III SA/Kr 815/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących działki, uznając, że brak jest podstaw do zmiany użytku gruntowego na mieszkaniowy w całości, gdy część działki stanowi pas drogowy.
Skarżący domagał się aktualizacji danych ewidencyjnych działki nr [...] w Krakowie, aby zmienić jej użytek z "drogi" na "tereny mieszkaniowe". Organy administracji odmówiły, wskazując, że część działki faktycznie stanowi pas drogowy, a aktualizacja wymaga prawomocnego postanowienia sądu zatwierdzającego podział nieruchomości. Sąd administracyjny zgodził się z organami, stwierdzając, że sama dokumentacja geodezyjna przyjęta do zasobu, bez prawomocnego orzeczenia sądu, nie jest wystarczającą podstawą do takiej aktualizacji.
Przedmiotem skargi była decyzja odmawiająca aktualizacji danych ewidencyjnych działki nr [...] w Krakowie, dotycząca zmiany jej użytku z "drogi" na "tereny mieszkaniowe". Skarżący powoływał się na dokumentację geodezyjną sporządzoną na potrzeby postępowania o zasiedzenie, która sugerowała podział działki i zmianę jej przeznaczenia. Organy administracji, w tym Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymały w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa odmawiającą aktualizacji. Kluczowym argumentem organów było to, że część działki faktycznie stanowi pas drogowy drogi publicznej (ul. Ł.), co potwierdził Zarząd Dróg Miasta Krakowa. Ponadto, organy wskazały, że zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, aktualizacja informacji w ewidencji gruntów i budynków, zwłaszcza w przypadku podziału nieruchomości, wymaga prawomocnego postanowienia sądu zatwierdzającego ten podział. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów k.p.a. i prawa geodezyjnego, twierdząc, że postępowanie o zasiedzenie zostało prawomocnie zakończone i że dokumentacja geodezyjna przyjęta do zasobu jest wystarczającą podstawą do aktualizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że samo przyjęcie operatu technicznego do zasobu geodezyjnego nie oznacza automatycznego obowiązku aktualizacji danych ewidencyjnych. Ocena przydatności dokumentacji leży w kompetencji organu administracji. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie brak było prawomocnego orzeczenia sądu zatwierdzającego podział działki, a jedynie projekt podziału sporządzony na potrzeby postępowania sądowego, które nie zakończyło się merytorycznym rozstrzygnięciem w tym zakresie. W związku z tym, nie było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o zmianę użytku całej działki na mieszkaniowy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sama dokumentacja geodezyjna przyjęta do zasobu, bez prawomocnego orzeczenia sądu zatwierdzającego podział nieruchomości, nie jest wystarczającą podstawą do dokonania aktualizacji danych ewidencyjnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samo przyjęcie operatu technicznego do zasobu geodezyjnego nie zwalnia organu administracji z oceny jego przydatności do aktualizacji danych ewidencyjnych. W przypadku podziału nieruchomości, kluczowe jest prawomocne orzeczenie sądu, a projekt podziału bez takiego orzeczenia nie może skutkować wpisami w ewidencji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
rozp. w spr. ewidencji gruntów i budynków
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Określa kryteria zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych, w tym "drogi" (lp. 19) i "tereny mieszkaniowe" (lp. 13).
p.g.k. art. 24 § 2b pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Wskazuje, że aktualizacja informacji w ewidencji gruntów następuje m.in. na podstawie prawomocnych orzeczeń sądu.
p.g.k. art. 24 § 2b pkt 1 lit. h
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Wskazuje, że aktualizacja informacji w ewidencji gruntów następuje m.in. na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Pomocnicze
u.d.p. art. 4
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Definiuje pojęcia "pas drogowy" i "droga", wskazując, że pas drogowy jest szerszy i obejmuje m.in. budowle drogowe i urządzenia techniczne.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Część działki nr [...] stanowi pas drogowy drogi publicznej, co uniemożliwia zaliczenie całej działki do użytku mieszkaniowego. Aktualizacja danych ewidencyjnych w zakresie podziału nieruchomości wymaga prawomocnego postanowienia sądu, a nie tylko dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu. Postępowanie o zasiedzenie, na potrzeby którego sporządzono dokumentację geodezyjną, nie zakończyło się prawomocnym orzeczeniem zatwierdzającym podział działki.
Odrzucone argumenty
Dokumentacja geodezyjna przyjęta do zasobu jest wystarczającą podstawą do aktualizacji danych ewidencyjnych. Postępowanie o zasiedzenie zostało prawomocnie zakończone, a zażalenie na koszty nie wpływa na merytoryczne zakończenie sprawy. Art. 96 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania, gdyż sąd powszechny nie orzekał w sprawie podziału nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
"O zaliczeniu użytku gruntowego do określonej grupy decyduje faktyczny sposób użytkowania tego gruntu, odnoszony do przewidzianych w przepisach kryteriów sklasyfikowania użytków." "Pojęcie pasa drogowego (...) jest niewątpliwie szersze, niż pojęcie niż drogi, albowiem poza budowlą drogi – zawiera jeszcze inne urządzenia techniczne funkcjonalnie związane z drogą." "Samo przyjęcie operatu technicznego do zasobu nie zwalnia organu administracji z jego oceny pod kątem przydatności do dokonania, w oparciu o tę dokumentację, aktualizacji danych ewidencyjnych." "Nie jest zatem tak, iż każda praca geodezyjna przyjęta do zasobu, każdorazowo przekładała się na oczekiwaną przez stronę aktualizację informacji w ewidencji gruntów i budynków." "Propozycja ta, wobec jej niewykorzystania (...) przez Sąd Rejonowy (...) – nie miała więc waloru definitywnego, tj. mogącego skutkować poczynieniem na jej podstawie jakichkolwiek wpisów w ewidencji gruntów i budynków."
Skład orzekający
Bogusław Wolas
przewodniczący
Jakub Makuch
sprawozdawca
Magdalena Gawlikowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów formalnych dla aktualizacji danych ewidencyjnych w oparciu o dokumentację geodezyjną, zwłaszcza w kontekście podziału nieruchomości i braku prawomocnego orzeczenia sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie dokumentacja geodezyjna została sporządzona na potrzeby postępowania sądowego, które nie zakończyło się zatwierdzeniem podziału.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów ewidencji gruntów i budynków oraz relacji między dokumentacją geodezyjną a decyzjami administracyjnymi, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.
“Kiedy dokument geodezyjny to za mało? Sąd wyjaśnia, co jest potrzebne do aktualizacji ewidencji gruntów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 815/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Jakub Makuch /sprawozdawca/
Magdalena Gawlikowska
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1390
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2024 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 marca 2024 r. nr IG-II.7221.28.2024.UK w przedmiocie odmowy aktualizacji danych ewidencyjnych oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. G. (dalej: "skarżący") jest decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 25.03.2024 r. (znak IG-II.7221.28.2024.UK) utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 28.12. 2023 r. (znak GD-06.6623.3.60.2023) o odmowie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
1. Wnioskiem z 28.06.2023 r. skarżący oraz jego żona M. G., działając jako właściciele działki nr [...] obr. [...] P. położonej przy ul. Ł. w K., zwrócili się do organu I instancji o zmianę opisu użytku tej działki z "drogi" na "tereny mieszkaniowe". Wskazali, że działka nr [...] (z której powstały działki nr [...] i [...]), była użytkiem przeznaczonym w całości na tereny mieszkalne. Powołali się na wykaz zmian gruntowych sporządzony przez geodetę S. B. (dalej "geodeta") z którego wynikało, że ani własność działki nr [...], ani też sposób władania nią, jak też i przeznaczenie, nie zmieniły się. Podnieśli, iż nie istnieją żadne dokumenty z których wynikałoby, że na przedmiotowej działce miała lub ma powstać jakakolwiek droga i droga przez tę działkę obecnie nie przebiega.
Do wniosku załączone zostały dwa różniące się od siebie wykazy zmian gruntowych (równoważnik) z 21.12.2022 r. dla działek nr [...], [...], [...], [...] – obr. [...] P. w K. sporządzone przez w.w. geodetę na potrzeby postępowania o zasiedzenie toczącego się przed Sądem Rejonowym dla Krakowa-Podgórza w Krakowie (sygn. akt [...]).
2. W skompletowanych przez organ aktach sprawy znajdują się m.in.:
a) odpis aktu poświadczenia dziedziczenia z 29.08.2023 r. (rep. A nr [...]), z którego wynika, że spadek po żonie skarżącego nabył skarżący oraz Ł. G. i A. G. (każdy w udziale 1/3 części). Z kolei przedmiot zapisu windykacyjnego, tj. udział wynoszący ½ części w nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr [...] (tj. działkę objętą wnioskiem) o pow. 0,0174 ha nabył Ł. G. na podstawie testamentu notarialnego z 4.08.2017 r. (rep. A nr [...]);
b) szkic graniczny nr 1 stanowiący załącznik nr 1 do protokołu ustalenia, gdzie napisano, że właścicielami działki nr [...] są: skarżący, jego żona oraz Zarząd Dróg Miasta Krakowa;
c) wypis z rejestru gruntów z 26.01.2024 r. dotyczący działki nr [...] (pow. 0,0174 ha; oznaczenie klasożytku "dr"), gdzie jako właścicieli wskazano skarżącego oraz jego syna Ł. G. (każdy w udziale ½ części);
d) dokumenty sporządzone przez geodetę do celów postępowania sądowego
o zasiedzenie toczącego się z wniosku skarżącego i jego żony przed S.R dla Krakowa Podgórza w Krakowie pod sygn. akt [...], w postaci:
– mapy z projektem podziału nieruchomości, gdzie wskazano, że działka nr [...] podlega podziałowi na dz. nr [...] pow. 0,0147 ha i nr [...] o pow. 0,0027 ha,
– wykazu zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...]. W opisie dla działki nr [...], w rubryce "stan dotychczasowy" zawarto zapis "działka nr [...], OFU dr, powierzchnia 0,0174", natomiast w rubryce stan nowy zawarto zapis "działka nr [...], powierzchnia 0,0147 ha, OFU B oraz działka nr [...], powierzchnia 0,0027 ha, OFU dr",
– wykazu zmian gruntowych (równoważnik) dotyczący działki nr [...], [...], [...] oraz [...]. W opisie dla działki nr [...], w rubryce "stan dotychczasowy" zawarto zapis "działka nr [...], powierzchnia 0,0174", natomiast w rubryce stan nowy zawarto zapis "działka nr [...], powierzchnia 0,0147 ha, oraz działka nr [...], powierzchnia 0,0027 ha"
– szkic polowy nr 1 dotyczący podziału działki nr [...],
– sprawozdania techniczne z 21.12.2022 r., w którym biegły wskazał, że sporządzono projekt podziału działki nr [...] w taki sposób, że granica nowo wydzielanych działek biegnie po linii istniejącego ogrodzenia wzdłuż ul. Ł.;
– opinii z 21.12.2022 r. wraz z załącznikami (sporządzonej na okoliczność granic części nieruchomości objętej wnioskiem o zasiedzenie), w której biegły geodeta wskazał m.in., że operatem [...] dotyczącym "Parcelacji Os. Ł." powierzchnia działki [...] obr. [...] o pow. 0,1001 ha została rozdzielona na dwie wartości, a to 0,0844 ha (powierzchnia włączona do terenów budowlanych pod budownictwo) i powierzchnia 0,0157 ha (powierzchnia wyłączona z terenów budowlanych ale objęta opracowaniem geodezyjnym). Te zmiany uwidocznione zostały w Rejestrze Parcelowym - "Parcelacji Os. Ł." stan stary. W skorowidzu Rejestru Parcelowego "Parcelacji Os. Ł." odnotowany jest podział działki [...] obr. [...] na działkę [...] obr. [...] i działkę [...] obr. [...]. Biegły wyjaśnił też, że w zbiorze przy księdze wieczystej KW [...] odszukano równoważnik z 18.07.1978 r. dla dz. [...] obr. [...] o pow. 0,1001 ha, która to działka powstała z parceli I. kat. 2478 gm. kat. P. Na podstawie tego wykazu działka [...] o pow. 0.1001 ha obr. [...] ujawniona została w księdze KW [...] Następnie, po podziale ujawniono tylko wpis działki [...] obr. [...] o pow. 0.0844 ha, a przez niedopatrzenie nie ujawniono działki [...] obr. [...] o pow. 0,0157 ha. Działka ta Operatem Parcelacji Os. Ł., wyłączona została z terenów budownictwa, ale nie zmieniła własności. Biegły zaznaczył, że w dokumentacji archiwalnej stwierdzono nieścisłości w wykazach nadających się do ujawnienia w księgach wieczystych. Działka [...] obr. [...] wpisana jest w KW [...] ([...]), natomiast działka [...] obr. [...] nie jest ujawniona w księgach wieczystych, chociaż nie zmieniła właściciela. Końcowo biegły wskazał, że należy ujawnić wpis działki nr [...] w księdze wieczystej nr [...]. Ujawniając własność wnioskodawców (tj. skarżącego i jego żony) zasiedzenie miałoby się stać bezprzedmiotowe.
Pismem z 12.07.2023 r. organ zwrócił się do Zarządu Dróg Miasta Krakowa o udzielenie informacji, czy – w związku z otrzymanym od biegłego geodety operatem technicznym i wyżej opisanym postępowaniem sądowym – w ewidencji gruntów i budynków powinna zostać ujawniona zmiana użytku gruntowego obecnie ujawnionego dla całej działki nr [...] jako "dr" na "B".
W odpowiedzi ZDMK pismem z 19.07.2023 r. poinformował, że działka nr [...] jest w części zajęta pod pas drogowy drogi publicznej – ul. Ł. Granica pasa drogowego na tym odcinku jest tożsama z linią istniejącego ogrodzenia, co odpowiada projektowanej do wydzielenia działce nr [...]. ZDMK wskazał, że zasadna jest tylko zmiana użytku w odniesieniu do nowoprojektowanej działki nr [...], gdyż dla działki nr [...] obecnie ujawniony użytek "dr" jest zgodny z jej sposobem zagospodarowania.
3. Pismem z 13.10.2023 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że stanowisko zawarte we wniosku inicjującym to postępowanie (z 28.06.2023 r.) nie stoi naprzeciwko podzieleniu działki nr [...] na działki [...] i [...] zgodnie z operatem sporządzonym przez geodetę i zakwalifikowania działki nr [...] jako w całości przeznaczonej na cele mieszkaniowe. Powołał się również na sporządzony przez geodetę wykaz synchronizacyjny zgodnie z którym jedynym właścicielem działki nr [...] jest Ł. G. i wniósł o ujawnienie go jako jedynego właściciela tej działki (ewentualnie działek nr [...] i [...]).
4. Decyzją z 28.12.2023 r. organ I instancji orzekł o odmowie aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących działki [...]. Wskazał, że użytek gruntowy oznaczany symbolem dr (drogi) na obszarze całej działki nr [...] figuruje na mapie uzupełniającej z projektem podziału terenów budownictwa jednorodzinnego os. Ł. (operat [...]), która została dołączona do sporządzonej przez biegłego opinii. Zaznaczył, że po przeprowadzonej modernizacji operatu ewidencji gruntów dla obrębu [...] dz. adm. P. m. K. ([...], [...]) został sporządzony wykaz zmian /równoważników/ do Pracowni Ewidencji Gruntów i Obsługi Ludności, w którym dla działki nr [...] został wykazany w stanie nowym użytek gruntowy "dr" (drogi). Organ wskazał, że nie dysponuje zatem dokumentem, na podstawie którego mógłby dokonać aktualizacji w sposób wskazany we wniosku skarżącego. Podkreślił, że geodeta opracowujący dokumentację dla celów postępowania sądowego sporządził wykaz zmian danych ewidencyjnych, w którym w stanie nowym wykazał następujące użytki gruntowe: "B" (tereny mieszkaniowe) o pow. 0.0147 ha dla działki nr [...] i "dr" (drogi) o pow. 0.0027 ha dla działki nr [...]. Z powyższego wynika zdaniem organu, że działka nr [...] nie jest w całości zagospodarowana jako teren mieszkaniowy oznaczany symbolem B. Aktualizacja powinna polegać na zastąpieniu dotychczasowych zapisów nowymi lub ich zmodyfikowaniu, a konieczność aktualizacji powinna być udokumentowana i zawsze mieć na celu odzwierciedlenie stanu prawnego wynikającego z posiadanych dokumentów. Natomiast o zaliczeniu gruntów w ewidencji gruntów i budynków do poszczególnych użytków gruntowych decyduje faktyczny sposób wykorzystywania gruntów, ustalony w oparciu o kryteria wymienione w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 r. poz. 1390). W ocenie organu, zakwalifikowanie całej działki nr [...] do użytku gruntowego B (tereny mieszkaniowe), zgodnie z żądaniem wnioskodawcy, jest niezgodne z przepisami ww. załącznika nr 1 oraz ze stanem faktycznego zagospodarowania w terenie.
5. W odwołaniu od opisanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 7, 7a, 7b, 8, 9, 10, 11, 12, 77 i 80 k.p.a. poprzez nienależyte zbadanie stanu faktycznego sprawy i pominięcie wniosków stron co do możliwych sposobów jej załatwienia, w szczególności poprzez nieuwzględnienie zgodnego wniosku stron o podzielenie działki [...] na działki [...] i [...] oraz ujawnienie ich przeznaczenia zgodnie z dokumentacją sporządzoną przez geodetę uprawnionego. Wskazał, iż zgodnie z dokumentacją techniczną sporządzoną przez geodetę oraz ze zgodnym stanowiskiem stron, działka [...] stanowi użytek gruntowy o charakterze mieszkaniowym przynajmniej w zakresie powierzchni 0,0147 ha, zaś użytek o charakterze drogowym zaledwie w zakresie powierzchni 0,0027 ha. Podniósł, że organ nie dążył do załatwienia sprawy i doprowadzenia ewidencji gruntów i budynków do stanu zgodnego z rzeczywistością.
6. Pismem z 22.02.2024 r. organ odwoławczy zwrócił się do Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie o udzielnie informacji, czy sprawa tocząca się pod sygn. akt [...] została prawomocnie zakończona.
W odpowiedzi Sąd pismem z 13.03.2024 r. poinformował, że postępowanie nie jest zakończone.
7. Decyzją z 28.03.2024 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ przywołał treść załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w części, w której wskazuje grunty zaliczane do użytku gruntowego o nazwie "drogi". Podkreślił, że chodzi tu o grunty, które są pasami drogowymi dróg publicznych oraz dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Oznaczenie konkretnego pasa gruntu jako drogi w ewidencji gruntów i budynków musi uwzględniać regulacje ostatnio wskazanej ustawy. Akcentował, że pojęcie pasa drogowego jest szersze od pojęcia drogi albowiem jest to grunt, na którym zlokalizowana jest budowla w postaci drogi, obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem i zabezpieczeniem i obsługą ruchu, urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą, zieleń przydrożna.
Organ odwoławczy wskazał, że o zaliczeniu danego gruntu do użytku "dr" (drogi) będzie decydował w pierwszej kolejności fakt wydzielenia geodezyjnego takiego gruntu oraz sposób zagospodarowania terenu (pasa drogowego) uwzględniający parametry techniczne budowli na nim zlokalizowanej, a w dalszej kolejności ustalenie, czy jest to droga publiczna czy wewnętrzna.
Organ II instancji przytoczył treść wykazu zmian ewidencyjnych sporządzonego przez biegłego geodetę oraz pisma ZDMK z 19.07.2023 r. (por. punkt 2 niniejszego uzasadnienia) i wskazał, że w obecnym stanie prawnym i faktycznym nie ma możliwości wykazania dwóch rodzajów użytków gruntowych w działce nr [...] tj. terenów mieszkaniowych - B i drogi - dr (na co wskazuje stan zagospodarowania działki określony operatem i stanowisko Zarządu Dróg Miasta Krakowa). Skoro tylko część działki zajęta jest na pas drogowy drogi publicznej, to konieczne jest wyodrębnienie z działki nr [...] - odrębnej działki ewidencyjnej. Zgodnie bowiem z § 7 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków: sąsiadujące ze sobą działki ewidencyjne, będące przedmiotem tych samych praw oraz władania tych samych osób lub jednostek organizacyjnych, wykazuje się w ewidencji jako odrębne działki ewidencyjne, jeżeli obejmują grunty zajęte pod drogi publiczne, a ich wyróżnienie w postaci odrębnych działek jest celowe ze względu na odrębne oznaczenia tych gruntów w innych ewidencjach i rejestrach publicznych.
W ocenie organu odwoławczego, wykazanie w ewidencji gruntów i budynków działek nr [...] i nr [...] nie jest możliwe jedynie w oparciu o operat techniczny nr [...] bez prawomocnego postanowienia sądowego zatwierdzającego podział. Zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy p.g.i.k. dopiero prawomocne postanowienie sądu zatwierdzające podział może być podstawą aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Organ II instancji wskazał, że skoro wnioskodawca nie przedłożył prawomocnego postanowienia sądowego zatwierdzającego podział działki nr [...] zgodnie z operatem biegłego, to w obecnym stanie prawnym brak jest możliwości ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków działek wyodrębnionych tym operatem.
8. W skardze na opisaną decyzję skarżący zarzucił naruszenie:
a) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu okoliczności sprawy skutkującym błędnym przyjęciem, że postępowanie przed Sądem Rejonowym dla Krakowa-Podgórza sygn. [...] nie zostało zakończone, podczas gdy postanowienie kończące postępowanie w sprawie wydane zostało 29.04.2023 r. i nie zostało merytorycznie zaskarżone apelacją przez żadną ze stron, wobec czego uległo uprawomocnieniu się 11.08. 2023 r., tj. po upływie terminu do wniesienia apelacji;
b) art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h ustawy z 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej: pgik), poprzez jego niezastosowanie i niezaktualizowanie informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze czynności materialno-technicznej pomimo przedłożenia przez stronę dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 18.01.2023 r. w postaci operatu technicznego nr [...];
c) art. 24 ust. 2B pkt 2 pgik poprzez jego niezastosowanie i niezaktualizowanie informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze decyzji administracyjnej, pomimo że wnioskowana zmiana zgodna jest ze stanem rzeczywistym oraz stanowiskami stron postępowania.
Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że postępowanie toczące się pod sygn. akt [...] zostało prawomocnie zakończone, a wniesiony w sprawie środek zaskarżenia w postaci zażalenia na koszty postępowania w żaden sposób nie wpływa na prawomocne zakończenie postępowania w części merytorycznej. Zakwestionował stanowisko organu odwoławczego co do możliwości aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków jedynie na podstawie operatu zatwierdzonego orzeczeniem sądu. Podkreślił, że podstawa aktualizacji określona w art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. c) p.g.i.k. jest tylko jedną z dziewięciu enumeratywnie wyliczonych i podstawy te nie mogą występować łącznie. Zaakcentował, że organ nie zanegował przedłożenia przez skarżącego operatu szacunkowego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
9. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał wyrażone dotąd stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że skoro skarżący nie przedłożył prawomocnego postanowienia sądowego zatwierdzającego podział działki nr [...] zgodnie z operatem biegłego, to w obecnym stanie prawnym brak jest możliwości ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków działek wyodrębnionych tym operatem.
10. W piśmie z 17.07.2024 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że sprawa o sygn. [...] zakończyła się 29.04.2023 r., co jednoznacznie wynika z internetowego Portalu Informacyjnego Sądu, a na dowód powyższego przedłożył wydruk z tego portalu (wpis "zakończona"). Podkreślił, że powoływany przez organ art. 96 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania w spornej sprawie, albowiem sąd powszechny nie orzekał w sprawie podziału nieruchomości.
11. Na rozprawie w dniu 24.10.2024 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Spór w kontrolowanej sprawie dotyczył tego, czy istniały podstawy do dokonania przez organ administracji publicznej aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie ujawnienia na działce nr [...] obr. [...] P. w K. - użytku gruntowego "B" (tj. terenów mieszkaniowych), w miejsce dotychczasowego użytku "dr" (tj. drogi).
W ocenie Sądu, nie naruszało prawa rozstrzygnięcie organu administracji odmownie załatwiające żądanie zgłoszone przez skarżącego w powyższym zakresie.
Prezentację motywów zajętego przez Sąd stanowiska rozpocząć należy od wskazania, że o zaliczeniu użytku gruntowego do określonej grupy decyduje faktyczny sposób użytkowania tego gruntu, odnoszony do przewidzianych w przepisach kryteriów sklasyfikowania użytków. Kryteria te określone są w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 1390). Zgodnie z lp. 19 tego załącznika: do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty, które są pasami drogowymi dróg publicznych oraz dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1376; dalej u.d.p.). Zgodnie zaś z art. 4 pkt 1 u.d.p., pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Z kolei art. 4 pkt 2 u.d.p. stanowi, że droga to budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczona do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowana w pasie drogowym. Z przedstawionych definicji wynika zatem, że zaliczenie danego gruntu do użytku gruntowego o nazwie "drogi" uwarunkowane jest stwierdzeniem, że grunt ten stanowi pas drogowy drogi publicznej lub drogi wewnętrznej w rozumieniu przywołanych wyżej przepisów, a pojęcie pasa drogowego (o którym stanowi lp. 19 załącznika) jest niewątpliwe szersze, niż pojęcie niż drogi, albowiem poza budowlą drogi – zawiera jeszcze inne urządzenia techniczne funkcjonalnie związane z drogą. Jak natomiast stanowi lp. 13 załącznika nr 1 do przywołanego już wyżej rozporządzenia, do terenów mieszkaniowych (B) zalicza się grunty, niewchodzące w skład gruntów rolnych zabudowanych, o których mowa w lp. 5:
1) zajęte pod budynki mieszkalne;
2) zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi, o których mowa w pkt 1, oraz urządzenia, w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty małej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne;
3) położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki.
W kontrolowanej sprawie bezsporne były te elementy podstawy faktycznej rozstrzygnięcia przyjętego przez organy administracji, które odnosiły się do rzeczywistego i aktualnego sposobu wykorzystywania przedmiotowej działki nr [...]. W oparciu bowiem o analizę dokumentacji odnoszącej się do tej nieruchomości, a sporządzonej przez biegłego geodetę w postępowaniu sądowym o zasiedzenie (sygn. akt [...]) organy administracji przyjęły, że część tej, objętej wnioskiem o aktualizację danych nieruchomości, tj. jej 29 m2 - stanowi niewątpliwie pas drogowy drogi publicznej – ul. Ł. w K. ("dr"), zaś pozostałe 147 m2 tej działki – to tereny mieszkaniowe ("B"). Ustalenia te, w ocenie Sądu nie były dowolne, gdyż wynikają m.in. z wykazu zmian gruntowych (równoważnika) – k. 44-45, w zw. z mapą z projektem podziału nieruchomości dla celów sądowych (k. 38) w zw. z wykazem zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki (k. 37). Dostrzec przy tym trzeba, że Zarząd Dróg Miasta Krakowa w kierowanym do organu I. instancji piśmie z 19.07.2023 r (k. 58) kategorycznie wskazał, iż działka nr [...] "jest w części zajęta pod pas drogowy drogi publicznej (...) a granica tego pasa jest tożsama z linią istniejącego ogrodzenia, co odpowiada – zgodnie z w.w. materiałami sprawy sądowej – projektowanej do wydzielania działce nr [...]." W tych okolicznościach nie budził więc też wątpliwości mieszany (tj. drogowy i mieszkaniowy) charakter użytków występujących na działce nr [...]. Już zatem powyższy fakt prowadził do wniosku, iż nie było dopuszczalne uwzględnienie żądania skarżącego, co do nadania całej nieruchomości (działce nr [...]) oczekiwanego użytku (B) – skoro taki użytek mógłby ewentualnie odnosić się jedynie do pewnej tylko części (fragmentu) przedmiotowej działki.
Analiza akt sprawy, w tym prezentowanych w toku postępowania twierdzeń skarżącego wskazuje, iż sporną kwestią było to, czy oczekiwana aktualizacja ewidencji gruntów i budynków mogła nastąpić jedynie w oparciu o przyjętą do zasobu geodezyjnego dokumentację (tj. Operat techniczny – inne opracowanie do celów prawnych podział działki nr [...] dla celów sądowych) sporządzoną przez biegłego na potrzeby wskazanej wyżej sprawy sądowej o zasiedzenie - mimo tego, że nie zapadło prawomocne orzeczenie sądu cywilnego w przywołanej wyżej sprawie.
Zajmując stanowisko względem tego zagadnienia zwrócić należy uwagę, że stosownie do art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy z 17.05.1989 r. Prawo geodezyjnej i kartograficzne (Dz. U. 2024 r., poz. 1151; dalej p.g.k.) aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie m.in.: prawomocnych orzeczeń sądu (lit. c przywoływanego przepisu), jak też w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (lit. h przepisu). Skarżący upatrywał podstawy prawnej dopuszczalności aktualizacji ewidencji gruntów i budynków właśnie we wskazanym wyżej przepisie art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h) p.g.k. – podnosząc okoliczność, że opracowana na zlecenie sądu cywilnego dokumentacja geodezyjna (operat techniczny nr [...]) przyjęta jednak została do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego – w dniu 18.01.2023 r., a zatem sytuacja ta odpowiada hipotezie normy zawartej we wskazanym przepisie, przez co operat ten może i powinien stanowić podstawę dla oczekiwanej zmiany treści wpisów w ewidencji gruntów, co do rodzaju użytku na działce nr [...].
W ocenie Sądu, stanowisko to nie było trafne.
Podkreślić bowiem trzeba, iż samo przyjęcie operatu technicznego do zasobu nie zwalnia organu administracji z jego oceny pod kątem przydatności do dokonania, w oparciu o tę dokumentację, aktualizacji danych ewidencyjnych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym celnie wskazuje się bowiem, że organ prowadzący ewidencję obowiązany jest ocenić, czy przyjęty do zasobu dokument geodezyjno-kartograficzny jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian ewidencyjnych z uwagi na ich przedmiot (tak WSA w Krakowie w wyroku z 16.04.2008 r., sygn. akt III SA/Kr 119/08). Nie jest zatem tak, iż każda praca geodezyjna przyjęta do zasobu, każdorazowo przekładała się na oczekiwaną przez stronę aktualizację informacji w ewidencji gruntów i budynków. Ocena przydatności tej dokumentacji (operatu technicznego) dla poczynienia na jej podstawie wpisów w ewidencji – leży w kompetencji właściwego organu. Brak jest więc automatyzmu w transponowaniu do ewidencji gruntów i budynków danych pochodzących z dokumentacji przyjętej do zasobu geodezyjnego. Przeprowadzona zaś w tej sprawie przez organ administracji ocena spornej dokumentacji – wg orzekającego obecnie Sądu – nie była wadliwa. Dostrzec bowiem trzeba, że Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza w Krakowie w ramach prowadzonej z wniosku skarżącego sprawy o zasiedzenie zwrócił się do biegłego geodety z odezwą sporządzenia opinii "na okoliczność granic części nieruchomości objętej wnioskiem o zasiedzenie". Sąd Rejonowy zlecił też biegłemu sporządzenie zaklauzulowanego projektu podziału działek ewidencyjnych nr [...] w taki sposób, aby wydzielić z niej dwie działki ewidencyjne (por. odezwa Sądu Rejonowego do biegłego z 8.11.2022 r. – k. 32 a.a.). W dniu 21.12.2022 r. biegły sporządził "mapę z projektem podziału nieruchomości" wykonaną dla celów sądowych (k. 38 akt adm.) w ramach której – o czym była już mowa wyżej - działka nr [...] miała ulec podziałowi na działkę nr [...] o powierzchni 0,0147 ha (zaliczoną do użytku gruntowego "B") oraz działkę nr [...] o powierzchni 0.0027 ha (zaliczoną do użytku gruntowego "dr"). Następnie, biegły złożył do Grodzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Krakowie "Operat techniczny – inne opracowanie do celów prawnych, podział działki [...] dla celów sądowych sygn. akt [...]", który został 18.01.2023 r. wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (nr [...]). Z akt sprawy nie wynika przy tym, aby wadliwe było to ustalenie organów administracji publicznej wskazujące, iż w obrocie prawnym nie funkcjonuje prawomocne orzeczenie Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie, które - w oparciu o wskazaną wyżej dokumentację biegłego - orzekałoby o proponowanym, w wykonaniu odezwy Sądu - podziale działki nr [...] na działki nr [...] i nr [...], które stałyby się odrębnymi działkami zaliczanymi do innych (poszczególnych) użytków gruntowych. Kierowane do organu odwoławczego pismo Sądu Rejonowego z 13.03.2024 r. (k. 122) wprost stanowi, że opisana wyżej sprawa sądowa nie została zakończona. Przeciwnego wniosku – wobec braku zaoferowania przez skarżącego prawomocnego orzeczenia – nie dowodził przedłożony w postępowaniu sądowym wydruk z portalu informacyjnego sądu (k. 21 a.s.). Skoro tak, to ujęta w operacie technicznym sporządzonym przez biegłego na potrzeby sprawy sądowej (przyjętym do zasobu) – sama tylko propozycja (projekt) dokonania podziału działki nr [...], obejmująca wyodrębnienie działek o różnym przeznaczeniu (nr [...] i nr [...]) – nie mogła przemawiać za dokonaniem aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Propozycja ta, wobec jej niewykorzystania (do dnia orzekania przez organy w ocenianym przypadku) przez Sąd Rejonowy, który zlecił jej wytworzenie na potrzeby rozstrzygnięcia prowadzonej sprawy cywilnej – nie miała więc waloru definitywnego, tj. mogącego skutkować poczynieniem na jej podstawie jakichkolwiek wpisów w ewidencji gruntów i budynków, w tym w zakresie oczekiwanego użytku gruntowego występującego na [...]. Inaczej mówiąc, w oparciu o sam ten operat techniczny, sporządzony na potrzeby postępowania cywilnego, które nie zakończyło się prawomocnym orzeczeniem – nie było możliwe ujawnienie podziału działki [...], ani też użytków gruntowych na proponowanych do wydzielenia przyszłych działkach. Prezentowanej przez skarżącego w tej sprawie wykładni prawa (art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h p.g.k.) przeczyłaby także potrzeba zapewnienia pewności i aktualności wpisów do ewidencji w zakresie obejmującym aktualny stan danych ewidencyjnych. Wszak zauważyć trzeba, że w ramach cywilnego postępowania sądowego sporządzone może zostać kilka prac geodezyjnych, przyjmowanych kolejno do zasobu. Każdorazowe przenoszenie ich treści do ewidencji gruntów, w sytuacji braku orzeczenia sądowego zatwierdzającego (wykorzystującego) którąś z tych prac, stanowiłoby zaprzeczenie – dla wynikającego z przepisów przymiotu ewidencji – tj. aktualności tego zbioru danych opartej na dokumentach źródłowych.
W przedstawionych okolicznościach trafnie, w ocenie Sądu, orzekły orzekające organy administracji o odmowie uwzględnienia wniosku skarżącego obejmującego aktualizację danych ewidencyjnych. Wobec bowiem braku dokonania przez Sąd Rejonowy podziału działki nr [...] zgodnie z operatem opracowanym przez biegłego i braku wyodrębnienia z niej działki o przeznaczeniu mieszkaniowym, zasadne było stwierdzenie, iż nie istnieje żaden miarodajny dokument, na podstawie którego można byłoby dokonać aktualizacji ewidencji w sposób wskazany we wniosku. Jak bowiem już wskazano, sam sugerowany (proponowany) przez biegłego projekt podziału działki ujęty w operacie technicznym przyjętym do zasobu, nie był w tym względzie wystarczający, skoro nie towarzyszyło mu orzeczenie sądu orzekające o takim podziale.
Odrębną kwestią jest natomiast ewentualne wykorzystanie tej, przyjętej do zasobu dokumentacji (operatu technicznego) na potrzeby innej sprawy, w której mogłoby dojść do wyodrębnienia działek, a następnie – do aktualizacji ewidencji. Zagadnienie to jednak wykracza poza granice kontrolowanego przypadku. W tej bowiem sprawie (której przedmiot jasno wyznaczył wniosek skarżącego), na dzień orzekania organów administracji, niewątpliwie nie funkcjonowało w obrocie prawnym, ani prawomocne orzeczenie sądu, ani też ostateczna decyzja administracyjna – z których wynikałoby, iż w miejsce działki [...] wyodrębnione zostały działki [...] i [...] – będące odmiennymi użytkami gruntowymi (odpowiednio "B" oraz "dr").
Z tych też powodów Sąd uznał, że kontrolowana decyzja nie naruszała prawa. Z uwagi na powyższe, Sąd – w oparciu o art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935) - skargę oddalił.
Przedstawione rozważania stanowią zarazem ustosunkowanie się do zarzutów skargi, które Sąd uznał w całości za nietrafne.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI