III SA/Kr 833/08

III SA/Kr 833/08 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2008-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-08-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grażyna Danielec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6267 Referendum lokalne
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Art. 3, 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 88 poz 985
Art. 11 ust. 1 pkt 1, 22, 23, 24, 26
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Grażyna Danielec po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy na postanowienie Komisarza Wyborczego z dnia [...] Nr [...] o przeprowadzeniu referendum lokalnego w sprawie odwołania wójta Gminy przed upływem kadencji postanawia skargę odrzucić.
Uzasadnienie
Komisarz Wyborczy, po rozpatrzeniu zawiadomienia z dnia [...] inicjatora referendum (w imieniu którego występuje R. L.) o zamiarze wystąpienia z inicjatywą przeprowadzenia referendum w sprawie odwołania przed upływem kadencji Wójta Gminy - wydał w dniu [...] postanowienie nr [...] o przeprowadzeniu referendum lokalnego w sprawie odwołania wójta Gminy przed upływem kadencji. W treści postanowienia uznał w/w zawiadomienie jako wniosek spełniający wymogi ustawy z dnia 15 września 2000r. o referendum lokalnym (Dz. U. z 2000 r., nr 88, poz. 985 ze zm.) i wyznaczył dzień referendum na dzień [...] (na podstawie art. 23 ust. 1 wskazanej ustawy).
Pismem z dnia [...] 08.2008r. Gmina wystąpiła do Komisarza Wyborczego na podstawie art. 52 § 4 w zw. z art. 3 i 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) z wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa poprzez stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa tj. art. 13 ust. 1 i 3 ustawy o referendum lokalnym postanowienia z dnia [...] nr [...] o przeprowadzeniu referendum lokalnego w sprawie odwołania wójta Gminy przed upływem kadencji, uchylenie tego postanowienia oraz wydanie postanowienia o odrzuceniu wniosku o przeprowadzenie referendum, zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy o referendum lokalnym.
Po otrzymaniu odpowiedzi datowanej na dzień [...] ( informującej o braku podstaw do uwzględnienia wezwania) Gmina skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie 13.08.2008r. skargę na przedmiotowe postanowienie Komisarza Wyborczego, wnosząc o uchylenie tego postanowienia i stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa tj. z naruszeniem art. 13 ust. 1 i 3 ustawy o referendum lokalnym.
W uzasadnieniu skargi Gmina podniosła, że inicjator referendum zaniechał obowiązkowi rozpowszechnienia na terenie gminy informacji w sposób zwyczajowo przyjęty o przedmiocie zamierzonego referendum, osoby składające podpisy pod wnioskiem o przeprowadzenie referendum były przez inicjatora wprowadzane w błąd co do faktycznego celu zbierania podpisów oraz to, że pełnomocnictwo dla R. L. zostało podpisane jedynie przez pięciu członków grupy będącej inicjatorami referendum, podczas gdy cała grupa liczyła 16 osób. Zarzuty powyższe, pomimo przedstawienia ich przez skarżącą Komisarzowi Wyborczemu nie doprowadziły do zweryfikowania postanowienia w przedmiocie referendum w Gminie pod kątem niespełnienia przez inicjatorów ustawowych obowiązków, stąd zdaniem skarżącej zasadnym stało się wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Komisarz Wyborczy wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że nie stanowi on organu administracji publicznej a przedmiotowe postanowienie o przeprowadzeniu referendum nie jest czynnością ani aktem z zakresu administracji publicznej, stąd zachodzą podstawy do odrzucenia skargi na mocy art. 58 § pkt 1 ppsa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga Gminy podlega odrzuceniu.
Powyższe stwierdzenie Sądu wynika ze ściśle określonego przez ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zakresu kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków w niej przewidzianych. Stanowi o zakresie kognicji sądu art. 3 § 1-3 tej ustawy. Kontrola obejmuje m.in. skargi na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, lub rozstrzygające sprawę co do istoty, inne niż określone w pkt 1-3 § 2 art.3 w/w ustawy akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, jak również inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Z treści § 3 cytowanego przepisu wynika natomiast, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki przewidziane w tych przepisach.
Odnosząc powyższe do treści ustawy o referendum lokalnym należy podnieść, że procedura przeprowadzenia referendum w sprawie odwołania jednostki samorządu terytorialnego na wniosek inicjatora referendum uregulowana jest całościowo w rozdziale V ustawy. Art. 22 i nast. stanowią, że inicjator przekazuje wniosek mieszkańców z odpowiednimi załącznikami i informacją do komisarza wyborczego, który dokonuje weryfikacji wniosku pod kątem spełnienia wymogów formalnych i pod względem merytorycznym. Może on podjąć następujące działania: zwrócić wniosek do uzupełnienia, postanowić o odrzuceniu wniosku i postanowić o przeprowadzeniu referendum. Istotnym jest art. 26, który w sposób wyraźny i jednoznaczny określa, które orzeczenia komisarza podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Są nimi postanowienie o odrzuceniu wniosku i o zwróceniu wniosku. W sytuacji gdy komisarz nie dotrzyma ustawowego terminu 30 dni zastrzeżonego dla wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku przewidziana została również skarga na bezczynność. Katalog sytuacji prawnych, które mogą być przedmiotem skargi inicjatora referendum do sądu jest zatem zamknięty. Co najważniejsze, nie wchodzi w katalog ten postanowienie komisarza o przeprowadzeniu referendum. Zamysłem ustawodawcy na gruncie ustawy o referendum lokalnym było by poddać kontroli sądu administracyjnego negatywne rozstrzygnięcia w zakresie referendum lokalnego. Stąd wynika kolejna kwestia, którą należy podnieść w świetle skargi Gminy – przedmiotowa ustawa daje legitymację do wniesienia skargi w przedmiocie referendum lokalnego przeprowadzanego na wniosek mieszkańców jedynie inicjatorowi referendum. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy jest nim m. in. grupa co najmniej 15 obywateli, którym przysługuje prawo wybierania do organu stanowiącego danej jednostki samorządu terytorialnego, a w odniesieniu do referendum gminnego - także pięciu obywateli, którym przysługuje prawo wybierania do rady gminy. Ustawa nie przewiduje w stanie faktycznym niniejszej sprawy legitymacji procesowej dla gminy, czy inaczej rzecz ujmując dla jakiegokolwiek organu gminy.
Powyższe prowadzi do wniosku, że nie jest dopuszczalnym w świetle ustawy o referendum lokalnym wniesienie skargi na postanowienie komisarza wyborczego o przeprowadzeniu referendum, niezależnie od rodzaju podmiotu ją wnoszącego (podobnie orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 28.02.1992r. sygn. SA/Po 306/92). Ustawa o referendum lokalnym stanowi szczególną ustawę, w której przewidziana jest ochrona sądowa w ściśle określonych sytuacjach, stąd skarga Gminy na postanowienie komisarza wyborczego na z dnia [...] Nr [...] o przeprowadzeniu referendum lokalnego w sprawie odwołania wójta Gminy przed upływem kadencji jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.