II SA/Rz 499/22

II SA/Rz 499/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/
Magdalena Józefczyk /przewodniczący/
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1990
art. 20 ust. 1, art. 24
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2019 poz 393
§ 55, §  80
Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1390
§ 30
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 25 lutego 2022 r. nr GK-II.7221.19.2021 w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia 4 listopada 2021 r. nr GN.6620.1.3.2019.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie (dalej: "PWINGiK", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z dnia 25 lutego 2022 r., nr GK-II.7221.19.2021, utrzymująca w mocy decyzję Starosty L. (dalej: "Organ I instancji", "Starosta") z dnia 4 listopada 2021 r. nr GN.6620.1.3.2019 orzekającą o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735; dalej: "k.p.a.") oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.; dalej: "P.g.i.k.").
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek B. i Z.B., w którym wnieśli o dokonanie rozstrzygnięć w sprawie zmiany granicy i powierzchni działek nr [...] i nr [...]. Do wniosku dołączyli dokumentację geodezyjną nr [...]. Uzasadniając żądanie, Wnioskodawcy podali wyrok Sądu Powiatowego w L. z dnia [...] marca 1972 r. sygn. akt [...] oraz zmianę w ewidencji gruntów z dnia [...] maja1972 r. nr archiwalny [...].
Starosta L., decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany pola powierzchni działki nr [...] z 0,1662 ha na 0,1645 ha i działki nr [...] z 0,1015 ha na 0,1032 ha oraz wykazanego na mapie ewidencyjnej przebiegu granicy pomiędzy tymi działkami.
Odwołanie od ww. decyzji wniósł J.P., będący właścicielem działki nr [...].
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji stwierdzając brak analizy dokumentacji geodezyjnej oraz bezkrytyczne przyjęcie przedłożonego przez stronę opracowania geodezyjnego.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Starosta decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] orzekł o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu L., zmiany dotyczącej przebiegu granicy i pola powierzchni działki nr [...] i nr [...], zgodnie z dokumentacją geodezyjną włączoną do zasobu geodezyjnego w dniu [...] marca 2019 r. pod nr [...].
Od powyższej decyzji B. i Z.B. złożyli odwołanie, kwestionując wydaną decyzję w części, tj. poza rozstrzygnięciem odnoszącym się do punktu granicznego nr [...], zarzucając, że Starosta nie wykazał, czy orzeczone zmiany odnoszą się do całej granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], czy jedynie do punktu granicznego o nr [...].
W wyniku rozpatrzenia odwołania, PWINGiK w Rzeszowie, decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji zalecając, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, Organ I instancji ustalił w jaki sposób i w oparciu o jakie materiały podczas modernizacji ewidencji gruntów został wykazany przebieg kwestionowanych granic i ustalenia te poparł stosownymi dowodami. Zobowiązał Organ I instancji do ustalenia ze Skarżącymi przedmiotu postępowania, do sprecyzowania, które konkretnie granice działki nr [...] są przez nich kwestionowane a po wyjaśnieniu tej kwestii, do weryfikacji ustalonych stron postępowania.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta wydał kolejną decyzję z [...] grudnia 2020 r. nr [...], w której orzekł o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu L., dotyczących granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] na podstawie dokumentacji nr [...].
Od powyższej decyzji B.B. reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji. W złożonym odwołaniu zarzuciła naruszenie szeregu przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.
Po rozpatrzeniu odwołania, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie, decyzją z [...] lutego 2021 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji, Organ I instancji podał, że Starosta nie rozstrzygnął sprawy w pełnym zakresie żądań wnioskodawców oraz pominął interes prawny właścicieli działek sąsiednich nr [...] i nr [...], którzy nie brali udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Starosta L., decyzją z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] orzekł o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu L. dotyczących przebiegu granicy działki nr [...], na podstawie dokumentacji nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że dokumentacja sporządzona przez geodetę S.J. nie pozwala na wprowadzenie żądanych zmian.
Od powyższej decyzji, B. i Z.B. reprezentowani przez pełnomocnika złożyli odwołanie, w którym wyjaśnili, że złożyli pierwszy wniosek, w którym domagali się przywrócenia granicy działki nr [...] zgodnie z operatem technicznym przyjętym do zasobu geodezyjnego w dniu [...] października 2018 r. pod nr [...]. Natomiast operat techniczny nr [...] jest uzupełnieniem ww. operatu. Ponadto wskazali, że domagają się wprowadzenia żądanych zmian w oparciu o operat techniczny nr [...] i operat techniczny nr [...].
Po rozpatrzeniu odwołania PWINGiK w Rzeszowie, decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Organ I instancji. W uzasadnieniu Organ odwoławczy zarzucił nieuwzględnienie wszystkich stron w postępowaniu.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta L. decyzją z dnia 4 listopada 2021 r. nr GK.6620.1.3.2019, orzekł o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu L., dotyczących zmiany przebiegu granic działki nr [...] na podstawie dokumentacji geodezyjnej wpisanej do ewidencji materiałów zasobu PODGiK w L. dnia [...] października 2018 r. pod nr [...] oraz dnia [...] marca 2019 r. pod nr [...].
W uzasadnieniu decyzji, Organ I instancji wskazał, że dokumentacja sporządzona przez geodetę S.J. obejmowała tylko zmianę granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], natomiast żądanie strony wykracza poza zakres opracowanych dokumentów. Starosta wskazał również, że chcąc wypełnić żądania strony należy uzupełnić dostarczoną dokumentację o rozliczone powierzchnie działek sąsiednich.
Od powyższej decyzji B.B. (dalej: "Skarżąca") reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata P.O. złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji wskazując, że z zalegających w aktach sprawy: szkicu podstawowego [...] oraz sprawozdania technicznego wynika, że przeprowadzona przez geodetę uprawnionego analiza obejmowała wszystkie granice działek zainteresowanych, a nie tylko granicę z działką [...].
W dalszej kolejności Organ II instancji, zwrócił się do Starosty L. o uzupełnienie materiału dowodowego we wskazanym przez niego zakresie, celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy.
Po uzupełnieniu materiału dowodowego, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie opisaną na wstępie decyzją z dnia 25 lutego 2022 r., nr GK-II.7221.19.2021 utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy na wstępie wskazał, że przedmiotem niniejszej sprawy jest wniosek o aktualizację danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, dotyczącej przebiegu granicy działki nr [...] z działkami nr [...], [...], [...] i nr [...] na podstawie dokumentacji przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
W dalszej kolejności Organ II instancji wyjaśnił, że dane dotyczące przedmiotowych działek zostały pozyskane w latach 1963-1965, w wyniku założenia ewidencji gruntów i budynków miasta L. W materiałach zasobu ewidencji gruntów i budynków znajdowała się sentencja wyroku Sądu w L. z dnia 31 marca 1972 r., sygn. akt. [...] oraz materiały archiwalne z dnia [...] maja 1972 r., nr [...], w skład którego wchodzą m.in. wyrys, mapa uzupełniająca oraz szkic polowy. Ponadto w 2005 r. Starosta L. przeprowadził na obszarze L. modernizację ewidencji gruntów i budynków, jednak podczas tej modernizacji nie zostały uwzględnione ww. materiały, pochodzące z 1972 r. Wobec powyższego do modernizacji przyjęto dane z założenia ewidencji gruntów i budynków, sporządzone na podstawie digitalizacji rastra mapy ewidencyjnej.
Organ odwoławczy podał, że podstawę żądanych zmian danych odnośnie przebiegu granicy działki nr [...] z działkami sąsiednimi stanowi dokumentacja geodezyjna wykonana przez geodetę uprawnionego – S.J. - na zlecenie wnioskodawców na potrzeby prowadzonego postępowania, wpisana do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w L. pod nr [...] oraz wcześniej wykonany operat techniczny nr [...], przy czym operat techniczny nr [...] zawiera wykaz zmian danych ewidencyjnych z rozliczonymi powierzchniami dla działki nr [...] i działki nr [...] oraz wykaz współrzędnych punktów granicznych wraz z atrybutami tylko dla punktu granicznego 3A (na styku granicy działek nr [...], [...] i [...]) oraz dla punktu granicznego 5A (na styku granicy działek nr [...], [...] i [...]). Natomiast operat techniczny nr [...] nie zawiera wykazu zmian danych ewidencyjnych działek ani wykazu współrzędnych punktów granicznych wraz z atrybutami.
PWINGiK wskazał, że operat techniczny nr [...] zawiera analizę, która wskazuje na rozbieżności pomiędzy obowiązującą mapą ewidencyjną a nieuwzględnioną podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków zmianą z 1972 r. Punkt graniczny nr [...] uległ przesunięciu po współrzędnej Y o 0,43 m, a punktu [...] uległ przesunięciu po współrzędnej Y o 1,77 m. Z załącznika graficznego znajdującego się w aktach Organu I instancji, sporządzonego przez pracownika Starostwa Powiatowego w L. w skali 1:200 wynika, że punkty graniczne wyliczone, będące linią podziałową pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] nie znajdują się w granicy przedmiotowej działki. Punkt graniczny nr 3 (na styku działek nr [...], [...] i [...]) przesunięty jest w głąb działki nr [...] o około 22 cm, natomiast punkt graniczny nr 5 (na styku działek nr [...], [...] i [...]) przesunięty jest w głąb działki nr [...] o około 45 cm. Ponadto na podstawie ww. załącznika stwierdzono, że punkty graniczne nr 5 i nr 3 w znaczący sposób zmieniły przebieg granic działki nr [...] i działek sąsiednich nr [...], [...] i [...], przez co wprowadzenie tych punktów do bazy danych ewidencyjnych spowodowałoby, że zmianie uległoby również pole powierzchni działek nr [...], [...], [...] i [...].
Zdaniem Organu odwoławczego żądane przez wnioskodawców zmiany powodują zmianę pola powierzchni działek nr [...], [...], [...], [...]. Natomiast dokumentacja sporządzona przez geodetę uprawnionego nie zawiera wykazów zmian danych ewidencyjnych dla wszystkich działek objętych żądaniem wnioskodawców. Żaden z operatów technicznych nie zawiera wykazu zmian danych ewidencyjnych dla działek nr [...], [...], których pole powierzchni w wyniku żądanych zmian ulega zmianie. W ocenie Organu II instancji dokumentacja przedstawiona przez wnioskodawców, na podstawie której żądają wprowadzenia zmian danych ewidencyjnych nie zawiera wykazów zmian danych ewidencyjnych dla wszystkich działek objętych ich żądaniem, zatem nie spełnia standardów technicznych opracowań geodezyjnych. W związku z powyższymi brakami żądana przez wnioskodawców zmiana nie może zostać wprowadzona do operatu.
PWINGiK zwrócił uwagę, że postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] z działką nr [...] zostało zakończone prawomocną już decyzją Burmistrza Miasta L. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] zatwierdzającą przeprowadzone rozgraniczenie. W wyniku ww. rozgraniczenia doszło do zawarcia ugody pomiędzy wnioskodawcami a J.P. i ustalono granicę pomiędzy działkami nr [...] i nr [...]. Natomiast nie ustalono granicy pomiędzy działkami nr [...], [...] i nie zawarto ugody pomiędzy B.B. i Z.B. a właścicielami działki nr [...] – J.K. i M.M. W związku z tym granica pomiędzy działkami nr [...], [...] została uznana za sporną, a sprawa została przekazana do rozpatrzenia sądowi powszechnemu.
W wyniku czynności rozgraniczeniowych zmianie uległy punkt graniczny nr [...] punkt graniczny nr [...], które odpowiadają nowym punktom granicznym nr [...], [...]. Na podstawie materiałów uzupełnionych przez Starostę L., tj. aktualnej mapy ewidencyjnej oraz wykazu współrzędnych punktów granicznych ustalono, że w postępowaniu rozgraniczeniowym punktom granicznym nr [...] i nr [...] pomiędzy działkami nr [...], [...] oraz punktom granicznym nr [...], [...] stabilizowanym, posadowionym w granicy istniejącego ogrodzenia, pomiędzy działkami nr [...] i [...] nadano atrybut ZRD=1 (czyli źródło danych o położeniu punktu granicznego oznacza geodezyjne pomiary terenowe poprzedzone ustaleniem ich położenia) a atrybut BPP=1 (błąd średni położenia punktu granicznego względem osnowy geodezyjnej I klasy określono 0.00-0.10 m.) dla punktów granicznych nr [...] i nr [...]. Natomiast dla punktów granicznych nr [...], [...] pomiędzy działkami nr [...], [...]nadano atrybut BPP=2 (0.11 - 0.30 m). Punkty graniczne [...], [...], [...] pomiędzy działkami nr [...] i [...] nie były objęte postępowaniem o rozgraniczeniowym i pochodzą z operatu z modernizacji ewidencji gruntów i budynków.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła B.B. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata P.O., zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, tj.:
1. art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 1 oraz art. 24 ust. 2a P.g.i.k., poprzez brak aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów dotyczących położenia, powierzchni działki nr [...] stanowiącej własność Skarżącej i Z.B. oraz jej granic z działkami nr [...], nr [...] i nr [...];
2. § 36 i § 44 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 393; dalej: "rozporządzenie z 29 marca 2001 r."), poprzez brak utrzymywania operatu ewidencyjnego dotyczącego ww. działek w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi materiałami źródłowymi i odmówienie ich aktualizacji w sposób wskazany przez wnioskodawców;
3. § 41 Rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. z 2020 r., poz. 1429), poprzez stwierdzenie, że dokumentacja przedłożona przez wnioskodawców nie spełnia wymogów przewidzianych przez przepisy a równocześnie pominięcie okoliczności, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed wejściem w życie ww. Rozporządzenia, a dokumentacja sporządzana na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów nie może tracić waloru zgodności z prawem;
4. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego, dogłębnego zbadania rozstrzyganej sprawy, pominięcie materiałów dowodowych przedstawionych przez wnioskodawców, tj. dokumentacji geodezyjnej załączonej do wniosków i dostępnej organom prowadzącym postępowanie w sprawie oraz niewłaściwą ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie prowadzącą do odmówienia dokumentacji wnioskowanej przez wnioskodawców walor podstaw materiałów stanowiących podstawę aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów dotyczących położenia, powierzchni działki nr [...] stanowiącej własność wnioskodawców B.B. i Z.B. oraz jej granic z działkami nr [...], [...] i [...].
Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Organ II instancji.
W odpowiedzi na skargę PWINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Obowiązkiem organów ewidencyjnych jest zachowanie ewidencji w stanie aktualności.
Ewidencja gruntów i budynków, zgodnie z art. 20 ust. 1 P.g.i k. obejmuje informacje dotyczące:
1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;
2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;
3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej (...).
Właściciele nieruchomości, jak również sądy, notariusze i organy administracji publicznej mają obowiązek zgłaszania zmian danych objętych ewidencją gruntów. ( art. 22 i 23 P.g.i k.)
Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu bądź na wniosek ( art. 24 ust. 21 P.g. i k.)
Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno -technicznej
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b ( art. 24 ust. 2b P.g.ik.);
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
2c. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Na podstawie z kolei art. 24 a P.g.ik: Starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych.
9. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych.
10. O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji.
11. Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące.
12. Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.
Zgodnie z § 55 poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. ( Dz.U. z 2019 r., poz. 393): modernizacja ewidencji to zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu:
1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia;
2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu.
Na podstawie z kolei § 80:
1. Modernizację ewidencji przeprowadza się w sposób planowy zapewniający:
1) zastąpienie rejestrów gruntów prowadzonych na papierze w technice ręcznej odpowiednimi zbiorami komputerowymi - w terminie do 31 grudnia 2001 r.;
2) uruchomienie informatycznego systemu umożliwiającego prowadzenie ewidencji obejmującej pełny zakres danych ewidencyjnych - w terminie do 31 grudnia 2003 r.;
3) utworzenie komputerowej bazy danych ewidencyjnych zawierającej dane, o których mowa w rozdziale 4, w zakresie niezbędnym do tworzenia raportów, o których mowa w § 22, w tym mapy ewidencyjnej w postaci numerycznej:
a) dla obszarów miast w terminie do dnia 31 grudnia 2014 r.,
b) dla terenów wiejskich w terminie do dnia 31 grudnia 2016 r.
2. Główny Geodeta Kraju dokonuje corocznie oceny realizacji zadań, o których mowa w ust. 1, i wyniki tej oceny przedkłada w terminie do dnia 30 kwietnia ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.
Z powyższego zatem wynika, że ustawodawca przewidział różne formy podejmowania czynności zmierzające do zachowania aktualności zapisów ewidencji gruntów.
W niniejszej sprawie Skarżąca skorzystała z wniosku o zmianę zapisów ewidencji gruntów.
Wniosek dotyczy zmiany przebiegu granic i powierzchni działek [...] z działką [...] a także z działkami [...] i [...].
Na podstawie § 30 obowiązującego w dacie wydawania decyzji, jak i aktualnie rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021 r. ( Dz.U. z 2021 r., poz. 1390):
1. Przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie:
1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby:
a) postępowania rozgraniczeniowego,
b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów,
c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości,
d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,
e) podziału nieruchomości,
f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych;
2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic;
3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji.
2. Nowe działki ewidencyjne i związane z nimi punkty graniczne, jeżeli dla ich zatwierdzenia prowadzone będą postępowania, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c-e, są przyjmowane do zasobu jako obiekty projektowane i do chwili zakończenia postępowania nie wywołują zmian w ewidencji.
3. Podstawę zastąpienia dotychczasowych działek ewidencyjnych nowymi działkami ewidencyjnymi, powstałymi w wyniku scalenia lub wymiany gruntów, stanowi ostateczna decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów.
4. Dotychczasowe działki ewidencyjne są zastępowane w swoim obszarze przez działki projektowane, które stają się działkami ewidencyjnymi na mocy ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości wydanej w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. e, lub uchwały rady gminy w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c, lub prawomocnego orzeczenia sądowego albo decyzji wydanej w postępowaniach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. d.
5. Wraz z działkami, o których mowa w ust. 4, wykazaniu w ewidencji podlegają projektowane punkty graniczne, a punkty graniczne, które przestały mieć związek z działkami ewidencyjnymi, zostają przeniesione do archiwum.
Aktualnie przebieg granicy pomiędzy objętymi wnioskiem działkami został ustalony w oparciu o ustalenia z modernizacji ewidencji gruntów wykonanej na podstawie zlecenia z 25 lutego 2005 r. ( sprawozdanie techniczne z wykonania robót geodezyjno – kartograficznych). Podstawą opracowania były materiały archiwalne PODGiK w L. w tym operat techniczny z założenia ewidencji gruntów na podstawie pomiaru bezpośredniego z 1963 r. z aktualna mapą ewidencji gruntów 1:2000 ( w formie rastra), uzupełnioną przekształceniem nieruchomości postępowaniem scaleniowym zakończonym decyzją Wojewody P. [...], operat scalenia gruntów z 1979 r. nr [...], operaty pomiarów uzupełniających dla celów ewidencji gruntów z 1981 – 1985 wykonane przez OPGK, mapy klasyfikacyjne miejscowości L. 1:2000 z 1981 [...], operaty pomiarowe wyłączeń gruntów z produkcji rolnej, oraz rejestr wydanych decyzji, operaty jednostkowe podziałów i pomiarów kontrolnych, mapa zasadnicza 1:500, 1:1000 dla celów porównawczych.
Informacja o wyłożeniu operatu z modernizacji ewidencji gruntów do wglądu została zamieszczona w prasie codziennej Rzeczpospolita z 27 października 2005 r.
Starosta L. w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego z [...] grudnia 2005 r., poz. [...] poinformował, że operat opisowo-kartograficzny modernizacji ewidencji gruntów i budynków Miasta L. stał się operatem ewidencji gruntów i budynków.
Operat z przeprowadzonych prac został przyjęty do zasobu pod nr [...].
Skarżący nabyli działkę [...] w 2002 r. W trakcie modernizacji ewidencji gruntów byli jej właścicielami. Do modernizacji nie złożyli żadnych uwag ani zastrzeżeń.
Skarżąca wraz z mężem zakwestionowała przyjęty w oparciu o powyższą modernizację przebieg granicy jej działki z działką [...] oraz z działkami [...] i [...], domagając się jej ustalenia w oparciu o operat techniczny z aktualizacji ewidencji gruntów i budynków dla działek [...] i [...], wpisany do zasobu [...] marca 2019 r., pod nr [...].
Jako uzasadnienie podali wyrok Sądu Powiatowego w L. sygn. akt [...] z [...] marca 1972 r. oraz zmianę w ewidencji gruntów z [...] maja 1972 nr., przyjętą do zasobu pod nr [...].
Odmawiając dokonania wnioskowanych zmian organy obu instancji zgodnie stwierdziły, że zakres żądania wykracza poza zakres opracowanych dokumentów, a ponadto powodowałby zmianę przebiegu granic działki [...] z działkami nr [...], [...], [...], a w konsekwencji zmianę powierzchni tych działek, podczas gdy dokumentacja sporządzona przez geodetę S.J. dołączona do wniosku: operat techniczny nr [...] oraz operat nr [...] nie zawiera wykazu zmian danych ewidencyjnych wszystkich działek objętych żądaniem wnioskodawców.
Z dokumentów zebranych w sprawie wynika, że pierwsze dane dotyczące przedmiotowych działek zostały pozyskane w wyniku założenia ewidencji gruntów i budynków miasta L. w latach 1963-1965.
Z dokumentów modernizacyjnych uzyskano wyłącznie sprawozdanie techniczne.
Z dokumentacji z 1972 r. wynika, że ideą tego postępowania było podzielenie działki [...] na działki [...], [...] i [...]. Podział nastąpił w obrębie działki dzielonej bez naruszenia granic działek sąsiednich. Potwierdziła to wielkość powierzchni powstałych działek, których suma dawała wielkość dzielonej działki. Wyrok Sądu Powiatowego w L. jedynie przenosił prawo własności do nieruchomości z jednego właściciela na drugiego.
Z akt sprawy również wynika, że powyższe działki w niezmienionym stanie, w wyniku przeprowadzonego scalenia – operat scalenia z 1979 r. otrzymały numery: [...], [...] i [...].
Nie ulega wątpliwości i w zasadzie nie jest sporne, przyznają to bowiem również organy, że wykonana w 2005 r. modernizacja gruntów nie obejmowała dokumentacji z podziału działki pod nr [...].
Na skutek powyższego doszło do błędnego oznaczenia punktów granicznych [...] i [...] stanowiących granicę pomiędzy działką [...] a [...].
Kwestia ta została również przesądzona w postępowaniu zakończonym decyzją o rozgraniczeniu z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], którą ustalono przebieg granicy pomiędzy wyżej wymienionymi działkami według współrzędnych 51 i 61 obliczonych na podstawie operatu z podziału działki [...], zmiany w dokumentacji ewidencji gruntów miasta L. [...].
Tymczasem organy wskazując, że wniosek Skarżącej dotyczył nie tylko ustalenia i przebiegu granicy pomiędzy tymi działkami lecz również z działkami [...] i [...], a w tym zakresie dostarczone przez Skarżącą dokumenty nie dostarczyły informacji, które pozwoliłyby na dokonanie zmiany zapisów ewidencyjnych co do przebiegu granic i powierzchni działek, odmówiły wnioskowi w całości.
Organ II instancji wskazał, że w aktach Organu I instancji ( karta 294) znajduje się załącznik graficzny – szkic w skali 1:200, sporządzony przez pracownika Starostwa Powiatowego w L., który przedstawia analizę, z której z kolei wynika, że punkty graniczne wyliczone będące linią podziałową pomiędzy działkami nr [...] i [...] nie znajdują się w granicy przedmiotowej działki. Punkt graniczny nr 3 ( na styku działek [...], [...] i [...]) przesunięty jest w głąb działki nr [...] o około 22 cm natomiast punkt graniczny nr 5 ( na styku działek nr [...], [...] i [...] ) przesunięty jest w głąb działki nr [...] o około 45 cm. Z powyższego wynika, że punkty graniczne nr 3 i 5 w znaczny sposób zmieniły przebieg granicy działki [...] i działek [...], [...] i [...], przez co wprowadzenie tych punktów do bazy danych ewidencyjnych spowodowałoby, że zmianie uległoby również pole powierzchni działek nr [...], [...], [...] i [...]. Podkreślono, że dokumentacja załączona przez wnioskodawców, na podstawie której żądają wprowadzenia zmian danych ewidencyjnych nie zawiera wykazów zmian danych ewidencyjnych dla wszystkich działek objętych żądaniem wnioskodawców. Dodano, że zostało zakończone postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy działkami nr [...] i [...] z działką [...] w sprawie tej została wydana decyzja rozgraniczeniowa.
Sąd z tym stanowiskiem się nie zgadza. Z powołanych na wstępie przepisów, wynika, że podstawą ustalenia przebiegu granic mogą być dokumenty z podziału nieruchomości. W niniejszej sprawie takie dokumenty istnieją i co więcej organ uznał ich moc prawną, a także to, że błędnie nie zostały wzięte pod uwagę przy modernizacji gruntów, jaka miała miejsce w 2005 r.
Bezsporne jest również to, że przebieg granicy uwidoczniony na mapie ewidencyjnej jest inny aniżeli wynikający z tych dokumentów, co obrazuje chociażby sporządzony przez pracownika Starostwa Powiatowego załącznik graficzny – szkic, na który także powołuje się organ.
Z kolei w toku prowadzanego postępowania rozgraniczeniowego stwierdzone zostało, że granica pomiędzy działkami powinna przebiegać zgodnie z danymi zawartymi w operacie z wykonania modernizacji Ewidencji Gruntów i Budynków obrębu L. ( nr arch. [...]) oraz punktami nr 51 i 61, których z kolei położenie wynika ze zmian w dokumentach ewidencji gruntów miasta L. - [...].
Z dokumentacji postępowania rozgraniczeniowego wynika również, że granica na gruncie nie odpowiada dokumentacji z modernizacji jak również ze zmian w dokumentacji ewidencyjnych [...].
Na podstawie powyższych ustaleń stwierdzić należy, że organ dysponował dokumentami, które podważały prawidłowość zapisów ewidencji gruntów, i które powinny były być podstawą do poczynienia odpowiednich ustaleń w kontekście wniosku Skarżącej dotyczącego korekty powierzchni oraz sprecyzowanego wniosku dotyczącego korekty granic.
Bez wpływu na zajęte stanowisko pozostaje spór graniczny. Jak wynika z dołączonej do akt dokumentacji postępowania rozgraniczeniowego stan na gruncie jest inny aniżeli wynika z dokumentacji. Na gruncie granica pomiędzy [...] a działką [...] przesunięta jest w stosunku do granicy ewidencyjnej w głąb działki [...]. Skarżąca nie zgodziła się na ustalenie granicy według zapisów ewidencyjnych ( zmian [...]) co było podstawą skierowania sprawy do sądu powszechnego.
Ustalenie przebiegu granicy w wyniku sporu granicznego ma drugorzędne znaczenie dla zapisów ewidencyjnych wynikających z dokumentów. Jeśli w wyniku tego postępowania dojdzie do korekty granic wynikających z dokumentów, organ będzie obowiązany do naniesienia tych zmian. Aktualnie natomiast wniosek Skarżącej, jak się okazało i czemu nie przeczą organy, jest uzasadniony w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami [...] i [...]. Natomiast o końcowym wyniku postępowania i uznania żądania Skarżącej wpisania określonej powierzchni działki [...] i sprostowania granic działki [...] z działkami [...], [...], [...] zgodnie z dołączonym przez Skarżącą do wniosku operatem technicznym [...] powinno zadecydować przeprowadzone przez organ postępowanie. Niemniej jednak już na tym etapie można stwierdzić, że wniosek jest chociażby w części uzasadniony, w związku z czym odmowa uwzględnienia wniosku w całości jest nieuzasadniona.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. i 145 § 1pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Uchylenie decyzji organu I instancji jest uzasadnione zakresem koniecznego do przeprowadzenia postępowania. Z uwagi na brak wniosku pełnomocnika Sąd nie orzekł o kosztach postępowania.