III SA/KR 805/23

III SA/Kr 805/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-10-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Janusz Kasprzycki /przewodniczący/
Katarzyna Marasek-Zybura
Magdalena Gawlikowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
Art. 92a ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2023 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 marca 2023 r., nr BP.501.358.2022.0949.DL1.373994, w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. M. kwotę 567 (słownie: pięćset sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 7 marca 2023 r., nr BP.501.358.2022.0949.DL1.373994 Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 18 stycznia 2022 r., nr [...] o nałożeniu na M. M. (dalej: skarżący) kary pieniężnej w wysokości 500 zł za naruszenie określone w pkt 8.4.1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 2141) oraz Ip. 15.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowaną jako niebezpieczna, tj. za naruszenie określone w Ip. 15.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym.
Dokonanie powyższego naruszenia stwierdzono podczas przeprowadzonej 20 grudnia 2021 r. w L. kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki Volvo o numerze rejestracyjnym [...] i naczepy marki Koegel o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował M. S. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący wykonywał międzynarodowy transport drogowy rzeczy przewożąc ładunek towaru z Polski do Niemiec. Przewóz ten kierujący wykonywał w imieniu przedsiębiorcy [...] "O." E. M., M. M. Sp. J. z siedzibą w N. Zarządzającym transportem w ww. przedsiębiorstwie jest skarżący. Przeprowadzona kontrola stanu technicznego ww. zespołu pojazdów wykazała istnienie niebezpiecznej usterki zagrażającej bezpieczeństwu ruchu drogowego. Z okolic silnika ww. ciągnika samochodowego wyciekała ciecz o konsystencji oleju. Podczas kontroli ustalono również, że zaolejone były: stabilizator i przednia oś po lewej stronie silnika. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli nr [...] z 20 grudnia 2021 r.
W wyjaśnieniach z 10 stycznia 2022 r. strona wskazała, że z powodu nieustalenia składu chemicznego płynu wyciekającego ze skontrolowanego ciągnika samochodowego nie można jednoznacznie stwierdzić, że był to olej. Strona wyjaśniła również, że skontrolowany ciągnik samochodowy był poddany badaniu technicznemu cztery miesiące przed dniem przedmiotowej kontroli drogowej i uzyskał pozytywny wynik tego badania.
Decyzją Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 18 stycznia 2022 r. nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości 500 zł.
W odwołaniu od ww. decyzji skarżący zarzucił:
- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego i nieprzeprowadzenie dowodu z analizy składu chemicznego wyciekającego płynu,
błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegający na przyjęciu, że krople stale wypływające ze skontrolowanego ciągnika samochodowego stanowiły bardzo poważne ryzyko dla środowiska lub bezpieczeństwa ruchu drogowego,
naruszenie § 5 ust. 6 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego poprzez
nieprzeprowadzenie w dniu 20 grudnia 2021 r. kontroli stanu technicznego ciągnika samochodowego marki Volvo o numerze rejestracyjnym [...] za pomocą podnośnika lub w kanale przeglądowym,
naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a ustawy o transporcie drogowym poprzez ich niezastosowanie.
Zdaniem strony do stwierdzenia czy wyciek płynów z pojazdu jest stały i stanowi bardzo poważne ryzyko dla środowiska lub bezpieczeństwa konieczne jest zasięgnięcie opinii organu wyspecjalizowanego w ochronie środowiska. Natomiast nie jest możliwe dokonanie takich ustaleń poprzez oględziny pojazdu i sporządzenie dokumentacji fotograficznej. W ocenie skarżącego inspektorzy przeprowadzający kontrolę powinni byli skorzystać z uprawnień określonych w § 5 ust. 6 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego i ustalić także miejsce, z którego wyciekał płyn. Strona podniosła również, że skontrolowany ciągnik samochodowy był poddany badaniu technicznemu cztery miesiące przed dniem przedmiotowej kontroli drogowej i uzyskał pozytywny wynik tego badania. Zatem strona nie mogła przewidzieć powstania jakiejkolwiek usterki pojazdu. Tym samym nie miała wpływu na powstanie naruszenia stwierdzonego w zaskarżonej decyzji.
Decyzją z 7 marca 2023 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w skontrolowanym pojeździe stwierdzono stały wyciek kropli oleju, więc pojazd ten nie spełniał minimalnego wymogu określonego § 9 ust.1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, że pojazd uczestniczący w ruchu drogowym ma być tak utrzymany, aby nie występowały wyraźne wycieki w postaci spadających kropel płynów eksploatacyjnych. Zgodnie z pkt 8.4.1 załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 2141) taka usterka została określona jako usterka niebezpieczna. Usterki niebezpieczne są usterkami powodującymi bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszającymi wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu, co jednoznacznie wynika z § 5 ust. 7 pkt 3 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego. Opisana usterka pojazdu jest wyraźnie widoczna na fotografiach znajdujących się w aktach sprawy. Okolice silnika były mokre od płynów eksploatacyjnych, a pod pojazdem tworzyły się plamy z tych płynów. Zatem skontrolowany przewóz drogowy był wykonywany pojazdem stanowiącym zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Na dowód powołano protokół kontroli nr [...] z 20 grudnia 2021 r., protokół oględzin pojazdu, wypis z licencji nr [...], dowody rejestracyjne ww. pojazdów, dokument CMR nr [...] i dokumentację fotograficzną.
Podniesiono również, że inspektorzy przeprowadzający kontrolę ustalili jaka ciecz wypływała z tego pojazdu. Tych ustaleń dokonali poprzez dotyk i oględziny. Zatem zastosowali metodę sprawdzenia usterki wskazaną w pkt 8.4.1 załącznika 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego. Natomiast nieustalenie dokładnego miejsca, z którego wypływał olej, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, pojazd powinien być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby nie występowały wyraźne wycieki w postaci spadających kropel materiałów eksploatacyjnych z zespołów i układów pojazdów. W ocenie organu odwoławczego kontrolujący nie tylko ustalili istnienie takiego wycieku, ale ustalili także rodzaj wyciekającego płynu, tj. olej z silnika. Jak stwierdzono olej stanowi nie tylko poważne ryzyko dla środowiska, ale także dla bezpieczeństwa kierującego i innych uczestników ruchu drogowego, bowiem poruszanie się takim pojazdem może doprowadzić do zatarcia się części pojazdu smarowanych olejem.
W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dał także podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucił:
1/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w niniejszej sprawie, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, iż w dniu 20 grudnia 2021 r. kierujący ciągnikiem samochodowym marki Volvo nr rej. [...] Z naczepą nr rej.: [...] wykonywał przewóz drogowy pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia łub innego wyposażenia, co zostało zakwalifikowane jako niebezpieczne, podczas gdy kontrolerzy nie przeprowadzili dowodu w postaci analizy składu chemicznego wyciekającego płynu,
2/ naruszenie przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 107 § 1 pkt 6) i § 3 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji, w której nie wyjaśniono podstaw, dla których organ administracji publicznej uznał, iż stałe powstawanie kropel innego płynu niż woda, które zostało stwierdzone podczas kontroli w dniu 20 grudnia 2021 r. stanowiło bardzo poważne ryzyko dla środowiska lub bezpieczeństwa,
3/ błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegający na przyjęciu, iż w dniu 20 grudnia 2021 r. z ciągnika samochodowego marki Volvo o nr rej. [...] w sposób stały powstawały krople, które stanowiły bardzo poważne ryzyko dla środowiska lub bezpieczeństwa,
4/ naruszenie przepisu prawa materialnego, a to § 5 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego poprzez brak przeprowadzenia w dniu 20 grudnia 2021 r. kontroli stanu technicznego ciągnika samochodowego marki Volvo o nr rej. [...] za pomocą podnośnika lub kanału przeglądowego, w sytuacji gdy kontrolerzy nie mieli możliwości wejścia pod samochód i przez to nie mogli stwierdzić dokładnego miejsca powstawania wycieku,
5/ naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 66 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 988 ze zm.) poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż stwierdzone przez kontrolerów w dniu 20 grudnia 2021 r. usterki uznać należało za zagrażające bezpieczeństwu osób jadących pojazdem i innych uczestników ruchu, w sytuacji gdy nie ustalono na czym dokładnie miałyby polegać usterki pojazdu w wyniku, których doszło do wycieku płynu,
6/ naruszenie przepisów prawa materialnego, a to § 5 i § 6 w zw. z Ip. 8.4.1. zał. nr 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego poprzez ich bezpodstawne zastosowanie i przyjęcie, iż stwierdzony przez kontrolerów w dniu 20 grudnia 2021 r. wyciek płynu stanowił usterkę niebezpieczną, w sytuacji, gdy nie przeprowadzono analizy składu chemicznego tegoż płynu,
7/ naruszenie przepisu prawa materialnego a to art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez jego niezastosowanie podczas gdy ciągnik samochodowy przeszedł pozytywnie wszelkie badania techniczne, w których nie stwierdzono jakichkolwiek usterek, w wyniku których mogłoby dojść do wycieku płynów, w związku z tym zarządzający transportem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło na wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wykazała, że akty te zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Podstawę materialnoprawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy powołanej już wyżej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym(Dz.U. z 2022 r., poz. 2021 ze zm.). Zgodnie z art. 92a ust. 2 ustawy zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Stosownie zaś do art. 92a ust. 8 ustawy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy.
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji zgodnie uznały, że zgromadzony materiał dowodowy dał podstawę do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 500 zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem posiadającym usterkę określoną w lp. 15.2. załącznika nr 4 do cyt. ustawy. Przepis ten sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne.
W ocenie organów ujawnione podczas przeprowadzonej w dniu 20 grudnia 2021 r. kontroli drogowej przedmiotowego pojazdu usterki, w postaci wycieku płynów eksploatacyjnych z okolic silnika należało zakwalifikować jako niebezpieczne. Z tym stanowiskiem organów nie zgodził się skarżący, który w toku postępowania, a następnie w skardze, konsekwentnie wskazywał, że organy z naruszeniem przepisów dotyczących postępowania wyjaśniającego nie dokonały kwalifikacji prawnej stwierdzonej usterki jako niebezpiecznej, a tym samym niewłaściwe zastosowały w jej przypadku art. 92a ustawy. Skarżący zarzucił, że organy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia, czym była wyciekająca z podwozia ciecz oraz nie ustalono z jakiej części samochodu ona się wydobywała.
Odnosząc się do tak zarysowanego sporu, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w lp. 15.2. załącznika nr 4 do ustawy w pozycji "Nr grupy naruszeń oraz waga naruszeń, wskazane w załączniku I do rozporządzenia 2016/403" w przypadku przypisanego skarżącej naruszenia wskazano 5.2 NN, gdzie NN oznacza najpoważniejsze naruszenie. Z kolei stosownie do załącznika nr 1 pkt 5 rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/47/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie drogowej kontroli technicznej dotyczącej zdatności do ruchu drogowego pojazdów użytkowych (...) zawiera w swoim załączniku II szczegółową klasyfikację usterek technicznych wraz ze wskazaniem ich wagi, w podziale na usterki drobne, poważne i niebezpieczne. Zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt c tej dyrektywy usterki niebezpieczne to takie, które stanowią bezpośrednie i natychmiastowe zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub oddziaływujące na środowisko. Odnotowania również wymaga, że przepisy omawianej dyrektywy zostały wdrożone przez cyt. wyżej rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. z 2019 r., poz. 2141 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie kontroli ruchu drogowego".
Regulacja zawarta w lp. 15.2. załącznika nr 4 do ustawy nie zawiera szczegółowego opisu usterek. Ich kwalifikacji należy dokonać na podstawie przepisów cyt. wyż rozporządzenia z 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego. W załączniku nr 1 do rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego określono sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody badania jego stanu technicznego oraz kryteria oceny usterek stwierdzonych podczas tego badania. Odnośnie do stwierdzonej przez organ usterki w postaci wycieków paliwa oraz płynów eksploatacyjnych wskazać trzeba, że została ona opisana w pozycji 8.4.1. załącznika nr 1 cyt. rozporządzenia, gdzie zdefiniowano dwa przypadki:
- "każdy nadmierny wyciek płynu innego niż woda, który może zagrażać środowisku lub stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa innych użytkowników drogi", kwalifikowany w kategorii usterki poważnej, oraz
- "stałe powstawanie kropli, które stanowi bardzo poważne ryzyko dla środowiska lub bezpieczeństwa", kwalifikowane w kategorii usterki niebezpiecznej.
W omawianej pozycji określono również, że stwierdzenie tej usterki następuje poprzez kontrolę organoleptyczną, co oznacza, że kontrolujący w miarę możliwości nie tylko ogląda dany element, ale również - w stosownych przypadkach - sprawdza go dotykowo, ocenia wydawany przez niego dźwięk lub używa jakichkolwiek innych odpowiednich sposobów kontroli bez użycia przyrządów.
Natomiast usterka niebezpieczna została zdefiniowania w § 5 ust. 7 pkt 3 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego. I tak usterki niebezpieczne to usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu.
W ocenie Sądu, dokonując analizy przytoczonych przepisów w kontekście zarzutów skargi, zgromadzonego materiału dowodowego i argumentacji zaprezentowanej w ocenianych rozstrzygnięciach, zgodzić należy się ze skarżącym, że stanowisko organów o zaktualizowaniu się przesłanek pozwalających na przypisanie jej naruszenia opisanego w lp. 15.2. załącznika nr 4 do ustawy jest przedwczesne, a w sferze prawnej niewystarczające.
Przede wszystkim jednak za zasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 K.p.a. W związku z tym zaznaczenia wymaga, że sporządzone zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie decyzji administracyjnej jest odzwierciedleniem toku postępowania, ustaleń poczynionych przez organ i dowodów, które doprowadziły do takich, a nie innych wniosków. Wedle tego przepisu, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza nie tylko art. 107 § 3 K.p.a., ale również zasady ogólne postępowania administracyjnego, zwłaszcza określoną w art. 7 K.p.a. zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej i realizujący tę zasadę szereg przepisów nakładających na organy administracji obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.), a także zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.). Zasadne jest przy tym wskazanie, że uzasadnienie decyzji jest tak samo ważne, jak jej rozstrzygnięcie, zarówno dla strony, jak i dla sądu administracyjnego kontrolującego decyzję pod względem zgodności z prawem, gdyż powinno odzwierciedlać stanowisko organu i wyjaśniać przebieg rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej.
Zdaniem Sądu w kontrolowanym postępowaniu powyższe obowiązki procesowe nie zostały przez organy Inspekcji Transportu Drogowego dopełnione. Stan faktyczny sprawy nie został ustalony i oceniony w sposób pełny i wyczerpujący, zaś uzasadnienia decyzji nie odpowiadają wymogom określonym w przywołanych wcześniej przepisach. Nie wystarczy bowiem w uzasadnieniu rozstrzygnięcia poprzestać na przytoczeniu stanu faktycznego i przepisów, jak to uczyniły organy, ale rolą organów w procesie stosowania prawa jest dokonanie odpowiedniej wykładni norm prawnych, do których się odwołuje. Innymi słowy, organy winny ustalić sens norm prawnych, a następnie w sposób logiczny i zrozumiały przedstawić skutki prawne wynikające z danego stanu prawnego w powiązaniu ze stanem faktycznym. Tak się jednak nie stało w rozpoznawanej sprawie.
Trafnie podnosi skarżący, że organy w zakresie stwierdzonej usterki w postaci wycieku płynów nie poczyniły dostatecznych ustaleń i nie dokonały analizy przepisów, która uzasadniałaby stanowisko, że usterka ta ma charakter niebezpieczny, stąd nie ma podstaw do uznania za prawidłową przyjętą przez organ kwalifikację prawną tego naruszenia.
Z protokołu oględzin wynika, że wyciekająca ciecz miała konsystencję oleju, barwę czerwonawą i jak stwierdzono wydobywała się z okolic silnika. Stałe urywające się krople pojawiały się przy skręcie kierownicą w prawo i lewo. W decyzji organu odwoławczego stwierdzono: "Kontrolujący nie tylko ustalili istnienie takiego wycieku, ale ustalili także rodzaj wyciekającego płynu. Z silnika wyciekał olej". Skarżący w toku postępowania i w skardze kwestionował, że jest to olej z silnika zarzucając, że nie zostało to przez organy ustalone. Co więcej nie ustalono z jakiej części samochodu był wyciek. W tym celu nie skorzystano z możliwości jaka została przewidziana § 5 ust. 6 rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego tj. skorzystanie z kanału lub podnośnika. Sąd uważa, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, że wyciekająca ciecz to olej z silnika, a zarzuty skarżącej w tej kwestii są zasadne. W istocie nie ustalono skąd był wyciek gdyż jak stwierdzono w załączniku do protokołu (k. 22 akt adm.) "Ze względu na brak możliwości wejścia pod samochód nie można było stwierdzić dokładnego miejsca powstania wycieku".
Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że: "(...) nieustalenie dokładnego miejsca, z którego wypływał olej, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, pojazd powinien być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby nie występowały wyraźne wycieki w postaci spadających kropel materiałów eksploatacyjnych z zespołów i układów pojazdów. Zatem dla stwierdzenia naruszenia tego przepisu istotne jest tylko ustalenie istnienia wycieków płynów eksploatacyjnych".
W ocenie Sądu ustalenie miejsca wycieku i rodzaju wydobywającej się cieczy jest istotne dla oceny skutków jakie może wywołać, a przez to właściwego sklasyfikowania usterki jako poważnej lub niebezpiecznej. Przy czym tylko usterka niebezpieczna podlega sankcji z lp. 15.2. załącznika nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym. Ponadto zastosowanie ww. sankcji nie jest powiązane z niespełnieniem wymogu określonego w § 9 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2016 r., poz. 2022), ale z naruszeniem opisanym w pozycji 8.4.1. załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego.
Dalej, w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że: "Olej stanowi nie tylko poważne ryzyko dla środowiska, ale także dla bezpieczeństwa kierującego i innych uczestników ruchu drogowego, bowiem poruszanie się takim pojazdem może doprowadzić do zatarcia się części pojazdu smarowanych olejem". Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdza, że o organ nie wskazał:
- dlaczego występuje bardzo poważne ryzyko dla środowiska oraz
- jakie są skutki zatarcia się części smarowanej olejem, zatem nie wiadomo dlaczego organ przyjął, że awaria samochodu w postaci zatarcia się części smarowanej olejem może wywołać niebezpieczeństwo dla kierującego i innych uczestników ruchu i nie wskazał też dlaczego uznał, że jest ono bezpośrednie i bardzo poważne.
Końcowo Sąd zauważa, że zgodnie z cyt. wyż przepisami usterka niebezpieczna to taka, która powoduje bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszająca wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby kontrolowany pojazd nie był dopuszczony do dalszego używania. Z protokołu kontroli drogowej wynika jedynie, że zatrzymano dowód rejestracyjny pojazdu (k. 25 akt adm.).
Z powyższych względów Sąd przyjął, że w sprawie nie zostało wykazane spełnienie przesłanek nałożenia kary pieniężnej z lp.15.2 zał nr 4 do ustawy o transporcie drogowym. Organy nie dokonały też właściwej wykładni ww. przepisów prawa materialnego uznając, że samo ustalenie istnienia wycieków płynów eksploatacyjnych powodujące zdaniem organu poważne ryzyko dla środowiska i bezpieczeństwa kierującego i innych uczestników ruchu drogowego, jest wystarczające do nałożenia kary pieniężnej określonej za naruszenia z lp. 15.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym.
Sąd nie dopatrzył się natomiast naruszenia art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem Sądu organ odwoławczy na kartach 8 i 9 uzasadnienia swojej decyzji kompleksowo odniósł się do kwestii braku stwierdzenia przesłanki z art. 92 c ustawy o transporcie drogowym i Sąd to stanowisko w pełni podziela.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni stanowisko zawarte w niniejszym wyroku.
Mając na uwadze, powyższe Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 1 i § 15 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz.1964).