III SA/Kr 82/04

III SA/Kr 82/04 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Elżbieta Kremer
Grażyna Danielec
Piotr Lechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Lechowski spr. Sędziowie: NSA Grażyna Danielec . WSA Elżbieta Kremer Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2006 r. sprawy ze skarg S. K. i J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia 22 grudnia 2003 r , Nr : [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka , że uchylone decyzje nie mogą być wykonane , III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz S. K. i J. K. kwoty po [...] ([...] ) złotych
Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] , decyzją z dnia 22 grudnia 2003r znak [...] , po rozpatrzeniu odwołań S. K. i J. K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] października 2003r znak [...] orzekającą o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów dla obrębu [...] gmina [...] polegającej na "rozdzieleniu" działek ewidencyjnych nr. [...] , [...], [...] , [...] , [...] , [...] i [...] . W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego wskazano przepisy art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 7 "b" ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000r. nr 100, poz. 1086).
Uzasadniając decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.
J. K. wystąpił do Starosty o sprostowanie błędu w operacie ewidencji gruntów, przez pominięcie w operacie dla obrębu [...] działki pgr. [...]- istniejącej na gruncie i stanowiącej "drogę wewnętrzną, gminną".
Rozpatrując sprawę po raz trzeci Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] października 2003r. orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów dla obrębu [...] , gmina [...] , przez "rozdzielenie" działek ewidencyjnych;
▪ [...]o pow. 0.12 ha obj. KW [...] na działki [...]i [...]
▪ [...] o pow. 0.04 ha obj[...]na działki [...]i [...]
▪ [...] o pow. 0.04 ha obj. KW [...] na działki [...], [...]i [...],
▪ działki Nr [...] o pow. 0.39 ha obj. KW [...] na działki [...]i [...],
▪ działki Nr [...] o pow. 0.35 ha obj. KW [...] na działki [...]i [...],
▪ działki [...] o pow. 0.22 ha obj. KW [...] na działki [...], [...] i [...]działki [...] o pow. 0,12 ha obj. KW [...] na działki [...], [...]i [...]oraz,
▪ działki [...] o pow. 0.69 ha objętej [...]na działki [...] i [...],
w sposób uwidoczniony na mapie regulacji stanu prawnego, sporządzonej przez geodetę uprawnionego A. S. i przyjętej dnia [...] marca 2003r za Nr KERG [...] do ewidencji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w celu ujawnienia drogi wewnętrznej własności Osady [...] odpowiadającej dawnej pgr. [...] oraz części pgr. [...] objętych LWH [...][...] .
Za podstawę swojej decyzji Starosta Powiatu [...] przyjął ustalenie, że przed podziałem uwidocznionym na mapie do regulacji stanu prawnego sporządzonej przez A. S. i przyjętej do zasobu [...] marca 2003r., działki ewidencyjne według nowej ewidencji obejmowały niejednorodny stan prawny, gdyż obejmowały także własność Osady [...] w zakresie odpowiadającym dawnej parceli [...] oraz części pgr. [...] tworzącym drogę istniejącą w terenie. Dokonany podział służyć ma odtworzeniu w ewidencji gruntów drogi wewnętrznej odpowiadającej dawnym działkom pgr. [...] i części pgr. [...] , łącznie tworzącym tę drogę. Według ustaleń organu działce pgr. [...] odpowiadają działka [...] o pow. 15m² (0.00 ha), działka [...] o pow. 2m² (0.00 ha), działki [...] o pow. 4 m² ( 0.00 ha) i [...] o pow. 41 m² (0.01 ha), działka [...]o pow. 24 m² (0.00 ha), działka [...]o pow. 15m² (0.00 ha), działka [...]o pow. 8 m² ( 0.00 ha) i działka [...]o pow. 20 m² (0.00 ha). Natomiast części działki gruntowej [...]stanowiącej drogę odpowiadają działka [...]o pow. 50 m² ( 0.01 ha), działka [...]o pow. 66 m² (0.01 ha) oraz działka [...]o pow. 26 m² (0.00 ha).
Odwołania od tej decyzji złożyli J. K. i S. K..
Odwołalnie J. K. oparte jest na zarzucie wadliwości sporządzonej przez geodetę uprawnionego dokumentacji geodezyjnej przyjętej w dniu [...] marca 2003r do zasobu. Zdaniem odwołania dokumentacja narusza standardy stosowane w geodezji i kartografii przez kameralne dokonanie podziału nieruchomości Skarbu Państwa obj. Lwh [...] w przedmiocie pgr [...] i [...] bez wykonania ustaleń ich granicy i koniecznych pomiarów punktów granicznych w terenie, oraz utworzenie "niezliczonej" liczby działek ewidencyjnych odpowiadających pgr. [...] i [...] . Zdaniem odwołania decyzja Starosty przewłaszcza własność Skarbu Państwa na rzecz osób prywatnych.
S. K. w swoim odwołaniu zarzuciła naruszenie przepisów art. 24 w zw. z art. 22 oraz 55 Prawa geodezyjnego i kartograficzneg, przez dokonanie zmiany polegającej na rozdzieleniu działek ewidencyjnych. Podniosła, że na mapie ewidencyjnej parcela drogowa [...] nie figuruje a działki [...] i [...] mają uregulowany stan prawny aktami własności ziemi.
Podejmując decyzję utrzymującą w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Starosty, Wojewódzki Inspektor Geodezji i Kartografii nie podzielił zarzutów odwołań. Organ wyszedł od stwierdzenia, że przy tworzeniu nowej mapy ewidencyjnej w skali 1:2000 pominięto omyłkowo nieruchomość objętą Lwh [...] T oznaczoną jako działka katastralna [...] stanowiącą na gruncie dawniej i obecnie drogę wewnętrzną. Wskazano, że spór o przebieg drogi dotyczy obu stron działki pgr. L. kat [...] , z tego względu spór o ustalenie przebiegu jej granic nastąpić może w postępowaniu o rozgraniczenie, ale po ujawnieniu jej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjnej odrębnym operatem. Z tych względów zdaniem organu dla celów postępowania do wydania decyzji wprowadzającej zmiany przedmiotowe i podmiotowe wystarczające było "kameralne" rozdzielenie działek ewidencyjnych dla ujawnienia nieruchomości omyłkowo pominiętej. Odnosząc się do zarzutu odwołania J. K., wskazano, że po uprawomocnieniu się zaskarżonej decyzji, z wydzielonych działek można będzie stworzyć jedną działkę ewidencyjną odpowiadającej drodze. Nawiązując do podniesionego w tym odwołaniu zarzutu naruszenia art. 21 Konstytucji, w odniesieniu do własności Skarbu Państwa, podkreślono, że "prawo własności nieruchomości nie może zaginąć przy przejściu z katastru parcelowego do nowej mapy ewidencyjnej" i właśnie decyzja organu I instancji przywraca nieruchomość z księgi gruntowej Lwh [...] , a więc czyni zadość staraniom odwołującego się.
Odnosząc się do zarzutów odwołania S. K. podkreślono, że o zasięgu prawa własności nie przesądza oznaczenie działki w akcie własności ziemi. Wskazano na uchwałę Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 1975r. III CZP 92/740 (OSNC 1976/3/34), w myśl której określenie obszaru działki według stanu wynikającego z ewidencji gruntów, nie oznacza jeszcze, że nabywca może przesuwać jej granice na niekorzyść sąsiada.
Te okoliczności zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przemawiały za utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji.
Skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie na powyższą decyzję złożyli S. K. oraz w połączonej do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawie III SA/Kr 83/04- J. K..
Skarga S. K. oparta jest na powtórzeniu zawartego w odwołaniu zarzutu naruszenia przepisów art. 24 w zw. z art. 22 oraz 55 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz na zarzucie naruszenia przepisów postępowania przez prowadzenie sprawy bez udziału spadkobierców- synów- jej zmarłego męża K. K., z którym była współwłaścicielką działki [...] i wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z utrzymaną nią w mocy decyzją organu I instancji. Uzasadniając skargę wskazywano na wypis z księgi wieczystej, z którego wynika, że w skład działki [...] weszła m.in. była działka [...] . Zdaniem skarżącej część działki [...] weszła w skład nieruchomości, której nabycie stwierdzono na jej rzecz aktem własności ziemi, gdyż w latach 40 - tych droga straciła już znaczenie gospodarcze.
Skarżąca podnosiła, że postępowanie zainicjował J. K., który chce odtworzenia drogi dla swych potrzeb, gdyż swoją działkę zabudował. Wskazywała w ślad za odwołaniem, że wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] sygn. [...] zakazano J. K. przejazdu i przechodu przez działkę [...] , w związku z czym podjął starania przywrócenia stanu ewidencyjnego z mapy katastralnej. Podnoszono także, że we wcześniejszej decyzji z [...] czerwca 2003r organ odwoławczy przyjął, iż nie było podstaw prawnych do kameralnego podziału pgr. [...] .
Konkluzję skargi stanowi zarzut, iż decyzja wkracza w sferą prawa własności ,a odtworzenie drogi realizuje interesy jednej osoby.
J. K. działający przez pełnomocnika- radcę prawnego, zarzucił zaskarżonej decyzji "brak rozstrzygnięcia w zakresie wprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego zmian podmiotowych i przedmiotowych" ewidencji gruntów. Wskazując na przepisy art. 20 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podniesiono, że skarżący od 7 lat domaga się wypełnienia ustawowego obowiązku wprowadzenia do operatu omyłkowo pominiętej nieruchomości drogowej, której "własność Skarbu Państwa ujawniona jest w KW. Lwh [...] w przedmiocie m.in. pgr [...] ".
Swój interes prawny we wniesieniu sprawy i skargi uzasadnia koniecznością wyodrębnienia z jego działek [...] i [...] oraz innych osób nieruchomości drogowej. Zdaniem skarżącego jego interes faktyczny naruszają głównie właściciele działki Nr [...] . Skarżący wskazuje, że wpisu Osady [...] jako właściciela, organ I instancji zamierza dokonać dopiero - co wynika z uzasadnienia- po uprawomocnieniu się decyzji. Wskazano, że organ II instancji dopatrzył się dokonania w decyzji organu I instancji zmian podmiotowych, których w istocie nie ma. Decyzja winna przywracać jedną działkę odpowiadającą byłej działce pgr. [...] i wskazywać Skarb Państwa jako właściciela. Zarzucono, że rozdzielone działki pozostały w dotychczasowych jednostkach rejestrowych.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie. Podtrzymując stanowisko zaskarżonej decyzji, wskazano, że po jej wydaniu ujawniono w ewidencji gruntów własność Osady [...] na podstawie decyzji, a zatem dokonano także zmiany podmiotowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. Zgodnie zatem z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), wobec niezakończenia postępowania przed powyższą datą, sprawa podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Sądy administracyjne w myśl przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z poźn. zm.)- dalej ustawa p.p.s.a- sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że powyższa kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sprawując kontrolę pod względem zgodności z prawem, Sąd- stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a- rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonana według powyższych zasad kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, iż skargi są uzasadnione, aczkolwiek skarga J. K. ze względów innych niż zarzuty przytoczone na jej poparcie.
Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 Lit a, b i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłankę uwzględnienia skargi na decyzję uzasadniającą jej uchylenie w całości (lub w części) stanowi stwierdzenie, którejkolwiek z trzech okoliczności;
a) naruszenia prawa, które miał o wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 Lit a),
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( pkt 1 Lit b),
c) inne naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( pkt 1 Lit c).
W sprawie zachodzą równocześnie wszystkie wyżej wymienione podstawy do uchylenia decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji.
Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tj. Dz. U. z 2000r Nr 100, poz. 1086 )- dalej ustawa- istotę ewidencji gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest Starosta (art. 22 ust. 1).
Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach ( ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach ( ust. 2 ), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy- w odniesieniu do gruntów- dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust 1 pkt 1). Informacje podmiotowe (art. 20 ust 2 pkt 1) dotyczą wykazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części.
Powyższe informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe) zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów (art. 24 § 1 ustawy).
Określając przedmiot ewidencji oraz sposób jej gromadzenia w postaci operatu ewidencyjnego ustawa w zasadzie nie reguluje zasad prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian. W dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, czyniły to przepisy obowiązującego od 3 czerwca 2001r Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 434) - dalej Rozporządzenie.
Z przepisów Rozdziału 3 Rozporządzenia (§ 44 i n.) regulującego prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych wynika, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi ( § 44 pkt 2). Aktualizacja zaś operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust 1 następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania. Usuwanie zatem błędów lub omyłek ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć. Nie jest więc "aktualizowaniem" ewidencji wprowadzanie zmian na podstawie dokumentów stwierdzających stan wcześniejszy, niż wynikający z aktualnie obowiązującego stanu prawnego.
Podstawowym elementem ewidencji gruntów jest działka ewidencyjna definiowana § 9 ust 1 Rozporządzenia jako ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych.
Nawet działki sąsiadujące ze sobą i będące przedmiotem tych samych praw oraz władania wykazuje się jako odrębne działki ewidencyjne, jeżeli m. in. są wyodrębnione w wyniku podziału nieruchomości odzwierciedlonego w dokumentach geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, czy są wyszczególnione w dokumentach określających stan prawny nieruchomości (§ 9 ust 2 pkt 1 i 2).
O tym czy określony obszar gruntu posiada przymiot działki ewidencyjnej w rozumieniu przepisów o ewidencji decyduje zatem w zasadzie ta okoliczność czy jest on jednorodny pod względem prawnym i czy jest wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Odzwierciedleniem tego obszaru w ewidencji gruntów jest m.in. odpowiedni fragment mapy ewidencyjnej ( § 60 ust 1, § 59 pkt 3, § 21 ust 2 pkt 2). O przymiocie działki ewidencyjnej , a zwłaszcza o jej granicach nie decyduje zatem rodzaj użytku gruntowego. W ramach tej samej działki ewidencyjnej, mogą znajdować się bowiem grunty o różnych rodzajach użytków np. użytki rolne i komunikacyjne.
Wyjątkowo jednak, charakter użytku- lecz z przesłanek prawnych, decydować może o nadaniu mu charakteru odrębnej działki ewidencyjnej. W myśl przepisu § 9 ust 2 pkt 3 rozporządzenia, jako odrębne działki ewidencyjne wykazuje się w ewidencji, grunty zajęte pod drogi publiczne, linie kolejowe, wody śródlądowe, rowy, gdy ich wyróżnianie w postaci odrębnych działek jest celowe ze względu na odrębne oznaczenie tych gruntów w innych ewidencjach i rejestrach publicznych bądź ze względu na ich różne nazwy urzędowe.
Korzystanie zatem z określonego obszaru gruntu jako użytku drogowego- terenu komunikacyjnego, samo przez się nie przydaje mu przymiotu odrębnej działki ewidencyjnej, chyba, że przepis prawa wymaga nadania takiemu obszarowi charakteru odrębnej działki ewidencyjnej.
W świetle ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1958 ( tj. Dz. U. z 2004r Nr 204, poz. 2086 z późn .zm.), drogi tzw. wewnętrzne określone art. 8 ust 1 nie należą do kategorii dróg publicznych. Do kategorii dróg publicznych drogi podlegają zaliczeniu na podstawie ustawy i tylko drogi publiczne muszą być oznaczone jako odrębne działki ewid. ( § 60 ust 2 pkt 2 Rozporządzenia z 29.03.2001r).
Organy obu instancji administracyjnych przyjęły ustalenie, że istnieje podmiot prawa pod nazwą Osada [...] , będący właścicielem m.in. działek [...] i [...] oznaczonych jako drogi, a których to działek nie odzwierciedla aktualnie obowiązująca mapa ewidencyjna. Ustalenie to oparto na przedstawionych m. in. przez skarżącego odpisach czy wypisach Sądu Rejonowego dla [...] - Wydział Zamiejscowy w [...] z wykazu hipotecznego Lwh [...]. gminy katastralnej [...].
Ustalenia tego dokonano z naruszeniem zasad oceny zebranych dowodów i z naruszeniem prawa materialnego. Organy przeoczyły, że na przedstawionych im dokumentach z sądu wieczystoksięgowego znajduje się klauzula, iż wykaz hipoteczny utracił moc z dniem 1.01.1989r. stosownie do § 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg ( Dz. U. Nr 28, poz. 141).
Wydane na podstawie nadal obowiązującej ustawy z dnia 6 lipca 1982r o księgach wieczystych i hipotece ( tj. Dz. U. z 2001r Nr 124 poz. 1361 z poźn. zm.) powyższe rozporządzenie, miało na celu uregulowanie zasad prowadzenia "dawnych" tj. założonych przed 1.01.1947 ksiąg wieczystych.
Zgodnie z § 5 ust 1 tego rozporządzenia z dniem 1 stycznia 1989r traciły moc prawną i podlegały zamknięciu z urzędu księgi dawne nie zawierające w działach odpowiadających działowi drugiemu (w którym wykazuje się właściciela), trzecim i czwartym obecnej księgi wieczystej wpisów dokonanych po dacie 31 grudnia 1946. Zgodnie z § 6 ust 1 księgi dawne, które utraciły moc prawną stosownie do § 5 ust .1 zachowują znaczenie dokumentów.
W świetle powyższych regulacji, sporządzony przez sąd wieczystoksięgowy odpis z księgi wieczystej- wykazu hipotecznego Lwh [...] gm. kat. B z dnia 31 stycznia 2001r (k. 88 akt adm.) i inne tej samej treści odpisy, nie stanowią odpisów ksiąg wieczystych stwierdzających aktualny stan prawny. Opatrzenie takiego dokumentu klauzulą, że wykaz hipoteczny utracił z dniem 1 stycznia 1989r. moc prawną oznacza, że nadal istniejący wpis w takiej dawnej księdze wieczystej nie rodzi już wynikającego z art. 3 ust 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece domniemania prawnego, że wpisane w Lwh [...] gm. kat. [...] prawo własności "osady [...] " co do wymienionych tam działek jest zgodne z rzeczywistym stanem prawnym. Dopóki to domniemanie prawne istniało wynikający z wpisu stan wiązał organy, do czasu obalenia tego domniemania w postępowaniu przed sądem powszechnym. Utrata mocy prawnej wpisu oznacza również, że treść dawnej księgi wieczystej nie wywołuje już przewidzianych art. 5 tej ustawy skutków wynikających z tzw rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych .
Utrata mocy prawnej przez istniejący w Lwh [...] gm. kat [...] wpis powoduje, że wydany na podstawie tej księgi odpis ma charakter dokumentu stwierdzającego jaki stan istniał w dniu 1.01.1989r., gdyż ta data decydowała o utracie mocy prawnej wpisu. Naruszeniem prawa materialnego było zatem ustalenie przez organy, że przedmiotowy dokument dowodzi, iż w dacie wydania decyzji nadal istnieje podmiot prawa własności- Osada [...] oraz, że przedmiotem tego prawa własności pozostają działki kat [...] i [...]. W świetle powyższego zgodnie z art. 76 § 1 kpa, przedłożony odpis stanowił wyłączny dowód tego co zostało w nim stwierdzone. Z dokumentu tego wynika, iż po dniu 1 stycznia 1989r, wobec utraty prawnej mocy wpisu, wpis ten nie rodzi domniemania prawnego co do zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym, a zatem nie obliguje urzędów i organów, do stwierdzania na podstawie tego wpisu istniejącego (aktualnego) stanu prawnego. Odmienne skutki przydane odpisom z księgi wieczystej, której wpisy utraciły moc prawną naruszają przepis art. 77 § 1 kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z przepisem art. 76 § 2 kpa, przewidziane § 1 domniemanie prawdziwości tego co zostało stwierdzone dokumentem urzędowym również może być obalone dowodem przeciwko treści dokumentu.
Z odpisu kw [...] wynika, że Lwh [...] - objęta była część działki [...] , a z informacji sądu wieczystoksięgowego ( k. 115), że już w 1941 r. część działki przeszła do KW [...] .
Akty własności ziemi wydawane na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. Nr 27 poz. 250 ze zm.) uwzględniały stan władania istniejący w dniu 4 listopada 1971r. Z odpisu aktu własności ziemi wydanego dnia [...] grudnia 1978r za Nr [...] na rzecz skarżącej S. K. i jej męża K. K. wynika stwierdzenie nabycia m.in. działki ewid [...] . Natomiast z odpisu z kw [...] , iż działka ta m.in. powstała z pgr [...] ( k. 50, 49 akt). Istniejący w księdze wieczystej [...] wpis stwarza nadal obowiązujące sądy i organy domniemanie, że jest zgodny z prawem (do czasu jego obalenia w postępowaniu sądowym). Takie samo domniemanie dotyczy wpisów w księgach wieczystych innych uczestników postępowania.
Oznaczenie nieruchomości, w tym jej obszar i granice oznaczone na mapie i opisie nieruchomości, są elementem oznaczenia nieruchomości zawartym w dziale I-0 księgi wieczystej, stosownie do przepisu art. 25 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 o księgach wieczystych i hipotece. Zarówno w piśmiennictwie jak i orzecznictwie, Sadu Najwyższego ( por. np. Stanisław Rudnicki, Komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece, Wyd. III 2000 str. 36 wraz z powołanym orzecznictwem) przyjęte jest, że elementy oznaczenia nieruchomości nie są objęte domniemaniem prawdziwości wpisanego prawa (art. 3), ani nie chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5) statuowanymi tą ustawą. To właśnie dane z ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 26 ust 1 ustawy stanowią podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej. Przepis art. 27 tej ustawy reguluje tryb postępowania w przedmiocie prostowania oznaczenia nieruchomości przed sądem prowadzącym księgę wieczystą. Czym innym jest jednak wprowadzanie do ewidencji zmian w zakresie danych dotyczących opisu nieruchomości, a czym innym wprowadzanie takich danych, które wkraczałyby w sferę zasięgu prawa własności. W tym drugim przedmiocie zgodnie z ukształtowanym już orzecznictwem Sądów Administracyjnych nie jest dopuszczalne w postępowaniu ewidencyjnym ustalanie przez organy samodzielnie praw własności do gruntów, czy rozstrzyganie w sprawach sporów o zasięg prawa własności. Te ostatnie spory są przedmiotem spraw o rozgraniczenie lub innych spraw przed sądami powszechnymi, w których przedmiotem rozstrzygnięcia jest zasięg prawa własności.
Skutkiem zaskarżonej decyzji było nie tylko ingerowanie w opis nieruchomości przez podział wchodzących w nie działek (zwany "rozdzieleniem"), ale zarazem rozstrzyganie o zasięgu własności, gdyż powstałe z rozdzielenia niektóre działki miały odtworzyć przedmiot własności "osady [...] ". Istnienia aktualnie takiego podmiotu prawa lub jego następcy nie wykazano.
Nie zostało też jasno wyartykułowane, czy obecna mapa ewidencyjna i odpowiadające jej mapy stanowiące podstawę opisu sąsiednich nieruchomości , w całości "pokrywają" obszar byłej pgr. [...] , czy też istnieje teren, nieoznaczony na mapie, a nie "pokryty" mapami opisującymi nieruchomości sąsiednie.
Z tych względów nie było podstaw prawnych i faktycznych do "ujawnienia drogi wewnętrznej własności Osady [...][...] odpowiadającej dawnej pgr. [...]oraz część pgr. [...] objętych Lwh [...] " jak to wyrzeczono w decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją.
Należy także zwrócić uwagę, że przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji był podział ewidencyjny (zwany "rozdzieleniem") działki [...] o pgr 0.69 ha "obj. AWZ" na działki [...] i [...], przy czym ta druga działka [...]miała wchodzić w obszar odtworzonej części działki pgr [...], co wynika zresztą z uzasadnienia a nie rozstrzygnięcia decyzji. Nie wskazano w decyzji właściciela tej działki. Z akt wynika, że była nim G. W. ( wg. wypisu z rejestru gruntów- w operacie pomiarowym geodety A. S. z [...] marca 2003r, na podstawie AWZ [...] ([...] ), oraz że co najmniej od kwietnia 2003r (załącznik do k. 157 akt ) nie żyje. Miało to miejsce jeszcze przy wydaniu przez Starostę poprzedniej decyzji z [...] marca 2003r następnie uchylonej decyzją z [...] czerwca 2003r.
Obecnie zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty z dnia [...] października 2003r zapadły bez udziału spadkobierców tej strony, osoby sprawującej zarząd majątkiem masy spadkowej lub wyznaczonego przez sąd kuratora ( art. 30 §5, 97 §2 w zw. z §1 pkt 1 kpa), a zatem z naruszeniem przepisu art. 145 §1 pkt 4 kpa dającym podstawę do żądania wznowienia postępowania.
Słusznie podnosi też skarżąca S. K., iż nie zawiadomiono wskazanych przez nią innych takich następców prawnych po K. K..
Z tych przyczyn orzeczono jak w punkcie I- szym sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Lit, a ,b i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 z poźn. zm.). Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonych decyzji oparto na przepisie art. 152 powołanej ustawy, mając na uwadze treść zaskarżonych decyzji. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów na rzecz skarżących S. K. i J. K. - zastępowanych przez profesjonalnych pełnomocników oparto na przepisach art.200, 205 § 2 i 209 ustawy.