III SA/Po 404/25

III SA/Po 404/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Mirella Ławniczak /przewodniczący/
Piotr Ławrynowicz
Walentyna Długaszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6061 Projektowanie i wykonywanie prac geologicznych oraz zagospodarowywanie złoża
Hasła tematyczne
Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1290
art. 79 ust. 1 i art. 80 ust. 7 pkt 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (t.j.)
Sentencja
Dnia 22 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (sprawozdawca) Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2025 roku sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu robót geologicznych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 28 lutego 2025 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 697,- (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 5 grudnia 2024 r. H. S. zwrócił się do Starosty [...] o zatwierdzenie projektu robót geologicznych na wykonanie otworu hydrogeologicznego S-1 na działce o numerze ew. [...] w obrębie [...] położonej w [...] w gminie [...].
Decyzją z 28 lutego 2025 r. Starosta [...] orzekł o odmowie zatwierdzenia wyżej wskazanego projektu robót geologicznych.
Jako podstawę prawną decyzji powołano przepisy:
- art. 80 ust. 1-5, ust. 7 pkt 1, art. 156 ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt 3 i art. 161 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2024 r., poz. 1290), dalej: "p.g.g.";
- rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących projektów robót geologicznych, w tym robót, których wykonywanie wymaga uzyskania koncesji (Dz. U. z 2011 r. nr 288, poz. 1696 ze zm.);
- art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej: "K.p.a.".
W uzasadnieniu decyzji wskazano, co następuje.
Celem projektowanych robót jest rozpoznanie budowy geologicznej i warunków hydrogeologicznych oraz ustalenie zasobów eksploatacyjnych projektowanego otworu hydrogeologicznego. Woda z projektowanego otworu ma być przeznaczona dla trzody chlewnej w już istniejącej chlewni. Obsada chlewni to 2 250 sztuk trzody. Zapotrzebowanie na wodę określono w projekcie na maks. 5 mł/h (średnia dobowa 30 mł).
W 2021 r. na zlecenie Starosty [...] [...] sp. z o. o. w [...] zaktualizowała "Bilans wód podziemnych w obrębie struktur wodonośnych wraz z oceną ich udokumentowania, wykorzystania oraz określeniem rezerw zasobowych powiatu [...], woj. [...]". Z obliczeń zawartych w bilansie wynika, że wielkość zatwierdzonych zasobów eksploatacyjnych dla piętra czwartorzędowego w powiecie [...] przekracza wielkość oszacowanych zasobów dyspozycyjnych o 108,5 mł/h. Obliczenia wyraźnie wskazują na niedobór zasobów wodnych przeznaczonych dla ludności, zaś zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne zasoby wód podziemnych wykorzystuje się przede wszystkim do zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Potrzeby rolnictwa pozostają na dalszym miejscu. Nadmierny pobór wód zagraża ilości zasobów podziemnych, mogąc spowodować zaburzenie bilansu wodnego regionu.
Złożony projekt, w świetle powyższego bilansu, skutkując wykonaniem projektowanego otworu, naruszałby zatem wymagania ochrony środowiska przez naruszenie zasobów wodnych, stąd na podstawie art. 80 ust. 7 pkt 1 p.g.g. zaistniała podstawa do odmowy zatwierdzenia projektu.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie podnosząc, że:
1. organ nie wskazał na jakiekolwiek wadliwości projektu robót geologicznych, stąd powinien być on zatwierdzony;
2. samo zatwierdzenie projektu robót geologicznych na wykonanie otworu geologicznego nie uprawnia do poboru wody.
Decyzją z 9 maja 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na te same okoliczności co organ pierwszej instancji.
Strona wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego zarzucając brak odniesienia się do zarzutów zawartych w odwołaniu.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie od organu odwoławczego na jego rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 80 ust. 7 p.g.g. organ administracji geologicznej odmawia zatwierdzenia projektu robót geologicznych, jeżeli m. in.:
1) projektowane roboty geologiczne naruszałyby wymagania ochrony środowiska;
2) projekt robót geologicznych nie odpowiada wymaganiom prawa;
3) rodzaj i zakres projektowanych robót geologicznych oraz sposób ich wykonania nie odpowiadają celowi tych robót;
5) projektowane roboty geologiczne mogą zagrażać interesowi publicznemu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a i b (tj. związanemu w szczególności z bezpieczeństwem państwa, w tym bezpieczeństwem energetycznym, lub interesem surowcowym państwa, ale już nie z ochroną środowiska, o której stanowi art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c p.g.g.).
Organy na podstawie art. 80 ust. 7 pkt 1 p.g.g. odmówiły zatwierdzenia projektu robót geologicznych na wykonanie otworu hydrogeologicznego uznając, że naruszałby wymagania ochrony środowiska przez naruszenie zasobów wodnych.
Podstawą do odmowy zatwierdzenia projektu robót geologicznych na podstawie art. 80 ust. 7 pkt 1 p.g.g. jest okoliczność, że projektowane roboty geologiczne naruszałyby wymagania ochrony środowiska. Jest to zatem niezgodność samych robót geologicznych, a nie ich celu (poboru określonej ilości wody), z wymaganiami ochrony środowiska. Organy zaś, odmawiając zatwierdzenia projektu, w ogóle nie zbadały czy projektowane roboty geologiczne (same w sobie) naruszałyby wymagania ochrony środowiska. Zamiast tego skupiły się na wykraczającej poza przedmiot postępowania kwestii wpływu poboru wody z wykonanego otworu hydrogeologicznego na pogłębienie niewystarczającej zdaniem organów ilości wód podziemnych. Organ odwoławczy zaś, co trafnie zarzucono w skardze, ponadto zignorował zawarte w odwołaniu argumenty dotyczące braku wskazania wadliwości projektu robót i niewystarczalności samego zatwierdzenia projektu do poboru wody.
Stosownie do art. 79 ust. 1 p.g.g. organ administracji geologicznej otrzymując projekt robót geologicznych ma obowiązek zbadania czy projekt określa w szczególności:
1) cel zamierzonych robót oraz sposób jego osiągnięcia;
2) rodzaj dokumentacji geologicznej mającej powstać w wyniku robót geologicznych;
3) harmonogram robót geologicznych;
4) przestrzeń, w obrębie której mają być wykonywane roboty geologiczne;
5) przedsięwzięcia konieczne ze względu na ochronę środowiska, w tym wód podziemnych, sposób likwidacji wyrobisk, otworów wiertniczych, rekultywacji gruntów, a także czynności mające na celu zapobieżenie szkodom powstałym wskutek wykonywania zamierzonych robót.
Wobec tego odmowa zatwierdzenia projektu jest co najmniej przedwczesna, naruszając art. 80 ust. 7 pkt 1 p.g.g.
W związku z tym Sąd orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.).
W pkt II. sentencji wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Na zasądzone koszty składają się: kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcowskiego.
Zadaniem organu pierwszej instancji ponownie rozpatrującego wniosek będzie zbadanie projektu pod kątem przesłanek określonych w art. 79 ust. 1 p.g.g. Jeśli zaś organ uzna, że projekt narusza wymagania ochrony środowiska (art. 80 ust. 7 pkt 1 p.g.g.), powinien to uzasadnić odnosząc się do kwestii związanych z samym wykonaniem otworu, a nie do niebędącej przedmiotem postępowania kwestii ilości zasobów wodnych i wpływu planowanego poboru wody na te zasoby, jako że samo zatwierdzenie projektu nie jest podstawą do rozpoczęcia eksploatacji zasobów wodnych.