III SA/Kr 836/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego na okres 2023/2024. Skarżąca, obywatelka Ukrainy, wnioskowała o świadczenie na swoje dziecko, które jest obywatelem polskim i zamieszkuje w Polsce. Organ odmówił, powołując się na brak dokumentu potwierdzającego legalny pobyt i dostęp do rynku pracy (karta pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy"). Sąd uznał, że organ nie ustalił wyczerpująco stanu faktycznego i naruszył przepisy KPA. Podkreślił, że celem świadczenia wychowawczego jest pomoc w wychowaniu dziecka i zaspokojenie jego potrzeb. Sąd odwołał się do art. 72 Konstytucji RP, który zapewnia ochronę praw dziecka, i stwierdził, że formalne wyłączenie dziecka będącego obywatelem polskim z systemu pomocy państwa tylko z powodu statusu prawnego rodzica-cudzoziemca jest niezgodne z konstytucyjną zasadą ochrony praw dziecka, państwa prawnego i równości wobec prawa. Sąd wskazał, że ograniczenia w dostępności do świadczenia godzą w interes dziecka i pozwalają na wywiedzenie uprawnienia wprost z Konstytucji, stosując prokonstytucyjną wykładnię przepisów ustawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych w kontekście praw dziecka i statusu prawnego rodziców-cudzoziemców, zasada bezpośredniego stosowania Konstytucji RP.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dziecka będącego obywatelem polskim i zamieszkującego w Polsce, którego rodzic jest cudzoziemcem. Może wymagać analizy w kontekście innych przepisów dotyczących cudzoziemców i świadczeń rodzinnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy obywatelka Ukrainy, sprawująca faktyczną opiekę nad dzieckiem będącym obywatelem polskim i zamieszkałym w Polsce, ma prawo do świadczenia wychowawczego, mimo niespełnienia formalnych wymogów ustawy dotyczących jej statusu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ma prawo do świadczenia wychowawczego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ochrona praw dziecka obywatela polskiego, zagwarantowana przez Konstytucję RP, jest nadrzędna wobec formalnych wymogów ustawy dotyczących statusu prawnego rodzica-cudzoziemca. Prawo do świadczenia można wywieść bezpośrednio z Konstytucji, stosując prokonstytucyjną wykładnię przepisów ustawy.
Czy organ administracji prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w przypadku wnioskodawczyni będącej cudzoziemcem, opiekującej się dzieckiem będącym obywatelem polskim?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie ustalił stanu faktycznego w sposób wyczerpujący i naruszył przepisy postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Organ odmówił świadczenia, opierając się wyłącznie na braku karty pobytu z dostępem do rynku pracy przez wnioskodawczynię, pomijając fakt, że dziecko jest obywatelem polskim i że wnioskodawczyni mogła spełniać inne przesłanki legalnego pobytu i pracy na podstawie przepisów specustawy ukraińskiej.
Przepisy (16)
Główne
u.p.w.d. art. 1 § ust. 2 i 3
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Prawo do świadczenia przysługuje m.in. cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z dziećmi w RP. Sąd dopuścił prokonstytucyjną wykładnię rozszerzającą to prawo w celu ochrony praw dziecka będącego obywatelem polskim.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nad działalnością administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nad działalnością administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla decyzję lub postanowienie.
Konstytucja RP art. 72 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę praw dziecka.
Pomocnicze
u.p.w.d. art. 4 § ust. 1 i 2
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Celem świadczenia jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka. Przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu lub prawnemu.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do należytego i wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięć.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji, w tym ustalenie stanu faktycznego i prawnego.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
Konstytucja RP art. 18
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo podlegają ochronie i opiece Rzeczypospolitej Polskiej.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wszyscy są wobec prawa równi. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
k.r.o. art. 96 § ust. 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim. Obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ochrona praw dziecka obywatela polskiego jest nadrzędna wobec formalnych wymogów ustawy dotyczących statusu prawnego rodzica-cudzoziemca. • Możliwość prokonstytucyjnej wykładni przepisów ustawy w celu zapewnienia ochrony praw dziecka. • Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego przez organ administracji.
Odrzucone argumenty
Brak przedłożenia przez wnioskodawczynię karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" jako wyłączna podstawa do odmowy przyznania świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
ochrona praw dziecka obywatela polskiego jest nadrzędna • prokonstytucyjna wykładnia przepisów • nie do przyjęcia jest interpretacja przepisów ustawy pozbawiająca dziecko [...] pomocy finansowej
Skład orzekający
Katarzyna Marasek-Zybura
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Michna
członek
Bogusław Wolas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych w kontekście praw dziecka i statusu prawnego rodziców-cudzoziemców, zasada bezpośredniego stosowania Konstytucji RP."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dziecka będącego obywatelem polskim i zamieszkującego w Polsce, którego rodzic jest cudzoziemcem. Może wymagać analizy w kontekście innych przepisów dotyczących cudzoziemców i świadczeń rodzinnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu świadczeń rodzinnych i praw dziecka, a także kwestii statusu prawnego cudzoziemców w Polsce, co jest aktualne i budzi zainteresowanie.
“Dziecko Polak, rodzic Ukrainiec – świadczenie wychowawcze przyznane dzięki Konstytucji!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.