III SA/KR 823/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na postanowienie SKO uchylające zawieszenie postępowania rozgraniczeniowego, uznając, że spór dotyczący nabycia własności nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego.
Sąd rozpatrzył skargę Powiatu Olkuskiego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło postanowienie Burmistrza o zawieszeniu postępowania rozgraniczeniowego. Burmistrz zawiesił postępowanie, uznając za zagadnienie wstępne prawomocne zakończenie postępowania przed NSA w sprawie stwierdzenia nabycia własności nieruchomości. SKO uchyliło to postanowienie, uznając, że spór o własność nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. WSA zgodził się ze stanowiskiem SKO, podkreślając, że zawieszenie postępowania jest wyjątkiem i wymaga ścisłej wykładni przepisów, a spór o własność nie uniemożliwia rozpatrzenia sprawy rozgraniczeniowej.
Sprawa dotyczyła skargi Powiatu Olkuskiego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, które uchyliło postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy Wolbrom o zawieszeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Burmistrz pierwotnie zawiesił postępowanie rozgraniczeniowe, opierając się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ oczekiwał na prawomocne zakończenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (sygn. akt I OSK 1289/23), które dotyczyło stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez Skarb Państwa. Burmistrz uznał, że rozstrzygnięcie tej kwestii jest zagadnieniem wstępnym, od którego zależy merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy rozgraniczeniowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, po rozpoznaniu zażalenia, uchyliło postanowienie Burmistrza i umorzyło postępowanie w sprawie zawieszenia. Kolegium uznało, że zarzuty zażalenia są uzasadnione i że kwestia sporna dotycząca własności nieruchomości oraz numeracji działek nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Podkreślono, że postępowanie rozgraniczeniowe dotyczy faktycznego przebiegu granic, a nie prawa własności, i że organ rozgraniczający powinien samodzielnie ustalić stan faktyczny i prawny na dzień orzekania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając skargę Powiatu Olkuskiego, oddalił ją jako bezzasadną. Sąd podzielił stanowisko SKO, wskazując, że zawieszenie postępowania jest środkiem wyjątkowym i musi być stosowane ściśle. Zgodnie z orzecznictwem, zagadnienie wstępne to takie, od którego rozstrzygnięcia zależy sama możliwość rozpatrzenia sprawy administracyjnej, a nie tylko sposób jej rozpatrzenia. Sąd podkreślił, że spór dotyczący własności nieruchomości, nawet jeśli toczy się przed NSA, nie uniemożliwia prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, które ma na celu ustalenie faktycznego przebiegu granic. Sąd powołał się na liczne orzeczenia NSA i WSA potwierdzające tę interpretację. W związku z tym, że przesłanki do zawieszenia postępowania nie zostały spełnione, SKO zasadnie uchyliło postanowienie Burmistrza.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, spór dotyczący ustalenia własności nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które uzasadniałoby zawieszenie postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zagadnienie wstępne to takie, od którego rozstrzygnięcia zależy sama możliwość rozpatrzenia sprawy administracyjnej, a nie tylko sposób jej rozpatrzenia. Postępowanie rozgraniczeniowe dotyczy faktycznego przebiegu granic i może być prowadzone niezależnie od rozstrzygnięcia kwestii własności, które mogą być ustalane w toku tego postępowania lub w odrębnym postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Zawieszenie postępowania na podstawie tego przepisu jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, przy czym brak rozstrzygnięcia tego zagadnienia uniemożliwia w ogóle wydanie decyzji w sprawie głównej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.r.a.p. art. 73 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Przepis ten ma charakter deklaratywny i stwierdza nabycie z mocy prawa nieruchomości, które miało miejsce 1 stycznia 1999 r.
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.r.a.p. art. 73 § ust. 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
u.p.r.a.p. art. 73 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Decyzje wydawane na podstawie tego przepisu mają charakter deklaratywny i stwierdzają nabycie z mocy prawa nieruchomości, które miało miejsce 1 stycznia 1999 r.
p.g.k. art. 29 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Rozgraniczenie ma na celu ustalenie przebiegu granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów.
p.u.s.a.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkiego działania organów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spór dotyczący własności nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które uzasadniałoby zawieszenie postępowania rozgraniczeniowego. Postępowanie rozgraniczeniowe może być prowadzone niezależnie od rozstrzygnięcia kwestii własności, a organ rozgraniczający ma obowiązek samodzielnie ustalić stan faktyczny i prawny.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego, że postępowanie przed NSA dotyczące nabycia własności nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania rozgraniczeniowego.
Godne uwagi sformułowania
zawieszenie postępowania, jako wyjątek od zasady ciągłości postępowania, musi być stosowane ostrożnie, a kodeksowe przesłanki zawieszenia muszą być wykładane ściśle. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno 'zależeć' rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści, ponieważ prejudycjalność zachodzi tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Istota kwestii prejudycjalnej wyraża się więc w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego.
Skład orzekający
Katarzyna Marasek-Zybura
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
sędzia
Ewelina Dziuban
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zwłaszcza w kontekście spraw rozgraniczeniowych i sporów o własność."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie rozgraniczeniowe jest zawieszane z powodu toczącego się postępowania dotyczącego nabycia własności nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy częstego problemu proceduralnego w postępowaniach administracyjnych – kiedy można zawiesić postępowanie z powodu toczącego się innego postępowania. Wyjaśnienie pojęcia zagadnienia wstępnego jest kluczowe dla praktyków.
“Kiedy spór o własność wstrzymuje ustalenie granic? Sąd wyjaśnia kluczowe przesłanki zawieszenia postępowania.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 823/24 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2024-10-02 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-05-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Elżbieta Czarny-Drożdżejko Ewelina Dziuban Katarzyna Marasek-Zybura /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6122 Rozgraniczenia nieruchomości Hasła tematyczne Geodezja i kartografia Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 Art. 97 par. 1 pkt 4 oraz art. 138 par. 1 pkt 2 w zw. z art. 144 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja | | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie SWSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko ASR WSA Ewelina Dziuban po rozpoznaniu w dniu 2 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Powiatu Olkuskiego – Zarządu Drogowego w Olkuszu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 września 2023 r., znak SKO.GiK/4161/6/2024 w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 14 marca 2024 r. znak: SKO.GiK/4161/6/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 (aktualnie t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.), uchyliło postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy Wolbrom z dnia 4 stycznia 2024 r. znak: WG.6830.5.2023 i umorzyło postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania w przedmiocie rozgraniczenia prowadzonego przez Burmistrza Miasta i Gminy Wolbrom pod sygn. WG.6830.5.2023. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Organ I Instancji zawiesił w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie prowadzone z wniosku K. K. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonej w G. oznaczonej jako działka nr 1 km 7 objętej księgą wieczystą nr [...] z działkami sąsiednimi. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że Zarząd Powiatu w Olkuszu zwrócił się z wnioskiem o zawieszenie ww. postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przez Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonego pod sygn. akt I OSK 1289/23 zainicjowanego skargą kasacyjną K. K. od wyroku WSA w Warszawie oddalającego skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 25 stycznia 2022 r. nr DO.1.7614.451.2021.MW w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości położonej w jedn. ew. W., obręb G. oznaczonej jako działka nr 1/1, objętej księgą wieczystą nr [...]. Organ I instancji przywołał treść przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i wskazał, że znajduje on zastosowanie w sytuacji, w której wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia bez wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego jest niemożliwe. Decyzje wydawane na podstawie art. 73 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1999 r. poz. 133 z późn. zm.) mają charakter deklaratywny i stwierdzają nabycie z mocy prawa nieruchomości, które miało miejsce 1 stycznia 1999 r., w związku z czym prawidłowe ustalenie numeru działki oraz stron postępowania zależne jest od rozstrzygnięcia Naczelnego Sadu Administracyjnego. W związku z powyższym orzeczono o zawieszeniu postępowania rozgraniczeniowego. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyła K. K. W zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że sprawy o rozgraniczenie służą urzeczywistnieniu prawa własności i są niejako roszczeniem uzupełniającym, wypływającym z prawa własności, bowiem ustalenie granic służy określeniu zakresu uprawnień właściciela. Zatem w ramach rozgraniczenia nie dochodzi do przenoszenia prawa własności. Decydujący więc jest stan faktycznego władania na gruncie, a nie stan odzwierciedlony w dokumentach geodezyjnych, nawet jeśli nie zostały one następnie dostosowane do stanu posiadania. Określeniu prawnych granic nieruchomości służy zaś instytucja rozgraniczenia. Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy z 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, rozgraniczenie ma na celu ustalenie przebiegu granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów i tego wnioskodawczyni oczekuje składając wniosek. Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 14 marca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło postanowienie organu I instancji i umorzyło postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania. Kolegium stwierdziło, że zarzuty podniesione w zażaleniu są uzasadnione i kwestionowane postanowienie organu I instancji powinno zostać uchylone. W myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu jest okoliczność warunkująca rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, przy czym ocena tego zagadnienia należy, ze względu na jego przedmiot, do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie główne w sprawie lub też do kompetencji sądu. Organ administracji publicznej zobowiązany jest ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącym przedmiotem postępowania administracyjnego, a zagadnieniem wstępnym. W razie gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ wyjaśnił, że przez pojęcie zagadnienia wstępnego rozumie się takie sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (tzn. w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Jest to poza tym zagadnienie otwarte, to znaczy nie było przedtem prawomocnie przesądzone na właściwej drodze. Podkreślono, że ujawnione w sprawie zagadnienie można identyfikować jako kwestię wstępną tylko wtedy, gdy od jego rozstrzygnięcia w ogóle zależy możliwość rozpatrzenia sprawy administracyjnej, nie zaś to, czy w sprawie wydana zostanie decyzja o określonej treści. Zdaniem Kolegium kwestia wskazana przez organ I instancji jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zagadnienia takiego nie stanowi. Postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oraz stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa własności danej nieruchomości są ze sobą merytorycznie powiązane o tyle, że - jak się wydaje - dotyczą tej samej nieruchomości. Wprawdzie numery działek wskazanych w kwestionowanym postanowieniu oraz w decyzji Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 25 stycznia 2022 r. nr DO.1.7614.451.2021.MW w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności różnią się - w pierwszym przypadku mowa jest o działce nr 1, a w drugim o działce nr 1/1, jednak w obu przypadkach sprawa dotyczy nieruchomości objętej tą samą księgą wieczystą. Kwestia numeracji działek i jej ewentualnej zmiany wskutek podziału wymaga niewątpliwie wyjaśnienia w toku postępowania, niemniej jednak na pewno nie stanowi zagadnienia wstępnego, do którego rozstrzygnięcia powołany jest inny organ lub sąd. Są to elementy stanu faktycznego możliwe do ustalenia w toku postępowania rozgraniczeniowego w oparciu o dostępne dokumenty: treść księgi wieczystej, wypis z ewidencji gruntów i ewentualnie decyzję o podziale nieruchomości, jeśli taka została wydana. Również kwestia rozstrzygnięcia, kto obecnie jest właścicielem poszczególnych działek objętych rozgraniczeniem nie zależy od rozstrzygnięcia innego organu lub sądu. Organ orzekający w sprawie rozgraniczenia powinien samodzielnie ustalić aktualny krąg stron w oparciu o dostępne dokumenty. Powyższe okoliczności nie oznaczają zatem wypełnienia dyspozycji przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie zachodzi bowiem sytuacja, w której brak rozstrzygnięcia w jednej ze spraw uniemożliwia rozstrzygnięcie drugiej z nich. W szczególności organ wskazał, że organy administracji publicznej co do zasady działają na zasadzie aktualności, tj. w swoich rozstrzygnięciach uwzględniają stan faktyczny i prawny ustalony na dzień orzekania. W analizowanym stanie faktycznym nie ma żadnych podstaw, aby od tej zasady odstępować. W oparciu o zgormadzony materiał dowodowy można określić, jaki jest aktualny stan własności rozgraniczanych działek, a także jaka jest ich prawidłowa numeracja. Fakt, że w toku innego postępowania ustalenia te mogą następnie ulec zmianie, nie powoduje, że na dzień orzekania ustalenie tych okoliczności nie jest możliwe. Organ ma obowiązek oprzeć się na pełnym, zgromadzonym na datę orzekania materiale dowodowym i na jego podstawie ustalić wszystkie okoliczności istotne dla postępowania. Kolegium podkreśliło, że w świetle materiałów sprawy jest to możliwe w drodze samodzielnych działań organu I instancji czynionych w oparciu o przepisy k.p.a. Organ podkreślił także, że postępowanie rozgraniczeniowe dotyczy faktycznego przebiegu granic w terenie, a nie prawa własności wynikającego z dokumentów. W judykaturze wskazuje się, że istota rozgraniczenia polega na wyodrębnieniu nieruchomości z innych otaczających ją gruntów przez ustalenie zasięgu prawa własności w stosunku do gruntów sąsiadujących. Zatem kwestia, komu zostanie przyznana własność rozgraniczanych działek nie wpływa sama w sobie na treść decyzji o rozgraniczeniu przebieg granicy między nieruchomościami, jest okolicznością faktyczną wymagającą ustalenia poprzez dostępne środki: wyznaczenie punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie, a kwestia własności poszczególnych nieruchomości na te ustalenia nie ma wpływu. Stąd też identyfikowanie postępowania, które obecnie toczy się przed NSA, a dotyczy kwestii przejęcia na rzecz Skarbu Państwa jednej z działek objętych rozgraniczeniem, jako zagadnienia wstępnego warunkującego możliwość orzekania o rozgraniczeniu w sprawie przedmiotowej, jest błędne. Rozgraniczenie jest możliwe niezależnie od tego, czy złożona skarga kasacyjna od wyroku oddalającego skargę na decyzję, w której rozstrzygnięto o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa własności działki nr 1/1 przez Powiat Olkuski, zostanie oddalona, czy też okaże się skuteczna. Kolegium podkreśliło, że ujawnione w sprawie zagadnienie można identyfikować jako wstępne w rozumieniu omawianego przepisu tylko wtedy, gdy od jego rozstrzygnięcia w ogóle zależy możliwość rozpatrzenia sprawy administracyjnej, nie zaś to, czy w sprawie wydana zostanie decyzja o określonej treści. Organ l instancji wskazał natomiast, że sposób rozpatrzenia złożonej do NSA skargi kasacyjnej może mieć wpływ na sposób załatwienia przedmiotowego wniosku o rozgraniczenie, a nie na możliwość jego rozpatrzenia w ogóle. Właśnie z tego powodu w przedmiotowej sprawie nie zachodzi sytuacja zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie przez Powiat Olkuski - Zarząd Drogowy w Olkuszu zarzucono: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 73 ust. 1 ustawy w dnia 13 października 1998 r Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, poprzez błędną jego wykładnię w zakresie czasu nabycia prawa własności na podstawie tej normy prawnej; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uznanie, że kwestia ustalenia istnienia działki, mająca być przedmiotem rozgraniczenia nie stanowi zagadnienia wstępnego; - art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. poprzez brak wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego co doprowadziło do ustalenia, że spór przez Naczelnym Sądem Administracyjnym ma jedynie wpływ na ustalenie właścicieli przedmiotu rozgraniczenia, a nie na określenie przedmiotu będącego przedmiotem rozgraniczenia. W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że decyzją z dnia 6 sierpnia 2021 r. znak: WS-IV.7533.1.1220.2020.UC Wojewoda Małopolski stwierdził, że dnia 1.01.1999 r. Powiat Olkuski z mocy prawa nabył nieruchomość oznaczoną jako działka 1/1 Następnie na skutek odwołania uczestnika postępowania, Minister Rozwoju i Technologii decyzją z dnia 25.01.2022 r. znak DO.1.7614.451.2021.MW utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody Małopolskiego. Następnie wyrokiem z dnia 9.12.2022 r. sygn. akt I SA/Wa 891/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na ww. decyzję. Obecnie od przedmiotowego wyroku K. K. złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, o czym Powiat Olkuski został poinformowany pismem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2023 r. Z wiedzy posiadanej przez stroną skarżącą sprawa zawisła przez Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt I OSK 1289/23 i obecnie nie zapadł jeszcze wyrok w tej sprawie. Zatem decyzja Wojewody wydana na podstawie art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, w przypadku utrzymania jej w mocy będzie określała stan prawny, jaki istnieje od 1 stycznia 1999 r., a zatem taki, jaki jest w dacie złożenia wniosku o rozgraniczenie, jak i orzekania w tym przedmiocie. W związku z powyższym błędnie w zaskarżonym postanowieniu organ II instancji przyjął, że aktualny stan na dzień potencjalnego orzekania w przedmiocie rozgraniczenia będzie znany, a ewentualne zmiany spowodowane utrzymaniem w mocy decyzji wojewody dotyczą stanu, jaki powstanie po ewentualnym rozgraniczeniu. W ocenie strony skarżącej jest wręcz przeciwnie, gdyż aktualny stan prawny określi dopiero wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Strona skarżąca zarzuciła, że organ II instancji błędnie zdefiniował skutki, jakie wywoła ewentualne utrzymanie w mocy decyzji Wojewody Małopolskiego o nabyciu z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat Olkuski nieruchomości oznaczonej jako działka 1/1 w miejscowości G. Otóż organ II instancji wskazał że "w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy można określić, jaki jest aktualny stan własności rozgraniczanych działek, a także jaka jest ich prawidłowa numeracja. Fakt, że w toku innego postępowania ustalenia te mogą następnie ulec zmianie nie powoduje, że na dzień orzekania ustalenie tych okoliczności nie jest możliwie". Natomiast w ocenie strony skarżącej organ II instancji utożsamił przedmiot sprawy, jaka obecnie zawisła przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jako jedynie związaną z kwestią własności nieruchomości i numerów działek. Natomiast skutkiem tej decyzji może być również fakt, że nastąpił podział nieruchomości o nr 1, która zgodnie z wnioskiem jest przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego na działki o nr 1/1 i 1/2. Ponadto należy mieć na uwadze, co najwidoczniej uszło uwadze organu II instancji, że decyzja Wojewody Małopolskiego, będąca przedmiotem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wydana w oparciu o art. 73 ust 1 ustawy w dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, ma jedynie charakter deklaratywny i ma skutek ex tunc, a zatem stwierdza stan prawny, jaki powstał 1 stycznia 1999 r., w tej też dacie należy uznać, że następuje podział działek, czyli w przedmiotowej sprawie działki o nr 1 będącej przedmiotem podziału na działki nr 1/1 i 1/2. Zatem w ocenie strony skarżącej postępowanie, jakie obecnie toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym może skutkować tym, że działka o nr 1 przestanie istnieć z dniem 1 stycznia 1999 r., a zatem nie będzie istniała nieruchomość, która zgodnie z wnioskiem ma być przedmiotem podziału. Zatem w ocenie strony skarżącej ta kwestia jest zagadnieniem wstępnym determinującym prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego, gdyż bezprzedmiotowe jest jego prowadzenie wobec nieruchomości nieistniejącej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W świetle tego przepisu, od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno "zależeć" rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści, ponieważ prejudycjalność zachodzi tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Istota kwestii prejudycjalnej wyraża się więc w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. To zaś, że wynik tego innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji nie przesądza samo w sobie o istnieniu zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zatem stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ i wydanie decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. II OSK 1470/20, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przez zagadnienie wstępne rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji (por. W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, PWN 1989, s. 127-128). Od zagadnienia wstępnego zależy zatem sama możliwość rozpatrzenia sprawy, a nie wyłącznie sposób jej rozpatrzenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. I OSK 2660/19, opubl. w CBOSA). Innymi słowy, treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu, do którego kompetencji należy wydanie takiego rozstrzygnięcia, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracji (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2023 r., sygn. III OSK 4085/21, opubl. w CBOSA). Podkreślić należy że zagadnienie wstępne musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej. Zatem chodzi tu o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej, od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Sytuacja taka zachodzi wówczas, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym w ogóle na wydanie decyzji. Tak więc zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego. Pamiętać przy tym należy, że zasadniczym obowiązkiem organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie jest samodzielne wyjaśnienie zawisłej przed nim sprawy administracyjnej pod względem faktycznym i prawnym. Podkreślić również należy, że postanowienie o zawieszeniu postępowania ma charakter incydentalny względem sprawy głównej, ale istotny ze względu na skutki procesowe zawieszenia postępowania, które polegają na wstrzymaniu toku postępowania, ponieważ w trakcie zawieszenia postępowania w sprawie nie są podejmowane w zasadzie żadne czynności procesowe. Nie biegną także żadne terminy. Tymczasem strona ma prawo do sprawnego działania instytucji publicznych. Jednym z elementów sprawnego działania jest szybkie działanie organów, zgodnie z art. 12 k.p.a. Zasada osiągania końcowego celu postępowania administracyjnego w najkrótszym czasie, należy do podstawowych zasad dobrego postępowania. Ponieważ postępowanie urzeczywistnia postulat praworządności, powolność postępowania oddala moment realizacji nakazu prawa bądź go udaremnia (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Legalis/el. 2019). Z tych powodów zawieszenie postępowania, jako wyjątek od zasady ciągłości postępowania, musi być stosowane ostrożnie, a kodeksowe przesłanki zawieszenia muszą być wykładane ściśle. W rozpoznawanej sprawie Burmistrz Miasta i Gminy Wolbrom zawiesił postepowanie w przedmiotowej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przez Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonego pod sygn. akt I OSK 1289/23 zainicjowanego skargą kasacyjną K. K. od wyroku WSA w Warszawie oddalającego skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 25 stycznia 2022 r. nr DO.1.7614.451.2021.MW w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości położonej w jedn. ew. Wolbrom, obręb G. oznaczonej jako działka nr 1/1, objętej księgą wieczystą nr [...], uznając że ustalenie właściciela rozgraniczanej nieruchomości jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Czynność ta słusznie została zakwestionowana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, które zasadnie uchyliło postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania. Należy podkreślić, że postępowanie administracyjne zawieszone postanowieniem z dnia 4 stycznia 2024 r., toczyło się w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości położonej w miejscowości W., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 1 od działek ewidencyjnych: nr 2, 5, 4 i 6. Postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte w dniu 27 lipca 2023 r. na wniosek K. K. W dniu 8 sierpnia 2023 r., skarżąca wniosła o zawieszenie postepowania w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przez Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonego pod sygn. akt I OSK 1289/23 zainicjowanego skargą kasacyjną K. K. od wyroku WSA w Warszawie oddalającego skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 25 stycznia 2022 r. nr DO.1.7614.451.2021.MW w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości położonej w jedn. ew. W., obręb G. oznaczonej jako działka nr 1/1, objętej księgą wieczystą nr [...]. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażano już stanowisko, że rozstrzygnięcie sporów dotyczących własności nieruchomości nie stanowi warunku koniecznego do wydania decyzji przez organ w postępowaniu rozgraniczeniowym (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2020 r. sygn. I OSK 945/20,, czy wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Lublinie z dnia 21 listopada 2023 r., sygn. III SA/Lu 490/23, w Gdańsku z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. III SA/Gd 263/24, opubl. w CBOSA). W konsekwencji, skoro nie zostały spełnione przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie zasadnie uchyliło postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy Wolbrom zawieszające postępowanie rozgraniczeniowe. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI