III SA/KR 806/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2007-03-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
pomoc finansowalokal mieszkalnypolicjantemerytprawo administracyjnenajemwypowiedzenie umowypotrzeby mieszkaniowedecyzja administracyjna

WSA w Krakowie uchylił decyzje odmawiające policjantowi-emerytowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, uznając, że wypowiedzenie najmu przez prywatnego właściciela nie oznacza dobrowolnego opuszczenia lokalu.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego dla emerytowanego funkcjonariusza Policji, S.C. Organy administracji uznały, że posiadał on już lokal przydzielony decyzją administracyjną i dlatego nie spełnia przesłanek do otrzymania pomocy. S.C. argumentował, że umowa najmu jego dotychczasowego lokalu została wypowiedziana przez prywatnego właściciela, co zmusiło go do jego opuszczenia. WSA uchylił decyzje organów, stwierdzając, że wypowiedzenie najmu przez właściciela nie jest równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu i nie zaspokaja potrzeb mieszkaniowych policjanta.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę S.C., emerytowanego funkcjonariusza Policji, na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymującą w mocy odmowę przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Organy administracji dwukrotnie odmówiły przyznania pomocy, argumentując, że skarżący posiadał lokal przydzielony decyzją administracyjną i nie spełniał tym samym przesłanek ustawowych. S.C. podnosił, że jego dotychczasowy lokal, pierwotnie przydzielony decyzją administracyjną, został mu wypowiedziany przez prywatnego właściciela budynku, co zmusiło go do jego opuszczenia. Wskazywał również na błędy proceduralne i błędną interpretację stanu faktycznego przez organy. WSA uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu przysługuje policjantowi, który nie otrzymał lokalu na podstawie decyzji administracyjnej lub którego potrzeby mieszkaniowe nie są zaspokojone. W ocenie Sądu, wypowiedzenie umowy najmu przez prywatnego właściciela, nawet jeśli nastąpiło w okresie trwania wypowiedzenia, nie może być traktowane jako dobrowolne opuszczenie lokalu lub zrzeczenie się do niego prawa, zwłaszcza gdy wypowiedzenie nie wynika z winy najemcy. W takiej sytuacji, gdy policjant musi opuścić lokal przydzielony decyzją administracyjną z powodu działań prywatnego właściciela, jego potrzeby mieszkaniowe nie są zaspokojone. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, spełnia, ponieważ wypowiedzenie najmu przez właściciela nie jest równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu i oznacza, że potrzeby mieszkaniowe policjanta nie są zaspokojone.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wypowiedzenie umowy najmu przez prywatnego właściciela, nawet jeśli nastąpiło w okresie trwania wypowiedzenia, nie może być traktowane jako dobrowolne opuszczenie lokalu lub zrzeczenie się do niego prawa. W takiej sytuacji, gdy policjant musi opuścić lokal przydzielony decyzją administracyjną z powodu działań prywatnego właściciela, jego potrzeby mieszkaniowe nie są zaspokojone, co otwiera drogę do przyznania pomocy finansowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.o. Policji art. 94 § ust. 1

Ustawa o Policji

u.o. Policji art. 88 § ust. 1

Ustawa o Policji

u.o. Policji art. 90

Ustawa o Policji

u.o. Policji art. 94 § ust. 1

Ustawa o Policji

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o. Policji art. 97 § ust. 5

Ustawa o Policji

u.o. Policji art. 95 § ust. 1

Ustawa o Policji

u.o. zaop. emeryt. Policji art. 29 § ust. 1

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

u.o. zaop. emeryt. Policji art. 30

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

rozp. MSWiA

Rozporządzenie MSWiA w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów

rozp. MSWiA

Rozporządzenie MSWiA w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów

u.o.p.l. art. 11 § ust. 5

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wypowiedzenie umowy najmu lokalu mieszkalnego przez prywatnego właściciela nie jest równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu. Opuszczenie lokalu w wyniku wypowiedzenia najmu przez właściciela oznacza, że potrzeby mieszkaniowe policjanta nie są zaspokojone. Organy administracji dokonały błędnej wykładni przepisów dotyczących pomocy finansowej i zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.

Odrzucone argumenty

Skarżący posiadał lokal mieszkalny przydzielony decyzją administracyjną, co wykluczało przyznanie pomocy finansowej. Skarżący dobrowolnie opuścił zajmowany lokal i zrzekł się do niego prawa.

Godne uwagi sformułowania

wypowiedzenie umowy najmu lokalu mieszkalnego przez właściciela [...] nie można przyjąć, iż doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu, czy też zrzeczenia się prawa do lokalu przez najemcę. w takich okolicznościach sam fakt, iż opuszczenie lokalu mieszkalnego nastąpiło w okresie trwania wypowiedzenia umowy najmu, a nie po zakończeniu okresu wypowiedzenia nie może mieć prawnego znaczenia dla rozstrzygnięcia i ustalenia czy osoba uprawniona ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

sprawozdawca

Grażyna Danielec

przewodniczący

Kazimierz Bandarzewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych' w kontekście wypowiedzenia najmu przez prywatnego właściciela lokalu przydzielonego pierwotnie decyzją administracyjną, w sprawach o pomoc finansową dla funkcjonariuszy Policji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i ich prawa do lokalu/pomocy finansowej, ale zasada interpretacji potrzeb mieszkaniowych może mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawami funkcjonariusza a prawami właściciela nieruchomości, a także złożoność przepisów dotyczących przydziału lokali i pomocy finansowej. Pokazuje, jak sąd może zinterpretować przepisy w sposób korzystny dla obywatela w obliczu zmieniających się okoliczności prawnych i faktycznych.

Czy wypowiedzenie najmu przez właściciela pozbawia policjanta prawa do pomocy mieszkaniowej? Sąd administracyjny odpowiada.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 806/06 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Elżbieta Kremer /sprawozdawca/
Grażyna Danielec /przewodniczący/
Kazimierz Bandarzewski
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer (spr.) AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2007r. sprawy ze skargi S.C. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 9 maja 2006r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Uzasadnienie
[...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją Nr [...] z dnia 9 maja 2006 r. wydaną na podstawie art. 127 § 2, art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r- Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. nr 98, poz.107 z późn.zm./ art. 94 ust. 1, art.97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji / Dz.U. z 2002r. nr 7, poz. 58 z póżn.zm./, art. 29 i art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin /Dz.U. z 2004r. Nr 8, poz.67 z późn. zm./, § 14 ust 3 Rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 884) oraz § 1 Rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów ( Dz. U. z 2001 r. Nr 131, poz. 1469) po rozpatrzeniu odwołania S. C. od decyzji nr [...] z dnia [...] 2006 r. Komendanta Powiatowego Policji w [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi.
Decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w [...] orzekł o odmowie przyznania S. C. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W motywach uzasadnienia podano, że wnioskodawca nie spełnił ustawowych wymagań dla uzyskania takiej pomocy.
Jak ustalono w toku postępowania administracyjnego S. C. jest emerytowanym funkcjonariuszem Policji, posiadającym uprawnienie do pobierania policyjnego świadczenia emerytalnego w rozumieniu ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., Nr 8, póz. 67 z późn. zmian.).
W okresie od 1977 roku do 2005 roku pobierał równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Decyzją z dnia 2 czerwca 1976 r. Nr 4/VF76 Komendanta Miejskiego Milicji Obywatelskiej w [...] S. C. otrzymał przydział lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku Nr [...] przy ul. [...] w [...]. Uprawnieni do zamieszkania w przedmiotowym lokalu byli także: żona G. C. oraz dwoje dzieci: J. C. oraz B.C.
Wnioskiem z dnia 26 września 2005 roku, S.C. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] o przyznanie mu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Do wniosku dołączył kserokopię pisma z dnia 1 czerwca 2005 roku, w którym administrator budynku, powołując się na art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, wypowiedział mu stosunek najmu lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w [...] oraz akt notarialny z dnia [...] 2005 roku, na podstawie którego w drodze umowy przedwstępnej sprzedaży syn – J. C, zobowiązał się sprzedać swoim rodzicom – S. i G.C., lokal mieszkamy nr [...] z wraz z gruntem, położony w [...] przy ul. [...] nr [...]
Decyzją Nr [...] z dnia [...] 2005 roku Komendant Powiatowy Policji w [...] odmówił S. C. przyznania pomocy finansowej. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, iż S. C. otrzymał lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej i mimo, iż znajduje się on w budynku wielomieszkaniowym, stanowiącym własność prywatną, wskazana decyzja o przydziale KMMO w [...] Nr 4/VF76 z dnia 2 czerwca 1976 roku, nigdy nie została uchylona ani unieważniona. Ponadto, w ocenie organu l instancji, odwołujący się opuszczając dobrowolnie zajmowany dotychczas lokal mieszkalny, położony w [...] przy ul. [...], zrzekł się praw do niego.
Od przedmiotowego rozstrzygnięcia S. C. złożył odwołanie do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, w którym podniósł, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji Nr [...] z dnia [...] 2005 roku, wydana została na podstawie błędnych przesłanek, w szczególności dotyczących pozostawania w obrocie prawnym decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...], braku możliwości skutecznego wypowiedzenia przez właściciela budynku umowy najmu oraz dobrowolności opuszczenia przez jego rodzinę zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego. Ponadto zarzucił organowi prowadzącemu postępowanie uchybienia formalne, polegające na nie wyjaśnieniu stanu faktycznego.
[...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] uchylił decyzję organu l instancji nr [...] z dnia [...] 2005 roku oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że organ l instancji winien ustalić czy S.C., dążąc do nabycia lokalu mieszkalnego w [...] przy ul. [...] , w sposób jednoznaczny wyraził chęć dobrowolnego opuszczenia zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego.
Ponadto zdaniem organu konieczne było wyjaśnienie czy rozbieżności dotyczące danych adresowych wspomnianego lokalu są skutkiem oczywistego błędu pisarskiego, którego dotychczas żadna ze stron nie zakwestionowała. [...] Komendant Wojewódzki Policji, wskazał organowi l instancji na konieczność ustalenia, w oparciu o dokumenty uzyskane z Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta w [...] faktycznego miejsca zamieszkania S. C.
Urząd Miasta w [...], pismem z dnia [...] 2006 roku, [...] poinformował Komendanta Powiatowej Policji w [...] , że z rejestrów prowadzonych przez Wydział Gospodarki Mieszkaniowej wymienionego Urzędu wynika, iż decyzją nr [...] , w dniu [...] 1972 roku przydzielono do dyspozycji KMMO lokal mieszkalny w budynku przy ul[...] w [...], składający się z 3 pokoi i kuchni o powierzchni mieszkalnej 58 m2.
Komendant Powiatowy Policji w [...], w dniu [...] 2006 roku wydał decyzję nr [...] , mocą której ponownie odmówił przyznania S. C. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W ocenie organu l instancji, nadal brak było podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji nr [...].
S. C., w odwołaniu od wskazanej decyzji ponownie podniósł, iż organ l instancji dokonał błędnej interpretacji stanu faktycznego poprzez uznanie, iż decyzją Nr [...] przydzielono mu lokal mieszkalny przy ul. [...] , uznanie braku możliwości skutecznego wypowiedzenia przez właściciela umowy najmu oraz uznanie dobrowolności opuszczenia przez jego rodzinę zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego i tym samym zrzeczenia się prawa do lokalu.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 9 maja 2006 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję uznając, że S. C. nie spełnia ustawowych przesłanek do udzielenia pomocy finansowej w postaci nie zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych.
W dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej dysponował bowiem lokalem mieszkalnym znajdującym się w [...] przy ul. [...], przyznanym mu na podstawie decyzji administracyjnej.
Organ ustalił jednocześnie, iż mimo różnych adresów, które pojawiały się w dokumentach skarżący cały czas zamieszkiwał w tym samym lokalu na który uzyskał decyzję o przydziale, który ostatnio posiadał adres ul. [...]
Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, że nie umożliwiono mu złożenia wniosków dowodowych oraz oświadczenia końcowego, a także nie poinformowano o zakończeniu postępowania przed wydaniem decyzji, [...] Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że przesłuchanie S. C. w charakterze strony było ostatnią czynnością w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, a organ l instancji wstrzymał się z wydaniem decyzji jeszcze przez 3 dni, oczekując na ewentualne wnioski dowodowe strony. Ponadto organ wskazał na oświadczenie podpisane przez zainteresowanego, znajdujące się w protokole, że skarżący został zapoznany z aktami mieszkaniowymi, w tym z całością dokumentów zgromadzonych w sprawie. Zarzut braku możliwości złożenia oświadczenia końcowego podnoszony przez skarżącego organ uznał zatem za chybiony.
W skardze wniesionej na decyzję Nr [...][...]Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2006 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] S. C. podniósł zarzuty naruszenia przepisów art. 7, 8 i 10 kodeksu postępowania administracyjnego oraz błędnej wykładni art. 94 ust 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
W skardze przytoczył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej dodając, że organ nie uwzględnił faktu, iż nigdy nie przekazano mu do użytkowania lokalu określonego w decyzji administracyjnej. Ponadto w dacie złożenia wniosku o przyznanie lokalu mieszkalnego nie posiadał żadnego lokalu, a w szczególności nie zajmował mieszkania przy ul. [...] z którego wyprowadził się w [...] 2005 r. z powodu wypowiedzenia mu przez właściciela budynku umowy najmu.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż organ l instancji nie przyznał skarżącemu pomocy finansowej w formie decyzji administracyjnej, gdyż nie spełniał on przesłanek do jej uzyskania. Prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przysługuje w sytuacji, gdy funkcjonariusz posiada lokal mieszkalny przyznany mu wcześniej na podstawie decyzji administracyjnej. Zdaniem organu, S. C.był uprawniony do zajmowania lokalu na podstawie przydziału wydanego przez jednostkę organizacyjną resortu spraw wewnętrznych i przy założeniu skuteczności wypowiedzenia, dopiero w dacie [...] 2008 r. skarżącemu przysługiwałaby pomoc na uzyskanie lokalu mieszkalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna.
Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia należy podkreślić, że przesłanki oraz procedura przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego uregulowane są w przepisach ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r, nr 7, poz. 58 z późn. zm.), ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin /Dz.U. z 2004r. Nr 8, poz.67 z późn. zm./, rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2001 r, nr 131, poz. 1468 z późn. zm.) oraz rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 884).
Prawo policjanta do lokalu mieszkalnego realizuje się w różnych formach: przydziału lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy), prawa do równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1 ustawy), prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy). Przysługujące policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa. Prawo funkcjonariusza Policji do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów tej ustawy realizowane jest w formie administracyjnej decyzji o przydziale (art. 97 ust. 5 ustawy) przez przydzielenie lokalu lub przez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu w inny sposób. Ustawa o Policji w art. 88 ust. 1 stanowi, iż "policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych".
Zastępczą formą realizacji prawa do lokalu jest przewidziana przepisem art. 94 ust. 1 tej ustawy pomoc finansowa: "na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej".
Wypełnieniem delegacji art. 94 ust. 2 ustawy jest rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468), obowiązujące od dnia 1 grudnia 2001 r. Rozporządzenie określa zasady przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, zasady zwrotu tej pomocy oraz jej wysokość.
Pomoc finansową przyznaje się jednorazowo policjantowi w służbie stałej.
Decyzja o przyznaniu pomocy finansowej określa liczbę rat, ich wysokość oraz termin wypłaty. Pomoc finansowa podlega zwrotowi w razie: jej nienależnego pobrania, zwolnienia policjanta ze służby przed upływem 10 lat od dnia jej rozpoczęcia, z uwzględnieniem okresów służby w Urzędzie Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej, o ile nie nabył uprawnień do emerytury, renty policyjnej lub renty przyznanej na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118,
Lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się natomiast, zgodnie z przepisem art. 95 ust 1, policjantowi:
"1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art.94;
2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy;
3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2;
4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3."
Organy administracyjne słusznie wskazały na treść przepisu art.29 ust.1 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Zgodnie z tym przepisem "funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy."
Na podstawie art. 30 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji "emerytom i rencistom policyjnym zapewnia się pomoc w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy."
Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jest zatem formą zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych policjantów funkcjonującą obok podstawowej formy jaką jest prawo do lokalu mieszkalnego. Stąd też prawo do pomocy finansowej przysługuje temu policjantowi ( lub emerytowi ), który ma prawo do uzyskania przydziału w drodze decyzji administracyjnej lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ustawy. Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu należy zatem wiązać z taką sytuacją, w której policjant spełniałby warunki do uzyskania lokalu mieszkalnego zgodnie z zasadami określonymi w art. 88 - 90 ustawy.
Na tle tego stanu pranego rozstrzygnięcia zatem wymaga, czy w rozpoznawanej sprawie w dacie wydania zaskarżonej decyzji skarżący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, czy spełniał zatem przesłankę nabycia prawa do pomocy finansowej.
Bezspornym w sprawie jest, że S. C., na podstawie decyzji administracyjnej Nr 4/VI/76 z dnia 2 czerwca 1976 roku otrzymał lokal mieszkalny znajdujący się w [...] przy ul. [...] ( wg aktualnej numeracji ). W dacie wydania decyzji o przydziale lokal mieszkalny pozostawał w dyspozycji Komendy Miejskiej MO w [...], jednak budynek był przedmiotem własności osób fizycznych. Przepis art.90 w ust.2-5 ustawy określał zasady zajmowania takich lokali przez właścicieli domów wielomieszkaniowych w przypadku opróżnienia takiego samodzielnego lokalu. Jeżeli właściciel skorzystał z takiego uprawnienia, dotychczasowy dysponent lokalu tracił tytuł prawny do tego lokalu. Taka sytuacja mogła mieć miejsce wówczas gdy doszło do opróżnienia lokalu, jednak w ówczesnym stanie prawnym z uwagi na obowiązujący szczególny tryb najmu lokali mieszkalnych, właściciel budynku nie mógł podejmować kroków prawnych, które doprowadziły by do rozwiązania stosunku najmu powstałego na podstawie decyzji administracyjnej. Z dniem 12 listopada 1994r. został uchylony szczególny tryb najmu lokali mieszkalnych, a najmem powstały na podstawie decyzji przekształcił się w najem umowny / ustawa z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. nr 105, poz.509 z późn.zm./ uchyliła ustawę z dnia 10 kwietnia 1974r. prawo lokalowe/. Tym samym właściciele budynku na zasadach określonych w ustawie mogli podejmować różne kroki prawne w stosunku do najemców lokali, zarówno prowadzące do zmiany umowy najmu jak i rozwiązania umowy najmu. Obowiązująca obecnie ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zm.kc. /t.j. Dz.U z 2005r. nr 31, poz.166 z późn.zm./ w art.11 ust.5 reguluje szczególny przypadek możliwości wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego. Mianowicie nie później niż na 3 lata naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego właściciel może wypowiedzieć stosunek prawny lokalu, o ile zamierza zamieszkać w należącym do niego lokalu, a nie dostarcza lokalu zamiennego.
Rozwiązanie umowy najmu na podstawie wypowiedzenia następuje na podstawie jednostronnej czynności prawnej bez udziału najemcy. Najemca może przed sądem powszechnym kwestionować wypowiedzenie umowy najmu, ale tylko wtedy gdy wypowiedzenie zostałoby dokonane z naruszeniem przepisów ustawy, jeżeli zaś wypowiedzenie zostało dokonane zgodnie z obowiązującymi przepisami najemca nie ma środków prawnych, za pomocą których mógłby spowodować dalsze obowiązywanie umowy najmu.
Zdaniem Sądu w przypadku wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego przez właściciela , a w konsekwencji konieczności opuszczenia tego lokalu mieszkalnego przez najemcę nie można przyjąć, iż doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu, czy też zrzeczenia się prawa do lokalu przez najemcę. W szczególności, gdy podstawą wypowiedzenia umowy najmu nie jest nienależyte wykonywanie umowy najmu przez najemcę /np. zaleganie z czynszem/, ale odrębna wynikająca z ustawy podstawa prawna, niezależna od woli i zachowania najemcy. W takiej sytuacji jeżeli policjant na podstawie decyzji administracyjnej otrzymał lokal mieszkalny, który pozostawał wówczas w dyspozycji organu, ale na skutek zmiany stanu prawnego lokal ten nie należy już do dyspozycji organu, nie jest również przedmiotem własności publicznej, natomiast jest własnością podmiotu prywatnego, który na podstawie obowiązujących przepisów wypowiada stosunek najmu, a w konsekwencji najemca musi opuścić zajmowany dotychczas lokal można przyjąć, że potrzeby mieszkaniowe policjanta nie są zaspokojone. Zadaniem Sądu w takich okolicznościach sam fakt, iż opuszczenie lokalu mieszkalnego nastąpiło w okresie trwania wypowiedzenia umowy najmu, a nie po zakończeniu okresu wypowiedzenia nie może mieć prawnego znaczenia dla rozstrzygnięcia i ustalenia czy osoba uprawniona ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.
Stąd też zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dokonana w przedmiotowej sprawie wykładnia przepisów przez organy administracyjne nie może się ostać.
W świetle powyższego należy uznać, że skarga S. C. na decyzję [...] Komendanta Policji w [...] z dnia 9 maja 2006 r. Nr [...] jest zasadna.
Mając na uwadze podniesione wyżej względy, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 . § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270/ uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI