skarżąca nie jest osobą, na której ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny względem wuja, trzeba stwierdzić, że nie została spełniona jedna z podstawowych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.), nie było zatem prawnych możliwości przyznania jej wnioskowanego świadczenia z tytułu opieki nad niepełnosprawnym wujem P. J.. W tej sytuacji nie ma żadnego znaczenia bezsporny fakt, że skarżąca sprawuje opiekę nad wujem, bowiem sprawowanie opieki i wynikająca stąd rezygnacja z wykonywania pracy zawodowej nie jest jedyną przesłanką przyznania świadczenia. Trzeba jeszcze spełnić przesłankę podmiotową, wyrażoną w art. 17 ust. 1 u.ś.r., a tej przesłanki bezspornie skarżąca nie spełnia. Nie ma także żadnego znaczenia dla sprawy okoliczność, czy matka skarżącej, a siostra P. J. jest w stanie sprawować opiekę. Skoro skarżąca nie należy do kręgu osób, którym świadczenie może być przyznane, nie może uzyskać prawa do świadczenia, wbrew ustawie, w oparciu o argument, że siostra osoby, wymagającej opieki nie może tej opieki sprawować.
W tej sytuacji podniesione w skardze zarzuty należy uznać za niezasadne. W szczególności niezasadne są zarzuty naruszenia art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r., bowiem nawet wartości konstytucyjne, wynikające z powoływanych przez skarżącą przepisów, nie upoważniają do dokonania wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. wychodzącej całkowicie poza granice wykładni językowej i prowadzącej de facto do wykładni contra legem, do przyznania świadczenia całkowicie wbrew przesłankom określonym przez ustawodawcę. Zarzut naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest całkowicie chybiony z tego względu, że Kolegium nie zastosowało tego przepisu, wręcz przeciwnie, prawidłowo zakwestionowało stanowisko organu I instancji, który uznał ten przepis za źródło jednej z przesłanek odmowy przyznania świadczenia. Zarzut ten miał uzasadnienie na etapie odwołania od decyzji organu I instancji, ale jest całkowicie nietrafny na etapie skargi do sądu, której przedmiotem jest decyzja Kolegium. Kolegium nie popełniło błędu w zakresie ustaleń faktycznych. Niesporne jest, że skarżąca sprawuje rzeczywistą opiekę nad wujem, jednakże o odmowie przyznania świadczenia zadecydowały nie ustalenia faktyczne, ale prawidłowa wykładnia przepisów, prowadząca do jednoznacznego wniosku, że skarżąca nie spełnia podstawowej przesłanki przyznania świadczenia, wynikającej z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Chybione są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Kolegium wydało decyzję w oparciu o prawidłowo zinterpretowane i zastosowane przepisy prawa, nie sposób zatem zgodzić się z zarzutem naruszenia zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Jeszcze raz trzeba powtórzyć, że kluczowym problemem w sprawie jest właściwe zastosowanie przepisów prawa, a nie ustalenia faktyczne, które w istocie są bezsporne (w zakresie koniecznym do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy). Zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. jest chybiony. Skarżąca nie może oczekiwać, że organy przyznają jej świadczenie wbrew jednoznacznym przepisom. Słuszny interes strony, który jest chroniony treścią art. 7 k.p.a. to interes prawny, oparty na prawie, a nie na subiektywnych przekonaniach skarżącej. Tym samym nie jest również zasadny zarzut naruszenia zasady ochrony zaufania (art. 8 k.p.a.). Zasada ta chroni wyłącznie uzasadnione oczekiwania, to znaczy takie, które mają oparcie w obowiązujących przepisach. Nie można odwołując się do tej zasady żądać wydania przez organ decyzji niezgodnej z obowiązującymi przepisami. Zarzut naruszenia zasady informowania (art. 9 k.p.a.) jest niezrozumiały – trudno ustalić, w czym skarżąca upatruje naruszenia tego zarzutu. Jej argumentacja wskazuje na to, że wiąże ten zarzut z niekorzystnym dla siebie rozstrzygnięciem. Jeżeli tak jest, wypada powtórzyć: skarżąca nie może oczekiwać wydania decyzji niezgodne z prawem. Z tej samej przyczyny niezasadny jest również zarzut naruszenia zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.). W ocenie sądu chybiony jest również zarzut naruszenia zasady czynnego udziału stron (art. 10 k.p.a.). Skarżąca również w tym przypadku nie sprecyzowała, w czym upatruje naruszenia tej zasady. Można zauważyć, że przed wydaniem decyzji Kolegium nie zawiadomiło skarżącej o zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenie się na ten temat (art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a.). Tym niemniej jednak trudno w tym upatrywać uchybienia mającego jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, skoro ustalenia faktyczne w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy były bezsporne, a spór dotyczył nie sfery faktów, lecz prawa – właściwej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.
Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) sąd oddalił skargę.