III SA/Kr 790/21

III SA/Kr 790/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-09-27
Data wpływu
2021-06-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Renata Czeluśniak /przewodniczący sprawozdawca/
Hanna Knysiak-Sudyka
Ewa Michna
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Uzupełniono wyrok
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1268
Art. 13 ust. 4 i 5
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
Art. 151  w zw. z art. 157
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Ewa Michna Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2022 r. wniosku G. C. o uzupełnienie wyroku z dnia 24 stycznia 2022 r. w sprawie ze skargi G. C. na czynność Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 16 października 2020 r. w przedmiocie wpisania terminów ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy uzupełnia wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2022 r., w ten sposób, że po słowach "prawa jazdy nr [...]" dodaje "a w pozostałym zakresie skargę oddala".
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 24 stycznia 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 790/21 w pkt I stwierdził bezskuteczność czynności wpisu daty ważności uprawnień kategorii B i B1 w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy nr [...]; w pkt II zasądził od Prezydenta Miasta Krakowa na rzecz skarżącego G. C. kwotę 697,00 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W piśmie z dnia 21 marca 2022 r. skarżący wniósł o uzupełnienie ww. wyroku o stwierdzenie bezskuteczności wpisu ograniczeń w rubryce 12 – w stosunku do wszystkich kategorii uprawnień do kierowania pojazdami - dokumentu prawa jazdy numer [...]. Skarżący podkreślił, że przedmiotem skargi było nie tylko wpisanie terminu ważności w stosunku do uprawnień, które uzyskał bezterminowo, ale również wpis ograniczeń w rubryce 12 w stosunku do wszystkich kategorii uprawnień do kierowania pojazdami. Uzyskane bowiem uprzednio uprawnienia do kierowania pojazdami nie były ograniczone w żaden sposób. W dokumencie prawa jazdy wydanym przez Starostę S. nie znajdowały się jakiekolwiek wzmianki w tejże rubryce. Prawo jazdy kat. B i B1 uzyskane zostało w sposób wolny od jakichkolwiek specjalnych wymagań, które ujawnienia są w rubryce 12 dokumentu prawa jazdy. Stąd, orzeczenie lekarskie z dnia 27 kwietnia 2020 r. niezbędne do uzyskania nowej kategorii uprawnień do kierowanie pojazdami, nie mogło stanowić podstawy do nałożenia przez organ ograniczeń, wobec uprawnień posiadanych poprzednio. Tym samym, wymogi wskazane w tymże dokumencie, tj. 01.06 - mogły zostać nałożone jedynie w zakresie nowej kategorii, która została obecnie przyznana, nie zaś wobec uprawień posiadanych uprzednio, które nie nakładały jakichkolwiek dodatkowych powinności.
Zdaniem skarżącego, skoro ubiegał się on o nabycie nowego uprawnienia, na skutek spełnienia w tym zakresie wymogów nałożonych w przepisach ustawowych, to wydany w tym zakresie dokument winien odtwarzać wpisy obejmujące te posiadane wcześniej, zgodnie z tym jak zostały przyznane, nie zaś ingerować w ich treść. Powtórzona więc winna zostać informacja o dotychczas posiadanych uprawnieniach, zgodnie z poprzednio wydanym dokumentem prawa jazdy, a jedynie w stosunku do nowej kategorii winny zostać nałożone ograniczenia wskazane w przedłożonych dokumentach.
W piśmie procesowym z dnia 20 kwietnia 2022 r. skarżący wyjaśnił, że w rubryce 12 prawa jazdy wpisane zostały ograniczenia - 01.06, które
zostały przypisane do wszystkich kategorii uprawnień do kierowania pojazdami, stąd znajdują się one w rubryce 12 - umieszczonej w poziomie, nie zaś pionowej w której przepisane mogą być dodatkowe wymogi związane z poszczególnymi kategoriami.
W piśmie procesowym z dnia 28 czerwca 2022 r. organ podkreślił, że starosta musi uwzględnić zmianę stanu zdrowia kierowcy wynikającą z treści ostatecznego orzeczenia lekarskiego. Ponadto w jego ocenie, nieuzasadnione wydaje się wydanie uprawnień wyższej kategorii bez ograniczeń, a nałożenie obowiązku jazdy w okularach wyłącznie w niższej kategorii prawa jazdy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - zwana dalej "p.p.s.a.") strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.
Przesłanką uzupełnienia wyroku może być, w świetle art. 157 § 1 p.p.s.a., nieorzeczenie przez sąd o całości skargi albo niezamieszczenie w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy sąd powinien był zamieścić z urzędu.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy, skarżący w skardze domagał się stwierdzenia bezskuteczności czynności Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 16
października 2020 r. w przedmiocie wpisu daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii "B" w rubryce 11 oraz ograniczeń w rubryce 12 w stosunku do wszystkich kategorii uprawnień do kierowania pojazdami - dokumentu prawa jazdy numer [...]. Tymczasem Sąd w wyroku z dnia 24 stycznia 2022 r. stwierdził jedynie bezskuteczność czynności wpisu daty ważności uprawnień kategorii B i B1 w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy. Nie orzekając natomiast w kwestii nałożonych w rubryce 12 dokumentu prawa jazdy ograniczeń oznaczonych kodem 01.06, Sąd nie orzekł o całości żądania skargi. W konsekwencji powyższego koniecznym stało się uzupełnienie ww. wyroku w tym zakresie.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 13 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1268), dalej w skrócie: u.k.p., prawo jazdy może zawierać wymagania lub ograniczenia wynikające: 1) ze stanu zdrowia kierowcy; 2) z możliwości prowadzenia określonego pojazdu. Wymagania lub ograniczenia mogą dotyczyć: 1) stosowania: a) korekty lub ochrony wzroku, b) korekty słuchu, c) protezy lub szyny ortopedycznej; 2) możliwości ograniczonego korzystania z pojazdu; 3) konieczności modyfikacji lub dostosowania pojazdu; 4) ograniczenia uprawnienia do kierowania wskazanymi pojazdami; 5) dodatkowego oznakowania pojazdu; 6) terminu ważności prawa jazdy; 7) ograniczenia uprawnienia do kierowania wyłącznie pojazdem wyposażonym w blokadę alkoholową, o której mowa w art. 2 pkt 84 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
W myśl art. 75 ust. 1 pkt 1 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4, osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub uprawnienia do kierowania tramwajem.
Stosownie do treści art. 81 ust. 1 u.k.p., minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia: 1) szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania badania lekarskiego; 2) zakres: a) badań lekarskich, b) konsultacji u lekarzy specjalistów, c) pomocniczych badań diagnostycznych; 3) jednostki uprawnione do przeprowadzania badań, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5, 7 i 8 oraz w art. 79 ust. 4 i 5; 4) wzory stosowanych dokumentów oraz wzór pieczątki uprawnionego lekarza; 5) dodatkowe kwalifikacje, o których mowa w art. 77 ust. 1 pkt 3 lit. b; 6) podmioty uprawnione do przeprowadzania szkoleń lekarzy w zakresie badań kierowców oraz ramowy program ich szkolenia; 7) wysokość opłaty: za wpis do ewidencji, o którym mowa w art. 77 ust. 2 pkt 1, przy czym nie może ona przekroczyć 50 zł.
Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1, ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2019, poz. 1659 ze zm.), w ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie: narządu wzroku. W zakresie badania lekarskiego uprawniony lekarz uwzględnia u osoby badanej obecność i rodzaj schorzenia, stopień zaawansowania objawów chorobowych i ich dynamikę, z uwzględnieniem możliwości rozwoju choroby, jak i cofania się jej objawów, oraz rozważa zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, jakie mogą mieć miejsce w przypadku kierowania przez tę osobę pojazdami. Stosownie do § 5 pkt 1 rozporządzenia, szczegółowe warunki badania lekarskiego w zakresie: narządu wzroku - określa załącznik nr 2 do rozporządzenia (warunki dotyczące również osób posiadających prawo jazdy określonych w nim kategorii). W myśl § 6 ust. 2 rozporządzenia, konsultacja u lekarza posiadającego specjalizację w dziedzinie okulistyki jest obligatoryjna w odniesieniu do osób ubiegających się o wydanie lub posiadających prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T, po 6-miesięcznym okresie adaptacji w przypadku powstania jednooczności lub diplopii. Przed upływem okresu adaptacji uprawniony lekarz stwierdza istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Po upływie okresu adaptacji uprawniony lekarz może orzec brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami pod warunkiem przedstawienia przez osobę badaną opinii lekarza posiadającego specjalizację w dziedzinie okulistyki potwierdzającej adaptację. Zgodnie z § 9 rozporządzenia, jeżeli osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami albo kierowca podlega jednocześnie badaniom lekarskim dla więcej niż jednej kategorii prawa jazdy, przeprowadza się jedno badanie lekarskie obejmujące swoim zakresem wszystkie wymagania związane z tymi kategoriami.
Ponadto w myśl, art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 u.k.p. minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji oraz ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia: wzory dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami oraz ich opis; szczegółowe warunki wydawania i zatrzymywania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, cofania i przywracania uprawnień do kierowania pojazdami, a także szczegółowe czynności organów i innych jednostek z tym związane oraz wzory dokumentów stosowanych w tych sprawach.
Stosownie do treści § 10 ust. 3 pkt 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016, poz. 231 ze zm.), wniosek oraz prawo jazdy lub pozwolenie wypełnia się w przypadku określonym w ust. 1 pkt 5, w następujący sposób: ograniczenia - kody określone w przepisach wydanych na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, mające zastosowanie do poszczególnych kategorii uprawnień do kierowania pojazdami oraz do kategorii uprawnień nadawanych na podstawie kategorii, której dotyczą kody; jeżeli kod jest identyczny dla wszystkich uzyskanych przez osobę uprawnień, wpisuje się go: a) we wniosku - tylko w miejscu wyznaczonym do wpisania kodu ogólnego, b) w prawie jazdy - tylko w ostatnim wierszu tabeli umieszczonej na jego drugiej stronie.
Zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 20 maja 2016r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r., poz. 702), wzór: prawa jazdy wydawanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz jego opis są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie z pkt 2.2.4. ww. załącznika na drugiej stronie prawa jazdy umieszcza się tabelę zawierającą 19 wierszy podzielonych na cztery kolumny oznaczone cyframi: 9 - kategorie prawa jazdy, 10 - data wydania uprawnienia określonej kategorii po raz pierwszy, 11 - data ważności uprawnienia, 12 - ograniczenia. W polach kolumny oznaczonej cyfrą 9 umieszcza się literowe oznaczenia kategorii prawa jazdy oraz ustalone dla nich symbole graficzne. W polach kolumny oznaczonej liczbą 12 umieszcza się liczbowe oznaczenia kodów i subkodów, które określają następujące ograniczenia w korzystaniu z uprawnień lub informacje dodatkowe: 01.06 - okulary lub soczewki kontaktowe. W przypadku gdy ograniczenie w korzystaniu z uprawnień do kierowania pojazdami lub informacja dodatkowa dotyczą wszystkich posiadanych przez osobę kategorii prawa jazdy, odpowiedni kod lub subkod umieszcza się wyłącznie w ostatnim wierszu tabeli.
W okolicznościach stanu faktycznego sprawy, nie można zgodzić się ze skarżącym, że ograniczenia w zakresie kodu 01.06 - mogły zostać nałożone
jedynie w zakresie nowej kategorii, która została przyznana, tj. kat. A, a nie wobec uprawień posiadanych uprzednio (dot. kat. B, B1), które uzyskał bez jakichkolwiek dodatkowych powinności.
Odnosząc się do powyższego wyjaśnić należy, że uzyskane uprzednio przez skarżącego uprawnienia, nie były w żaden sposób ograniczone, co wynika bezsprzecznie z orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 20 czerwca 2007 r. Jednakże stan zdrowia skarżącego uległ zmianie. W orzeczeniu lekarskim z dnia 27 kwietnia 2020 r. nr [...] uprawniony lekarz do badań lekarskich osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami i kierowców, stwierdził bowiem ograniczenia - w zakresie pojazdów, którymi może kierować osoba badana oraz specjalnych wymagań wobec osoby kierującej pojazdem - umieszczając kod 01.06. – okulary lub soczewki kontaktowe. Kod ten, co należy podkreślić, odnosi się do całego bloku uprawnień przysługujących skarżącemu, w tym do posiadanej wcześniej kat. B, B1, a nie tylko do nowo przyznanej.
Tym samym wobec tak nałożonych ograniczeń wynikających z wystawionego orzeczenia lekarskiego, obowiązkiem organu było umieszczenie ww. kodu w ostatnim wierszu tabeli dokumentu prawa jazdy, rubryka nr 12 pozioma, a nie jak chciałby tego skarżący w rubryce nr 12 pionowej, określającej ograniczenia w korzystaniu z uprawnień lub informacje dodatkowe. Zgodnie bowiem treścią załącznika nr I rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, w przypadku gdy ograniczenie w korzystaniu z uprawnień do kierowania pojazdami lub informacja dodatkowa dotyczą wszystkich posiadanych przez osobę kategorii prawa jazdy, odpowiedni kod lub subkod umieszcza się wyłącznie w ostatnim wierszu tabeli. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, orzeczenia lekarskie wiążą organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie. W szczególności wskazać należy, że wg wyroku NSA z 16 października 2013 r., sygn. I OSK 952/12: "Orzeczenie lekarskie (...) nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a., która podlega kontroli organu administracji. Orzeczenie lekarskie stanowi środek dowodowy, o którym mowa w art. 76 § 2 k.p.a. i podlega ocenie organu jak każdy środek dowodowy." Oznacza to, że przedmiotowe orzeczenie stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Skoro kontrola merytoryczna orzeczenia lekarskiego możliwa jest wyłącznie w ramach postępowania odwoławczego prowadzonego przez uprawnione medyczne jednostki orzecznicze, to tam winny były być kierowane konkretne argumenty podważające zasadność wydania orzeczenia (zob. wyrok NSA z 25 października 2011 r., sygn. I OSK 1859/10).
W konsekwencji powyższego wydając skarżącemu prawo jazdy obejmujące nowo przyznane uprawniania, organ był obowiązany na podstawie ww. przepisów uwzględnić zmianę stanu zdrowia skarżącego wynikającą z ostatniego orzeczenia lekarskiego z dnia 27 kwietnia 2020 r. Stanowisko skarżącego jest w tym względzie nieuprawione.
Rację należy przyznać organowi, że zadaniem organów administracji publicznej jest czuwanie nad tym, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą w tym zakresie sprawność i to nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale również w okresie późniejszego z nich korzystania. W interesie społecznym jest bowiem, aby wszyscy kierowcy posiadali predyspozycje zdrowotne do prowadzenia pojazdów silnikowych, w sposób który nie będzie zagrażał nie tylko ich zdrowiu i życiu, lecz również wszystkich innych użytkowników dróg (zob. np. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 czerwca 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 797/19). Niezrozumiałe z punktu widzenia zachowania zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym byłoby nałożenie na skarżącego ograniczenia w postaci noszenia okularów lub soczewek tylko do kat. A, podczas gdy poruszając się np. samochodem do takiego ograniczenia nie musiałby się on się już stosować.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał za zasadny wniosek skarżącego o uzupełnienie wyroku z dnia 24 stycznia 2022 r. i na podstawie art. 157 § 1 i § 3 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku - o oddaleniu skargi w pozostałym zakresie.