III SA/Kr 816/25

III SA/Kr 816/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2026-02-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna
Maria Zawadzka
Renata Czeluśniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 119, art. 134, art. 135, art. 151, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 132
Art. 1a, art. 26, art. 34
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 350
Art. 24
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2025 r. znak: 1201-IEE.7113.2.48.2025.2.MB w przedmiocie odmowy uznania zarzutu przedawnienia należności oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie (dalej: Dyrektor ZUS O/Kraków) jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącego na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia 1 października 2019 r. od nr [...] do nr [...] obejmujących zaległości składkowe. Powyższe tytuły wykonawcze zostały doręczone skarżącemu 24 października 2019 r. wraz z zawiadomieniami o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej.
W dniu 31 października 2019 r. skarżący złożył zarzuty na postępowanie egzekucyjne. Zarzucił: nieistnienie obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), niespełnienie wymogów z art. 27 i art. 27 u.p.e.a. Podniósł również zarzut przedawnienia obowiązku.
Postanowieniem z 21 listopada 2019 r. organ egzekucyjny stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku, odmówił uznania zarzutu niespełnienia wymogów określonych w art. 27 i art. 26 u.p.e.a. oraz odmówił uznania zarzutu przedawnienia obowiązku.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie postanowieniem z 13 lutego 2020 r. nr 1201-IEE.711.2.12.2020.2.JB, po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Na skutek zaskarżenia ww. postanowienia do WSA w Krakowie, Sąd ten wyrokiem z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 447/20 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Sąd stwierdził, że w aktach sprawy brak jest odpisu wyroku oraz odpisów decyzji o nr 180200/40/61172011/US/Orz oraz 180271DZPDZ17/000984, a także kopii ich doręczenia. Ponadto Sąd wskazał na brak wystarczającego uzasadnienia odmowy uznania zasadności zarzutu przedawnienia obowiązku. Co do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., tj. niespełnienia przez będące podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego tytuły wykonawcze wymogów z art. 27 i 26 u.p.e.a. poprzez brak wypełnienia w nich rubryki E.1 pkt 4, Sąd stwierdził, że tytuły zostały wypełnione w sposób prawidłowy na obowiązujących formularzach.
W zaleceniach Sąd wskazał, że aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uzupełniły akta sprawy o wskazane powyżej dokumenty, uwzględniły przedstawioną w wyroku argumentację prawną i przystąpiły do ponownego rozpoznania zgłoszonych zarzutów, z uwzględnieniem zasad postępowania administracyjnego, na które Sąd zwrócił uwagę w uzasadnieniu. W szczególności zalecono aby wierzyciel a zarazem organ egzekucyjny odniósł się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącego, oceniając ich zasadność, a także wyjaśnił skarżącemu w sposób zrozumiały kwestie, które dotychczas stanowiły podstawę złożonych zarzutów.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji postanowieniem z dnia 8 września 2023 r. stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku, odmówił uznania zarzutu niespełnienia wymogów określonych w art. 27 i art. 26 u.p.e.a. oraz odmówił uznania zarzutu przedawnienia należności. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie postanowieniem z dnia 7 listopada 2023 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Wyrokiem z dnia 19 września 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 304/24 WSA uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 24 lutego 2025 r. nr 180000.71.943.2025-RED-119-KF odmówił uznania zarzutu przedawnienia należności.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podkreślił ponownie przedawnienie zaległości oraz wskazał, że w skardze (piśmie z dnia 29.01.2025 r. skierowanym do organu I instancji) domagał się również uznania zarzutu przedawnienia, zdaniem zobowiązanego, nienależnych składek ubezpieczeniowych oraz zwrotu nienależnie ściągniętych kwot. Organ wskazał, że o piśmie tym zobowiązany wspomniał dopiero w zażaleniu.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2025 r. nr 1201-IEE.7113. 2.48.2025.2.MB utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że organ egzekucyjny odniósł się do podniesionego zarzutu przedawnienia bardzo szczegółowo, dostosowując się do wytycznych Sądu zawartych w wyroku z dnia 19 września 2024 r. Uznał, że zaległości objęte tytułami wykonawczymi obejmujące okres od X 2013 r. do XII 2016 r. nie uległy przedawnieniu. Wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2004 r. poz. 497 dalej u.s.u.s.), należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.
Zgodnie z art. 24 ust. 5f u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu doręczono zobowiązanemu 14 marca 2017 r. Potwierdzenie odbioru zawiadomienia podpisane przez zobowiązanego znajduje się w aktach sprawy. Decyzja nr 180271DZPDZ17/000984 z dnia 21 lipca 2017 r. określająca wysokość zadłużenia stała się prawomocna 10 lipca 2019 r. Bieg terminu przedawnienia zatem został zawieszony od 14 marca 2017 r. do 10 lipca 2019 r.
Zgodnie z art. 24 ust 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie taką czynnością było zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej z dnia 7 października 2019 r. Zawiadomienie o zajęciu, dłużnik zajętej wierzytelności przyjął do realizacji w dniu 8 października 2019 r., natomiast zobowiązany potwierdził odbiór zawiadomień wraz z odpisem tytułów wykonawczych w dniu 24 października 2019 r. Bieg terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. został więc zawieszony od 8 października 2019 r. i trwa nadal, ponieważ postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone.
Organ podzielił więc stanowisko organu I instancji odmawiające uznania zarzutu przedawnienia należności, a więc umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący A. R. powielił zarzuty zawarte w zażaleniu i wniósł o:
1. zmianę zaskarżonych postanowień poprzez uwzględnienie wniosku o umorzenie
postępowania egzekucyjnego na podstawie stwierdzenia, że decyzja D/OZUS z dnia 21 lipca 2017 r. nr 180271DZPD17/000984 jest nieważna, ewentualnie o:
2. uchylenie zaskarżonych postanowień,
3. zabezpieczenie bezzwłoczne, w pełnej wysokości świadczenia emerytalnego skarżącego poprzez wydanie zarządzenia tymczasowego o wstrzymanie lub zawieszenie potrąceń dokonywanych comiesięcznie ze świadczeń emerytalnych skarżącego do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skargę złożoną w niniejszej sprawie Sąd rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 p.p.s.a. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 151 p.p.s.a. - w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle tego przepisu Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Stosowanie do art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak określonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie art. 153 p.p.s.a., jak podkreślił to już WSA w Krakowie w wyroku z dnia 19 września 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 304/24 ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie to oznacza, że organy administracji publicznej, a także sąd są obowiązane do przyjęcia wykładni przepisów prawa, wynikającej z rozważań zawartych w uzasadnieniu wyroku oraz do uzupełnienia postępowania zgodnie ze wskazówkami wyroku. Naruszenie natomiast przez organy administracyjne przepisu art. 153 p.p.s.a. uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje uchylenie ich przez sąd administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wcześniejszej skargi skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 7 listopada 2023 r., nr 1201-IEE.7113.2.188.2023.3.MB w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne wyrokiem z dnia 19 września 2024 r. sygn. akt III SA/Kr 304/24 uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując, że :
- orzekający ponownie w niniejszej sprawie organ oraz Sąd są związane wykładnią wyrażoną w motywach wyroku WSA w Krakowie z 18 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 447/20, co oznacza, że ocena legalności zaskarżonego postanowienia oraz zasadności podniesionych w skardze zarzutów odbywać będzie się przez pryzmat oceny prawnej wyrażonej we wskazanym wyżej wyroku, a więc pod kątem oceny realizacji zaleceń zawartych w jego uzasadnieniu;
- kontrolując postanowienie w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, zadaniem Sądu jest weryfikacja, czy organ w pełni zastosował się do zaleceń i wskazań wyroku poprzednio wydanego w tej sprawie;
- w uzasadnieniu wyroku z 18 marca 2021 r. Sąd wskazał, że odnośnie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu nieistnienia obowiązku, uzasadnienia dla takiego rozstrzygnięcia organy upatrywały w fakcie wydania przez Sąd Okręgowy w Krakowie wyroku utrzymującego w mocy decyzję Dyrektora ZUS znak: 180200/40/61172011/US/Orz, stwierdzającą obowiązek ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od 1.01.1999 r. oraz w wystawieniu tytułów wykonawczych stanowiących podstawę przedmiotowego postępowania egzekucyjnego w oparciu o prawomocną decyzję z dnia 21.07.2017 r. znak: 180271DZPDZ17/000984. Ponieważ w aktach sprawy brak było zarówno odpisu wyroku, na który powołały się organy, jak i odpisów obu wskazanych decyzji oraz kopii dowodów ich doręczenia, Sąd uznał, że powyższe braki uniemożliwiają mu zbadanie prawidłowości wydanych przez organy obu instancji decyzji gdyż nie był w stanie zweryfikować ustaleń organów, które legły u podstaw wydanych przez nie postanowień w zakwestionowanym zakresie;
- odnośnie stwierdzenia niedopuszczalności wniesionego zarzutu nieistnienia obowiązku, organy wywiązały się z zaleceń Sądu zawartych w wyroku z 18 marca 2021 r., uzupełniły akta sprawy w żądanym zakresie i orzekły prawidłowo:
- podstawą uchylenia postanowień organów obu instancji są nieprawidłowości, jakich Sąd dopatrzył się przy rozstrzyganiu zarzutu przedawnienia należności.
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s., należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6 (zastrzeżenie nie mające znaczenia w sprawie). Na wydłużenie terminu przedawnienia mają wpływ okoliczności szczegółowo wskazane w art. 24 ust. 5b i nast. u.s.u.s. W szczególności bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego (art. 24 ust. 5b ustawy). Następnie Sąd przypomniał, że istota zawieszenia biegu terminu przedawnienia polega na tym, że z chwilą wystąpienia przesłanki powodującej zawieszenie termin nie biegnie, a zaczyna biec w dalszym ciągu dopiero po ustaniu przyczyny zawieszenia wskazanej w przepisie. Z kolei do wygaśnięcia należności z powodu przedawnienia dochodzi wówczas, gdy przed upływem terminu przedawnienia nie nastąpiła żadna przyczyna zawieszenia jego biegu.
Dalej Sąd wskazał, że w świetle ww. regulacji wszczęcie postępowania w przedmiocie wymiaru zaległych składek, a w dalszej kolejności wydanie i doręczenie decyzji wymiarowej, nie ma żadnego związku z biegiem postępowania egzekucyjnego i następuje poza jego tokiem. Na podstawie art. 1a pkt 2 u.p.e.a., przez czynności egzekucyjne rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Natomiast zgodnie z art. 1a pkt 12 u.p.e.a., ilekroć w ustawie mowa jest o środku egzekucyjnym (w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych), rozumie się przez to egzekucję między innymi: z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, z rachunków bankowych, z weksla, z ruchomości, z nieruchomości oraz z innych wymienionych w ustawie składników majątku. Pojęcie czynności egzekucyjnej oraz środka egzekucyjnego wskazuje, że zastosowanie środka egzekucyjnego oraz dokonanie pierwszej czynności egzekucyjnej odbywa się zawsze w ramach postępowania egzekucyjnego, a więc po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Należy przy tym rozróżnić wszczęcie egzekucji administracyjnej od wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wszczęcie egzekucji, zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a., następuje co do zasady z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego i odbywa się w postępowaniu egzekucyjnym. Natomiast wszczęcie postępowania egzekucyjnego ma miejsce z chwilą złożenia przez wierzyciela do organu egzekucyjnego tytułu wykonawczego z wnioskiem o wszczęcie egzekucji. W przypadku prowadzenia postępowania egzekucyjnego z urzędu, jego wszczęcie następuje z chwilą pierwszego aktu procesowego organu (czynności procesowej) lub pierwszej czynności egzekucyjnej rozumianej jako działanie zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Odnosząc powyższe rozważania do treści art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Sąd zauważył, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że przepis powyższy posługuje się pojęciem "wyegzekwowania", a nie "ściągnięcia" należności, czy wykonania obowiązku. Wyegzekwowanie należności polega na ich ściągnięciu za pomocą przymusu egzekucyjnego. Przepis ten nie stanowi o pierwszej czynności zmierzającej do wykonania obowiązku, lecz o pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania obowiązku (tak jak np. w kontekście upomnienia, które nie stanowi działania zmierzającego do przymusowego wykonania zobowiązania, co cechuje stricte działania egzekucyjne). Sąd stwierdził, że powyższe prowadzi do wniosku, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego powinno być za każdym razem traktowane jako środek prowadzący do osiągnięcia celu w postaci wyegzekwowania nałożonego na zobowiązanego obowiązku. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 1 pkt 1 określa sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2, zaś pkt 2 art. 1 u.p.e.a. określa prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków. To oznacza, że ustawodawca wskazał w art. 1 u.p.e.a. na działania wierzyciela, które stanowią czynności odrębne od czynności organów egzekucyjnych, o których mowa w art. 1 pkt 2 u.p.e.a. Rozróżnił tym samym postępowanie wierzyciela, zmierzające do dobrowolnego wykonania zobowiązania, od czynności organu egzekucyjnego nacechowanych przymusem zmierzającym do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązku. Skutek zawieszenia biegu terminu powiązał jedynie z tymi drugimi działaniami. Dlatego Sąd uznał, że wszczęcie postępowania w sprawie wymiaru zaległych składek, czy nawet wydanie decyzji określającej wysokość zaległych składek, nie może być uznane za podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek w rozumieniu art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Celem wszczętego postępowania wymiarowego, a potem wydanej decyzji, jest z jednej strony wskazanie na wysokość zadłużenia, a z drugiej umożliwienie dobrowolnego wykonania obowiązku.
Sąd wskazał, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia jest skutkiem czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, które to zawieszenie – w myśl art. 24 ust. 5b u.s.u.s. - zakończy się wraz z zakończeniem postępowania egzekucyjnego. Zdarzenie, które powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek musi mieć miejsce w toku postępowania egzekucyjnego albo nieuchronnie prowadzić do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, skoro zawieszenie biegu terminu przedawnienia nie może zakończyć się inaczej, niż wskutek zakończenia postępowania egzekucyjnego. Takim zdarzeniem nie jest zatem z pewnością wszczęcie postępowania w sprawie wymiaru zaległych składek, czy nawet wydanie i doręczenie decyzji, ponieważ czynności te mają miejsce przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, zaś samo wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie jest nieuchronnym następstwem zawiadomienia o wszczęciu postępowania wymiarowego. Nie ulega natomiast wątpliwości, że czynnością taką może być doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, zawiadomienia o zajęciu składnika majątkowego, czy inne czynności stricte egzekucyjne podjęte w związku z uruchomieniem postępowania egzekucyjnego, a zatem służące bezpośrednio wyegzekwowaniu należnych składek. Podsumowując, Sąd stwierdził, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania wymiarowego (ani wydanie i doręczenie decyzji) nie może powodować zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek, gdyż taka przesłanka nie mieści się w zakresie zastosowania art. 24 ust. 5b i nast. u.s.u.s. Przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby do wykładni contra legem, ponieważ gdyby wierzyciel nie zdecydował się na wszczęcie postępowania egzekucyjnego, to zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek nie mogłoby się nigdy zakończyć (zob. wyrok NSA z 24 września 2021 r. sygn. I GSK 546/21).
Z uzasadnienia ww. prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 września 2024 r. wynika zatem, że:
- zarzut nieistnienia obowiązku był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu sądowym zakończonym prawomocnym rozstrzygnięciem i WSA w ww. wyroku stwierdził już, że organy działając na podstawie art. 34 § 1a u.p.e.a. słusznie stwierdziły niedopuszczalność zarzutu nieistnienia obowiązku. Zarzut ten, ponownie zgłoszony w skardze, będącej przedmiotem rozpoznania w sprawie nin. nie może zatem podlegać ponownie badaniu.
- zadaniem organów w ponownym postępowaniu było wyjaśnienie nieprawidłowości, jakich Sąd dopatrzył się przy rozstrzyganiu zarzutu przedawnienia należności.
Sąd nakazał, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględnił wyżej zaprezentowaną wykładnię art. 24 ust. 5b u.s.u.s. i stosownie do niej przeanalizował zawarte w nim przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia przedmiotowych należności, przy czym winien wskazać, w stosunku do każdej z należności odrębnie, kiedy nastąpił termin wymagalności składki jako początek biegu terminu przedawnienia oraz jakie zdarzenia w okresie od dnia doręczenia skarżącemu tytułów wykonawczych spowodowały zawieszenie biegu terminu przedawnienia i na jaki okres. Konieczne jest też załączenie do akt administracyjnych dowodów potwierdzających ustalenia w tym zakresie, tj. zwrotnego potwierdzenia odbioru przez skarżącego zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie określenia wysokości składek. Sąd zauważa, że nie jest wystarczające i dostatecznie przejrzyste zbiorcze przedstawienie ram czasowych w odniesieniu do wszystkich zaległości, skoro każda z należności ma odrębny termin wymagalności, a zatem i odrębny początek biegu terminu przedawnienia.
Badając zatem wykonanie zaleceń WSA w Krakowie zawarte w wyroku z dnia 19 września 2024 r. wskazać należy, że:
Przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. stanowi, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 24 ust. 5f b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia przez Zakład postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.
Wobec powyższego, stwierdzić należy, że organ II instancji prawidłowo ocenił, że organ I instancji wypełnił zalecenia zawarte w wyroku WSA w Krakowie i odrębnie do każdej należności wskazał jej rodzaj, za jaki okres jest należność, termin jej wymagalności oraz wskazał okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Wskazał datę pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności - zawiadomienie o zajęciu świadczeń emerytalno-rentowych doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 8 października 2019 r., a odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu doręczono zobowiązanemu w dniu 24 października 2019 r. Bieg terminu przedawnienia został więc zawieszony na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. i trwa nadal ponieważ postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy dokonał prawidłowych ustaleń i wydał trafne, odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Wbrew zarzutom skargi, organ nie dopuścił się żadnych uchybień, które mogłyby skutkować wzruszeniem wydanego rozstrzygnięcia.
Jak wskazał WSA w Krakowie w wyroku z dnia 19 września 2024 r. do wygaśnięcia należności z powodu przedawnienia dochodzi wówczas, gdy przed upływem terminu przedawnienia nie nastąpiła żadna przyczyna zawieszenia biegu postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie, jak wykazały prawidłowo organy, bieg terminu przedawnienia został zawieszony wobec podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, tj. doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu świadczeń emerytalno-rentowych. Bieg terminu przedawnienia został więc zawieszony na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. i trwa nadal ponieważ postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone.
Odnosząc się do żądań i argumentacji skarżącego przedstawionych w skardze Sąd zwraca uwagę, że już w prawomocnym wyroku z dnia 19 września 2024 r. Sąd wypowiedział się co do kwestionowania przez skarżącego zasadności nałożenia na niego obowiązku oraz wysokość należności. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zatem ponawianie tego samego zarzutu przez skarżącego nie ma wpływu na wynik sprawy.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.